ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

توركیا یەكەم وەجبەی سیستمی بەرگری موشەكی (ئێس 400)ی ڕوسی بەدەستگەیشت

خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی بەرگری توركیا ڕایدەگەیەنێت، یەكەم وەجبەی بەرگری موشەكی (ئێس 400)ی ڕوسی گەیشتە ئەنقەرە.

ئەمڕۆ هەینی، وەزارەتی بەرگری توركیا لەبەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند”یەكەم وەجبەی سیستمی بەرگری (ئێس 400)ی ڕوسی گەیشتە فڕۆكەخانەی سەربازی ئەنقەەرە، وەرگرتنی ئەم وەجبەیەش لەچوارچێوەی ڕێككەوتنی پێشووتری نێوان توركیا و ڕوسیادا بووە بۆ كڕینی سیستمی بەرگری (ئێس 400)”.

بەپێی بەیاننامەكەی وەزارەتی بەرگری توركیا”وەجبەكانی تری سیستمی بەرگری موشەكی (ئێس 400)ی ڕوسی لەچەند ڕۆژی داهاتوودا دەگاتە وڵات”.

وەرگرتنی سیستمی بەرگری موشەكی(ئێس 400)ی ڕوسی لەلایەن توركیاوە، هاوكاتە لەگەڵ هەڕەشەكانی وەزارەتی بەرگری ئەمریكا كە پێشتر ڕایگەیاندبوو، ئەگەر توركیا سیستمی (ئێس 400)ی ڕوسی بكڕێت، ئەمریكا ڕادەستكردنی فڕۆكەكانی (F 35) بە وڵاتەكە ڕادەگرێت، چونكە بە وتەی بەرپرسانی ئەمریكا، ئەو سیستمە ڕوسییە زیان بە نهێنی تواناكانی هێزە ئاسمانییەكانی هاوپەیمانی (ناتۆ) دەگەیەنێت كە توركیا بۆخۆی یەكێكە لە ئەندامەكانی هاوپەیمانییەكە.

جیهان

بایدن ناوی بەشێك لە ئەندامانی ئیدارەكەی ئاشكرا كرد

خەڵك – بەشی هەواڵ

جۆ بایدن، سەرۆكی هەڵبژێردراوی ئەمریكا ناوی چەند ئەندامێكی ئیدارەكەی ڕاگەیاند و ئەنتۆنی بلینكنی بۆ پۆستی وەزارەتی دەرەوە دیاریكرد، هاوكات پۆستێكی تایبەتیشی بەخشی بە جۆن كیری.

ئەو ناوانەی بایدن ئاشكرای كردوون ئەمانەن:

– جەیك سۆلیڤان دەبێتە ڕاوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی

– ئەلیخاندرۆ مایۆركاس دەبێتە وەزیری ئاسایشی نیشتمانی

– ئەڤریل هەینیس دەبێتە بەڕێوەبەری هەواڵگریی نیشتمانی

– لیندا تۆماس گرین فییڵد دەبێتە باڵیۆزی ئەمریكا لە نەتەوە یەكگرتووەكان

– جۆن كیری نوێنەری تایبەتیی سەرۆكی ئەمریكا بۆ كەشوهەوا

– ئەنتۆنی بلینكن دەبێتە وەزیری دەرەوە

ئەنتۆنی بلینكن، ماوەیەكی زۆر ڕاوێژكاری سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا بووە. هاوكات ئەلیخاندرۆ مایۆركاس، یەكەم كەسی بەڕەچەڵەك كوبییە كە وەك وەزیری ئاسایشی نیشتمانی ئەمریكا كاردەكات، ئەو وەزارەتە سەرپەرشتیی كاروباری كۆچبەران دەكات.

ئەڤریل هەینیس پێشتر جێگری بەڕێوەبەری ئاژانسی هەواڵگریی ئەمریكا (سی.ئای.ئەی) بووە. ئەو كەسانەی بایدن دیاریكردوون لە ئیدارەی ئۆباما پۆستیان هەبووە و ئەزموونیان لەبوارەكەی خۆیاندا هەیە.

هاوكات، جۆ بایدن لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، ئەو كەسانە هەموویان بە یەكسانی خاوەنی ئەزموونن و كەسانی “داهێنەرن”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

تەندروستی جیهانی گەشبینە بەرانبەر بە ڤاكسینی كۆرۆنا

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆكی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕایدەگەیەنێت، هەواڵەكان لەبارەی ڤاكسینی دژە ڤایرۆسی كۆرۆنا، مانای ئەوە دەگەیەنن، ڕوناكییەكە لە كۆتایی تونێلەكەوە زیاتر پڕشنگ دەدات.

تیدرۆس ئەدهانۆم گبریسۆس، سەرۆكی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕایگەیاند”گەشبینی بەرانبەر بە سەركەوتنی تاقیكردنەوەكانی ڤاكسینی دژە كۆرۆنا، مانای وایە ڕوناكییەكە لەوپەڕی تونێلەكەوە زیاتر پڕشنگ دەدات، لە هەمان كاتدا مەترسییەكی ڕاستەقینە هەیە هەژار و نەداران بكەونە ژێر دەست و پێوە لەپێناو دەستخستنی ڤاكسینەكان ڤایرۆسی كۆرۆنا”.

بە وتەی گبریسۆس”پێویستییەكی زۆر هەیە بۆ دابینكردنی 4.3 ملیار دۆلار، بۆ پلانێكی جیهانی لەپێناو دابەشكردنی ڤاكسینەكان”.

بە پێی دوایین داتای بەردەست لە ماڵپەڕی زانکۆی (جۆنز هۆپکینز) کۆی گشتی توشبوون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا گەیشتووەتە نزیكەی 60 ملیۆن كەس و ژمارەی چاکبووەش لە 40 ملیۆن كەس نزیكبۆتەوە، ئەوانەش كە بەهۆی پەتاكەوە گیانیانلەدەستداوە گەیشتوونەتە نزیكەی  1 ملیۆن و 400 هەزار کەس.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

سعودیە: دەبێت ببینە بەشێك لە هەر ڕێكەوتنێكى نێوان ئەمریكا و ئێران

خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزیری دەرەوەی سعودیە بەپێویستی دەزانێت وڵاتەكە “ببێتە بەشێك لە هەر دانوستانێكی چاوەڕوانكراو لەنێوان ئیدارەی داهاتووی ئەمریكا لەگەڵ ئێران سەبارەت بە ڕێكەوتنێكی ئەتۆمی نوێ‌.

فەیسەڵ بن فەرحان، وەزیری دەرەوەی سعودیە، لە میانی قسەكردنی بۆ تۆڕی (سی ئێن بی سی)ی ئەمریكایی ڕایگەیاند:”سعودیە هەوڵدەدات ببێتە هاوبەش لەگەڵ ئیداری ئەمریكایی سەبارەت بە ڕێكەوتنێكی چاوەڕوانكراو لەگەڵ ئێران بۆ سنورداركردنی چالاكییە ئەتۆمییەكانی ئێران و بەرپەرچدانەوەی چالاكییە گڵاوەكانی لە ناوچەكەدا”.

بە وتەی بن فەرحان:”ئەو جۆرە ڕێكەوتنە دەكرێت ناوی «++JCPOA» بێت، بەو پێیەی ڕێكەوتنی «JCPOA» پلانی كاریی هەمەلایەنەی هاوبەش بوو كە لە ساڵی 2015دا واژۆكرا لەنێوان ئێران و هێزە جیهانییەكان (ئەمریكا، بەریتانیا، ئەڵمانیا، ڕوسیا، فەرەنسا)، لەبارەی توانا ئەتۆمییەكانی ئێران و شێوازەكانی ڕێكخستنی كە لەلایەن دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكاوە لە ساڵی 2018دا هەڵوەشێنرایەوە”.

وەزیری دەرەوەی سعودیە دەڵێت:”دەكرێت ڕێكەوتنی «++JCPOA» چارەسەری پڕچەككردنی ئێران بۆ میلیشیاكان بكات، ئیتر حوسییەكانی یەمەن بێت، یان گروپی دیاریكراوەكان لە عیراق و سوریا و لوبنان”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان