ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

لەماوەی 12 ساڵدا بەڕێژەی %88 هاتنی گەشتیار بۆ هەرێم زیادیكردووە

خەڵك-نزار جەزا
كەرتی گەشتوگوزار لەهەرێمی كوردستان بەراورد بە 12 ساڵی ڕابردوو پێشكەوتنێكی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە، بەجۆرێك ڕێژەی گەشتیار لە سەدا 88 بەرزبۆتەوە.

نادر ڕۆستی وتەبێژی دەستەی گەستوگوزاری هەرێم بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئێستا بەراورد بەساڵانی ڕابردوو ڕێژەی گەشتیار بۆ هەرێم زۆر زیادیكردووە، كە دەرخەری پێشكەوتنی كەرتی گەشتوگوزارە لەهەرێمی كوردستان.

بەپێی ئامارێكی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێم، لەساڵی 2007دا نزیكی 377 هەزار و 400 گەشتیاری ڕوویان هەرێمی كوردستان كردووە، بەڵام ئەم ڕێژەیە تاكو ساڵی 2018 بەرزبۆتەوە بۆ سێ ملیۆن و 57 هەزار گەشتیار، واتە لەسەدا 88 ڕێژەی گەشتیار زیادیكردووە.

نادر ڕۆستی ئاماژەی بەئەوەشدا، كاتێك مامۆستایەكی زانكۆ یان بەناو شارەزایەك قسە لەسەر گەشتوگوزار دەكات و دەڵێت:” هیچ بۆ گەشتوگوزار نەكراوە” سەرم سوڕدەمێنێ یان هەندێك كەس لێرە و لەوێ تەنیا قسە دەكات و لە ڕووی كرداری هیچی بۆ خزمەتی گەشتوگوزار نەكردوە و پێشنیاری خەیاڵی دەكات سەرم سوڕدەمێنێ.

باسی لەئەوەشكرد، ڕاستە كوردستان زۆری ماوە بگات بە وڵاتانی پێشكەتوو، بەڵام چۆن كوردستان بەرامبەر وڵاتێكی وەك توركیا و فەڕەنسا بەراورد دەكرێت، كە سەدان ساڵە وڵاتن و دەیان ساڵە پەرەپێدانی گەشتوگوزاریان بنیاتناوە، كوردستانیش هەرێمێكی پڕ لە كێشەیە و بەردەوام هەڕەشەی تۆپ و تەیارە و دەیان كێشەی دیكەی هەیە.

هەرێمی كوردستان ناوچەیەكی دڵڕفێن و بەسروشت ناوچەیەكی گەشتیارییە، هەر بۆیە گەشتیاران بەتایبەت لەخوارووی عێراقەوە سەردانی دەكەن و كەرتی گەشتیاری پێی بوژاوەتەوە، لەگەڵ ئەمەشدا ناوچە گەشتییارییەكان پێویستی بەئاوەدانكردنەوە و خزمەتی زیاترە لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە.

نادر ڕۆستی، وتەبێژی دەستەی گەشت و گوزار لەڕاگەیەندراوێكی پێشتردا ئاماژەی بەپێشخستنی ئەو كەرتە كردووە و تێیدا هاتووە “لە 2011 ماستەرپلانی گەشتیاری هەرێمی كوردستان دەستیپێكرا و لە 2013 تەواو كرا، لەم چوارچێوەیەدا پلانی ستراتیژی تاوەكو 2025 داڕێژرا و لە 2013 چووەتە بواری جێبەجێكردن و زیاتر لە 76 پڕۆژە لە چوارچێوەی پلان دیزاینی سەرەكیان بۆ كراوە و ئامادەن بۆ دانیان بە وەبەرهێنەران، ئەمە جگە لەوەی 4 پڕۆژەی گەورەی ستراتیژی دیزاینی بنەڕەتیان تەواو بووە و چاوەڕوانی وەبەرهێنەر دەكەن بۆ جێبەجێكردن”.

دەشڵێت “هەرچەند شەڕی داعش و كۆمەلێك قەیران بەربەستی گەورەیان دروست كرد و زیانی زۆر گەورەیان لە كەرتی گەشتیاری دا بەڵام لە 2016 بەدواوە كەرتی گەشتیاری لە ڕێگەی پلانێكی تۆكمەوە ڕووی لە هەستانەوە كرد و ژمارەی گەشتیاران و چالاكییەكان ڕوو لە زیادبوونن”.

لەڕووی ڕاگەیاندن و بەبازاڕكردنی كەرتی گەشتیاریشەوە ئەوەدەخاتەڕوو، بەستنی ٦ كۆنفڕانسی گەشتیاری لە ناوخۆ و لە دەرەوەی كوردستان، بەشداریكردن لە ٨ پێشانگەی نێودەوڵەتی وەك دوبەی، ئیستەنبوڵ، بەرلین، بەغدا هەبوون، هەروەها (300) هەزار ( ڕێبەر، برۆشەر، نەخشە، فیلم، ئەلبووم…) بە 7 زمانی جیاواز بۆ گەشتیاران چاپكراون، گرینگیش دراوە بە گەشتیاری ئەلیكترۆنی بە پێنج زمانی جیاواز و ڕیكلام لە 5 ڕۆژنامەی جیهانی و بەشداریكردن لە (10) فیستیڤاڵی كراوە كە پێنجیان تایبەت بوون بە بەفر و خلیسكان، هاوكات چەندین دیدار و كۆڕبەند كراوە.

هەر لەچوارچێوەی پێشخستنی ئەو كەرتە بەدەستهێنانی بڕوانامەی ئایزۆی نێودەوڵەتی بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی كارگێڕی لەسەر ئاستی عیراق و كوردستان بۆ یەكەمجار، و كاركردن بە سیستەمی جیهانی بلانس سكۆردكار كە پێوەرێكی جیهانییە.

لەبارەی زیادبوونی كۆمپانیاكانیش باس لەوەدەكات، ساڵی 2007 ژمارەی كۆمپانیاكان 117 بووە، بەڵام لە ساڵی 2018 گەیشتووەتە 483 كۆمپانیا، و بەپێی داتاكانی دەستەی وەبەرهێنان كەرتی گەشتیاری سێیەم كەرتە، واتە دوای كەرتی نیشتەجێبوون و پیشەسازی دێت، كۆی وەبەرهێنانی گەشتیاری 6,696 ملیار دۆلارە و لە 14% ڕێژەی گشتی وەبەرهێنانی هەرێمی كوردستان پێكدەهێنێت.

کوردستان

هەسەدە: 103 سەربازی تورك و چەكدار كوژراون
شەڕی هاوبەشی هەسەدە و سوریا لەگەڵ توركیا دەستی پێكرد

خەڵك- بەشی هەواڵ
شەڕی هاوبەشی هەسەدە و سوپای سوریا لەگەڵ سوپای توركیا و چەكدارە ئۆپۆزسیۆنەكان لە تەل تەمر دەستی پێكرد.

هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) ئاماری شەڕەكانی ۲٤ كاتژمێری ڕابردوو لە بەرەكانی شەڕ لە (سەرێكانی، گرێ سپی، درباسییە و دێرك) بڵاودەكاتەوە و ئاشكرای دەكات، ژمارەیەك تانك و زرێپۆشی هێزی دوژمن تێكشكێنراون.

ڕاشیگەیاندووە، لەو شەڕانەدا ۱٠۳ سەربازی توركی و چەكداری ئۆپۆزسیۆنی سوریا كوژراون و لە بەرامبەریشدا ۲۳ شەرەڤانی هێزەكانی سوریای دیموكرات شەهید بوون.

هەسەدە ئاماژەی بەوەشكردووە، كە شەڕی هێزەكانیان و سوپای سوریا لە تەل تەمر لەگەڵ سوپای توركیا و چەكدارە ئۆپۆزسیۆنەكان دەستی پێ‌ كردووە و توانراوە هێزەكانی توركیا تێكبشكێنرێن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

لە چیای ئەزمەڕ تەقینەوەیەك ڕوویدا و قوربانی لێ‌ كەوتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
ئێوارەی ئەمڕۆ لەسەر چیای ئەزمەڕ لە سلێمانی تەقینەوەیەك ڕوویدا و بەهۆیەوە دوو كەس گیانیان لەدەستداوە.

سەرچاوەیەك لە (جی سی سی) سلێمانی بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، كە ئێوارەی ئەمڕۆ دەنگی تەقینەوەیەك لەسەر چیای ئەزمەڕ بیستراوە و ڕاستەوخۆ هێزەكانمان چوونەتە شوێنی ڕووداوەكە.

ڕاشیگەیاند، بەهۆی ئەو ڕووداوەوە دوو كەس گیانیان لەدەستداوە و لێكۆڵینەوەش لەسەر ڕووداوەكە دەستی پێ‌ كردووە.

جەختیشی كردەوە، كە تا ئێستا بەتەواوی یەكلایی نەبۆتەوە تەقینەوە بووە یان شتی دیكە، بەڵام دەنگی تەقینەوە بیستراوە و لێكۆڵینەوەش دەستی پێ‌ كردووە.

بۆ بەدواداچوونی زیاتر (خەڵك) پەیوەندی كرد بە سەركەوت ئەحمەد، وتەبێژی پۆلیسی سلێمانییەوە، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكەی نەدایەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

حكومەتی هەرێم پەیامێك ئاڕاستەی وڵاتان و ڕێكخراوەكان دەكات

خەڵك-ئارام سەردار
ئەمڕۆ سێ شەممە ۱٥ی ئۆكتۆبەری ۲۰۱۹ حكومەتی هەرێم لەگەڵ كونسوڵخانە و نوێنەری وڵاتان تایبەت بەڕەوشی ڕۆژئاوای كوردستان كۆبووەوە، وتەبێژی حكومەتی هەرێمیش ڕایدەگەیەنێت، پێشبینی دەكرێت لە ٥٠ هەزار بۆ ٢٥٠ هەزار كەس لە سوریاوە ئاوارەی هەرێمی كوردستان ببن.

جوتیار عادل، وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لەكۆبوونەوەكەدا لەگەڵ نوێنەر و كونسوڵی وڵاتان لەباری ئەگەری هاتنی ئاوارە و پەنابەران بۆ هەرێمی كوردستان بەهۆی ئەو شەڕەی لە سوریا هەیە، پەیامی حكومەتمان گەیاندە كۆنسوڵخانەكان و ئەو هاوكاری و پێویستیە مرۆییانەی پێویستن و ئامادەكاریان، كە پێویستە لە ڕووی مرۆیی پێشكەشی حكومەتی هەرێمی كوردستانی بكەن.

دەشڵێت: “وەك حكومەت پێمان باش بوو، كە كونسوڵخانەكان و نوێنەری دیبلۆماسی وڵاتان هاوكاربن و پەیامی حكومەت بە ڕوونی پێیان بگات، تاوەكو ئەوانیش ئەم داواكاریانەی ئێمە ئاڕاستەی وڵاتەكانیان بكەن و وەڵامی ئێمە بدەنەوە”.

بەوتەی جوتیار عادل، “بۆ هاوكاری ئاوارەكان و پەنابەران وەكو حكومەت تا توانامان هەبێت هاوكار دەبین و پێویستییەكانیان بۆ دابین دەكەین، بەڵام بەهۆی سنورداربوونی توانای حكومەت داوا لە هەموو لایەك دەكەین لە كونسوڵخانەی وڵاتانی بیانی و ڕێكخراوەكان هاوكارمان بن، لەگەڵ حكومەتی عیراقیش گفتووگۆمان كردوە و پلانێكی باشمان داناوە و چاوەڕوانی وەڵامی ئەوانین، چاوەڕوانیشین وەڵامی وڵاتان ئەرێنی بێت”.

وتیشی، “پێشبینی دەكەین لە ٥٠ هەزار بۆ ٢٥٠ هەزار كەس لە سوریاوە ئاوارەی هەرێمی كوردستان ببن، تاوەكو ئێستاش نزیكەی ٢٠٠ خێزان هاتونەتە هەرێمی كوردستان و بە پێی پێویست هاوكارمان كردون، وەك هەرێمی كوردستانیش لە هەر چوار پارێزگا ئامادەكاریان كردوە بۆ پێشوازی لە ئاوارە و پەنابەران، بەڵام بەهۆی ئەوەی فشارێكی گەورەمان لەسەرە وەك حكومەت و داوای هاوكاریمان لە وڵاتان كردوە، ئێمەش ئامادەین ئەوەی لەتوانادابێت هاوكاری ئاوارەكان بكەین”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان