ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

سوپای پاسداران: ئامادەین بۆ هەر ڕووبەڕووبوونەوەیەك

خەڵك – بەشی هەواڵ

جێگری فەرماندەی هێزی پیادە لە سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی ئێران ڕایدەگەیەنێت، هێزەكانمان لەوپەڕی ئامادەباشیدان بۆ هەر پەلامار و ڕووبەڕووبوونەوەیەك.

عەلی ئەكبەرپور جەمشیدیان جێگری فەرماندەی هێزی پیادە لە سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی ئێران ڕایگەیاند، بوونی كەشتییە جەنگییەكانی ئەمریكا لە كەنداو هیچ مەترسییەك بۆ سەر ئێران دروست ناكەن و هێزەكانی ئێرانیش لەوپەڕی ئامادەییدان بۆ هەر پەلامار و بەرەنگاربوونەوەیەك.

جەمشیدیان ڕوونیشیكردەوە، هیچ هێزێكی بیانی ناتوانێت سەركێشی بكات و هێرش بكاتە سەر سنورە وشكانییەكانی ئێران چ لە ناوچە كوردستانییەكانی ڕۆژئاوا و باكووری ئێران بێت یان هەرێمی سیستان و بلوچستان، جەختیشیكردەوە، سەرجەم هێزە دەریاییەكانی وڵاتەكەیان لە ئاوەكانی كەنداودا لەوپەڕی ئامادەییدان بۆ هەر بەرەنگاربوونەوەیەكی سەربازی.

جیهان

هەڵوێستی عیراق و میسر و ئیمارات لەبارەی (گرێبەستی سەدە)

خەڵك – بەشی هەواڵ

دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە دوای شیكردنەوەی هەندێك لە وردەكارییەكانی پلانی ئاشتی بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە بە (گرێبەستی سەدە) ناودەبرێت ڕایگەیاند: فەڵەستینییەكان شیاوی ژیانێكی باشترن و بۆ چەسپاندنی ئاشتی و هەنگاونان ڕووەو ئەو ئاڕاستەیە، بەشێك لە وڵاتانی عەرەبی هەڵوێستی خۆیان لەوبارەیەوە ئاشكرا كرد.

سەرەتا، حەسەن كەعبی جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق داوای لە كۆمكاری وڵاتانی عەرەبی و ئەنجومەنی هاریكاری ئیسلامی و سەركردەكانی عەرەب كرد هەڵوێستێكی یەكلاكەرەوە و توندیان هەبێت لە دژی ڕاگەیاندنی گرێبەستی سەدە لەلایەن ئەمریكا و ئیسرائیلەوە و پێویستە قبوڵی نەكەن.

جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق داواشیكردووە، پێویستە كاتێك گرێبەستی سەدە قبوڵ بكرێت، ئەگەر دەوڵەتێكی فەڵەستینی دابمەزرێنرێت و پایتەختەكەشی قودس بێت.

هاوكات، وەزارەتی دەرەوەی میسر لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەداوە، كۆماری میسری عەرەبی هەوڵە بەردەوامەكانی ئیدارەی ئەمریكا لەپێناو گەیشتن بە ئاشتی سەرتاسەری و دادپەروەری بۆ كێشەی فەڵەستین بەرز دەنرخێنێت.

وەزارەتی دەرەوەی میسر ئەوەشیخستووەتەڕوو، گرێبەستی سەدە دەبێتە پاڵپشتییەك بۆ سەقامگیربوونی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و كۆتایی هێنان بە ململانێكانی نێوان ئیسرائیل و فەڵەستین.

هەروەها، باڵیۆزی ئیماراتی عەرەبی لە واشنتۆن هەڵوێستی وڵاتەكەی لەبارەی گرێبەستی سەدە ئاشكرا كرد و ڕایگەیاند: پلانەكەی ئەمریكا بۆ ئاشتی بەرزدەنرخێنین و پێمانوایە دەستپێشخەرییەكی جدییە و زۆربەی كێشە هەڵپەسێردراوەكان چارەسەردەكات.

ئەمەش لە كاتێكدایە، ئەمڕۆ سێ‌ شەممە 28/1/2020، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە دوای شیكردنەوەی هەندێك لە وردەكارییەكانی پلانی ئاشتی بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە بە (گرێبەستی سەدە) ناودەبرێت ڕایگەیاند: فەڵەستینییەكان شیاوی ژیانێكی باشترن و بۆ چەسپاندنی ئاشتی و هەنگاونان ڕووەو ئەو ئاڕاستەیە، سەرسامم بە هەوڵەكانی ئیسرائیل”، ئاماژەی بە پشتیوانی ناتانیاهۆش كرد لە (گرێبەستی سەدە)دا.

لەبەرامبەریشدا، مەحمود عەباس سەرۆكی فەڵەستین ڕایگەیاند:”شكست بەم پیلانە دەهێنین و قودسیش بۆ فرۆشتن نییە”.

ك.ج

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

تایلەند: ڤایرۆسی كۆرۆنامان پێ كۆنتڕۆڵ ناكرێت

لوقمان غەفوور

ئەمڕۆ 28ی جێنیوەری وەزارەتی تەندروستی تایلەند ڕایگەیاند كە ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا كە بە (nCoV-2019) ناسراوە، لە ماوەی 2 ڕۆژدا لە 4 حاڵەتەوە گەیشتووە بە 14. بۆیە هاووڵاتیان و ڕێكخراوی تەندروستی جیهانیشی ئاگاداركردووەتەوە كە نەخۆشییەكەیان پێ كۆنتڕۆڵ ناكرێت.

بەپێی ڕۆژنامەی دەیلی ستار لە ئێستادا تایوان لە دوای چین دووەم وڵاتە كە زۆرترین ڕێژەی تووشبووی نەخۆشییەكەی لێ بێت.

نەخۆشیی ڤایرۆسی كۆرۆنا نەخۆشییەكە تووشی كۆئەندامی هەناسە دەبێت، نەخۆشەكە هەست بە تایەكی بەرز و كۆكە و سووتانەوەی گەروو دەكات، زۆرجار ماوەی دەركەوتنی نیشانەكان و مردنی كەسەكە تەنیا 24 كاتژمێرە.

بەپێی پسپۆڕانی بواری تەندروستی ئەوانەی زوو دەستنیشاندەكرێت كە هەڵگری ڤایرۆسەكەیان هەیە توانایان هەیە چارەسەری پێویستی بۆ بكەن و لەژێر چاودێریدا بێت ئەویش بەبەكارهێنانی چارەسەری نەخۆشی سارس كە 2002-2003 بڵاوبووەوە و بووە هۆی مردنی 808 كەس لە چین.

زانایانی پزیشكی پێیانوایە ئەمە نەوەیەكی نوێی (سارس) ڤایرۆسی كۆرۆنا-یە. كە بۆ هەمان خێزانی ئەو ڤایرۆسە دەگەڕێتەوە و نەخۆشییەكی توندە و تووشی كۆئەندامی هەناسە دەبێت. هەروەك ڤایرۆسی كۆرۆنا مرۆڤ تووشی تا و كۆكە و پوكانەوەی گورچیلە دەكات.

هەرچی ڤایرۆسی سارس-ە لە ساڵی 2002-2003 لە كۆی 8 هەزار حاڵەت 773یان مردن. بەڵام ئەم جۆرە نوێیەی ڤایرۆسی كۆرۆنا تا ڕۆژی 28ی جێنیوەری 2020، 106 كەسی لە چین كوشتووە و نزیكەی پێنج هەزار كەسیش تووشبوون.

ڤینسینت مۆنستەر، زانای ڤایرۆلۆجست لە تاقیگەی ڕۆكی ماونتن، پێوایە كە ڤایرۆسی كۆرۆنا وەك سارس وایە لەنێو شەمشەمە كوێرەدا سوڕی ژیانی تەواو دەكات و زیندەوەرێكی تر دەیگوازێتەوە بۆ مرۆڤ.

هەروەها زانایانی چین، ڕۆژی 25 جێنیوەری ڕایانگەیاند كە كۆدەكانی بۆماوەیی (ترشی ناوكی) ی مردووان و تووشبووانیان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا بە كۆدەكانی بۆماوەیی ئەو زیندەوانەیان بەراوردكردووە كە تووشبوون بە ڤایرۆسەكە لە نێویاندا ماری ئاسیا-یی و كۆبرا و شەمشەمەكوێرە، بۆیان دەركەوتووە هەمان كۆدە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

وێنە.. ترەمپ نەخشەی نوێی فەڵەستین بڵاودەكاتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

سەرۆكی ئەمریكا وێنەی نەخشەی نوێی دەوڵەتی فەڵەستینى بڵاوكردەوە.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە جریوەیەكدا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر نەخشەیەكی بڵاوكردەوە، نووسیویشیەتی:”ئەمە ئەو دەوڵەتی فەڵەستینەی داهاتوو دەبێت بە پایتەختێك كە بەشێكی قودسی ڕۆژهەڵاتە”.

ئەمەش لە كاتێكدایە، ئەمڕۆ سێ‌ شەممە 28/1/2020، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵ بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە دوای شیكردنەوەی هەندێك لە وردەكارییەكانی پلانی ئاشتی بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كە بە (گرێبەستی سەدە) ناودەبرێت ڕایگەیاند: فەڵەستینییەكان شیاوی ژیانێكی باشترن و بۆ چەسپاندنی ئاشتی و هەنگاونان ڕووەو ئەو ئاڕاستەیە، سەرسامم بە هەوڵەكانی ئیسرائیل”، ئاماژەی بە پشتیوانی ناتانیاهۆش كرد لە (گرێبەستی سەدە)دا.

لەبەرامبەریشدا، مەحمود عەباس سەرۆكی فەڵەستین ڕایگەیاند:”شكست بەم پیلانە دەهێنین و قودسیش بۆ فرۆشتن نییە”.

ك.ج

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان