ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

باسی مووچەی فەرمانبەرانی نەكرد
ئەنجوومەنی وەزیران لە یەكەمین كۆبوونەوەیدا چەند بڕیارێكی دەركرد

خەڵك- بەشی هەواڵ
ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان لە یەكەم كۆبوونەوەی كابینەی نوێدا، كە ئەمڕۆ دوو شەممە بەڕێوەچوو، چەند بڕیارێكی سەبارەت بە پلەباڵاكان و كەرتی وەزیفەی گشتی و فەرمانبەران دەركرد و جەختی لە پابەندبوون بە دەوام كردەوە، بەڵام باسی مووچەی فەوتاوی فەرمانبەرانی نەكرد.

بەپێی ڕاگەیەندراوێك، كە ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم بڵاویكردۆتەوە، ئەمڕۆ دوو شەممە 15/7/2019، ئەنجوومەنی وەزیران بە سەرۆكایەتی مەسرور بارزانی، سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران، یەكەمین كۆبوونەوەی فەرمی سازكرد.

وەك لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە، “لە سەرەتای كۆبوونەوەكەدا، سەرۆك وەزیران بەناوی ئەنجوومەنی وەزیرانەوە سوپاسی خەڵكی كوردستان به گشتی و بەتایبهتی مووچەخۆران و پێشمەرگە قارەمانەكان و خانەوادەی شەهیدانی كرد، كە لە ساڵانی ڕابردوودا شانیان دایە بەر بەرگری كردن و پاراستنی سەروەری هەرێمی كوردستان و قارەمانانە بەڕووی هەموو سەختی و ناخوشی و قه یران و ئابڵوقەكان وەستانەوە، بەڵینیشیدا كە درێغی نەكەن لە خزمەتكردنی هاووڵاتیان بە بێ جیاوازی”.

هەر لەكۆبونەوەكەدا دوای ڕوونكردنەوەی كارەكانی دەستبەكار بوونی وەزیرەكانی كابینەی نوێ، ئەنجوومەنی وەزیران وەزیرەكانی ڕاسپارد لەژێر ڕۆشنایی هێڵە گشتیەكانی كارنامەی كابینەی نۆیەم، بەرنامەی كارەكانی وەزارەت لەماوەی 30 ڕۆژدا دابرێژن و پێشكەشی ئەنجوومەنی وەزیرانی بكەن بۆ ئەوەی پەسەند بكرێت و بخرێتە بواری جێبەجێ كردنەوە.

هەر لەوكۆبونەوەیەدا، سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران ڕایگەیاند، سبەینی شاندێكی باڵای حكومەتی هەرێم بۆ دەربڕینی نیازپاكی سەردانی بەغدا دەكات بۆ گفتوگۆكردن لەبارەی دۆزینەوەی ڕێگاچارەی گونجاو بۆ كێشە هەڵپەسێردراوەكانی نێوان هەولێر و بەغدا له چوارچێوەی دەستوور.

هەروەها لە كۆبوونەوەكەدا سەرۆك وەزیران چەند بڕیارێكی لەبارەی دەوامی وەزیرەكان و خاوەن وەزیفه باڵاكان و فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان و نەهێشتنی ڕۆتین و دیاردەی بەرتیلدان و بەرتیل وەرگرتن لەناو داموودەزگاكانی حكومەت خستەڕوو، دواتر بە كۆی د ەنگ پەسەند كران .

دەقی بڕیارەكانی یەكەمین كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیران:

یەكەم: سەرجەم وەزیرەكان و خاوه ن پۆستە باڵاكان دەبێت پابەند بن بە دەوامی فەرمی وەزارەتەكانیان لە دەستپێكی دەوامی رۆژانی یەكشەممەوە تا كۆتایی دەوامی فەرمی لە رۆژانی پێنجشەممە.

دووەم: سەرجەم فەرمانبەرانی حكومەتی هەرێم دەبێت پابەند بن بە كاتی دیاریكراوی دەوامی فەرمی و هیچ كەسێك بۆی نیە لە كاتی دەوامی فەرمیدا شوێنی كاركردنی خۆی بەجێ بهێڵیت یان كارێكی دیكەی دەرەوەی ئەركەكەی جێبەجێ بكات.

سێیەم: فەرمانبەران دەبێت پابەند بن بە پاراستنی نهێنی كارووباری فەرمانبەرییەتی و نابێت ئەو زانیارییانەی كە بە نهێنی پۆلێن دەكرێن، لە دەرەوەی رێكارە یاساییەكان ئاشكرا بكرێن.

چوارەم: هەموو وەزیرەكانی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەبێت بە پێی یاسا ورێنماییەكانی دەستەی دەستپاكیی كوردستان، سەرجەم ماڵ و موڵكی خۆیان ئاشكرا بكەن.

پێنجەم: دەبێت رووتین لەداموودەزگانی حكومەتدا نەمێنێت وسەرجەم مامەڵەی هاووڵاتیان بە شێوەیەكی خێرا و وورد، لەلایەن فەرمانبەرانەوە جێبەجێ بكرێت. هەروەها وەڵامدانەوەی سكاڵاو و پرسیاری هاووڵاتیان بە شێوەیەكی خێرا و گونجاو، ئەركی داموودەزگاكانی حكومەتە و دەبێت وەڵامی روون و ئاشكرا بۆ مامەڵەی هاووڵاتیان هەبێت و هۆكاری هەردواكەوتنێك یا رەزامەندی نەدانێك روون و ئاشكرا بێت وپێویستە رێز لە هاوڵاتیان بگیرێت لە داموودەزگاكانی حكومەتدا.

شەشەم: دیاردەی بەرتیلدان و بەرتیل وەرگرتن، لەناو دامودەزگاكانی حكومەتدا هەستی پێدەكرێت، بۆیە بنبڕ كردنی ئەم دیاردەیە دەبێتە یەكێك لەكارە لەپێشینەكانی وەزیر و بەرپرسە باڵاكانی حكومەتی هەرێم و ئەم بابەتە بە هیچ شیوەیەك چاوپۆشی لێ ناكرێت و سەرپێچیكاران بە تووندی سزا دەدرێن.

ئابوری

داواكاریەكی خۆپیشاندەرانی پێنجوێن جێبەجێ‌ كرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەهۆی خۆپیشاندان و ناڕەزایی ئەمڕۆی هاووڵاتیانی شارۆچكەی پێنجوێن، كە تا ئێستاش بەردەوامە، بڕیاری دابەشكردنی نەوت لەو شارۆچكەیە درا.

لە بەیانی ئەمڕۆوە خۆپیشاندان لە شارۆچكەی پێنجوێن و ڕێگای سەرەكی پێنجوێن- باشماخ دەستی پێكردووە و هاووڵاتیان ڕێگای هاتووچۆی تانكەرەكانی نەوت-یان گرتووە و تا ئێستاش خۆپیشاندانەكە بەردەوامە.

بەپێی قسەی خۆپیشاندەران، بەڵێنیان پێ‌ دراوە لەم هەفتەیەدا بڕی چوار هەزار بەرمیل نەوت بگاتە شارۆچكەكە و بەسەر هاووڵاتیاندا دابەش بكرێت.

لای خۆشیەوە، بەڕێوەبەرایەتی نەوت و كانزاكانی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، “پڕۆسەی دابەشكردنی نەوت ڕۆژی چوار شەممە لە قەزای پێنجوێن دەست پێ دەكات”.

خۆپیشاندەرانی پێنجوێن چوار داواكارییان هەیە، كە بریتیە لە پێدانی كارەبای بەردەوام و دابەشكردنی نەوت و سوودمەندبوونی هاووڵاتیان لە مەرزەكانی باشماخ و سەیرانبەند و دروست كردنی تونێلی پێنجوێن.

پێشتر، زانا ڕەحمان، قائیمقامی پێنجوێن بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، وەكو حكومەت كەناڵی دیكەمان هەیە بۆ گەیاندنی داواكاری هاووڵاتیان، بەڵام ئێمە پشتگیری داواكارییەكەیان دەكەین، چونكە داوای سووتەمەنی و كارەبا دەكەن و داواكاری چین و وێژەكانی ناوچەكە، داواكاری ئێمەش بووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

پێنجەمین گەورە بەنداو لە هەرێمی كوردستان كارەكانی كۆتایی هات

خەڵك – بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەری گشتی بەنداو و كۆگاكانی ئاوی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، كارەكانی تایبەت بە تەواوكردنی پێنجەمین گەورە بەنداوی هەرێمی كوردستان لە كۆتاییدایە و دەشڵێت: “11 بەنداوی بچووك و مامناوەند لە هەرێم دەست بە تەواوكردنیان دەكرێت”.

ئەكرەم ئەحمەد، بەڕێوەبەری گشتی بەنداو و كۆگاكانی ئاوی هەرێمی كوردستان، بە ماڵپەڕی فەرمی پارتی ڕاگەیاندووە، حكومەتی ھەرێم ڕەزامەندیی دەربڕیوە لەسەر خەرجكردنی بڕی ٣٣ ملیار دینار بۆ بەنداوە تەواونەكراوەكان، كە ژمارەیان ١١ بەنداوە لە تەواوی پارێزگاكانی ھەرێمی كوردستان و لەمەودوا دەست بە تەواوكردنیان دەكرێت و ئامادەكاری تەواویش بۆ دەستپێكردنیان كراوە.

دەشڵێت: “بەنداوی دێوانە لە دوای بەنداوی دوكان، دەربەندیخان، دهۆك و ئاوەسپی، وەك پێنجەم گەورەترین بەنداوە لە ھەرێمی كوردستان، بە هۆی ئەم بارانبارینەشەوە بەشی كۆنكرێتی بەنداوەكە تەواو نەكراوە و لە ماوەیەكی نزیكدا كۆتایی بە كارەكانی بەنداوەكە دێت”.

ڕاشیگەیاندووە، ئەو بەنداوە سوودێكی زۆری بۆ خەڵكی دەربەندیخان و دەورووبەی دەبێت، ھاوكات كەمی ئاوی ئەو ناوچەیە چارەسەر دەكات و بۆ سامانی گشتی و ژینگەی ئەو ناوچەیە و جووتیارانیش بەسوودە.

بەنداوی دێوانە دەكەوێتە سنووری دەربەندیخان و ساڵی ٢٠١١ بەردی بناغەی دانرا، بە ھۆی قەیرانی داراییەوە پڕۆژەكە ڕاگیرا، لە ئێستادا حكومەتی ھەرێمی كوردستان بڕی ٣٣ ملیار دیناری بۆ تەواوكردنی ١١ بەنداوی بچووك و مامناوەند لە ھەرێمی كوردستان دابین كردووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

مووچەی خانەنشینان زیادكرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
هەمواری یاسای خانەنشینی یەكگرتووی عیراق لە لایەن سەرۆك كۆماری عیراقەوە واژۆ كرا و لە ڕۆژنامەی وەقائیعی فەرمی عیراق بڵاوكرایەوە و لە كۆتایی ئەمساڵدا دەكەوێتە بواری جێبەجێ‌ كردنەوە.

دوای ئەوەی پەڕلەمانی عیراق لەژێر گوشاری خۆپیشاندەران یاسای خانەنشینی هەموار كردەوە، سەرۆك كۆماری عیراق پەسەندی كرد و لە ڕۆژنامەی وەقائيعی عیراق بڵاوكرایەوە و لە 31-12-2019ەوە دەكەوێتە بواری جێبەجێ‌ كردنەوە.

بەپێی یاساكە، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە، تەمەنی یاسایی خانەنشینی لە (63) ساڵەوە كەمكراوەتەوە بۆ (60) ساڵ و بەم هۆیەشەوە ژمارەیەكی بەرچاو لە فەرمانبەران خانەنشین دەكرێن.

هەر بەپێی یاساكە، كەمترین مووچەی خانەنشینی كراوە بە 500 هەزار دینار بە ئەژماركردنی دەرماڵەی گوزەران (مخصصات المعیشە) و دەرماڵەی بڕوانامە.

وەك لە یاساكەدا هاتووە، “ماوەی خزمەتی خانەنشينی ئەو فەرمانبەرانەی، كە شایستەی پاداشتی كۆتایی ڕاژە دەبن لە (30) ساڵەوە كەمكردۆتەوە بۆ (25) ساڵ لە هەمان كاتدا كۆت و بەندەكانی شایستەبوونی كەم كردۆتەوە و پاداشتی كۆتایی ڕاژە (اكرامی) بە فەرمانبەری خانەنشین دەدرێت، كە بریتیە لە كۆی مووچە و دەرماڵەی 12 مانگ.

بەپێی مادەیەكی دیكەی یاساكە، شایستەبوون بە وەرگرتنی مووچەی خانەنشینی بۆ ئەو فەرمانبەرانەی، كە خانەنشین دەكرێن لە (50) ساڵەوە كەمكردۆتەوە بۆ (45) ساڵ، كە ئەمەش ژمارەیەكی بەرچاوی فەرمانبەران لێی سوودمەند دەبن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان