ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕایدەگەیەنێت، یاساكانی ھەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەو ڕێكەوتننامانەدا گونجاون كە حكومەتی فیدڕاڵی عێراق واژۆی كردووە.

دیندار زێباری ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان لە حكومەتی هەرێم لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، یاساكانی ھەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەو ڕێكەوتننامانەدا گونجاون كە حكومەتی فیدڕاڵی عیراق واژۆی كردووە.

وتیشی”ھەر یاسایەك لە ھەرێمی كوردستان لە پەڕلەمانی كوردستانەوە دەردەچێت، بەھیچ جۆرێك لەگەڵ دەستووری فیدڕاڵی عیراقدا پێچەوانە نییە و نابێت، چونكە دەستووری بوونی یاساكانی ھەرێمی كوردستان، مەرجی یەكەمی دەركردنی ھەریاسایەكە لە ھەرێمی كوردستان، بەڵام دەبێت بابەتێك ورد بكەینەوە كە ئەویش چوارچێوەی سەلاحیاتی ھەرێمی كوردستانە لە دەركردنی ھەندێك یاسا یان پابەند نەبوون بە ھەندێك یاسا و ڕێكەوتنامەوە كە سەڵاحیاتی ئیقلیمی خۆی بەكاردەھێنێت بەپێی ئەو بنەمایانەی كە لە دەستووردا دیاریكراوە”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، گرنگترین میكانیزم كە لە هەرێمی كوردستان پەیڕەو دەكرێت بۆ جێگیركردنی پێوەرە نێودەوڵەتییەكان لە دامودەزگاكانی حكومەت لە بوارەكانی مافی مرۆڤ بەگشتی بریتییە لەوەی لە ساڵی 1992ـەوە، پەڕلەمانی كوردستان جاڕنامەی جیھانی مافەكانی مرۆڤ و یاسا و ڕێكەوتننامە نێودەولەتییەكانی تایبەت بە پاراستنی مافەكانی مرۆڤ و منداڵ و ژنانی كردۆتە بنەمایەكی دانپێدانراو و ڕێزلێگیراو و بنەما بۆ داڕشتنی یاساكان.
ڕوونیشیكردەوە، یاسای مافی بەدەستھێنانی زانیاری چۆتە بواری جێبەجێكردنەوە، بۆ نموونە وەك یاساكە داوای كردووە، وەزارەتی داد فەرمانبەرێكی تایبەتمەند كردووە بۆ ئەوەی تایبەت بێت بە پێدانی زانیاری و ئەپلێكەیشنی ڕەسمی پێدانی زانیاری چاپ كردووە و ھەر كەسێك سەردانی وەزارەتی داد بكات بۆ وەرگرتنی زانیاری پێیان دەدرێت و وەڵامی پرسیارەكانیان دەدرێتەوە و بە ھیچ كەسێك ناگووترێت كە وەڵامی ئەو پرسیارە لەلای ئێمە نییە.

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕاشیگەیاند، لە هەرێمی كوردستان ئازادی ڕۆژنامەگەری و ڕادەربڕین بەپێی یاسا رێكخراوە و لەكاتی بوونی هەر حاڵەتێك كە دژ بە ڕێنماییەكانی ڕۆژنامەگەری لە هەرێمی كوردستان و پێشێلكردن بێت یان بچێتە خانەی تەشهیر و ناوزڕاندن ئەوا كار بە یاسای سزادانی عێڕاقی ژمارە (111)ی ساڵی 1969ی هەمواركراو دەكرێت، بۆیە پێویستە میدیاكارانیش نەبنە هۆی تێكدانی ڕەوشی ئارامی و زیانگەیاندن بە موڵكی گشتی و تایبەت، بەڵام سەرەڕای ئەوەش هەركاتێك رۆژنامەنووس یان دەزگایەكی میدیایی یاسا پێشێل بكات ئەوا راستەوخۆ لەلایەن دەزگا ئەمنییەكانەوە رێوشوێنیان بەرامبەر ناگیرێتە بەر، چونكە بەپێی یاسای ڕۆژنامەنووسی ژمارە (35)ی ساڵی (2007) تایبەت بە كاری رۆژنامەوانی ناكرێت هیچ رۆژنامەنووسێك دەستگیر بكرێت بەبێ بڕیاری دادگا و رەزامەندی سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان.

لە بارەی بواری پەروەردە، ڕێكخەری ڕاسپاردە نیودەوڵەتییەكان ڕوونیكردەوە، قوتابخانە حكومی و نێودەوڵەتییەكان ساڵ بەساڵ لە زیادبووندان و ئەمەش بەرەوپێش چوونێكی باشە و كاریگەری ئەرێنی لەسەر سیستەمی پەروەردە هەیە، بەڵام سەبارەت بە بوونی توێژەری دەروونی لە خوێندنگاكان دەبێت ئاماژە بەوە بكەین بە گشتی ژمارەی توێژەرانی دەروونی لەناو قوتابخانەكان كەمن (1760) توێژەر و ڕێنماییكاری دەوروونی لە كۆی نزیكی(٨٠٠٠) قوتابخانە ‌بوونیان هەیە كە ئەمانیش بە ڕێكوپێكی دابەش نەكراون و تەنها لەناو شارەكاندا هەن، كەمی ئەم ژمارەیە دەگەرێتەوە بۆوەستانی دامەزراندن و پڕنەكردنەوەی ئەو بۆشاییە بەو كەسانەی بەشی كۆمەڵناسی دەرونناسیان تەواو كردوە و خوازیاری كاركردنن لەو بوارەدا.

کوردستان

گەشتیارە كوردەكان لە توركیا ئازاد كران

خەڵك- بەشی هەواڵ

دوای دەستگیركردنیان لەلایەن پۆلیسی توركیاوە، ژمارەیەك گەشتیاری خەڵكی پارێزگا دهۆك ئازادكران.

بەپێی زانیارییەكان دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ هەینی ئەو گەشتیارانە ئازادكراون.

ئەمڕۆ وتەبێژی فەڕمی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاند، سەرۆك وەزیرانی هەرێم، لایەنە پەیوەندییدارەكانی هەرێمی كوردستانی راسپاردووە بۆئەوەی لەگەڵ بەرپرسانی توركیا قسە بكەن، بۆ ئەوەی بە زووترین كات ئەو گەشتیارانە ئازادبكرێن.

دوێنێ‌ پێنج شەممە، لەكاتی سەردانیكردنی ناوچەی چیاكارای شاری ترابزۆن لە توركیا، گروپێكی گەشتیاری هەرێمی كوردستان بەهۆی هەڵگرتنی ئاڵای كوردستان و وێنەگرتن پێوەی رووبەڕووی لێدان و توندوتیژی بوونەوە و ژمارەیەكیان دەستبەسەركران.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

لە سنوری شارۆچكەی شێخان كچ و كوڕێك كوژران

خەڵك- بەشی هەواڵ

بەهۆی كێشەیەكی كۆمەڵایەتییەوە، كچ و كوڕێك لە شارۆچكەی شێخان كوژران.

پۆلیسی دهۆك بڵاوی كردەوە، بكوژەكە كە برای كچەكە بووە دەستگیركراوە و دانی بە تاوانەكەیدا ناوە.

دوای ڕووداوەكە تەرمی هەردووكیان براون بۆ نەخۆشخانەی دهۆك و پۆلیس پەڕاوی لێكۆڵینەوەی بۆ رووداوەكە كردووەتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

بە وێنە.. لە كەلار دەستبەسەر بڕێكی زۆر خۆراكی نەشیاودا گیرا

خەڵك- بەشی هەواڵ

قائیمقامیەتی شارۆچكەی كەلار بڵاوی كردەوە، كە دەستیان گرتووە بەسەر بڕێكی زۆر لە خۆراكی نەشیاو بۆ بەكارهێناندا.

لە ڕاگەیەندراوێكدا قائیمقامیەتی كەلار نوسیویەتی”دەست بەسەرداگرتنی بڕێكی زۆر خۆراكی لەقوتونراوی قۆپاو و خراپ لەگەڵ بابەتی ئارایشتگای بەسەرچوو لەلایەن لیژنە هاوبەشەكانی قایمقامیەتی كەلارەوە ڕادەگەیەنین”.

دەستبەسەرداگرتنی ئەو خۆراك و كەرەستە نەشیاوانە لەكاتێكدا كە ڕۆژانە لە شار و شارۆچكەكانی هەرێمی كوردستاندا دەستبەسەر بڕێكی زۆر خۆراك و پێداویستی بەسەرچوودا دەگیرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان