ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

خەڵك؛ زانیاری لەسەر سیستمی نوێی مووچەی فەرمانبەران بڵاودەكاتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
دوابەدوای ئامادەكردنی سیستمێكی نوێ بۆ پلەبەندی مووچە و دەرماڵەی فەرمانبەران، كۆدەنگییەك لە پەڕلەمانی عیراق دروست بووە بۆ دەنگدان لەسەری و فشارەكانیش لەسەر حكومەت زیادكراوە بۆ پەسەند كردنی و پەڕلەمانتارێكی كوردیش دەڵێت: “ئەو پلەبەندییەی مووچە جیاوازی نێوان وەزارەتەكان ناهێڵێت”.

غالب محەمەد، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە فراكسیۆنی گۆڕان بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، كە جیاوازی هەیە لە مووچەی فەرمانبەران لەنێوان وەزارەتەكاندا بەتایبەت وەزارەتەكانی نەوت و كارەبا و خوێندنی باڵا.

وتیشی، “ئەگەر ئەندازیارێك لە وەزارەتی كارەبا یان فەرمانبەرێك لە وەزارەتی خوێندنی باڵا وەربگرین دەبینین مووچەكەی چەند بەرامبەر زیاترە لە مووچەی هاوتاكەی لە وەزارەتێكی دیكەی وەك ئاوەدانكردنەوە یان شوێنێكی دیكە، بۆیە بە سیستمی نوێی پلەبەندی مووچە دەیانەوێت ئەو جیاوازییە نەمێنێت و ڕێكبخرێتەوە”.

ئاشكراشی كرد، پەسەند كردنی ئەو سیستمە نوێیەی پلەبەندی مووچە و دەرماڵە پەیوەستە بە یاسای شارستانییەوە، كە دەبێت ئەویش هەمواربكرێتەوە و دەنگی لەسەر بدرێت، بەڵام تا ئێستا بەتەواوی دەنگی لەسەر نەدراوە، دوای ئەوە دەتوانرێت سیستمە نوێیەكەی پلەبەندی مووچە ڕێكبخرێت.

بەو پێیەی یاسای مووچەی ژمارە 22ی ساڵی 2008 لە پەڕلەمانی عیراق پەسەند كراوە و لە سەرجەم عیراق و هەرێمی كوردستانیش كاری پێ دەكرێت، بۆیە هەمواركردنەوەی یاساكە یان دەرچوواندنی یاسای نوێ‌ لەسەر مووچە هەرێمی كوردستانیش دەگرێتەوە بەوپێیەی یاسایەكی فیدڕاڵییە.

ئەمە لەكاتێكدایە، كە ئەمڕۆ ئەحمەد ئەسەدی، وتەبێژی فەرمی هاوپەیمانی فەتح لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵ ژمارەیەك لە پەڕلەمانتارەكانی هاوپەیمانیەكەی ڕایگەیاند، داوامان لە سەرۆك وەزیران كردووە یاسای سیستمی نوێی مووچە پەسەند بكات بۆ ئەوەی مووچە و دەرماڵەی فەرمانبەران و پلە تایبەتەكان بەجۆرێك ئەو جیاوازییە زەقەی هەیە لە مووچەی نێوان وەزارەتەكان یان فەرمانبەرانی ئاسایی و پلەتایبەتەكان نەمێنێت.

ئابوری

ڕەفتارەكانی ئەردۆغان توركیای ڕووبەڕووی كورتهێنانی بودجە كردووەتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

حكومەتی توركیا هەوڵدەدات 17 ملیار دۆلار لە یەدەگی دراوی بیانی بانكی ناوەندی بۆ پڕكردنەوەی كورتهێنانی بودجە بەكاربهێنێت.

ئاژانسی ڕۆیتەرز بڵاویكردەوە، حكومەتی ئەنقەرە ماوەی چەند مانگێكە كار لەسەر دانانی پلانێك دەكات بۆ ئەوەی 100 ملیار لیرە كە دەكاتە 17 ملیار ‌و 100 ملیۆن دۆلار، لە هەژماری بانكی ناوەندییەوە بگوازێتەوە بۆسەر هەژمارێكی تایبەتی وەزارەتی گەنجینە ‌و دارایی توركیا.

ئاژانسەكە ئەوەشی خستووەتەڕوو، تائێستا بڕیاری كۆتایی لەسەر گواستنەوەی ئەو پارەیە نەدراوە‌ و وەزارەتی گەنجینە‌ و بانكی ناوەندیش هیچ زانیارییەكیان نەدركاندووە، بەڵام حكومەتی توركیا سورە لەسەر گواستنەوەی ئەو پارەیە بۆ ئەوەی لە پڕكردنەوەی كورتهێنانی بودجەی ئەمساڵدا بەكاری بهێنێت.

ئەوە لەكاتێكدایە كە پەرلەمانی توركیا لە مانگی تەمووزدا یاسایەكی پەسەندكرد، كە ڕێگە بە حكومەت دەدات بەشێك لە یەدەگی دراوی بیانی بانكی ناوەندی وڵاتەكەی بۆ وەزارەتی گەنجینە‌و دارایی بگوازێتەوە.

بەگوێرەی داتاكان، لەماوەی 9 مانگی سەرەتای ئەمساڵدا كورتهێنانی بودجەی توركیا گەیشتووەتە 85 ملیار ‌و 500 ملیۆن لیرە ‌و پێشبینی دەكرێت تاكۆتایی ئەمساڵ بگاتە 125 ملیار لیرە.

بە بۆچوونی چاودێرانی بواری ئابووری و دارایی، كورتهێنانی بودجەی گشتی توركیا بەشێكی زۆری پەیوەندی هەیە بەو ڕەفتارانەی كە ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا دەیكات، بە كڕینی چەك و لەشكركێشییەكانی بۆ وڵاتانی دراوسێی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

لە چەند فەرمانگەیەكی سلێمانی مۆبایل و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان لە فەرمانبەران قەدەغەكرا

خەڵك – بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەرایەتی گشتی‌ چاودێری‌‌ و گەشەپێدانی‌ كۆمەڵایەتی‌ لە پارێزگای‌ سلێمانی بەكارهێنانی‌ مۆبایل ‌و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی لە فەرمانبەرانی فەرمانگەكانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتییەكەی قەدەغەكرد.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی‌ چاودێری‌‌ و گەشەپێدانی‌ كۆمەڵایەتی‌ لە پارێزگای‌ سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە ڕایگەیاندووە، ڕۆژی‌ چوار شەممە 23-10-2019 بە ئامادەبوونی‌ عومەر گوڵپی‌، بەڕێوەبەری‌ گشتی‌ ‌‌و بەرپرسی‌ ماڵەكانی‌ ساوایان و منداڵان و نەوجەوانان ‌و بەساڵاچووان و هۆبەی‌ خێزانی‌ جێگرەوە و هێڵی‌ گەرمی‌ فریاكەوتنی‌ منداڵان ‌و بەرپرسی‌ هۆبەكانی‌ ژمێریاری‌‌ و وردبینی‌ ‌و یەكەكانی‌ پلان‌ و یاسا، كۆبوونەوەی‌ ئاسایی‌ مانگانەی‌ خۆی‌ بەڕێوەبرد.

ئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، لەو كۆبوونەوەكەدا بەڕێوەبەری‌ گشتی‌ سێ بنەمای‌ گرنگی‌ بەڕێوەبردنی ڕوونكردەوە، هەروەها جەختی‌ كردەوە لەسەر جێبەجێكردنی‌ سەرجەم ئەو یاساو ڕێنمایی ‌‌و سیستمانەی‌ دامەزراوە كۆمەڵایەتییەكان ڕێكدەخەن، بەتایبەت جەختی‌ كردەوە لەسەر پاراستنی‌ مافی‌ منداڵان ‌و بەساڵاچووان‌ و باشترین بەكارهێنانی‌ توانا ماددی ‌‌و مرۆییەكان بۆ خزمەتكردنیان، لەلایەكی ترەوە ستراتیجی‌ كاركردن بۆ ماڵەكانی‌ منداڵان‌ خستەڕوو.

ئەوەشخراوەتەڕوو، ژمارەیەك بڕیار گەڵاڵە كرا، كە یەكێك لە بڕیارەكانی‌ كۆبوونەوەكە بریتی بوو لە ڕێگە نەدان بە بەكارهێنانی‌ مۆبایل ‌و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان لەكاتی‌ دەوام‌ و لەكاتی‌ كاركردن و ڕاپەڕاندنی‌ ئەركەكاندا، لەو ڕوانگەیەوە كارمەندان پابەندكران بە تەرخانكردنی‌ هەموو توانا و كاتیان بۆ كار و ئەركەكانیان لە خزمەتكردنی‌ منداڵان و بەساڵاچووان و ژنانی‌ هەڕەشەلێكراو و منداڵانی‌ دایەنگە و سەنتەر و پەیمانگاكان و كارە كارگێڕی‌ و ژمێریارییەكان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بە بەڵگە؛ كرێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا تایبەتەكان كەمكرایەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حكومەتی هەرێم بڕیاریدا بە كەمكردنەوەی كرێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا تایبتەكان.

بەپێی نووسراوێكی وەزارەتی خوێندنی باڵا بە ژمارە (1675) كە لە ( 17/ 10/2019) دەرچووە و وێنەی دەست (خەڵك) كەوتووە، “پاڵپشت بە كارنامەی حكومەتی هەرێم و كۆنووسی ئەنجوومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا، بڕیار دراوە بە كەمكردنەوەی كرێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا تایبەتەكان”.

وەك لە نووسراوەكەدا هاتووە، “كرێی خوێندن بە ڕێژەی 25% كەمدەكرێتەوە بۆ گشت قۆناغەكان لە خوێندنی بەرایی و خوێندنی باڵا”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان