ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

لە هەرێمی كوردستان وەبەرهێنانی گەشتیاری زیاتر لە ٦ ملیار دۆلارە

خەڵك-ئارام سەردار

دەستەی گەشت و گوزاری هەرێمی كوردستان پێشكەوتنی كەرتی گەشتیاری بە ژمارە و داتا دەخاتەڕوو بەتایبەت لەدوای ساڵی ۲۰۱۰ەوە.

نادر ڕۆستی، وتەبێژی دەستەی گەشت و گوزار لەڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەپێشخستنی ئەو كەرتە كردووە و تێیدا هاتووە “لە 2011 ماستەرپلانی گەشتیاری هەرێمی كوردستان دەستیپێكرا و لە 2013 تەواو كرا، لەم چوارچێوەیەدا پلانی ستراتیژی تاوەكو 2025 داڕێژرا و لە 2013 چووەتە واری جێبەجێكردن و زیاتر لە 76 پڕۆژە لە چوارچێوەی پلان دیزاینی سەرەكیان بۆ كراوە و ئامادەن بۆ دانیان بە وەبەرهێنەران، ئەمە جگە لەوەی 4 پڕۆژەی گەورەی ستراتیژی دیزاینی بنەڕەتیان تەواو بووە و چاوەڕوانی وەبەرهێنەر دەكەن بۆ جێبەجێكردن”.

دەشڵێت “هەرچەند شەڕی داعش و كۆمەلێك قەیران بەربەستی گەورەیان دروست كرد و زیانی زۆر گەورەیان لە كەرتی گەشتیاری دا بەڵام لە 2016 بەدواوە كەرتی گەشتیاری لە ڕێگەی پلانێكی تۆكمەوە ڕووی لە هەستانەوە كرد و ژمارەی گەشتیاران و چالاكییەكان ڕوو لە زیادبوونن”.

لەڕووی ڕاگەیاندن و بەبازاڕكردنی كەرتی گەشتیاریشەوە ئەوەدەخاتەڕوو، بەستنی ٦ كۆنفڕانسی گەشتیاری لە ناوخۆ و لە دەرەوەی كوردستان، بەشداریكردن لە ٨ پێشانگەی نێودەوڵەتی وەك دوبەی، ئیستەنبوڵ، بەرلین، بەغدا هەبوون، هەروەها (300) هەزار ( ڕێبەر، برۆشەر، نەخشە، فیلم، ئەلبووم…) بە 7 زمانی جیاواز بۆ گەشتیاران چاپكراون، گرینگیش دراوە بە گەشتیاری ئەلیكترۆنی بە پێنج زمانی جیاواز و ڕیكلام لە 5 ڕۆژنامەی جیهانی و بەشداریكردن لە (10) فیستیڤاڵی كراوە كە پێنجیان تایبەت بوون بە بەفر و خلیسكان، هاوكات چەندین دیدار و كۆڕبەند كراوە.

هەر لەچوارچێوەی پێشخستنی ئەو كەرتە بەدەستهێنانی بڕوانامەی ئایزۆی نێودەوڵەتی بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی كارگێڕی لەسەر ئاستی عیراق و كوردستان بۆ یەكەمجار، و كاركردن بە سیستەمی جیهانی بلانس سكۆردكار كە پێوەرێكی جیهانییە.

لەبارەی زیادبوونی كۆمپانیاكانیش باس لەوەدەكات، ساڵی 2007 ژمارەی كۆمپانیاكان 117 بووە، بەڵام لە ساڵی 2018 گەیشتووەتە 483 كۆمپانیا، و بەپێی داتاكانی دەستەی وەبەرهێنان كەرتی گەشتیاری سێیەم كەرتە، واتە دوای كەرتی نیشتەجێبوون و پیشەسازی دێت، كۆی وەبەرهێنانی گەشتیاری 6,696 ملیار دۆلارە و لە 14% ڕێژەی گشتی وەبەرهێنانی هەرێمی كوردستان پێكدەهێنێت.

ئابوری

ڕەفتارەكانی ئەردۆغان توركیای ڕووبەڕووی كورتهێنانی بودجە كردووەتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

حكومەتی توركیا هەوڵدەدات 17 ملیار دۆلار لە یەدەگی دراوی بیانی بانكی ناوەندی بۆ پڕكردنەوەی كورتهێنانی بودجە بەكاربهێنێت.

ئاژانسی ڕۆیتەرز بڵاویكردەوە، حكومەتی ئەنقەرە ماوەی چەند مانگێكە كار لەسەر دانانی پلانێك دەكات بۆ ئەوەی 100 ملیار لیرە كە دەكاتە 17 ملیار ‌و 100 ملیۆن دۆلار، لە هەژماری بانكی ناوەندییەوە بگوازێتەوە بۆسەر هەژمارێكی تایبەتی وەزارەتی گەنجینە ‌و دارایی توركیا.

ئاژانسەكە ئەوەشی خستووەتەڕوو، تائێستا بڕیاری كۆتایی لەسەر گواستنەوەی ئەو پارەیە نەدراوە‌ و وەزارەتی گەنجینە‌ و بانكی ناوەندیش هیچ زانیارییەكیان نەدركاندووە، بەڵام حكومەتی توركیا سورە لەسەر گواستنەوەی ئەو پارەیە بۆ ئەوەی لە پڕكردنەوەی كورتهێنانی بودجەی ئەمساڵدا بەكاری بهێنێت.

ئەوە لەكاتێكدایە كە پەرلەمانی توركیا لە مانگی تەمووزدا یاسایەكی پەسەندكرد، كە ڕێگە بە حكومەت دەدات بەشێك لە یەدەگی دراوی بیانی بانكی ناوەندی وڵاتەكەی بۆ وەزارەتی گەنجینە‌و دارایی بگوازێتەوە.

بەگوێرەی داتاكان، لەماوەی 9 مانگی سەرەتای ئەمساڵدا كورتهێنانی بودجەی توركیا گەیشتووەتە 85 ملیار ‌و 500 ملیۆن لیرە ‌و پێشبینی دەكرێت تاكۆتایی ئەمساڵ بگاتە 125 ملیار لیرە.

بە بۆچوونی چاودێرانی بواری ئابووری و دارایی، كورتهێنانی بودجەی گشتی توركیا بەشێكی زۆری پەیوەندی هەیە بەو ڕەفتارانەی كە ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا دەیكات، بە كڕینی چەك و لەشكركێشییەكانی بۆ وڵاتانی دراوسێی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

لە چەند فەرمانگەیەكی سلێمانی مۆبایل و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان لە فەرمانبەران قەدەغەكرا

خەڵك – بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەرایەتی گشتی‌ چاودێری‌‌ و گەشەپێدانی‌ كۆمەڵایەتی‌ لە پارێزگای‌ سلێمانی بەكارهێنانی‌ مۆبایل ‌و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی لە فەرمانبەرانی فەرمانگەكانی سەر بە بەڕێوەبەرایەتییەكەی قەدەغەكرد.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی‌ چاودێری‌‌ و گەشەپێدانی‌ كۆمەڵایەتی‌ لە پارێزگای‌ سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە ڕایگەیاندووە، ڕۆژی‌ چوار شەممە 23-10-2019 بە ئامادەبوونی‌ عومەر گوڵپی‌، بەڕێوەبەری‌ گشتی‌ ‌‌و بەرپرسی‌ ماڵەكانی‌ ساوایان و منداڵان و نەوجەوانان ‌و بەساڵاچووان و هۆبەی‌ خێزانی‌ جێگرەوە و هێڵی‌ گەرمی‌ فریاكەوتنی‌ منداڵان ‌و بەرپرسی‌ هۆبەكانی‌ ژمێریاری‌‌ و وردبینی‌ ‌و یەكەكانی‌ پلان‌ و یاسا، كۆبوونەوەی‌ ئاسایی‌ مانگانەی‌ خۆی‌ بەڕێوەبرد.

ئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، لەو كۆبوونەوەكەدا بەڕێوەبەری‌ گشتی‌ سێ بنەمای‌ گرنگی‌ بەڕێوەبردنی ڕوونكردەوە، هەروەها جەختی‌ كردەوە لەسەر جێبەجێكردنی‌ سەرجەم ئەو یاساو ڕێنمایی ‌‌و سیستمانەی‌ دامەزراوە كۆمەڵایەتییەكان ڕێكدەخەن، بەتایبەت جەختی‌ كردەوە لەسەر پاراستنی‌ مافی‌ منداڵان ‌و بەساڵاچووان‌ و باشترین بەكارهێنانی‌ توانا ماددی ‌‌و مرۆییەكان بۆ خزمەتكردنیان، لەلایەكی ترەوە ستراتیجی‌ كاركردن بۆ ماڵەكانی‌ منداڵان‌ خستەڕوو.

ئەوەشخراوەتەڕوو، ژمارەیەك بڕیار گەڵاڵە كرا، كە یەكێك لە بڕیارەكانی‌ كۆبوونەوەكە بریتی بوو لە ڕێگە نەدان بە بەكارهێنانی‌ مۆبایل ‌و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان لەكاتی‌ دەوام‌ و لەكاتی‌ كاركردن و ڕاپەڕاندنی‌ ئەركەكاندا، لەو ڕوانگەیەوە كارمەندان پابەندكران بە تەرخانكردنی‌ هەموو توانا و كاتیان بۆ كار و ئەركەكانیان لە خزمەتكردنی‌ منداڵان و بەساڵاچووان و ژنانی‌ هەڕەشەلێكراو و منداڵانی‌ دایەنگە و سەنتەر و پەیمانگاكان و كارە كارگێڕی‌ و ژمێریارییەكان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بە بەڵگە؛ كرێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا تایبەتەكان كەمكرایەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حكومەتی هەرێم بڕیاریدا بە كەمكردنەوەی كرێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا تایبتەكان.

بەپێی نووسراوێكی وەزارەتی خوێندنی باڵا بە ژمارە (1675) كە لە ( 17/ 10/2019) دەرچووە و وێنەی دەست (خەڵك) كەوتووە، “پاڵپشت بە كارنامەی حكومەتی هەرێم و كۆنووسی ئەنجوومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا، بڕیار دراوە بە كەمكردنەوەی كرێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا تایبەتەكان”.

وەك لە نووسراوەكەدا هاتووە، “كرێی خوێندن بە ڕێژەی 25% كەمدەكرێتەوە بۆ گشت قۆناغەكان لە خوێندنی بەرایی و خوێندنی باڵا”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان