ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕایدەگەیەنێت، یاساكانی ھەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەو ڕێكەوتننامانەدا گونجاون كە حكومەتی فیدڕاڵی عێراق واژۆی كردووە.

دیندار زێباری ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان لە حكومەتی هەرێم لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، یاساكانی ھەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەو ڕێكەوتننامانەدا گونجاون كە حكومەتی فیدڕاڵی عیراق واژۆی كردووە.

وتیشی”ھەر یاسایەك لە ھەرێمی كوردستان لە پەڕلەمانی كوردستانەوە دەردەچێت، بەھیچ جۆرێك لەگەڵ دەستووری فیدڕاڵی عیراقدا پێچەوانە نییە و نابێت، چونكە دەستووری بوونی یاساكانی ھەرێمی كوردستان، مەرجی یەكەمی دەركردنی ھەریاسایەكە لە ھەرێمی كوردستان، بەڵام دەبێت بابەتێك ورد بكەینەوە كە ئەویش چوارچێوەی سەلاحیاتی ھەرێمی كوردستانە لە دەركردنی ھەندێك یاسا یان پابەند نەبوون بە ھەندێك یاسا و ڕێكەوتنامەوە كە سەڵاحیاتی ئیقلیمی خۆی بەكاردەھێنێت بەپێی ئەو بنەمایانەی كە لە دەستووردا دیاریكراوە”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، گرنگترین میكانیزم كە لە هەرێمی كوردستان پەیڕەو دەكرێت بۆ جێگیركردنی پێوەرە نێودەوڵەتییەكان لە دامودەزگاكانی حكومەت لە بوارەكانی مافی مرۆڤ بەگشتی بریتییە لەوەی لە ساڵی 1992ـەوە، پەڕلەمانی كوردستان جاڕنامەی جیھانی مافەكانی مرۆڤ و یاسا و ڕێكەوتننامە نێودەولەتییەكانی تایبەت بە پاراستنی مافەكانی مرۆڤ و منداڵ و ژنانی كردۆتە بنەمایەكی دانپێدانراو و ڕێزلێگیراو و بنەما بۆ داڕشتنی یاساكان.
ڕوونیشیكردەوە، یاسای مافی بەدەستھێنانی زانیاری چۆتە بواری جێبەجێكردنەوە، بۆ نموونە وەك یاساكە داوای كردووە، وەزارەتی داد فەرمانبەرێكی تایبەتمەند كردووە بۆ ئەوەی تایبەت بێت بە پێدانی زانیاری و ئەپلێكەیشنی ڕەسمی پێدانی زانیاری چاپ كردووە و ھەر كەسێك سەردانی وەزارەتی داد بكات بۆ وەرگرتنی زانیاری پێیان دەدرێت و وەڵامی پرسیارەكانیان دەدرێتەوە و بە ھیچ كەسێك ناگووترێت كە وەڵامی ئەو پرسیارە لەلای ئێمە نییە.

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕاشیگەیاند، لە هەرێمی كوردستان ئازادی ڕۆژنامەگەری و ڕادەربڕین بەپێی یاسا رێكخراوە و لەكاتی بوونی هەر حاڵەتێك كە دژ بە ڕێنماییەكانی ڕۆژنامەگەری لە هەرێمی كوردستان و پێشێلكردن بێت یان بچێتە خانەی تەشهیر و ناوزڕاندن ئەوا كار بە یاسای سزادانی عێڕاقی ژمارە (111)ی ساڵی 1969ی هەمواركراو دەكرێت، بۆیە پێویستە میدیاكارانیش نەبنە هۆی تێكدانی ڕەوشی ئارامی و زیانگەیاندن بە موڵكی گشتی و تایبەت، بەڵام سەرەڕای ئەوەش هەركاتێك رۆژنامەنووس یان دەزگایەكی میدیایی یاسا پێشێل بكات ئەوا راستەوخۆ لەلایەن دەزگا ئەمنییەكانەوە رێوشوێنیان بەرامبەر ناگیرێتە بەر، چونكە بەپێی یاسای ڕۆژنامەنووسی ژمارە (35)ی ساڵی (2007) تایبەت بە كاری رۆژنامەوانی ناكرێت هیچ رۆژنامەنووسێك دەستگیر بكرێت بەبێ بڕیاری دادگا و رەزامەندی سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان.

لە بارەی بواری پەروەردە، ڕێكخەری ڕاسپاردە نیودەوڵەتییەكان ڕوونیكردەوە، قوتابخانە حكومی و نێودەوڵەتییەكان ساڵ بەساڵ لە زیادبووندان و ئەمەش بەرەوپێش چوونێكی باشە و كاریگەری ئەرێنی لەسەر سیستەمی پەروەردە هەیە، بەڵام سەبارەت بە بوونی توێژەری دەروونی لە خوێندنگاكان دەبێت ئاماژە بەوە بكەین بە گشتی ژمارەی توێژەرانی دەروونی لەناو قوتابخانەكان كەمن (1760) توێژەر و ڕێنماییكاری دەوروونی لە كۆی نزیكی(٨٠٠٠) قوتابخانە ‌بوونیان هەیە كە ئەمانیش بە ڕێكوپێكی دابەش نەكراون و تەنها لەناو شارەكاندا هەن، كەمی ئەم ژمارەیە دەگەرێتەوە بۆوەستانی دامەزراندن و پڕنەكردنەوەی ئەو بۆشاییە بەو كەسانەی بەشی كۆمەڵناسی دەرونناسیان تەواو كردوە و خوازیاری كاركردنن لەو بوارەدا.

کوردستان

ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایش تاووتوێی ڕەوشی ڕۆژئاوا دەكات

خەڵك –بەشی هەواڵ

بەپێی هەواڵی ئاژانسی فڕانس پرێس ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی كۆبوونەوەیەكی داخراو ساز دەكات بۆ تاووتوێكردنی ڕەوشی ڕۆژئاوای كوردستان.

بەپێی هەواڵەكە، پێشنیازكراوە ئەمڕۆ كۆبوونەوەیەكی دیكەی ئەنجومەنی ئاسایش بكرێت بۆ تاوتوێكردنی ڕەوشی ڕۆژئاوای كوردستان.

ڕۆژی پێنج شەممەی ڕابردوو ئەنجومەنی ئاسایش كۆبووەوە، بەڵام بەهۆی ڕێگرییەكانی ڕوسیا و چین و ئەمریكاوە هیچ بڕیارێكی دەرنەكرد، هەرچەند گرووپی ئەوروپاییەكان

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

ئەمڕۆ شاندێكی باڵای ئەمریكا دەگاتە توركیا

خەڵك –بەشی هەواڵ
بڕیارە ئەمڕۆ شاندێكی باڵای توركیا پێكهاتوو لە مایك پێنس جێگری سەرۆكی ئەمریكا و مایك پۆمپیۆ وەزیری دەرەوە سەردانی توركیا بكەن.

بەپێی سەرچاوەكانی هەواڵ، مەبەست لەو سەردانەی شاندی ئەمریكا بۆ توركیا، قایلكردنی ئەنقەرەیە بە ڕاگرتنی هێرشەكانی سەر ڕۆژئاوای كوردستان.

دوێنێ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا ڕایگەیاند لەگەڵ ئەمریكا و ڕوسیا لەسەر منبج و كۆبانێ لە گفتووگۆدان.
هەریەكە لە ڕوسیا و ئەمریكا لەسەر هێڵن بۆ كۆتاییهێنان بە بارگرژییەكانی ڕۆژئاوای كوردستان كە بەهۆی هێرشەكانی توركیاوە سەریانهەڵداوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

فەڕەنسا: ئەمریكا و توركیا داعش درووستدەكەنەوە

خەڵك –بەشی هەواڵ

سەرۆك وەزیری فەڕەنسا ئێدوارد فیلیپ دەڵێت “ئەو بڕیارانەی ئەمەریكا و توركیا داویانە لە سوریا دەرەنجامی خراپی لێدەكەوێتەوە بۆ سەر ناوچەكە و دەبنە هۆی گەڕانەوەی ڕێكخراوی داعش لە سوریا و عێراق”.

ئێدوارد فیلیپ لە گوتارێكدا دەشڵێت ” گەڕانەوەی ڕێكخراوی داعش لە باكووری سوریا و باكووری ڕۆژئاوای عێراقیش لەناوبردنی ئاسایشمانە.”

ناوبراو واشنتنی تۆمەتبار كرد بەوەی ڕێگەی بە هێرشەكەی توركیا داوە و تاكلایەنانە بڕیاری كشاندنەوەی هەزار سەربازی ئەمەریكای لە سوریا داوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان