ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

باس لە سەردانەكەی سەرۆكی هەرێم دەكات
هاوپەیمانی فەتح بۆ (خەڵك): هەرێم خۆی پابەند كردووە بە ڕادەستكردنی نەوتەكەی

خەڵك- بەشی هەواڵ
هاوپەیمانی فەتح، كە لەلایەن هادی عامرییەوە سەرۆكایەتی دەكرێت ڕایدەگەیەنێت، هەرێمی كوردستان بەپێی یاسای بودجەی گشتی 2019 خۆی پابەندكردووە بە ڕادەستكردنی 250 هەزار بەرمیل نەوت لە ڕۆژێكدا، بەڵام تائێستا هەرێم بەڵێنەكەی جێبەجێ‌ نەكردووە و یاساكەی پێشێل كردووە.

فازڵ جەبر، پەڕلەمانتاری هاوپەیمانی فەتح لە لێدوانێكی تایبەت بە (خەڵك) ڕایگەیاند، “لە پەڕلەماندا ناڕەزاییەكی زۆر هەیە بەرانبەر بە ڕادەستنەكردنی نەوتی هەرێم بە حكومەتی فیدڕاڵ، كە دەبوو لە مانگی یەكەوە هەرێم ڕۆژانە 250 هەزار بەرمیل نەوتی ڕادەستی كۆمپانیای بەبازاڕكردنی نەوتی عیراق (سۆمۆ) بكردایە، بۆ ئەو مەبەستەش جموجۆڵی پەڕلەمانی دەستیپێكردووە، تا حكومەتی هەرێم و حكومەتی فیدڕاڵ ئەو بابەتە ڕوون بكەنەوە، وێڕای میوانداریكردنی وەزیری نەوت لە وەرزی داهاتووی یاسادانان بۆ تاوتوێكردنی پرسەكە”.

بە وتەی فازڵ جەبر، “دەبوو هەرێمی كوردستان ئەو نەوتەی لە بودجەدا بۆی دیاریكراوە ڕادەستبكردایە، ئێستاش هیواخوازین برایان لە هەرێم پابەندی بەڵێنەكانبن، تا جارێكی تر كێشە و ئاڵۆزی لە پەیوەندییەكانی نێوان هەردوولادا دروست نەبێت، لەئێستاشدا كەشەكە لەبارە و پەیوەندییەكان باشن لەنێوان هەرێم و بەغدا، بۆیە هیوادارین پابەندی ئەو بەڵێنەبن، كە لە بودجەی 2019دا داویانە”.

سەبارەت بەوەی حكومەتی فیدڕاڵ ئاسانكاری بۆ هەرێم بكات، یان لەڕووی مامەڵەكردنەوە لەگەڵ هەرێمدا لەو ڕووەوە نەرمی نواندبێت، پەڕلەمانتارەكەی هاوپەیمانی فەتح دەڵێت: “حكومەتی فیدڕاڵ نەرمی نانوێنێت و لەو بارەیەوە بێدەنگ نابێت، لەم ماوەیەشدا وەزیری دارایی بۆ پەڕلەمان بانگهێشت دەكرێت، بەڵام لە هەموو بارەكاندا هیوادارین پرسەكە بەشێوەیەكی دۆستانە و بەدوور لە حەساسیەت چارەسەر بكرێت و هەرێم لە دواجاردا لە مانگی یەكەوە داهاتی ئەو بڕە نەوتەی لە بودجەدا بۆی دیاریكراوە ڕادەستی حكومەتی فیدڕاڵی بكات”، ئاماژەی بە سەردانەكەی ئەم دواییەی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێمیش كرد بۆ بەغدا، كە بە وتەی ئەو “لەگەڵ بەرپرسانی حكومەتی فیدڕاڵ ئەو بابەتەیان بەشێوەیەكی برایانە تاوتوێ‌ كردووە”.

ئابوری

“بودجەی تەواوكاری دابەش دەكرێت”

خەڵك – بەشی هەواڵ

 

لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت و دانانی نرخی كەمی خەمڵێنراوی نەوت لە پڕۆژە یاسای بودجەی گشتی ساڵی 2019دا، پارەی زیادە چووەتە سەر بودجەی وڵات و لەچەند ڕۆژی داهاتوودا دەست بەدابەشكردنی بودجەی تەواوكاری دەكرێت.

ئەحمەد سەفاڕ بڕیاردەی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ڕایگەیاند، نرخی نەوت لە پڕۆژە یاساكانی بودجەدا لەلایەن پسپۆڕان بەخەمڵێندراوی دادەنرێت تا هاوسەنگ دەبێتەوە ئەگەر بەرزبوونەوە یاخود نزمبوونەوەی نرخ لەبازاڕەكانی جیهان ڕووبدات، لەئێستاشدا پارەی زیادە هەیە بەهۆی ئەوەی نرخی یەك بەرمیل نەوت لەبودجە بە 56 دۆلار دانراوە و ئێستا نرخی نەوت زۆر زیاترە لەو نرخە و ئەو پارانەش دەچێتە چوارچێوەی بودجەی تەواوكاری.

بڕیاردەی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئاماژەی بەوەشدا، دابەشكردنی بودجە تەواوكاری لەپسپۆڕیی وەزارەتی دارایی و پلاندانانە و ئەنجومەنی نوێنەرانیش ڕۆڵی دەبێت لەو دابەشكردنە و شێوازی دابەشكردنەكە بەپێی ئەو ناوچە و پارێزگایانە دەبێت كە لە بودجەدا پشكیان كەمبووە و هەروەها بەشێك لەو پارانە بۆ پڕۆژە گرنگەكان تەرخان دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

“ئەمریكا سزای ئابووری بەسەر توركیادا دەسەپێنێت”

خەڵك – بەشی هەواڵ

ئاژانسێكی ئەمریكایی بڵاویكردووەتەوە، ئەگەری هەیە دوای گەیشتنی سیستمی بەرگری ئێس ٤٠٠ی ڕوسیایی بۆ توركیا، واشنتۆن سزای ئابووری بەسەر ئەنقەرەدا بسەپێنێت.

ئاژانسی (بلومبێرگ)ی ئەمریكایی لە ڕاپۆرتێكدا بڵاویكردووەتەوە، واشنتۆن تەنیا بەوە واز ناهێنێت، كە توركیا لە بەرنامەی دروستكردنی فڕۆكەی ئێف ٣٥ دووربخاتەوە، بەڵكو ئەگەری هەیە بەگوێرەی یاسایەكی ئەمریكی كە ناسراوە بە (كاتسا) ١٢ جۆر سزا بەسەر توركیادا بسەپێنێت.

ئەو ئاژانسە لە ڕاپۆرتەكەدا ئاماژەی بەوەشكردووە، سزاكانی ئەمریكا خۆی لە قەدەغەكردنی مامەڵەكانی كڕین و فرۆشتنی خانووبەرە و سەپاندنی كۆتوبەند لەسەر وەبەرهێنانی سەنەداتی ئەمریكایی، كۆتوبەندكردنی گەیشتنی كۆمپانیا توركییەكان بەكەرتی دارایی ئەمریكا دەبینێتەوە.

ئاژانسی بلومبێرگ ئەوەشی خستووەتەڕوو، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا دەتوانێت داوا لە دامەزراوە داراییە نێودەوڵەتییەكانی وەك سندوقی نەختی نێودەوڵەتی بكات، كە قەرز نەدەنە دامەزراوە توركییەكان، هەروەك ڕێگری لە بانكە ئەمریكاییەكان بكات قەرز نەدەنە بانكە توركییەكان، كە نرخەكەی لە ١٠ ملیۆن دۆلار زیاتر بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

ڕێنمایی نوێ‌ بۆ پلەبەرزكردنەوە دەردەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
جێگری سەرۆك ئەركانی پێشمەرگە بۆ مەشق و ئۆپراسیۆنەكان ئاشكرای دەكات، كە بە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم ڕێنمایی نوێ‌ بۆ پلەبەرزكردنەوەی هێزەكانی پێشمەرگە دەردەچێت و دەشڵێت: “پلەبەرزكردنەوە بەپێی پلە و بڕوانامە دەبێت”.

لیوا قارەمان كەمال، جێگری سەرۆك ئەركانی پێشمەرگە بۆ مەشق و ئۆپراسیۆنەكان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “ئەنجوومەنی وەزیران بڕیاری داوە، كە بە ڕێنمایی نوێ‌ وەك هێزەكانی وەزارەتی ناوخۆ، وەزارەتی پێشمەرگەش پلەبەرزكردنەوە بۆ ھێزی پێشمەرگە بكات، بەجۆرێك پلەبەرزكردنەوەی هێزەكانی پێشمەرگە لەسەر بنەمای بڕوانامەبێت.

وتیشی، “لە ساڵی 2016 پلەبەرزكردنەوە بۆ پێشمەرگە كراوە و لە ساڵی 2017شدا بەپێی بڕیارەكەی ئەنجوومەنی وەزیران بەهەمان شێوە پلەبەرزكردنەوە بكرێت، بەڵام بڕیار دراوە، كە ڕێنماییەكە بۆ پلەبەرزكردنەوەی 2018 كاری پێ‌ بكرێت و لەمەولا ھێزی پێشمەرگەش بەپێی بڕوانامە پلەی بەرزدەكرێتەوە و مەرجیشە پلەی چۆڵ هەبێت بۆ بەرزكردنەوە”.

ئاشكراشی كرد، كە لە 2018دا ئەنجوومەنی وەزیران داوای لە وەزارەتی پێشمەرگە كردووە، كە ڕێنماییەك دەربكات، كە بەپێی ڕوتبە، پلە بۆ هەر بڕوانامەیەك دابنێت و لە ئێستادا بەتەواوی ڕێنماییەكە دەرنەكراوە.

جەختیشی كردەوە، كە وەزارەتی پێشمەرگە دەبێت پلە بەپێی بڕوانامە بۆ ڕوتبەكانی پێشمەرگە دیاری بكات و ڕەوانەی ئەنجوومەنی وەزیرانی بكاتەوە.

لیوا قارەمان ڕاشیگەیاند، ئەو ڕێنماییە پێشمەرگە دێرینەكان و ھەر پێشمەرگەیەك، كە پێش ساڵی ١٩٩١ بووبێتە پێشمەرگە ناگرێتەوە، واتە ئەوان بەشێوەی ئاسایی خۆیان و بەبێ‌ بوونی مەرجی بڕوانامە پلەیان بەرزدەكرێتەوە لەكاتی شایستەبوونیان بە پلەبەرزكردنەوە.

پلەبەرزكردنەوەی هێزەكانی پێشمەرگە و ناوخۆ بە بەردەوامی و بێ‌ وەستان لەكاتێكدایە، كە ماوەی نزیكەی 4 ساڵە پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەرانی ڕاژەی شارستانی ڕاگیراوە و تا ئێستا هیچ بڕیارێك نییە بۆ دەستپێكردنەوەی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان