ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

(خەڵك) وردەكاری ناكۆكییەكانی نێو ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران ئاشكرا دەكات

خەڵك-بەشی هەواڵ

حیزبەكانی ناوەندی هاوكاری كوردستانی ئێران لەگەڵ هاتنەپێشەوەی گرژییەكانی ئەمریكا و ئێران ‌و زۆربوونی خواستەكان بۆ یەكگرتوویی زۆرتر كەوتنە ناكۆكی قوڵ و لێكترازان لەنێوانیاندا ڕوویدا.
حیزبی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران لەگەڵ دوو حیزبی دیموكرات و دوو حیزبی كۆمەڵە لە ناوەندەكەدا تووشی كێشەهات و لەناوەندەكە كشایەوە، بەوەش كۆتایی نەهات، خەریكبوو شەڕ لەنێوان پێشمەرگەی سازمان و دیموكراتەكاندا لە هەڵگورد هەڵبگیرسێت.

لەوبارەیەوە كامیل نورانی فەڕ ئەندامی دەفتەری سیاسی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لە ناوەندی هاوكاری یەكێك لەو حزبانە بووین لەسەرەتای دامەزراندنەوە بۆ ماوەی یەك ساڵ توانیمان پێكەوە كار بكەین، بەڵام بەداخەوە دوای یەك ساڵ بەهۆی پێشێلكردنی ئەو خاڵانەی لەسەری ڕێكەوتبووین هەڵوێستمان وەرگرت و تاكلایەنە هاتینە دەرەوە.

دەشڵێت پێشێلكردنی خاڵی ڕێككەوتنەكان و كاركردن بەپێی زۆرینە و كەمینە سەریهەڵدا، لەكاتێكدا پێشتر دەبوو بە ڕێككەوتن بڕیارەكان بدرانایە، هەروەها ئێمە داوای ئەوەمان كرد ئەو ناوەندە سەرەتایەك بێت بۆ چوونەنێو بازنەیەكی گەورەتر بۆ پێكهینانی بەرەی كوردستانی، بەڵام ئەوەش پێشێلكرا، هەروەها ئێمە هەمیشە لەسەر پڕەنسیپێك پێداگیریمان كردووە، كە بەهیچ شێوەیەك گفتوگۆ لەگەڵ حكومەتی ئێران نەكەین، كە بەداخەوە لایەنەكانی دیكە هیچ حسابیان بۆ ئەو پڕەنسیپە نەكرد، ئەو هۆكارانەش ئێمەی ناچار كرد ناوەندی هاوكاری جێبهێڵین”.

ناوبراو لە بەشێكی دیكەی هۆكارەكانی هاتنەدەرەوەیان لە ناوەندەكەدا، ئاشكرایكرد، ئەو ناوەندەی دروست بووە، بانگەشەی ئەوە دەكەین، حكومەتی ئێران بڕوخێت، بۆیە پێویستە باس لە ڕەتكردنەوەی هەر جۆرە دانوستاندنێك بكرێت، بەڵام ئەوان ڕەتیان كردەوە.

دەبوو ئێستا لایەنە كوردییەكان یەكگرتوو بوونایە، لەكاتێكدا ململانێكانی نێوان ئەمریكا و ئێران لە هەڵكشاندایە، نورانی فەڕ لەوبارەوە ڕایگەیاند، یەكبوونی نێوان لایەنەكان یەكێكە لەو خەونانەی ئاواتی بۆ دەخوازین، ناوەندی هاوكاری ئەزمونێكی نوێ بوو، جێگای هیوای خەڵكی ڕۆژهەڵات بوو، بەڵام بەداخەوە ئەو پڕەنسیپانەی حیزبەكانی دیموكرات سەپاندیان بەسەر ناوەندی هاوكاریدا مەجالێك بۆ ئەوە نەبوو درێژە بە خەباتی هاوبەشی خۆمان لەگەڵ ئەو لایەنانە بدەین.

دەشڵێت “لە كۆتا پلنیۆمی خۆماندا داوامان كردووە بە بەشداری هەموو لایەنەكان و ئەوانەی دەرەوەی ناوەندی هاوكاریش هەبێت، هەوڵ بدەین بتوانین بەرەیەكی كوردستانی واتادار دروست بكەین”.

ئەمە لەكاتێكدایە لە دوو هەفتەی ڕابردوو هێزێكی پێشمەرگەی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران و حیزبی دیموكراتی كوردستان لە چیای هەڵگورد گەمارۆی هێزێكی پێشمەرگەی سازمانیانداو خەرێكبوو تێكهەڵچوونی چەكداری ڕووبدات.

لەوبارەیەوە بابە شێخ حوسێنی سكرتێری گشتی سازمان لە هۆشدارینامەیەكدا داوای لە ڕێبەڕانی دیموكرات كردبوو ڕێبگرن لە هێرشكردنەسەر پێشمەرگەكانیان و لە هەر ڕووداوێك بەرپرسن.

لای خۆیەوە حەسەن كاكیلی بەرپرسی ناوەندی وەرگرتنی پێشمەرگەی حزبی دیموكراتی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ناوەندی هاوكاری ماوە كە لە هەردوو حزبی دیموكرات و هەردوو حزبی كۆمەڵە پێكهاتووە و پێشتریش سازمانی خەباتیشمان لەگەڵ بوو، بەڵام ئێستا چونەتە دەرەوە و بەشداری لە كۆبوونەوەكانی ئەو ناوەندە ناكەن.

ئاشكراشیكرد، هۆكاری چوونە دەرەوەیان ئەوەیە كە سازمانی خەبات هێندەی لە موجاهیدینی خەلقی ئێرانەوە نزیكن هێندە لە حزبە كوردییەكانە و نزیك نین و هەڵوێستیان لەوانەوە نزیكترە.

كاكیلی لەبارەی گرژییەكانی نێوان پێشمەرگەكانی دیموكرات و سازمان لە چیای هەڵگورد، ڕایگەیاند، پێكدادان نەبووە كە لە ڕاگەیاندنەكان بە هەڵە بڵاوكرابووەوە.

ڕوونیشیكردەوە، چوار پێشمەرگەی سازمانی خەبات چووبوونە شاخ و ویستبوویان بارەگا دابنێن و حزبەكانی دیموكراتیش وتبوویان لەگەڵ بەرپرسەكان دانیشن و ڕێكبكەون با زۆر تێكەڵ نەبین، بەڵام شتەكە خراپ بڵاوكرابووەوە.

راپۆرت

هێرشبەرەكەی نیسی فەرەنسا كێیە؟

خەڵك- بەشی هەواڵ

دوێنێ كۆچبەرێكی تونسی هێرشی كردە سەر كڵێسایەك لە شاری نیسی فەرەنسا لەوێ سێ كەسی بە چەقۆ كوشت.

هێرشەكەی نیس یەكەم هێرش نییە لە فەرەنسا بەڵكو لە 2015وە چەندین هێرشكراون.

هێرشەكانی سەر فەرەنسا لە 5 ساڵدا

16ی تشرینی یەكەمی 2020 پەنابەرێكی روسی بە رەگەز چیچانی بە ناوی عەبدوڵڵا ئەنزوروف تەمەن 18 ساڵ سەری مامۆستایەكی بە ناوی سامویل باتی لە خۆرئاوای پاریس بڕی.

لە 3ی تشرینی یەكەمی 2019 میكایل هاربۆن تەمەن 45 ساڵ كە پێش 10 ساڵ مسوڵمان ببوو، 3 ئەفسەری پۆلیس و كەسێكی دیكەی سڤیلی كوشت.

لە3ی ئاداری 2018 چەكدارێك 3 كەشی كوشت لە باشوری خۆرئاوای فەرەنسا.

لە26ی تەموزی 2016 دوو هێرشبەر 2 كەسیان كوشت و رفێنراوێكیشیان بریندار كرد لە كڵێسایەك لە باكوری فەرەنسا.

لە 14ی تەموزی 2016 چەكدارێك بە بارهەڵگرێك خۆی كێشا بە ئاهەنگێك لە باستیل لەوێ 86 كەسی كوشت و دەیانی دیكەی بریندار كرد.

لە14ی حوزەیرانی 2016 فەرەنسییەكی بە رەگەز مەغریبی فەرماندەیەكی پۆلیس و هاوڕێیەكی كوشت لە پاریس.

لە 13ی تشرینی دووەمی 2015 زنجیرەیەك هێرش لە پاریس روویان دا 130 كەس كوژران و 368 كەسی دیكە بریندار بوون.

لە 9 كانونی دووەمی 2015 دوو چەكدار هێرشیانكردەسەر بارەگای گۆڤاری شارلی ئیبدۆ و 12 كەسیان كوشت و چەكدارێكی دیكە چووە پێشانگایەكی بازرگانییەوە، لەوێ چوار كەسی كوشت.

هێرشەكەی شاری نیس لە دوای لێدوانەكانی ئیمانوێڵ ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا دێت لەسەر پێغەمبەری ئیسلام د.خ كە كاردانەوەی توندی مسوڵمانان و وڵاتانی ئیسلامی لەسەرانسەری جیهاندا لێكەوتووەتەوە.

هەندێك لە وڵاتانی ئیسلامی بڕیاری بایكۆتی كاڵای فەرەنسیان داوە و بە گەرمی بانگەشەی بۆ دەكرێت.

هێرشبەرەكەی نیس كێیە؟

هێرشبەرەكەی دوێنێی شاری نیس پەنابەرێكی بە رەگەز تونسییە بە ناوی ئیبراهیم عویساوی لە دایكبووی 1999یە.

ناوبراو بەشێوەیەكی نایاسایی لە تونس كۆچی كردووە لە 14ی ئەیلولی رابردوو و گەیشتووەتە شاری باری ئیتاڵیا لە رۆژی 9ی تشرینی دووەم پێش رۆشتنی بەرەو شاری نیسی فەرەنسا.

بەپێی بەرپرسێكی فەرەنسی كامێراكانی چاودێری گەنجێكیان دەرخستووە لە وێستگەی شەمەندەفەری نیس و دواتر 400 مەتر بە پێی رۆیشتووە تا گەیشتووەتە كڵێسەی نوتردام، لەوێ هێرشی بە چەقۆ كردووە 3 كەسی كوشتووە.

وتەبێژی دادوەری فەرەنسا وتی: ئەو گومانلێكراوە تونسییە پێشتر لە تونس لە ریزی توندڕەوەكاندا هەژمارنەكراوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

“دەوام لە خوێندنگەكان ڕادەگیرێت”

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەهۆی تەشەنەكردنی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ناوەندەكانی خوێندن و تووشبوونی ژمارەیەكی زۆری مامۆستایان، پێدەچێت لە سەرەتای مانگی داهاتووەوە دەوام لە تەواوی ناوەندەكانی خوێندن ڕابگیرێت و وەزارەتی تەندروستیش دەڵێت: “ئەگەر رەوشەكە ئاوا بڕوات هەڕەشە لە پرۆسەی خوێندنیش دەكات”.

بەبڕیاری وەزارەتی پەروەردە پۆلەكانی (1 و 2)ی بنەڕەتی و 12ی ئامادەیی خوێندنیان لەناو پۆل دەستپێكردۆتەوە و پۆلەكانی دیكەش بەشێوەی ئەلیكترۆنی ئەخوێنن.

عادل حەسەن، ئەندامی ئەنجوومەنی مامۆستایانی ناڕازی لە شاری سێمانی بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، كە “بڕیارەكەی بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی سلێمانی بۆ شكاندنی بایكۆت و دەستپێكردنی پڕۆسەی خوێندن بۆ 3 ڕۆژە و لەبەر خاتری بەرپرسانی وەزارەتە، چونكە 1-11-2020 دەوامی قوتابخانەكانی هەموو كوردستان گۆڕانی بەسەردا دێت”.

لە ئێستادا لە بەشێكی زۆری خوێندنگەكانی هەولێر و دهۆك پڕۆسەی خوێندن دەستی پێكردووە، بەڵام لەسنووری پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی گەرمیان و ڕاپەڕین مامۆستایان بایكۆتی پڕۆسەی خوێندنیان كردووە و ئامادەنین بچنە هۆڵە‌كانی خوێندن و خوێندنی ئەلیكترۆنیش ڕەتدەكەنەوە.

لای خۆیەوە، د.سەیوان عەلی، بریكاری وەزیری پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاندووە، ڕۆژی یەك شەممەی داهاتوو لیژنەی باڵای بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنا لە هەرێمی كوردستان كۆدەبێتەوە، تەوەرێكی كۆبوونەوەكە گفتوگۆكردن دەبێت لەبارەی خوێندنی ئەمساڵ، كە ئایا خوێندن بەردەوامبێت یان بەهۆی مەترسییەكانی كۆرۆناوە ڕابگیرێت، بۆیە ئەگەر بڕیاری ڕاگرتنی خوێندن بدات، پابەند دەبین.

ڕاشیگەیاندووە، كە لەسەرەتای دەستپێكردنی پڕۆسەی خوێندنەوە تاوەكو ئێستا بە نزیكەیی 4391 مامۆستا و قوتابی (ئەوانەی دەوام دەكەن) تووشی كۆرۆنا بوون.

هاوكات، دكتۆر ئاسۆ حەوێزی، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی هەرێم ڕایگەیاندووە، لە زۆربەی قوتابخانەكان و ناوەندەكانی خوێندندا ژمارەیەكی زۆر لە مامۆستایان تووشی كۆرۆنا بوون.

ئاشكراشی كرد، پێشتر بە هاوئاهەنگی لەگەڵ وەزارەتی پەروەردە بڕیاردرابوو قۆناغەكانی 3 و 4 و 9ی بنەڕەتیش بكرێنەوە، بەڵام ئەگەر ڕەوشەكە ئاوا بڕوات، زۆر زەحمەتە ئەو قۆناغانە بكرێنەوە، بەڵكو بۆ قۆناغەكانی (1 و 2)ی بنەڕەتی و 12ی ئامادەیی هەڕەشە لە پرۆسەی خوێندنیش دەكات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

پەیوەندییەكانی ئەنەكەسە و دەسەڵاتدارانی رۆژئاوا تێكچوونەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ

جارێكی دیكە پەیوەندییەكانی ئەنجومەنی نیشتمانی كوردی سوریا ئەنەكەسە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی رۆژئاوای كوردستان تێكچووەوە.

مانگی رابردوو بە چاودێری ئەمریكا پارتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان پەیەنەكەسە كە سەر بە دەسەڵاتدارانی رۆژئاوای كوردستانە لەگەڵ ئەنەكەسە لەسەر دروستكردنی ئەنجومەنێك وەك مەرجەعی رۆژئاوای كوردستان رێككەوتن.

جارێكی دیكە ناكۆكییەكانی هەردوولایەنی ئەنەكەسە و حكومڕانەكانی رۆژئاوای كوردستان سەریهەڵدایەوە دوای راگەیەنراوێكی ئەنەكەسە كە داوای گەڕانەوە بۆ سیستمی خوێندنی سەر بە حكومەتی سوریا و سیستمی خۆسەری رۆژئاوا دەكات.

لەوبارەیەوە كۆما جڤاكێن كوردستانێ كەجەكە لە راگەیەنراوێكدا دەڵێت: لە دۆخێكی بەم شێوەیەدا پێویستە: هەموو لایەك خاوەن چ هێڵێكی سیاسی بن، هەموو كوردێكی وڵاتپارێز و دیموكراتەكان لەسەر بناغەی مافە نەتەوەییەكان و دیموكرات خاوەنداری لە هەڵوێستی نەتەوەیی بكەن. لەبەرئەوەی لە دۆخی ئەمڕۆدا یەكڕیزی نەتەوەیی ئیدی لە هەڵبژاردەیەك زیاتر، بۆ ئێمە پێویستیەكی هاشاهەڵنەگرە.

وتیشی: لەم ڕۆژانەی دواییدا ڕاگەیەنراوی ئەنەكەسە لەبارەی خوێندنگاكانی سەر بە خۆبەڕێوەبەرایەتی خۆسەر و گەڕانەوە بۆ سیستمی خوێندنی حكومەتی شام و هەڵوەشاندنەوەی سیستمی هاوسەرۆكایەتی، بە ئاشكرایی بەو واتایە دێت كە لە دوژمن زیاتر دوژمنایەتی لەبەرانبەر بەها و دەستكەوتەكانی گەلی كورد گەلانی تری هەرێمەكە دەكرێت. هەمان ئەنەكەسە كە دوای ئەوەی لەگەڵ بەرپرسانی توركیا قسەی كرد و وتی، بڕوانامەی خوێندنگاكانی هەرێمەكانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر، لە نێودەوڵەتیدا كاری پێناكرێت.

راشیگەیاند، دوو دەستەواژەی (دژە كورد) و (دژە دیموكراسی) كە هەموو ساتێك لەدژی شۆڕشی ڕۆژئاوا بەكار دەهێنرا و بە هاوكاریكردنی حكومەتی شام تاوانبار دەكرا، ئەمڕۆ بە هەڵوێستی خۆی لە بەرانبەر پەروەردەی زمانی كوردی و پشتگیریكردن لە گەڕاندنەوەی سیستمی خوێندنی ڕژێمی سوریا دوو ڕاستین كە پێكەوە ئاشكرا بوون، ئەنەكەسە كە بەهۆی ئەوەی بە هیچ شێوەیەك بەشداری لە پڕۆسەی تێكۆشانی شۆڕشی ڕۆژئاوا نەبوو و هیچ باجێكی نەدا، بۆیەش خاوەنداریكردن لە دەستكەوتەكانی ڕۆژئاوا وەك ئەركی خۆی نابینێت و ئامادەیە مامەڵە بەم دەستكەوتانە بكات. ئەنەكەسەش باش دەزانێت كە سەرەتا گەلی كورد، گەلان باكوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا بە هیچ شێوەیەك داواكاری گەڕاندنەوەی سیستمی خوێندنی ڕژێم و هەڵوەشاندنی سیستمی هاوسەرۆكایەتی قبوڵ ناكەن.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بەم ڕۆژەڤە بێواتایانە تا دەتوانێت پڕۆسەی كۆبوونەوەكانی یەكێتی نەتەوەیی درێژ دەكات. ئاڵۆزی دەكات و لە ئەنجامدا پەیەنەكە بە تێكدانی كۆبوونەوەكان تاوانبار دەكات.

لە ساڵی 2012 دوای شۆڕِشەكانی سوریا كە ساڵێك پێشتر دەستیپێكرد، كوردەكانیش راپەڕین و شارەكانی رۆژئاوای كوردستانیان گرت و پارتی یەكێتی دیموكرات پەیەدە دەسەڵاتی گرتە دەست.

هەر زوو ناكۆكییەكان لە نێوان ئەنەكەسە و حكومڕانەكانی رۆژئاوا دەستیپێكرد و سەرجەم بارەگاكانی ئەنەكەسە داخران و سەركردەكانیان دەستگیركران و كاری سیاسی و رێكخراوەییان لێ قەدەغەكرا.

دوای دوو رێككەوتنیش لە دهۆك و هەولێر ئەنەكەسە و پەیەدە نەیانتوانی بگەنە رێككەوتن، تا دوای فشارەكانی ئەمریكا لە مانگی رابردوو رێككەوتنێكیان واژۆكرد.

بە ڕای چاودێرانی سیاسی جێبەجێكردنی ئەو رێككەوتنەی لە رۆژئاوا كراوە، قورسە، بەهۆی ئەوەی میكانیزمەكانی جێبەجێكردنی دیارینەكراوە و قورسە ئەنەكەسە بچێتە ژێر سیستمی حكومڕانی رۆژئاوا كە لەسەر بنەماكانی بیروباوەڕ و كاری پەكەكە دامەزراوە، حكومڕانەكانی رۆژئاواش ئەستەمە سازش لە گۆڕینی ئەو بنەمایانەی حكومڕانی بكەن.

بە ڕای چاودێران خاڵێكی دیكەی ناكۆكی لەسەر هێزە سەربازییەكانە، چونكە ئەنەكەسە خاوەنی هێزێكی مەشقپێكراو و راهێنراوە لە هەرێمی كوردستان كە ژمارەیان زیاتر لە پێنج هەزار كەسە و یەپەگە رێگانادات بگەڕێنەوە رۆژئاوا، ئەنەكەسەش ساز لە گەڕانەوەی هێزەكەی بەناوی لەشكری رۆژ ناكات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان