ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژینگە

مانگ گیران لە هەرێمی كوردستان ڕوودەدات

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەپێی پێشبینییەكانی دامەزراوە فەلەكییەكان شەوی سێ‌ شەممەی ئەم هەفتەیە دیاردەی مانگ گیران لە ئاسمانی هەرێمی كوردستان ڕوودەدات و هاوولاتیان دەتوانن بیبینن.

بەپێی هەواڵێكی ماڵپەڕی (طقس العرب) ئەو مانگ گیرانە لە وڵاتانی ئەوروپا و عەرەبی و بەشێكی ئاسیا و ئەفریقا و بەشێكی ئەمریكای باكور و باشوور و زەریای هێمن و ئەتڵەسی و هندی دەبینرێت و لە زیاتر لە 5 كاتژمێر دەخایەنێت و لە 09:44 خولەكى شەو دەستپێدەكات و تا 03:17 خولەكی بەرەبەیان دەخایەنێت.

هاوكات، بەپێی ڕاپۆرتێك، كە چەند ماڵپەڕێكی بواری كەشناسی و فەلەكی بڵاویانكردۆتەوە، شەوی سێ‌ شەممە لەسەر چوار شەممەی ئەم هەفتەیە 16 لەسەر 17-7-2019 لە كاتژمێر 09:55 خولەكی شەو دیاردەی مانگ گیرانی كەرتی (نیمچە مانگ گیران) لە ئاسمانی هەرێمی كوردستان ڕوودەدات.

لای خۆشیەوە، محەمەد كەمال، شارەزا لەبواری فەلەكی بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، كە مانگ گیرانەكە، مانگ گیرانی تەواوەتی نییە و ماوەكەشی نزیكەی 4 كاتژمێر دەخایەنێت.

ئاماژەی بەوەشكرد، كە لە نزیكەی كاتژمێر 10ی شەو دەستپێدەكات و بەچاوی ئاسایی دەبینرێت و لەدوای كاتژمێر 11ی شەوەوە نیوەی مانگ تاریك دەبێت و تا كاتژمێر 02:30ی بەرەبەیان دەخایەنێت و كۆتایی دێت.

مانگ گیران دیاردەیەكی سروشتی گەردونیە و كاتێك ڕوودەدات، كە خۆر و زەوی و مانگ بكەونە سەر یەك هێڵ بەشێوەیەك زەوی بكەوێتە نێوان خۆر و مانگ بەمەش، كە تیشكی خۆر بەر زەوی دەكەوێت و سێبەری زەوی بەر ڕووی مانگ دەكەوێت و ڕووی مانگ تاریك دەبێت و دیار نامێنێت.

مانگ گیران دوو جۆری هەیە، كە لە حاڵەتی نیچمە مانگ گیراندا پێی دەوترێت مانگ گیرانی كەرتی و ئەگەر هەموو ڕووی مانگ تاریك بوو ئەوا پێی دەوترێت مانگ گیرانی تەواوەتی.

ژینگە

لە ڕۆژانی جەژندا بۆشایی ئەمنی لە چەند ناوچەیەكی گەشتیارییدا دروستبوو

خەڵك- بەشی هەواڵ

بەپێی دواین بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حكومەتی هەرێمی كوردستان كە لە كۆتایی مانگی ڕابردوودا دەریكردووە، هەر سێ‌ وەزارەتەكانی شارەوانی و گەشتوگوزار، تەندروستی و ناوخۆ پێویستە ئاسایش و تەندروستی و سەلامەتی گەشتیاران و هاووڵاتیان بپارێزن، بەڵام بەپێی زانیارییەكان لە چەند شوێنێكی گەشتیاری هەرێمی كوردستاندا بۆشایی ئەمنی دروستبووە، وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستانیش دەڵێت”یەكە ئیدارییەكانی سنوری ناوچە گەشتیارییەكان بەرپرسن لە پاراستنی ئاسایشی شوێنە گەشتیارییەكان و گەشتیاران”.

بەپێی ئەو زانیارییانەی (خەڵك) لە چەند گەشتیارێكەوە لە ناوچە جیاجیاكانی هەرێمی كوردستان بە دەستی گەیشتووە، لە ڕۆژانی جەژنی قورباندا، لە چەند شوێنێكی گەشتیاری هەرێمی كوردستان بۆشایی ئەمنی و شەڕ و تەقە دروستبووە و هێزە ئەمنییەكان بونێكی كاریگەریان نەبووە، ئەوەش گەشتیارانی نیگەران كردووە.

ئەو گەشتیارانە باسیان لەوەكرد، لە چەند شوێنێك تەقەكراوە و تەنانەت هەندێك لە شوێنە گەشتیارییەكان پاسەوانیشیان نەبووە”پاسەوانی ئەهلی و حكومی”.

نادر ڕۆستی، وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، پاراستنی ئاسایشی شوێنە گەشتیارییەكان دەكەوێتە ئەستۆی وەزارەتی ناوخۆ و لە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانیشدا بە ئاشكرا باسكراوە، بۆیە هەر یەكەیەكی ئیداری بەرپرسە لە پاراستنی ئاسایشی گەشتیاران و هاووڵاتیانی سنورەكە.

وتیشی”ئێمە هێزمان نییە ئاسایشی گەشتیاران بپارێزین، ئەوە ئیشی وەزارەتی ناوخۆیە، بۆیە ئەگەر كەموكورتییەك هەبێت لای ئێمە نییە”.

بەپێی ئامارە نافەڕمییەكان لە پشووی جەژنی قورباندا زیاتر لە 250 هەزار گەشتیار لە ناوچەكانی باشور و ناوەڕاستی عیراق و چەند شوێنێكی دیكەوە ڕوویان لە هەرێمی كوردستان كردووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

گۆڕانكاری بەسەر پلەی گەرمادا دێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
دەزگای كەشناسی و بومەلەرزەزانی عیراق، پێشبینی دەكات پلەی گەرما لە عیراق، لەمڕۆوە دەست بە دابەزین بكات، و لە ناوەڕاستی هەفتەی داهاتووەوە سەرلەنوێ‌ بەرزببێتەوە.

بەپێی ڕاگەیەندراوێكی دەزگای كەشناسی و بومەلەرزەزانی عیراق”بەرزترین پلەی گەرما لە بەغدا لەمڕۆ هەینی 43 پلەی سەدی دەبێت و لە پارێزگاكانی میسان و زیقار 47 پلەی سەدی دەبێت، تەواوی ناوچەكانی وڵاتیش خۆرهەتاو دەبێت”.

هەر لە ڕاگەیەندراوەكەدا هاتووە”سبەینێ‌ شەممە، پلەی گەرما هەندێًك دادەبەزێت، جگە لە ناوچەكانی باشوور”.

سەبارەت بە تەواوی ناوچەكانی عیراقیش، وەك لە ڕاگەیەندراوەكەی دەزگای كەشناسی و بومەلەرزەزانی عیراق ئاماژەی پێكراوە”پلەی گەرما لە باكوور و باشوور دادەبەزێت، بەڵام لە ناوەڕاستی وڵات بەرزدەبێتەوە”.

“لە ڕۆژی دوو شەممەی داهاتوو، پلەی گەرما لە ناوەڕاست و باشوور بەرزدەبێتەوە، و لە ناوچەكانی باكووریش هیچ گۆڕانكارییەك بەخۆوە نابینێت”.

دەزگای كەشناسی و بومەلەرزەزانی عیراق پێشبینی دەكات، لە سێ‌ شەممەی داهاتوودا كەشوهەوای تەواوی ناوچەكانی وڵات گەرم بێت و گەرما چەند پلەیەكی سەدی بەرزببێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

كەشناسی هەرێم؛ پلەكانی گەرما لەچاو دوێنێ دابەزیوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، پلەكانی گەرما لە چاو دوێنێ نزیكەی 4 پلە ڕووی لە دابەزین كردووە، دەشڵێت،”گەرمترین پلەی گەرما لە پارێزگای كەركوك و شارۆچكەی خانەقین و خورماتوو 48 پلەی سیلیزیی تۆماركردووە”.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان خشتەی پلەكانی گەرمای شارەكانی بڵاوكردەوە و لە پارێزگای كەركوك و شارۆچكەی خانەقین وخورماتوو 48 پلەی سیلیزیی تۆماركردووە، كە لەچاو دوێنێ، كە لە خانەقین 52 پلە تۆماركرا، 4 پلە ڕووی لە دابەزین كردووە.

ڕاشیگەیاندووە، پلەی گەرما لە شارۆچكەی كەلار و خەبات و 47 پلە و لە پارێزگای هەولێر وشارۆچكەی قەڵادزێ 46 پلە تۆماركراوە.

ئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، پارێزگای هەڵەبجە و دهۆك 45 پلە و سلێمانی 43 پلە تۆماركراو و نزمترین پلەی گەرماش لە ئەمڕۆدا لە حاجی ئۆمەران 33 پلە تۆماركراوە.

وێنەی ‏بەرێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان‏.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان