ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

رێگاكانی باشتركردنی میزاج و ڕونکردنەوەی تەواو لەسەری

خێزان

باردۆخه‌كانی ژیان وا له‌ مرۆڤ ده‌كه‌ن كه‌ دووچاری ناره‌حه‌تی و تێكچوونی میزاج ببێته‌وه‌، مرۆڤ له‌ ژیانی رۆژانه‌یدا به‌هۆی ئه‌وه‌ی مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌ر ده‌كات، ئاساییه‌ كه‌ هه‌ندێ فشار و ناره‌حه‌تی تووشببێت. به‌ڵام نابێت ئه‌و فشارانه‌ كاریگه‌ری به‌رده‌وامیان هه‌بێـت له‌سه‌ر تاكه‌كه‌ به‌درێژایی رۆژه‌كه‌ یان حه‌فته‌كه‌ تاكه‌كه‌ ناره‌حه‌ت بكه‌ن، له‌ ژیانی ئاسایی دووری بخه‌نه‌وه‌. بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سه‌كان بتوانن خۆیان له‌گه‌ڵ فشار و كێشه‌كان بگونجێنن پێویسته‌ هه‌ندێ شاره‌زایی و ته‌كنیك هه‌یه‌ به‌كاریان بهێنن، ئێمه‌ له‌م بابه‌ته‌دا هه‌ندێ له‌و ته‌كنیكانه‌ باس ده‌كه‌ین، له‌وانه‌:

پێكه‌نین:
توێژینه‌وه‌یه‌كی زانكۆی (ستانفۆرد) ده‌ریخستووه‌ كه‌ پێكه‌نین ده‌بێـته‌ هۆی زیاتر ده‌ردانی هۆڕمی دۆپامین له‌ مێشكدا، ئه‌و هۆڕمه‌نه‌ كاریگه‌ری له‌سه‌ر باشتركردنی میزاج هه‌یه‌، هه‌روه‌ها له‌ توێژینه‌وه‌كه‌دا ئه‌وه‌ خراوه‌ته‌ روو كه‌ پێكه‌نین رێژه‌ی ئۆكسجین له‌ له‌شدا زیاتر ده‌كات و ده‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی ته‌نگژه‌كان، ده‌بێته‌ هۆی زیادكردنی هه‌ستكردن به‌ هێوربوونه‌وه‌ییه‌كی ئه‌رێنی. بۆ ئه‌مه‌ ئێمه‌ چۆن ده‌توانین رۆژانه‌ كاتێك دابنێین پێبكه‌نین؟ ده‌كرێت له‌ یوتوب سه‌یری ئه‌و گرته‌ كۆمیدیانه‌ بكه‌ین كه‌ خۆش و كۆمیدین، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ نزیك و ده‌وروبه‌ره‌كانمان نوكته‌ و قسه‌ی خۆش بگێڕینه‌وه‌.

ئه‌نجامدانی چالاكییه‌ك یان جووڵه‌یه‌ك
دانیال كربیك له‌ زانكۆی كالیفۆرنیا له‌ توێژینه‌وه‌یه‌كیدا ئه‌وه‌ی خسته‌ ڕوو كه‌ خۆدانه‌ به‌ر خۆر بۆ ماوه‌یه‌ك پێویسته‌ و ده‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی كێشه‌ی خه‌وتن، كه‌ زۆرجار كه‌مخه‌وی یان كێشه‌كانی خه‌وتن نیشانه‌یه‌كن له‌ نیشانه‌كانی نه‌خۆشی خه‌مۆكی، هه‌ر له‌ توێژینه‌وه‌كه‌یدا ئه‌وه‌ی خسته‌ روو كه‌ خۆدانه‌ به‌ر خۆر تاك به‌ به‌رهه‌م هێنێ ده‌هێڵێته‌وه‌. هه‌روه‌ها پسپۆڕی بواری نه‌خۆشییه‌كانی مێشك دكتۆر (جاك راكلین) له‌ توێژینه‌وه‌یه‌كیدا ئاماژه‌ی به‌وه‌ كردووه‌ كه‌ هه‌ندێ سوكه‌ راهێنان كردن ده‌بێته‌ هۆی باشتركردنی میزاجی تاك. بۆیه‌ پێویسته‌ كه‌ رۆژانه‌ چالاكی جه‌سته‌یی بكرێت بۆ باشتركردنی میزاج.

بیرنه‌كردنه‌وه‌ له‌ رابردوو و داهاتوو
خه‌مخواردن و ناره‌حه‌ت بوون له‌و شتانه‌ی له‌ رابردوودا روویانداوه‌ یان له‌ داهاتوودا ره‌نگه‌ رووبده‌ن ده‌بێته‌ هۆی هه‌راسانی و تێكچوونی میزاجی، ده‌بێت تاك خۆی وارابهێنێ كه‌ ئه‌و شتانه‌ی له‌ رابردوودا روویانداوه‌ ناتوانین هیچی لێبگۆڕین ئه‌گه‌رچیش به‌رده‌وام بیری لێبكه‌ینه‌وه‌، بۆیه‌ پێیوسته‌ پشتگوێیان بخه‌ین. له‌به‌رامبه‌ردا ده‌بێت خۆمان رابهێنین له‌سه‌ر بیركردنه‌وه‌ی ئه‌رێنی بۆ خۆ ئارام كردنه‌وه‌مان.

هاوڕێیه‌تی كردنی كه‌سانی ئه‌رێنی
دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌و كه‌سانه‌ی كه‌ بیركردنه‌وه‌ی نه‌رێنییان هه‌یه‌، چونكه‌ ئه‌م بیركردنه‌وانه‌ راسته‌وخۆ بۆ تۆش ده‌گوزارێته‌وه‌، كه‌سه‌ نه‌رێنییه‌كان هه‌ست به‌ ناره‌حه‌تی و داروخان ده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری له‌سه‌ر لایه‌نی ده‌روونی تۆ ده‌بێت. نزیك بوونه‌وه‌ له‌ كه‌سه‌ ئه‌رێنییه‌كان كه‌ پێداگیری له‌سه‌ر ئه‌رێنیبوون و به‌رده‌وامی ژیان ده‌كه‌ن، ئه‌وانه‌ی‌ خۆیان به‌لاوه‌ لاواز و كه‌م توانا نییه‌ ئه‌وا ئه‌و هه‌ستانه‌ش راسته‌وخۆر بۆ تۆ ده‌گوازرێته‌وه‌، وزه‌ و توانایه‌كی باشت پێده‌دات، وا ده‌كات له‌ رووی ده‌روونییه‌وه‌ هه‌ست به‌ خۆشی بكه‌یت.

هه‌ندێ رێگای تر بۆ باشتر كردنی میزاج و ده‌روون

دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ خۆسه‌رزه‌نشت كردن؛ یه‌كێكه‌ له‌ رێگا زۆر ئاسانه‌كان، به‌ڵام زۆر گرنگه‌.
گه‌شبین به‌، به‌ ئه‌رێنییه‌وه‌ سه‌یری ژیان بكه‌.
كاتی پێویست بۆ خه‌و دابنێ.
خواردنی شوكلاته‌ به‌ شێوه‌یه‌كی ئاسایی، نزیكه‌ی له‌ 70% كاكاوه‌، ئه‌مه‌ش رۆڵی هه‌یه‌ له‌ كه‌مكردنه‌وه‌ هۆڕمۆنی (كۆرتیزۆڵ و كاتیكۆلامینز) له‌ خوێندا، دواتر ئه‌مه‌ ده‌بێته‌ هۆی كه‌مكردنه‌وه‌ی دڵه‌ڕاوكێ له‌ تاكدا.
و؛ دانا سه‌لام.

تەندروستی

چەند خوویەکی مەترسیدار کە زیانی زۆر بە مێشکت دەگەیەنێت!

خێزان


ئەمەی خوارەوە چەند خوویەکی مەترسیدارە کە زیانی زۆر بە مێشکت دەگەیەنێت:

 

-شەكر

-بەرزی ڕێژەی شەكر زیانێكی زۆر بە خانەو دەمارەكانی جەستە دەگەیەنێت، هەروەها زیان بە دەماری مێشك دەگەیەنێت، بەپێی لێكۆڵینەوەكان سەلمێندراوە كە پەیوەندیەكی ڕاستەوخۆ هەیە لە نێوان بەرزی ڕێژەی شەكر و نەخۆشی لەبیرچونەوە (زەهامیر).

 

-جگەرە كێشان

-بەپێی ئەو لێكۆلینەوانە كە لە 2004 كراوە سەلمێندراوە كە جگەرە كێشان زیانێكی زۆر بە مێشك و خانەكانی مێشك و هاوسەنگی مێشك دەگەیەنێت.

 

-كەم خەوی

-لەكاتی خەودا مێشك جەستە لە زەهر و مادەی زیان بەخش پاكدەكاتەوە هەروەها بەشی یادەوەری لە مێشكدا ڕێك دەخات. بۆیە كەم خەوی زیانێكی زۆر بە مێشك دەگەیەنێت، لەبەرئەوە پێویستە زۆر ئاگاداری كاتی خەوەكان بیت و دوور بیت لە كەم خەوی.

 

-زۆر خۆری

 

-زۆر خواردن دەبێتە هۆكاری قەڵەوی و كێش زیادی وادەكات هەستی تێربوون لە مێشكدا كەم بێتەوە و هەمیشە هەست بە برسێتی بكەیت. ئەمەش دەبێتە هۆی بچوكبونەوەی مێشك و زیان بە مێشك دەگەیەنێت.

 

-مۆبایل

-بەكارهێنانی مۆبایل و تەلەفون كە بوارێكی كارەبای هەیە و كاریگەری لەسەر مێشك بەجێدەهێلێت، بۆیە پێویستە لەكاتی خەودا مۆبایل لە نزیك سەرەوە دانەنێیت و لە دوورەوە بیهێلیتەوە. چونكە زیان بە مێشك دەگەیەنێت و دەبێتە هۆی دروست بونی خانەی شێرپەنجەی.

 

-نانی بەیانی

-بەو پێیەی كە نانی بەیانی گرنگترین ژەمە خواردنەكانە و سودێكی زۆر بە مێشك و جەستە دەگەیەنێت، بۆیە نەخواردنی و گرنگی پێنەدانی زیان بە گەشەی خانەكانی مێشك دەگەیەنێت.

 

-بێتاقەتی

-كەئابەو بێتاقەتی دەبێتە هۆی زیان بە خانەكانی مێشك و لاوازكردنی سیستمی هاوسەنگی مێشك, بۆیە هەوڵبدە لە خەم و بێتاقەتی دوور بكەویتەوەو زیاتر گەشبینانە بیر لە ژیان بكەیتەوە

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

توێژینەوەیەک: چوار جۆر سەرخۆش هەیە ، کامیان مەترسیدارە؟

خێزان

زانکۆی Missouri لە ئەمریکا لە توێژینەوەیەکدا جۆرەکانی کەسی سەرخۆشی بەسەر چوار جۆری سەرەکیدا دابەشکردووە کە لە ٤ کەسایەتی فیلمی ئەمریکیەوە وەرگیراون، ئەمەی خوارەوە جۆرەکانی سەرخۆشە:

 

– Hemingway : ئەو جۆرە کەسانەن کە خواردنەوە کاریگەری ئەوتۆی نیە لەسەریان و هەرچەندێک بخۆنەوە ڕەفتاریان ناگۆڕێت.

– Mary Poppins: خواردنەوە وایان لێدەکات کە کەسێکی کراوەبن و شەرم نەکەن و حەزبەقسە و گاڵتە بکەن.

– The Nutty Professor : ئەم کەسانە لە بنەڕەتدا گۆشەگیرن، بەڵام کە دەخۆنەوە دەبنە کەسێکی دیکە و حەزیان بە قسە و پێکەنین و خۆدەرخستنە.

– Mr. Hyde : مەترسیدارترین جۆری سەرخۆشەکانە، کە دەخۆنەوە خراپترین تایبەتمەندیەکانی کەسایەتی خۆیان نمایشدەکەن و شەرمیان نامێنێت و هەست بە بەرپرسیارێتی ناکەن.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

١٠ خواردن کە هەرگیز خەیاڵت بۆی نەچووە چەندە زیان بەخشە ئەگەر لە کاتی هەڵەدا بیخۆیت

خێزان

ئەمانەی خوارەوە کۆمەڵێک خواردنی سەرەکی و گرنگن ئەگەر لە کاتە خراپەکەدا بیخۆیت ئەوا زیانت پێدەگەیەنێت.

هەروەها خواردنی سێویش پێش خەوتن کارێکی باش نییە بەهۆی بوونی ماددەی ڕیشاڵی زۆرەوە تێیدا کرداری هەرسکردن قورس و گرانتر دەکات.

هەوڵبدە پێش خەتون کوپێک شیر بخۆیت کە کە ئاسانە و یارمەتی کرداری هەرسکردن دەدات.

پێش ٨ی بەیانی مۆز مەخۆ چوونکە لەوانەیە ببێتە هۆی سکچوون.

پاش هەستان لەخەو ڕاستەوخۆ خواردنی قاوە وادەکات لەشت كۆرتيسۆلی زیاتر بەرهەم بهێنێت، کە ئەمەش چەند پڕۆسەیەکی گرنگی هەرسکردن تێکدەدات.

نیوەڕوان بڕێکی کەم برنج بخۆ و ئێواران ئەم ڕێژەیە کەمێک زیاد بکەیت ئاساییە.

خواردنێکی زۆری شیرینی ڕێژەی خوێن لەجەستەدا زیاد دەکات.

هەوڵبدە زیاتر لە چوار کاتژمێر تێپەڕبووبێت بەسەر خواردنی گۆشتی حەیواندا پاشان بخەوە.

بەهۆی ئەوەی گوێز پڕۆتینی زۆرە هەوڵبدە پێش خەوتن نەیخۆیت چوونکە کێشەی خەوت بۆ درووست دەکات.

پێش خەوتن خواردنی پەنیر تەواو ناگونجاوە و دەبێتە هۆی زیان گەیاندن بە تێکڕایی و کاتی خەوتن.

بەهۆی ئەوەی پاقلەمەنییەکان ڕیشاڵیان زۆرە، ئاوسان درووست دەکات لە گەدەی زۆرێک لە کەسەکاندا ئەگەر شەوانە بیخۆن و بۆیە وەکو هەڵبژاردەیەکی سەرەکی دامەنێ.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان