ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕایدەگەیەنێت، یاساكانی ھەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەو ڕێكەوتننامانەدا گونجاون كە حكومەتی فیدڕاڵی عێراق واژۆی كردووە.

دیندار زێباری ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان لە حكومەتی هەرێم لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، یاساكانی ھەرێمی كوردستان لەگەڵ ئەو ڕێكەوتننامانەدا گونجاون كە حكومەتی فیدڕاڵی عیراق واژۆی كردووە.

وتیشی”ھەر یاسایەك لە ھەرێمی كوردستان لە پەڕلەمانی كوردستانەوە دەردەچێت، بەھیچ جۆرێك لەگەڵ دەستووری فیدڕاڵی عیراقدا پێچەوانە نییە و نابێت، چونكە دەستووری بوونی یاساكانی ھەرێمی كوردستان، مەرجی یەكەمی دەركردنی ھەریاسایەكە لە ھەرێمی كوردستان، بەڵام دەبێت بابەتێك ورد بكەینەوە كە ئەویش چوارچێوەی سەلاحیاتی ھەرێمی كوردستانە لە دەركردنی ھەندێك یاسا یان پابەند نەبوون بە ھەندێك یاسا و ڕێكەوتنامەوە كە سەڵاحیاتی ئیقلیمی خۆی بەكاردەھێنێت بەپێی ئەو بنەمایانەی كە لە دەستووردا دیاریكراوە”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، گرنگترین میكانیزم كە لە هەرێمی كوردستان پەیڕەو دەكرێت بۆ جێگیركردنی پێوەرە نێودەوڵەتییەكان لە دامودەزگاكانی حكومەت لە بوارەكانی مافی مرۆڤ بەگشتی بریتییە لەوەی لە ساڵی 1992ـەوە، پەڕلەمانی كوردستان جاڕنامەی جیھانی مافەكانی مرۆڤ و یاسا و ڕێكەوتننامە نێودەولەتییەكانی تایبەت بە پاراستنی مافەكانی مرۆڤ و منداڵ و ژنانی كردۆتە بنەمایەكی دانپێدانراو و ڕێزلێگیراو و بنەما بۆ داڕشتنی یاساكان.
ڕوونیشیكردەوە، یاسای مافی بەدەستھێنانی زانیاری چۆتە بواری جێبەجێكردنەوە، بۆ نموونە وەك یاساكە داوای كردووە، وەزارەتی داد فەرمانبەرێكی تایبەتمەند كردووە بۆ ئەوەی تایبەت بێت بە پێدانی زانیاری و ئەپلێكەیشنی ڕەسمی پێدانی زانیاری چاپ كردووە و ھەر كەسێك سەردانی وەزارەتی داد بكات بۆ وەرگرتنی زانیاری پێیان دەدرێت و وەڵامی پرسیارەكانیان دەدرێتەوە و بە ھیچ كەسێك ناگووترێت كە وەڵامی ئەو پرسیارە لەلای ئێمە نییە.

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتییەكان ڕاشیگەیاند، لە هەرێمی كوردستان ئازادی ڕۆژنامەگەری و ڕادەربڕین بەپێی یاسا رێكخراوە و لەكاتی بوونی هەر حاڵەتێك كە دژ بە ڕێنماییەكانی ڕۆژنامەگەری لە هەرێمی كوردستان و پێشێلكردن بێت یان بچێتە خانەی تەشهیر و ناوزڕاندن ئەوا كار بە یاسای سزادانی عێڕاقی ژمارە (111)ی ساڵی 1969ی هەمواركراو دەكرێت، بۆیە پێویستە میدیاكارانیش نەبنە هۆی تێكدانی ڕەوشی ئارامی و زیانگەیاندن بە موڵكی گشتی و تایبەت، بەڵام سەرەڕای ئەوەش هەركاتێك رۆژنامەنووس یان دەزگایەكی میدیایی یاسا پێشێل بكات ئەوا راستەوخۆ لەلایەن دەزگا ئەمنییەكانەوە رێوشوێنیان بەرامبەر ناگیرێتە بەر، چونكە بەپێی یاسای ڕۆژنامەنووسی ژمارە (35)ی ساڵی (2007) تایبەت بە كاری رۆژنامەوانی ناكرێت هیچ رۆژنامەنووسێك دەستگیر بكرێت بەبێ بڕیاری دادگا و رەزامەندی سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان.

لە بارەی بواری پەروەردە، ڕێكخەری ڕاسپاردە نیودەوڵەتییەكان ڕوونیكردەوە، قوتابخانە حكومی و نێودەوڵەتییەكان ساڵ بەساڵ لە زیادبووندان و ئەمەش بەرەوپێش چوونێكی باشە و كاریگەری ئەرێنی لەسەر سیستەمی پەروەردە هەیە، بەڵام سەبارەت بە بوونی توێژەری دەروونی لە خوێندنگاكان دەبێت ئاماژە بەوە بكەین بە گشتی ژمارەی توێژەرانی دەروونی لەناو قوتابخانەكان كەمن (1760) توێژەر و ڕێنماییكاری دەوروونی لە كۆی نزیكی(٨٠٠٠) قوتابخانە ‌بوونیان هەیە كە ئەمانیش بە ڕێكوپێكی دابەش نەكراون و تەنها لەناو شارەكاندا هەن، كەمی ئەم ژمارەیە دەگەرێتەوە بۆوەستانی دامەزراندن و پڕنەكردنەوەی ئەو بۆشاییە بەو كەسانەی بەشی كۆمەڵناسی دەرونناسیان تەواو كردوە و خوازیاری كاركردنن لەو بوارەدا.

کوردستان

بەمەبەستی خۆپارێزی لە كۆرۆنا داوادەكرێت خوێندنگاكان دابخرێن

خەڵك – بەشی هەواڵ

ئەندامێكی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی داوادەكات بەمەبەستی خۆپاراستن لە تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەوامی خوێندنگاكان ڕابگیرێت.

ڕێكەوت زەكی ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك بڵاویكردووەتەوە، باشترین خۆ پارێزی داخستنی خوێندنگاكانە.

دەقی نووسینەكەی ڕێكەوت زەكی:

باشترین خۆ پارێزی داخستنی خوێندنگاكانە

١/ ڤایرۆسی كۆرۆنا لەنزیكمانە ئەگەر نەلێین لەبەر دەرگامانەو دەنگی پێی دێ.

٢/ داخستنی دەرگای خوێندنگاو قوتابخانەكان خۆپارێزیەكی گرنگ و ئاگربرێكی كاریگەر دەبێت، بەتایبەت تاكە شت كەبەخەلك و حكومەتی ھەرێم دەكرێت خۆپاراستنە دەنا توانای ئیدارەو چارەسەری لەدەسەلاتی چینی خاوەن ئابوریەكی زەبەلاحدا نییە نەخوازەلا حكومەتێكی كەم ئیمكانیاتی وەك لای خۆمان.

٣/ مندال كەمتر تێدەگات لەو ئەركە خۆپارێزیانەی كەبۆ روبەروبونەووی ڤایرۆسەكە پێویستە، بەتایبەت كە دەستشۆر تەوالێتەكانی خوێندنگاكانمان وەك پێویست نین و لەھەندێكیان پاككەرەوەو لەھەندێكیتریش رەنگە ئاو نەبێت.

٤/ خوانەخواست یەك حالەتی نەخۆشیەكە تۆمار بكرێت ئەوسا بەناچاری و كاتێك لەكۆنترۆل دەردەچێت دەبێت دەوام رابگیرێت، جا ئێستا و بۆ سنورداركردن و بەبێ قوربانی بۆ دەوام رانەگرین.

٥/لەچین یا ولاتانی پێشكەوتوو راگرتنی دەوام زیانی ئابوری سەدان ملیۆن دۆلار دەدات بەلام لای خۆمان بەحوكمی لاوازی كەرتی بانكی و بازرگانی زیانێكی ئەوتۆی نابێت و دەكرێت لەكۆتایی سالی خوێندندا قەرەبوی ئەو ١ یا ٢ ھەفتەیە بكرێتەوە.

٦/ لەبەر ئەم خالانەی سەرەو دەكرێت سەرەتا بۆماوەی ھەفتەیەك یان دوو ھەفتە دەوامی خوێندنگاكان رابگیرێت ئەوسا بەرچاومان رونتردەبێت و پلەكانی گەرماش تارادەیەك بەرز دەبنەوە.

رێكەوت زەكی
ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

تەندروستی گەرمیان دڵنیایی دەدات

خەڵك – بەشی هەواڵ

بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی گەرمیان ڕایدەگەیەنێت، تەواوی ڕێوشوێنەكانیان سەبارەت بەڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا گرتووەتەبەر.

بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی گەرمیان لە ڕاگەیەنراوێكدا ئەوەیخستەڕوو:”ماوەی سێ هەفتەیە پلان و بەرنامەیان داناوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا، كە دیارترینیان توندوتۆڵكردنی چاودێریی تەندروستی بو لە خاڵە سنوورییەكان، لە ئێستاشدا و پاش بڕیاری حكومەتی ھەرێم بۆ داخستنی سنوورەكان لەگەڵ كۆماری ئیسلامی ئێران بەڕووی ھاموشۆكەر و گەشتیاران، تەندروستی گەرمیان ڕێوشوێنی پێویستی گرتووەتەبەر”.

بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی گەرمیان ئاماژە بەوەش دەكات:” كاری گەرەنتینە دەستی پێكردووە بۆ سەرجەم ئەو ھاووڵاتیە عیراقیانەی لە وڵاتی ئێرانەوە و لە دەروازەی سنوریی پەروێزخانەوە دەگەڕێنەوە، بەشێوەیەك كە پشكنینی تەندروستیی بنەڕەتییان بۆ ئەنجام دەدرێت و پاشان ڕەوانەی ھۆتێلێكی گەورەی ناو شاری كەلار دەكرێن كە بۆ ئەو مەبەستە ئامادەكراوە و شوێنی 150 كەسی تێدا فەراهەم كراوە كە ئەو كەسانە تیایدا دەمێننەوە و گەرەنتینە دەكرێن تا دڵنیابوونەوە لە سەلامەتییان”.

ك.ج

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

پێنجوێن.. دەمامك بە خۆڕایی دابەش دەكرێت

خەڵك – بەشی هەواڵ

لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتی ئێران، هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان بەمەبەستی خۆپاراستن لەو ڤایرۆسە ڕوویان لە كڕینی دەمامك و ماددە پاككەرەوەكان كردووە، بەمەش خواست لەسەر ئەو كاڵایانە زیادبووە بە شێوەیەك نرخەكەی گەیشتووەتە دوو هێندەی نرخی پێشتری و لە هەندێك ناوچەدا دەستیش ناكەوێت، پێچەوانەی هەموو ئەمانە لە شارۆچكەی پێنجوێن دەمامك بە خۆڕایی دابەش دەكرێت.

بەپێی زانیارییەكانی (تۆڕی میدیایی خەڵك) لە شارۆچكەی پێنجوێن، خاوەنی دەرمانخانەی بلكیان ڕایگەیاندووە، هەركەسێك پێویستی بە دەمامك بێت دەتوانێت بچێت بە خۆڕایی دانەیەك وەرگرێت.

خاوەنی دەرمانخانەكە ئاماژەی بەوەشداوە، هەر كەس پێویستی بە دەمامكە، دەتوانێت بەخۆڕایی هەڵی بگرێت،بەمەرجێك بۆ هەر كەسێك یەك دانە، ئەمەش بۆ ئەوەیە تا زۆرترین كەس بەری بكەوێت و كەس بێبەش نەبێت.

ك.ج

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان