ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئۆتۆمبێل و تەکنەلۆژیا

كوردێك یه‌كه‌م ئوتۆمبێلی ئه‌لیكترۆنی دۆزيیه‌وه‌

خەڵک-

جه‌لال ساڵح كورده‌، خه‌ڵكی شاری سلێمانیه‌ و ته‌مه‌نی ٩٢ ساڵه‌ ، له‌ ١٩ ی ٦ ی ساڵی ١٩٢٥ له‌ دایك بووه‌ ئێستا  له‌ ویلایه‌تی كالیفۆڕنیا ده‌ژی، به‌ر له‌وه‌ی بچێته‌ ویلایه‌تی كالیفۆڕنیا له‌ مانچێسته‌ر ده‌ژیا، پێنج برا و شه‌ش خوشكی هه‌یه‌.

باوكی جه‌لال، دووجار هاوسه‌رگیری ئه‌نجامداوه‌ و ناوی تۆفیق بووه‌ ، ئینگلیزیه‌كان و ئه‌مریكیه‌كان نازناوی جه‌لال فاشیۆنیان  پێداوە
له‌ ته‌مه‌نی منداڵی جه‌لالدا به‌هۆی ئه‌وه‌ی باوكی ئه‌وكات كاری له‌گه‌ڵ حكومه‌ت كردووه‌ ماڵیان له‌ سلێمانیه‌وه‌ بۆ هه‌ولێر گواستۆته‌وه‌.

ئینگلیزه‌كان له‌ ساڵی ١٩٤٥ قوتابخانه‌ و زانكۆیان هێناوه‌ته‌ عيراق ، له‌ شاری به‌غدا، به‌ریتانیه‌كان به‌شی ئه‌ندازیاری ئه‌لیكترۆنیان كردۆته‌وه‌ و به‌هۆی ئه‌وه‌ی باوكی جه‌لال كه‌سایه‌تیێكی دیار بووه‌ له‌ ناو حكومه‌ت توانیویه‌تی جه‌لال بگه‌یێنێته‌ ئه‌م به‌شه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بخوێنێت ، دوای ئه‌وه‌ی زۆر سه‌ركه‌وتوو بوو له‌ به‌شه‌كه‌ی، به‌ریتانیه‌كان بۆ خوێندنی زانكۆ بردوویانه‌ته‌ شاری لیدز له‌ زانكۆی لیدز هه‌ر له‌وێش زانكۆی ته‌واو كردووه‌، دواتریش بڕوانامه‌ی ماسته‌ر و دكتۆرای ئه‌ندازیاری ئه‌لیكترۆنی له‌ زانكۆی كالیفۆڕنیا له‌ ویلایه‌تی كالیفۆڕنیا به‌ده‌ستهێناوه‌.

له‌ ساڵی ١٩٥٧ دوای ماوه‌یێكی زۆر له‌ چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ی جه‌لال بۆ ده‌ره‌وه‌ی عيراق كۆمه‌ڵێك دیزاینی بۆ كۆمه‌ڵێك ڤۆڵتاگ و ئه‌لیكتڕۆنیات دانا كه‌ تا ئێستاش سوودیان لێوه‌رده‌گیرێت،  بیرۆكه‌ی ئه‌وه‌شی هه‌بوو كه‌ قه‌باره‌ی ڤۆڵتاگه‌كانی ئۆتۆمبێڵه‌كان بچووكتر بكاته‌وه‌.

دوای ئه‌وه‌ جه‌لال له‌ ساڵی ١٩٥٩ گه‌ڕایه‌وه‌ عيراق و هاوسه‌رگیری ئه‌نجامدا و بوو به‌ خاوه‌نی دوو منداڵ‌، به‌ڵام به‌ هۆی بیری سیاسی و هه‌ڕه‌شه‌كانی ڕژێمی ئه‌وكات دووباره‌ جه‌لال به‌ ناچاری ڕووی له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات كرده‌وه‌ .

Dgr9T7pWkAAu4cu

له‌ ساڵی ١٩٦٧ به‌ هاوكاری تیمێكی لێهاتوو توانی یه‌كه‌م ئوتۆمبێلی ئه‌لیكترۆنی دروست بكات به‌مه‌ش جه‌لال ، بوو به‌ یه‌كه‌م كه‌س كه‌ ئوتۆمبێلێكی ئه‌لیكترۆنی دروست بكات كه‌ له‌ ڤیدیۆیێكی چه‌ناڵی PilotCarRegistry له‌ یوتوب له‌گه‌ڵ پێشكه‌شكاره‌كه‌ وه‌ك مێژوویێك باسی لێوه‌ ده‌كه‌ن.

سەرچاوە:تێک ئای.

ئۆتۆمبێل و تەکنەلۆژیا

ئاماری ئۆتۆمبێلە بێ سەرەتاكانی سنووری سۆران ئاشكرا دەكرێت

خەڵك – نزار مستەفا

بەپێی بەدواداچوونێكی بەڕێوبەرایەتی پۆلیسی هاتووچۆی سۆران لە سنووری سۆران كە سنووری چوار قەزا لەخۆدەگرێت، بە هەزاران ئۆتومبێلی بێ‌ سەرەتا بوونیان هەیە.

دلاوەر لەتیف وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی سۆران بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، سنووری بەڕێوەبەرایەتییەكەمان بەرفراوانە و هەرچوار قەزاكانی (سۆران، ڕەواندوز، مێرگەسۆر، چۆمان) لەخۆدەگرێت، كە بەپێی زانیارییەكانمان لەهەر چوار قەزاكەدا، زیاتر لە 4 هەزار ئۆتومبێلی بێ‌ سەرەتا بوونیان هەیە.

وتیشی”بوونی ئەو ژمارە زۆرەی ئۆتۆمبێلی بێ‌ سەرەتا لە كاتێكدایە پێشتر وەزارەتی ناوخۆ پێدانی تابلۆ و تۆماركردنی ئۆتۆمبێلی بێ‌ سەرەتا‌ و هەڵگری تابلۆی بیانی لە مۆدێلی (1994 تا 2015)، خستە بواری جێبەجێكردنەوە و بڕیارەكەش تاكو 4-6-2019 كاری پێكرا.”

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئۆتۆمبێل و تەکنەلۆژیا

شەڕی نێوان دۆناڵد ترامپ و فەیسبووک لەسەر پارە ئەلیکترۆنیەکە درووست دەبێت

خەڵک-

پاش ئەوەی مانگی رابردو كۆمپانیای فەیسبوك رایگەیاند، پارەیەكی دیجیتاڵیە تایبەت بە خۆیان دروستدەكەن، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا لەوبارەیەوە هۆشداریدایە كۆمپانیاكە، کە پێویستە رێساكان پێشێلنەكات.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا، سەبارەت بە دروستكردنی پارەی دیجیتاڵی تایبەت بە فەیسبوك لە لایەن ئەو كۆمپانیایەوە، لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر هۆشداری دایە كۆمپانیاكە و رایگەیاند “پێیوستە بەپێی رێساكان مامەڵە بكات”.

دەبێت بەپێی رێسا بانكیەكان كارەكانیان ئەنجامبدەن، لەوبارەیەوە ترەمپ لە هەژماری خۆی لە تویتەر رایگەیاند “ئەگەر فەیسبوك یاخود هەر كۆمپانیایەكی دیكە دەیەوێت ببێت بە بانك، دەبێت بەپێی سەرجەم یاسا و رێسا بانكیەكان بەڕێوەبچن و كارەكانیان ئەنجامبدەن”.

“سەرجەم پارە ئەلیكترۆنیەكان لای من پەسەند نیە”، لە زنجیرەیەك تویتی یەك لەداوی یەكدا، ترەمپ سەبارەت بەو پارە دیجیتاڵیەی فەیسبوك كە ناوی (لیبرا)یە، بۆچونی خۆی خستوەتەڕو و نوسیویەتی “من پارەی بیتكۆین و سەرجەم پارە ئەلیكترۆنیەكان لای من پەسەند نین، چونكە نرخیان زوو نامێنێت و بێبەنەمان”.

كۆشكی سپی لە رابردودا سەبارەت بە پارەی ئەلیكترۆنی بێدەنگی هەڵبژاردبوو :سەرەڕای ئەوەی بڵابونەوەی بیرۆكەی پارەی ئەلیكترۆنی مشتومڕێكی زۆری بەداوی خۆیدا هێناوە لە جیهاندا، لەكاتێكدا تەنانەت رێكخەرانی فیدراڵیشی هێنایە دەنگ، بەڵام لەماوەی رابردودا كۆشكی سپی لەوبارەیەوە بێدەنگەی هەڵبژاردبو.

پێدەچێت وتەكانی ترەمپ كاریگەریەكی گەورە بۆ سەر ئەو بازرگانیە دروستبكات، بەپێی وتەی شارەزایان پێشبینیدەكرێت وتەكانی ترەمپ لەسەر ئەو پارەیە، كاریگەرییەكی گەورە دروستبكات لەسەر گەشەسەندنی پارەی ئەلیكترۆنی بە گشتی و بەكارهێنەران و بازرگانانی ئەو بوارە.

رێكەوتی 19ی حوزەیرانی ئەمساڵ، جێنیفەر کریجل، شارەزایەکی بواری تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان رایگەیاند، کۆمپانیای فەیسبوک “هەوڵدەدات ببێتە وڵاتێکی سەربەخۆ”، پاش ئەوەی کۆمپانیاکە، پرۆژەیەکی نوێی ئابوری ئاشکرا کرد و رایگەیاند” دراوێکی ئەلکترۆنی تایبەت بەخۆیان دروست دەکەن، بەناوی لیبرا”.

سەرچاوە: کاروان ئای تی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئۆتۆمبێل و تەکنەلۆژیا

ئینستگرام بڕیارێكی نوێی دەركرد

خەڵك-بەشی هەواڵ

تۆڕی كۆمەڵایەتی ئینستگرام لە ژمارەیەك لە وڵاتانی جیهان ژمارەی لایكی پۆستەكانی بە شاراوەیی دەهێڵێتەوە.
تۆڕی (BBC) بڵاویكردەوە، تۆڕی كۆمەڵایەتی ئینستاگرام ئاشكرایدەكات، بەهۆی لابردن و كەمكردنەوەی فشاری دەروونی لەسەر بەكارهێنەرانی تۆڕەكە بڕیاری لابردنی ژمارەی (لایك)مان لەسەر پۆستەكان لابرد.

وڵاتانی ژاپۆن و ئوستورالیا و ئیرلەندا و ئیتالیا و بەڕازیل لەو وڵاتانەن كە ئەو سیستمە نوێیە دەیانگرێتەوە، بابەتەكە چەند مانگێك لەمەوپێش لە كەنەدا كاری لەسەر كراوە و سیستمەكەش ئەمڕۆ پێنج شەممە لە ژمارەیەك لە وڵاتانی دیكە دەست پێدەكات و چیتر بەكارهێنەرانی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی ئینستگرام ژمارەی لایكی پۆستەكان نابینن جگە لە خاوەنی پۆستەكە.
ئینستگرام ئاماژە بۆ ئەوەش دەكات، هەوڵەكانیان بۆ كەمكردنەوەی ئەو فشارە دەروونیەیە كە لەسەر بەكارهێنەران و بەتایبەت گەنجان دروست بووە و بەهۆیە ئەو فشارە كەمتر دەبێتەوە.
میاگارلیك بەڕێوەبەری سیاسەتی فەیسبووك لە ئوستورالیا و نیوزلەندا ڕایگەیاند، ئومێدەوارم ئەم تاقیكردنەوەیە كە لابردنی ژمارەی لایكەكانە لەسەر پۆستەكان كاریگەری باشی هەبێت لەسەر كەمكردنەوەی فشارە دەروونییەكان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان