ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

گۆڕان هەڵوێستی لەسەر هەناردەی نەوت لەلایەن هەرێمەوە ڕاگەیاند


خەڵك- بەشی هەواڵ
بزووتنەوەی گۆڕان دەربارەی چەند پرسێك ڕوونكردنەوەیەك بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، تا دەركردنی یاسای نەوت و غاز لە عیراق، هەرێمی كوردستان مافی خۆیەتی بەشێوەیەكی شەفاف نەوت دەربهێنێت.

بزووتنەوەی گۆڕان لە ڕوونكردنەوەكەدا ئاماژەی بەوەكردووە، بزوتنەوەی گۆڕان، وەك هێزێكی سیاسی مەدەنی رەخنەگر دروست بووە، و واشدەمێنێ و دەشڵێت: “هەر ڕەخنەیەكیش لەلایەن هەڵسوڕاوانی حیزبی و حكومەت و پەڕلەمانەوە بگیرێ بە ناڕەوا بۆ مەرام و بەرژەوەندی كەسێتی، بۆ خۆنواندن و خۆدەرخستن ڕەتی دەكەینەوە”.

ئاماژەی بەوەشكردووە، سەبارەت بە كێشەو پرسی نەوت و غاز، مادەی (140)، بودجەی ساڵانە و پێشمەرگە، كە هەموویان پرسی نیشتیمانین، و نابێ بكرێ بە بابەتی موزایەدە لەنێوان لایەنەكانی هەرێم، دەبێ بە رێكاری دەستوری و یاسایی چارەسەر بكرێ لەنێوان هەرێم و بەغدا.

ڕاشیگەیاندووە، “تا دەركردنی یاسای نەوت و غاز لە عیراق مافی دەستوری هەرێمی كوردستانە نەوت و غاز بەرهەم بهێنێ و ئیدارەی سامانە سروشتیەكانی هەرێم بكات، بەڵام جەخت لەوە دەكەینەوە، كە دەبێ ئەو داهاتانە شەفاف بێت و لەژێر چاودێری پەڕلەمانی كوردستان و بە بڕیاری حكومەتی هەرێم بۆ بەرژەوەندی هاونیشتیمانیانی كوردستان سەرف بكرێ”.

دەقی‌ ڕوونكردنەوەكە:
بزوتنەوەی گۆڕان، وەك هێزێكی سیاسی مەدەنی رەخنەگر دروست بووە، و واشدەمێنێ، هەر لەگەل دەسپێكی كاری سیاسی و راگەیاندنی ئەم بزوتنەوەیەدا، دروشمی (رەخنە بە زمانی گوڵ) ی هەڵگرت.

هەر لەبەر ئەوەیە، كە رەخنەگرتن بە زمانی گوڵ بابەتێكی حەیاتیە بۆ بزوتنەوەی گۆران، بۆ ئەوەی هەمیشە بە شێوازێكی شارستانی لە دژی كارە نا دەستوری و نایاساییەكان، و لە دژی هەموو شێوازەكانی گەندەڵی خەبات بكات و بوەستێتەوە.

بۆیە بزوتنەوەی گۆڕان بەهەموو توانای پشتگیری لە سەرجەم ئەو رەخنانە دەكات، كە لە پێناو بەرژەوەندی گشتی دەگیرێ، و بە زمانی گوڵ و بە شێوازی شارستانی ئاراستەی دەسەڵاتدارانی عێراق و هەرێم دەكرێت.

هەر رەخنەیەكیش لەلایەن هەڵسوڕاوانی حیزبی و حكومەت و پەرلەمانەوە بگیرێ بە ناڕەوا بۆ مەرام و بەرژەوەندی كەسێتی، بۆ خۆنواندن و خۆدەرخستن ، و بە زمانێكی ناشایستە و ناشارستانی ئاراستەی كەس و لایەن و دەسەڵاتدارانی عێراق و هەرێم بكرێ، گوزارشت لە سیاسەت و بەرنامەی بزوتنەوەی گۆڕان ناكات، بەڵكو رەتیشی دەكاتەوە.

سەبارەت بە كێشەو پرسی نەوت و غاز، مادەی (140)، بودجەی ساڵانە و پێشمەرگە، كە هەمویان پرسی نیشتیمانین، و نابێ بكرێ بە بابەتی موزایەدە لەنێوان لایەنەكانی هەرێم، دەبێ بە رێكاری دەستوری و یاسایی چارەسەر بكرێ لەنێوان هەرێم و بەغدا، بەبەشداری و هاوكاری و هەماهەنگی تەواوی لایەنەكانی كوردستان لە بەغدا.

بۆ بابەتی نەوت و غازو بودجەی هەرێمیش، بزوتنەوەی گۆڕان جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە، كە دەبێ بەرێگای دەستوری یاسایی چارەسەر بكرێ، ئەویش بە دەركردنی یاسای نەوت و غاز و دەركردنی یاسای دەستەی گشتی چاودێریكردنی داهاتە تەرخانكراوەكانی فیدڕاڵی بەپێی (مادەی 106ی دەستوری هەمیشەیی عێراق) و دروستكردنی ئەو دەستەیە بە زوترین كات، كە چوار دەساڵە دەسەڵاتدارانی عێراق بەگشتی خۆیان لە دەركردنی ئەو یاسایانە ئەدزنەوە، كە دەركردنی ئەو یاسایانە و دروستكردنی ئەو دەستەیە تەنیا زامنە بۆ ئەوەی جارێكی تر بودجەی هەرێم و موچەی فەرمانبەران بدرێ، و نەوتیش بە گشتی بخرێتە خزمەتی هاوڵاتیان لە عێراق و هەرێم .

تا دەركردنی ئەم یاسایەش مافی دەستوری هەرێمی كوردستانە نەوت و غاز بەرهەم بهێنێ و ئیدارەی سامانە سروشتیەكانی هەرێم بكات، بەڵام جەخت لەوە دەكەینەوە كە دەبێ ئەو داهاتانە شەفاف بێت و لەژێر چاودێری پەرلەمانی كوردستان، و بە بڕیاری حكومەتی هەرێم بۆ بەرژەوەندی هاونیشتیمانیانی كوردستان سەرف بكرێ.

کوردستان

تەندروستی هەرێم: 66 تووشبووی تری ڤایرۆسی كۆرۆنا لە سلێمانی دەستنیشان كران


خەڵك – بەشی هەواڵ

وەزارەتی تەندروستی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ڕایگەیاند: لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان و تووشبووان، 66 تووشبووی تری ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ COVID-19 لە پارێزگای سلێمانی دەستنیشانكران.

تەندروستی هەرێم ئەوەشیخستووەتەڕوو: تووشبووەكان 38 پیاو و 24 ئافرەت و 2 كوڕی گەنج و 2 منداڵن، 13 تووشبوو بەركەتووی تووشبووانی پێشوون و تووشبووانی تر نیشانەی نەخۆشییەكەیان هەیە.

تەندروستی هەرێم ڕوونیشیكردووەتەوە: سێ تووشبوو دانیشتووی شارۆچكەی چەمچەماڵ، دوو تووشبوو دانیشتووی شارۆچكەی پێنجوێن، یەك تووشبوو دانیشتووی شارۆچكەی دەربەندیخان و شەست تووشبووش دانیشتووی ناو شاری سلێمانین.

 

دەقی ڕاگەیەنراوەكە:

دەرەنجامی نوێ …

لە بەردەوامی پشكنینەكان و گەڕان بەدوای گومانلێكراوان و تووشبووان، شەست و شەش تووشبووی دیكەی ڤایرۆسی كۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە پارێزگای سلێمانی دەستنیشانكران، سی و ھەشت پیاو و بیست و چوار ئافرەت و دوو كوڕی گەنج و دوو منداڵ، سێزدە تووشبوو بەركەتووی تووشبووانی پێشوون وە تووشبووانی تر نیشانەی نەخۆشیەكەیان هەیە.

سێ تووشبوو دانیشتووی قەزای چەمچەماڵ.
دوو تووشبوو دانیشتووی قەزای پێنچوێن.
یەك تووشبوو دانیشتووی قەزای دەربەندیخان.
شەست تووشبوو دانیشتووی ناو شاری سلێمانی.

وەزارەتی تەندروستی
٦ حوزەیران ٢٠٢٠

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

پسپۆڕێكی دەروونی: باشتر وایە وەزارەتی تەندروستی ڕۆژانە یەكجار دەرئەنجامێكی گشتی كۆرۆنا بڵاوبكاتەوە


خەڵك – بەشی هەواڵ

د. ڕەوشت ڕەشید پزیشكی پسپۆڕی دەروونی دەربارەی بڵاوكردنەوەی دەرئەنجامەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا، پەیامێك ئاڕاستەی ڕاگەیاندنی وەزارەتی تەندروستی دەكات و ڕایدەگەیەنێت:”باشتر وایە ڕۆژانە یەك جار دەرئەنجامێكی گشتی بڵاوبكرێتەوە نەوەك لە ڕۆژێكدا چەند جارێك دەرئەنجامی نوێ بڵاوبكرێتەوە، بۆ ئەوەی سەر لە خەڵك نەشێوێت و خەڵك تووشی سترێس و دڵەڕاوكێی زیاد لە پێویست نەبن”.

 

دەقی پەیامەكەی د. ڕەوشت ڕەشید:

 

پەیامێك بۆ راگەیاندنی وەزارەتی تەندروستی دەربارەی بڵاوكردنەوەی دەرەنجامەكانی كۆرۆنا:

ماندوو نەبن.

ئاگادارین كە لەماوەی رابردوودا ئەركێكی زۆرتان كێشاو كەمتەرخەمیتان نەكردوە لە بلاوكردنەوەی هوشیاری و زانیاری دەربارەی نەخۆشی كۆرۆنا و راگەیاندنی داتا دەربارەی ژمارەی پشكنین و كەرەنتینكراوان و توشبووان. ئەم كارەتان جێگەی دەستخۆشیە. هاوكات چەندتێبینی و پێشنیارێكی بچوكم هەیە هیوادارم بە سنگێكی فراوان و بە مەبەستی سود بۆ هاوڵاتیان و توشبووان لێمانی قەبوڵ بكەن:

۱ـ باشتر وایە رۆژانە یەك جار دەرەنجامێكی گشتی بڵاوبكرێتەوە نەوەك لە رۆژێكدا چەند جارێك دەرەنجامی نوێ بڵاوبكرێتەوە، بۆ ئەوەی سەر لە خەڵك نەشێوێت و خەڵك توشی سترێس و دڵەراوكێی زیاد لە پێویست نەبن.

۲ـ باشتر وایە دەرەنجامەكان لە سایتی فەرمی وەزارەتی تەندروستی بڵاوبكرێنەوە نەوەك بە تەلەفۆن و نامەی نا فەرمی بدرێت بە كەناڵەكانی راگەیاندن یان سایتەكانی ئینتەرنێت، ئەمەش بۆئەوەی داتاكان بە هەڵە بڵاونەبنەوەو خەڵك توشی بێمتمانەیی نەبن.

۳ـ بلاوكردنەوەی داتا وەكو خۆی و راستگۆیانە كارێكی ئەخلاقیەو ئێمەش بەرز دەینرخێنین، بەڵام بڵاوكردنەوەی وردەكاریی دەربارەی كەسە توشبووەكان و پیشەیان و هەندێك جار ناویان ( بۆ نمونە بڵاوبوونەوەی ناوی پزیشكانی توشبوو) كارێكە دوورە لە بنەماكانی پاراستنی ماف و نهێنیەكانی نەخۆش و رەنگە ئەمە وا بكات خەڵكانێكی زۆر لەبەر ئاشكرابوونی ناوەكانیان نەرۆن بۆ پشكنین یان نەخۆشخانە. ( ئەگەر كەسەكە خۆی باسی كردو رایگەیاند ئەوە ئازادە بەڵام ناكرێت لە دەزگا فەرمیەكان ناویان بڵاوبكرێتەوە) . دیارە ئەم حاڵەتە زیاتر لە سۆشیەل میدیا و پەیجی پزیشكان و كارمەندانی تەندروستی دەبینرێت و رەنگە كاری راگەیاندنی وەزارەت بێت هەوڵبدات ئەو پەیج و لایەنانە ئاگادار بكاتەوە كە هیچ زەرور نیە ناو یان وردەكاری توشبووان بڵاو بكرێتەوە.

٤ـ لە سەرەتای هەموو دەرەنجامێك وشەی گومانلێكراوان بەكار دێت كە من پێم وایە ئەم وشەیە جۆرێك لە ستیگماو كاریگەریی دەروونیی خراپ لای خەڵك دروست دەكات بۆیە لابردنی ئەم وشەیە بە كارێكی باش دەبینم بەتایبەت كە لابردنی هیچ لە مانا ناگۆڕێت و ( دەستەواژەی گەڕان بەدوای توشبووان ) ماناكە دەبەخشێت و هیچ كەموكوڕیەكی نیە.

دووبارە هیوای سەلامەتی و سەركەوتنتان بۆ دەخوازم و ئومێدەوارم هەموو لایەك دوور بن لە دەردو بەڵا.

د. رەوشت رەشید
پزیشكی پسپۆری دەروونی

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

“كازمی بەڵێنیدا شایستە داراییەكانی ھەرێم بخاتە ناو بەرنامەی لەپێشینەی كابینەكەی”


خەڵك – بەشی هەواڵ

جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ڕایدەگەیەنێت:” مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عیراق بەڵێنیداوە بابەتی شایستە داراییەكانی ھەرێمی كوردستان و خەرجكردنی پارەی گەنمی جوتیاران بخاتە ناو بەرنامەی لەپێشینەی كابینەكەی”.

نووسینگەی ڕاگەیاندنی جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە ڕاگەیەندراوێكدا ڕایگەیاند:  بەشیر حەداد جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عيراق، ئەمڕۆ شەممە،لەگەڵ مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عیراق كۆبووەتەوە و “لەكۆبوونەوەكەدا بابەتە گرنگەكانی ئێستای ناو گۆڕەپانی سیاسیی عیراق و مەترسییەكانی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و پەیوەندییەكانی نێوان ھەولێر و بەغدا، هەروەها پەلەكردن لە ھەڵگرتنی ھەنگاوەكان بۆ چارەسەركردنی كێشەكان تاووتوێكراون”.

نووسینگەی ڕاگەیاندنی جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق جەختی لەوەش كردووەتەوە:”سەرۆك وەزیرانی عیراق بەڵێنیدا كە بابەتی شایستە داراییەكانی ھەرێمی كوردستان و خەرجكردنی پارەی گەنمی جوتیاران بخاتە ناو بەرنامەی لەپێشینەی كابینەكەی”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان