ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

ئامادەنەبوونی هەموو پەڕلەمانتاران كاردانەوەی لێكەوتەوە
لەكۆبوونەوەی ناساندنی 3ی ئاب بە جینۆسایدی ئێزدییەكان چەند پەڕلەمانتاری لێبوو؟

خەڵك- بەشی هەواڵ
ئامادەنەبوونی هەموو پەڕلەمانتاران لە كۆبوونەوەی نائاسایی ئەمڕۆی پەڕلەمانی كوردستان بۆ ناساندنی 3ی ئاب بە جینۆسایدی ئێزدییەكان كاردانەوەی لێدەكەوێتەوە و چالاكوان و ڕۆژنامەنووسێكیش دەڵێت: “سەرم سووڕماوە”.

لە 3ی ئاب-ی 2014دا ڕێكخراوی تیرۆرستی داعش دوای داگیركردنی موسڵ و چەند ناوچەیەكی عیراق هێرشی كردە ناوچەكانی شنگال و دەوروبەری، كە ئێزدییەكان لێی نیشتەجێن و كوست و بڕێكی گەورەی تێدا ئەنجامدا و ژمارەیەكی زۆری كچانی ئێزدی وەك سەبایا گرت، ئەمڕۆ دوای 5 ساڵ لەو ڕووداوە، پەڕلەمانی كوردستان یاسای ناساندنی 3ی ئاب-ی وەك جینۆساید و كۆمەڵكوژی ئێزدییەكان ناساند و حكومەتی هەرێم و عیراقی پابەند كرد بە قەرەبووكردنەوەیان.

هێمن هەورامی، جێگری سەرۆكی پەڕلەمانی كوردستان لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ڕایگەیاندووە، بە كۆی دەنگی ۸۷ پەڕلەمانتاری ئامادەبوو لە دانیشتنی نائاسایی ژمارە ۳ی ساڵی یەكەمی خولی پێنجەمی پەڕلەمانی كوردستان، ڕۆژی ۳ی ۸ی هەموو ساڵیك وەك ڕۆژی جینۆسایدی ئێزیدییەكان دیاری كرا.

ئامادەبوونی 87 پەڕلەمانتار لە كۆبوونەوەیەكی نائاسایی ئەمڕۆی پەڕلەماندا لەكاتێكدا ژمارەی پەڕلەمانتارانی هەرێم 111 كەسە و لەسەر ئاستی جەماوەری و میدیایی كاردانەوەی لێكەوتۆتەوە و پرسیاری ئەوە دەكرێت بۆ ئەو ژمارەیە ئامادەبوون؟ ئایا ئەوانی تر باوەڕیان بە ناسینی ئەو ڕۆژە شوومە بە جینۆساید نەبوو.

د. ڤیان مەجید، لێكۆڵەر و چالاكوانی مافەكانی ژنان لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ڕایگەیاندووە، بۆچی تەنها ٨٧ ئەندام پەڕلەمانتار دەنگی دا بە ناسینی ڕۆژی ٣\٨ بە ڕۆژی جینۆسایدی ئێزیدیان؟ ئەی ئەوانەی تر بۆ دەنگیان نەدا؟ ئەوانە بڕوایان بە ناسینی ئەو ڕۆژە شومە نەبوو بە جینۆساید، یان ئامادەی دانیتشتنەكە نەبوون؟

دەشڵێت: “ئەگەر پێیان زۆر بوو ڕۆژێكی وا بە جینۆساید بناسن ئەی چۆن نوێنەرایەتی كوردستانیان و ئەندامێتی پەڕلەمانی كوردستان دەكەن؟ ئەگەریش ئامادەی دانیشتنەكە نەبوون ئیتر دەبێ چۆن متمانەی ئەوەیان پێ بكرێ لە دانیشتنی چارەنووسسازی نیشتمانی و نەتەوەییدا ئەوانە دەنگ لە بەرامبەر ناحەقیدا بەرز دەكەنەوە؟ “.

ئاماژەی بەوەشكردووە، حەقە یەك بەیەكی ئەوانەی دەنگیان پێی نەدا یان ئامادە نەبوون لە دانیشتنی بە تاوانی جینۆسایدناسینی ئێزیدیان لە ڕۆژی ٣\٨ی هەموو ساڵێكدا ڕوونكردنەوە و پۆزشی فەرمی بۆ خەڵكی كوردستان و ئێزیدیان بە تایبەتی بهێننەوە و بە بەڵگەیەكی یەكلاكەرەوەوە هۆكاری ئەم دەنگپێنەدانەیان ڕوون بكەنەوە.

ڤیان مەجید ئاشكراشی كردووە، ئەوانە ژمارەیان ٢٤ پەڕلەمانتارە و پتر لە 20%ی كۆی گشتی پەڕلەمانی هەرێمی كوردستان پێكدەهێنن!

لای خۆشیەوە، بەختیار سەعید، ڕۆژنامەنووس لە هەولێر لە نووسینێكدا لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك بەناوی “سەرم سوڕماوە”، ڕایگەیاندووە، ئەمڕۆ پەڕلەمانی كوردستان كۆبوونەوەی هەبوو، وابزانم 26 غائیب و مۆڵەتی تیدابوو.

دەشپرسێت: “ئێ باشە پەڕلەمان خۆی چەندە ئەوەندە غائیب و مۆڵەتی تێدابێت، دەزانم 111 قلن، وابزانم هەندێكیان لەسەفەری پشوون بۆ مناڵەكانیان لە ئەنتالیا و ئەستەنبوڵی توركیا”.

دەشڵێت: “دەزانم ئەمانە، كە دەوامی فەرمانبەران كرا بە 8 بۆ 3 یەك قلیان دەنگی نەبوو، بەڵام خۆیان بە 4 دەستبەرزكردنەوە یەك هۆقە نا یەك دەرزەن نا یەك تەن هەزار دیناری وەردەگرن”.

کوردستان

“كوردانی ڕۆژئاوا، تەكلیف و ڕجایان لە هیچ هێزێك نەكردووە تاكو بێن بەهانایانەوە”

خەڵك-بەشی هەواڵ

چاودێرێكی سیاسی ڕایدەگەیەنێت، كوردانی ڕۆژئاوا هیچ كات ڕێگای ئاشتی و دانوستانیان ڕەتنەكردۆتەوە.

ئەمریكا و توركیا ڕێككەوتوون لەسەر دروستكردنی ناوچەیەكی ئارام، لەم نێوەندەشدا كوردانی ڕۆژئاوا زیانمەندی سەرەكی دەبن و ڕووبەڕووی شەڕێكی دەرەكی و نێوخۆیی دەبنەوە، ئەمەش لەكاتێكدایە چەند ساڵێكە خۆیان ناوچەكە بەڕێوە دەبەن.

فەتحوڵڵا حوسەینی، ئەندامی نوێنەرایەتی ڕێڤەبەری خۆسەری ڕۆژئاوا لەباشووری كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئێمە تەنها پشتمان بە خۆمان بەستووە، نەك ئەمریكا و هاوپەیمانان.

وتیشی، “لە ئێستادا چەكی بەهێزی جۆراوجۆری وڵاتانمان لەلایە و دەتوانین بەرگری لە خۆمان بكەین ئەگەر چی ئەمریكاش لەگەڵ توركیا ڕێكبكەوێت”.

لای خۆشییەوە لوقمان حەسەن، چاودێری سیاسی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، كورد دەبێت بێلایەنی خۆی بپارێزێت لەو شەڕەی لە ناوچەكەدا ڕوودەدات، خۆشبەختانە كوردانی ڕۆژئاواش چەندین جار لەسەر زاری بەرپرسە باڵاكانیان ئاماژەیان بۆ ئەوە كردووە، كە فەرموویان لە سوپای ئەمریكا نەكردووە و ئەوان خۆیان هاتوون و هاوكاریان كردووین و ئەوەش ڕەتناكەینەوە.

وتیشی، “لۆژێك وامان پێدەڵێت پەیەدە و كوردانی ڕۆژئاوا مۆدێلێكی خۆسەری دیموكراتیان هەڵبژاردووە و تەكلیف و ڕجایان لە هیچ هێزێك نەكردووە تاكو بێن بەهانایانەوە، بەڵكو ئەمریكا و هاوپەیمانەكان بۆخۆیان هاتوون، بەشێوەیەك چەندین ڕۆژئاوایی و ئەمریكی لەنێو ڕیزەكانی یەپەژە و یەپەگە شەڕ دەكەن”.

ئاماژە بۆ ئەوەش دەكات، كوردانی ڕۆژئاوا باشترین ڕێگایان هەڵبژاردووە ئەویش ئەوەیە، كە خۆیان خەباتی خۆیان دەكەن، هێندەی ئێمەش ئاگادارین ئەوان دانوستانیان ڕەتنەكردۆتەوە و بەردەوام دەستی ئاشتیان درێژ كردووە بۆ دانوستان و ئامادەبوون و شاندیان ناردووە بۆ سوریا، بەڵام هەلومەرجەكە وایخواستووە دۆخەكە بەم شێوەیە بێت و لەوانەیە لە داهاتوودا دۆخەكە بگۆڕدرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

پەڕلەمانتارێكی كورد: لەبری شەڕی كورسی مەینەتی كەركوكیەكان چارەسەر بكەن

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی كوردی پەڕلەمانی عیراق ڕایدەگەیەنێت، دادگای باڵای فیدڕاڵی لەتازەترین تەفسیریدا بڵاویكردەوە مادەی ۱٤۰ی دەستوور هیچ كێشەیەكی یاسایی نیە و بەجێبەجێنەكردنی لەكاتی خۆیدا بەها دەستووریەكەی لەدەست نادات، دەشڵێت: “سیاسیەكانی عیراق بەگشتی و كەركوك بەتایبەتی دەبێت ئەم بڕیارەی دادگا بەهەند وەرگرن و كاری لەسەربكەن”.

بەختیار جەبار شاوەیس، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە فراكسیۆنی یەكێتی لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، دادگای باڵای فیدڕاڵی لەتازەترین تەفسیریدا، بڵاویكردەوە، كە مادەی ۱٤۰ی دەستوور هیچ كێشەیەكی یاسایی نیە و بەجێبەجێنەكردنی لەكاتی خۆیدا بەها دەستووریەكەی لەدەست نادات و كاریگەریە یاسایی و دەستووریەكانی بە بەهێزی ماوەتەوە.

دەشڵێت: “بڕیاری دادگای فیدڕاڵی لەئاستە باڵاكەدا بڕیاری كۆتایی، بڕاوەیە بەشێوەیەك كە قابیلی تانەدان و پێداچونەوەی یاسایی نیە و هەروەها شوێنی مشتومڕ و گفتوگۆی سیاسیانە نیە لەسەر جێەجێكردنی، بەپێچەوانەی ساڵانی ڕابردوو پەڕاوێزخستنی مادەكە بۆ كورد ببوە هۆكاری ئەوەی، كە هەمیشە وادەڕوانێتە ئەوانی دیكەی دەسەڵاتدار، كە مادام ئامادەنین دەستوور جێبەجێبكەن و بڕیاری دادگای باڵا فەرامۆش دەكەن، ئیتر چۆن ڕێككەوتنە سیاسیەكان جێبەجێدەكەن، كەئەمەش بێمتمانەی لێدەكەوێتەوە و دواتر پەلدەكێشێ بۆ سەرهەڵدانی كێشەی گەورە و لە ساڵانی ڕابردووشدا هەروا دەرچوو”.

ڕاشیگەیاندووە، كاتێك لە ۳۱-۱۲-۲۰۰۷كە دوا وادەی جێبەجێكردنی مادەی ۱٤۰ بوو بەڵام نەكرا، حكومەتی هەرێم ئیتر بەهانەی دەركردن و فرۆشتنی نەوتی كەوتە سەر و دواتر بەتەقینەوەی كێشەكان، مەسەلەكە پەلیكێشا بۆ ئابووری سەربەخۆ و جیابوونەوە و ڕیفراندۆم.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، سیاسیەكانی عیراق بەگشتی و كەركوك بەتایبەتی دەبێت ئەم بڕیارەی دادگا بەهەند وەرگرن و كاری لەسەربكەن، لەبری ئەوەی هەر لەئێستاوە دڵی خۆیان بۆ بردنەوەی كورسیەكی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پاریزگاكە خۆش بكەن، چونكە ژمارەی كورسی هیچ لەمەینەتیەكانی كەركوك و كەركوكیەكان كەمناكاتەوە، بەڵكو چۆنیەتی دروستكردنی كورسیەكە گرنگە كەڕێگە دەستوریەكەیە و مادەی ۱٤۰ە، خۆ ئەگەرنا كشمیر و سیناریۆ تاڵەكانی لەبەردەرگاكەدایە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

سەرۆكایەتی هەرێم سەركۆنەی تەقینەوەكەی كابوڵ دەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ
سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان سەركۆنەی تەقینەوەكەی كابوڵ-ی پایتەختی ئەفغانستان دەكات و ڕایدەگەیەنێت، كارە تیرۆرستییەكانی لەمجۆرە ئەركێكی گەورەتر دەخەنە ئەستۆی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ هەماهەنگی و كاری هاوبەشی زیاتر دژ بە تیرۆر و ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆرستان.

سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان لەڕاگەیاندراوێكدا، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە ڕایگەیاندووە، بە توندی سەركۆنەی ئەو كارە تیرۆرستییە دەكەین، كە دوێنێ ئێوارە ئاهەنگێكی هاوسەرگیری لە هۆڵێكی كابوڵی پایتەختی ئەفغانستان كردە ئامانج و تیایدا بە دەیان كەس كوژران و برینداربوون.

دەشڵێت: “سەرەخۆشی لە كەسوكاری قوربانییان و گەل و حكومەتی ئەفغانی دەكەین و هاوخەمیانین”.

ڕاشیگەیاندووە، كارە تیرۆرستییەكانی لەمجۆرە ئەركێكی گەورەتر دەخەنە ئەستۆی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ هەماهەنگی و كاری هاوبەشی زیاتر دژ بە تیرۆر و ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆرستان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان