ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژینگە

دووكەڵەكەی تانجەرۆ هۆكاری جەڵتە و شێرپەنجەیە و دەسەڵاتدارانی سلێمانیش توانای كوژاندنەوەی ئاگرەكەیان نییە

خەڵك- نزار جەزا

فرمانگەی ژینگەی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، یەكێك لەخراپترین ڕێگاكانی جیهان بۆ كۆكردنەوە و لەناوبردنی زبڵ لەهەرێمی كوردستان بەكاردەهێندرێت، كە زیانێكی زۆری بۆ مرۆڤ و ژینگە و ڕووەك و ئاژەڵ و گۆڕانی كەشوهەوا هەیە.

سوبحان حسێن لێپرسراوی ڕاگەیاندنی ژینگەی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لیژنەیەكیان پێكهێنان و سەردانی شوێنی فڕێدانی زبڵ و خاشاكیان لەسلێمانی كردووە و گەیشتونەتە ئەو دەرئەنجامەی، كە ئەم ئاگرە لەئەنجامی كارلێكی كیمیایی زبڵە جیاوازەكانەوە دروستبووە.

هێمای بۆئەوەشكرد، كاتێك ئەو كارلێكە كیمیاییە بەهۆی گەرماوە دروست دەبێت، ئەم دوكەڵ و ئاگرە دروستدەبێت، كە ئێستا بەئاسمانی ناوچەی تانجەرۆوە دەبینرێت.

ئاماژەی بەئەوەشدا، ئەم دووكەڵە دەبێتە هۆی زۆربوونی نەخۆشی جۆراوجۆر بەتایبەت جەڵتە و شێرپەنجەی سییەكان و شێرپەنجەی دیكەش، هاوكات زیانی بۆ ڕووەك و ئاژەڵ و گۆڕانكاری كەشوهەوا دەبێت.

ئەوەشی خستەڕوو، یەكێك لەڕێگە خراپەكان بۆ چارەسەری زبڵ لەهەرێمی كوردستان بەكاردەهێندرێت، ئەویش لە وڵاتە زۆر دواكەوتووەكانی جیهان بەكاردێت، كە كۆكردنەوە و سوتاندن و خۆڵ بەسەرداكردنە.

جەختی لەئەوەشكردەوە، بەداخەوە ناوەندێكی زانستی نییە، تاوەكو زیانەكانی ئەم دوكەڵ و زبڵە بەشێوەیەكی زانستی بخاتەڕوو.

باسی لەئەوەشكرد، وەزارەتی شارەوانی و حكومەت پێویستە چارەسەری ئەم گرفتە بكەن و كارگەی ڕیسایكلین دابنێن، بەڵام وەك ژینگەی سلێمانی داوایانكردووە، كە چارەسەری ئەم گرفتە بكرێت و ڕێگەی نوێ بۆ كۆكردنەوە و چارەسەری ئەم زبڵە بەكاربهێندرێت.

ئاماژەی بەئەوەشدا، پێویستە هاووڵاتیانیش هۆشیاربن و ئەو كاڵایانەی پاشماوەی ژینگەیین كەمتر بەكاربهێنن.

ژینگە

بەرگری شارستانی هەولێر هاووڵاتیان ئاگادار دەكاتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

لەگەڵ هاتنی وەزری باران بارین لە هەرێمی كوردستان، بەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی هەولێر لەبارەی مەترسی ڕوودانی لافاو ئاگاداری دانیشتووانی پارێزگای هەولێر دەكاتەوە.

دەقی ئاگادارینامەكە:

ئاگاداری

هاونیشتیمانیانی بەرێز …

سەرەتای وەرزی زستانە و لە رۆژانی داهاتوودا انشا‌ء اللە شەپۆلی باران بارین روو لە هەرێمی كوردستان دەكات ، جا بۆ سەلامەتی و پاراستنی سەروماڵی خۆتان و هەموو لایێك وەكو پلانی پێشوەختە بە پێویست دەزانرێ كە ئەگەر لافاو ڕوویدا رەچاوی ئەم خاڵانەی خوارەوە بكەن :-

۱. سوود لە كەناڵەكانی ڕاگەیاندن و تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان وەرگرن كە پێشوەختە پێشبینیەكانی باران بارین و ئەگەری لافاو بڵاودەكەنەوە ، هەوڵ بدەن ئامادەكاریەكانتان لە ڕۆژدابێت چونكە لەشەودا كاتی زیاتری دەوێ .

۲. ئەو ماڵانەی كە زیاتر شوێنەكانیان ئاوگرە و ساڵانی پێشتر دووچاری ئەم بارە هاتوون ، پێویستە كەل و پەل و خواردەمەنیەكانیان ببەنە نهۆمی سەرەوە یان شوێنێكی بەرز بەمەش ئەگەری پاراستنی زیاتری دەبێت .

۳. دڵنیا بنەوە لەوەی كە زێرابی ماڵ و كۆڵانەكانتان نەگیراون ، چونكە دەبێتە هۆی پەنگخواردنەوەی ئاوی لافاوەكە و دواجار پیسی ناو زێرابەكە دەگەڕێنێتەوە ناو ماڵ و بارەكە ئاڵۆزتر دەكات .

٤. هەوڵ بدەن لەو كاتەدا ئەندامانی خێزان هەموو لەماڵەوە لەگەڵ یەكتربن بۆ ئەوەی سەرۆك خێزان سەرقاڵی بەدواداگەڕان و دۆزینەوەی تاكەكانی خێزانەكەی نەبێ . دەشێ بەو نەچوونە دەرەوەتان لەماڵ ببیتەهۆی زووتر رزگاركردنی سەروماڵی هاونیشتمانییان بەوەی ڕێگاكەتان چۆڵ كردووە تاكو پیاوانی بەرگری شارستانی بەهانای خەڵكیەوە بچن .

٥. هەوڵ بدەن ئۆتۆمبێلەكانتان لەژێر كەپر و لە ژێر دار و درەخت و لە تەك دارتەل (عەمود) ی كارەبا ڕامەگڕن چونكە لە نیشانە بەهێزەكانی بارانی بە خوڕ و لافاو ؛ ڕەشەبایە و هەورە تریشقەیە .

٦. ئەگەر لافاوەكە دروستبوو ـ وەك پێشبینی دەكرا ـ ئەوا بێ شلەژان و بە هۆشیاری سەرچاوەی كارەبا و گازی سروشتی بكوژێنەوە ، وە ئاگەداربە بە هیچ جۆرێك دەستكاری هیچ خاڵێكی كارەبایی مەكە كە كوژابێتەوەش دەشێ شۆرتی كردبێ و كارەساتی لێبكەوێتەوە .

۷. ئەگەر لەناو ئۆتۆمبێل بوویت هەوڵ بدە بەو رێگایانە دابڕۆیت كە شارەزایت و مەچووە ئەو ڕێگایە كە ژێر ئاو كەوتووە چوونكە لەو كاتانەدا قوڵایی ئاوەكە رون نییە . وە ئەگەر ئۆتۆمبێلەكەت كوژایەوە ئەوا زوو جێی بێڵە چونكە شەپۆڵی ئاو دەشێ وەریبگێڕێ ، یان لەژێر كۆنترۆڵی تۆ دەربچێ و بەرەو رێرەوی ئاوەكە بخزێ .

۸. لەو رۆژەدا هەوڵ مەدە وێنە و ڤیدیۆی لافاوەكە بگریت و بڵاوی كەیتەوە ، یاخود كە پردێك یان بەربەستێك كەوتۆتە بەر شەپۆڵی ئاو ؛ هەوڵ مەدە لە لێواری سێڵڤی بگریت و روونكردنەوە بدەیت چونكە لەهەر كاتێكدابێت دەشێ هەرەس بێنێت .

۹. لەهەر بارێكی نەخوازراو پەیوەندیمان پێوەبكەن لەڕێگەی ژمارەكانی (۱۱٥) وە (۱۲٥) ، ئێمە پشتیوان بە خودا و بە هەماهەنگی لەگەڵ برایانمان لە تیمەكانی شارەوانی و پۆلیسی فریاكەوتن بەهاناتانەوە دێین .

سەلامەتی ئێوە ئامانجی ئێمەیە .

بەرێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی پارێزگای هەولێر

۲۱/۱۰/۲۰۱٩

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

زۆرترین ڕێژەی باران لە دهۆك باری

خەڵك – بەشی هەواڵ
كەشناسی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، لەماوەی باران بارینی ئەمڕۆ لە كاتژمێر 9ی بەیانی تا 6ی ئێوارە زۆرترین ڕێژە لە سەنتەری پارێزگای دهۆك باریوە، كە ڕێژەكەی 24.9 ملم، دەشڵێت: “باران بارینەكە سنوری پارێزگای سلێمانیشی گرتۆتەوە، بەڵام بە ڕێژەی كەمتر”.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) هاتووە ڕایگەیاندووە، دوابەدوای دروستبوونی گۆڕانكاری لە كەشی ناوچەكەمان ئەمڕۆ دوو شەممە 21-10-2019 لە كاتژمێر 9ی بەیانی تا 6ی ئێوارە لە سنوری پارێزگای دهۆك باران بارین بەڕێژە و ئاستی جیاجیا تۆمار كراوە و زۆرترین ڕێژە لە سەنتەری پارێزگای دهۆك باریوە، كە ڕێژەكەی 24.9 ملم بووە.

ڕاشیگەیاندووە، لە شارۆچكەی ئاكرێ 18.6 ملم لە ئامێدی 6.8 ملم لە كانی ماسی 0.2 ملم باران باریووە.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، باران بارینەكە سنوری پارێزگای سلێمانیشی گرتۆتەوە، بەڵام بەڕێژەیەكی كەمتر لە چاو پارێزگای دهۆك و لە هەڵەبجە 7.0 ملم باریوە و لە ماوەت 16.2 ملم و لە دوكان 3.2 ملم و لە بازیان 4.6 ملم باریووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

باران بارینی بەخوڕ دەستپێدەكات و پلەی گەرما دادەبەزێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
كەشناسێكی عیراقی ڕایدەگەیەنێت، بارانبارین لە عیراق چەند ڕۆژێك بەردەوام دەبێت و حاڵەتەكەش تا كۆتایی ئەم مانگە درێژە دەكێشێت.

سادق عەتیە، پسپۆڕی كەشناسی عیراقی لە هەژماری تایبەتی خۆی لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (فەیسبووك) ڕایگەیاندووە، “هەلی باران بارین لەماوەی چەند ڕۆژی داهاتوودا بەردەوام دەبێت، بەپێی نەخشەكانی كەشوهەوا و پێشبینییەكان ئەم حاڵەتە تا كۆتایی ئەم مانگە درێژە دەكێشێت”.

بە وتەی ئەو كەشناسە عیراقیە، بڕی بارانبارین لە شوێنێكەوە بۆ شوێنێكی تر جیاواز دەبێت، كە هاوشان دەبێت لەگەڵ هەورە بروسكە لە هەندێك ماوەشدا بەشێوەیەكی كاتی ساماڵ دەبێت، بارانی بەلێزمەش لە هەندێك ناوچەی وڵات وەك ناوچەكانی هەرێمی كوردستان و ئەنبار و خۆرهەڵاتی وڵات، دەبارێت.

سادق عەتیە پێیوایە، “دابەزینی پلەكانی گەرما لە ڕۆژی هەینی داهاتووەوە دەستپێدەكات، ئاڕاستەی با گۆڕانكاری بەسەردا دێت و جێگیربوون بەخۆوە نابینێت و هاوشان دەبێت لەگەڵ ئەو باران بارینانەی هەورە بروسكەیان لەگەڵدایە بەهۆی نزمە پاڵەپەستۆی با لە هەندێك ناوچەی دیاریكراو”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان