ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

چۆن تەنها بە چا چارەسەری کێشەکانی پێست و ڕوخسارت دەکەیت؟ کام چایە دەخۆیتەوە؟

خێزان

خانمان بە شێوەیەکی گشتی بەدەست کێشە جیاوازەکانی پێست دەناڵێنن و زۆرکات پارەیەکی زۆر لە بەرهەمە جوانکاری و دکتۆەکاندا خەرچدەکەن، لەم بابەتەدا باس لە جۆرە جیاوازەکانی چا دەکەین بەپێی سوودەکەی بۆ کێشە جیاوازەکانی پێست:

-چای سەوز  

-بۆ نەهێشتنی پەڵە جۆراو جۆرەکانی پێست کە بەهۆی تیشکی خۆر یاخود هەر هۆکارێکی دیکەوە ڕودەدات.

 

-چای نەعنا 

-بۆ نەهێشتن و کەمکردنەوەی زیبکە، چونکە نەعنا کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر هۆرمۆنەکان هەیە.

-چای زەردەچەوە 

-بۆ یەک ڕەنگ کردنی پێستی دەموچاو  و نە‌هێشتنی سوربونەوە  کە بە هۆی هەستیاریەوە دروست دەبێت.

-چای بەیبون  

-بەهۆی زۆری مادە خۆراکی و ڤیتامینە گرنگەکان شێداری و ڕەنگی سروشتی بۆ پێستت دەگەڕێنێتەوە ، ئەگەر خاوەنی پیستێکی وشکیت خواردنەوەی ئەم چایە زیاد بکە .
ریکلام

تەندروستی

ڤایرۆسی ترسناکی نوێ (G4 EA H1N1) بە ڕێوەیە

خەڵک – خێزان

ڤایرۆسێکی نوێ لە چین دەرکەوتووە بە G4 EA H1N1 ناسراوە، دەوترێت تیرەیەکی (strain) نوێی ڤایرۆسی ئەنفلۆنزای بەرازە کە دەگواێزرێتەوە بۆ مرۆڤ و مرۆڤیش ھیچ بەرگریەکی نییە تا ئێستا بەرامبەر ئەم ڤایرۆسە پێشبینی کراوە، بۆیە زەنگی مەترسی لێدرا و داوا کرا کە چاودێری وردو چر بکرێت بۆ ئەوەی لە داھاتود نەبێتە پەتایەکی جیھانی.

 

سەهەڵدانی ئەم ڤایرۆە، لە توێژێنەوەیەکی زانستیدا ھاتووە کە لەگۆڤاری PNAS سەر بە دەزگای ئەمریکی United States National Academy of Sciences بڵاوکراوەتەوە.

لەتوێژینەوەکەدا پرۆفیسۆر “کین تشۆ شانگی چینی” دەڵێت؛ ئێستا چین سەرقاڵی پەتای کۆرۆنایە لە ھەمان کاتدا نابێت ئەم ڤایرۆسە نوێیە پشت گوێ بخرێت کەھەموو ئاکارێکی پەتای جیھانی تێدایە تا نەبێتە پەتایەکی سەرتاسەری جیھانی.

 

ئەم ڤایرۆسە تێکەڵێکە لە ٣ تیرەی جیاواز یەکیێکیان لە جۆری ئەوەی کە لە باڵندەی ئەوروپی و ئاسیایدا بوو H1N1 کە بووە ھۆی پەتای ساڵی ٢٠٠٩، دووەمیان H1N1 کە لە ئەمریکای باکوور بوو وە تیرەی جینی ڤایرۆسی ئەنفلۆنزای باڵندە و مرۆڤ و ئەنفلۆنزای بەرازی تێدایە تەنھا گۆرانکاری نوێ بوونی تیرەی G4 ە کە مەترس دروستکردووە لەبەرئەوەی مرڤ ھیچ بەرگرییەکی بەرامبەر ئەم تیرەیە نیە، ڤاکسینی چارەسەری پەتاکانی تر چارەسەر نیە و مرۆڤ ناپارێزێت لەم ڤایرۆسە نوێیە، بەڵام رەنگە لە ئایندەدا بتوانرێت گۆرانکاری تێدا بکرێت بۆ سوود وەرگرتن لێی.

 

دوو زانای تری بوارەکە (ئوسترالی و چینی) کە بەشداری توێژینەوەکەیان کردووە ھاوڕان لەوەی کە ئەم ڤایرۆسە بە مامەڵەکردنی راستەوخۆ لە گەڵ بەرازدا دەگوێزرێتەوە بۆ مرۆڤ بۆیە پێویستی بە چاودێری وردە، لە ١٠٪‏ ئەو کرێکارانەی کە لەکێڵگەی بەرازدا کاریان کردوە لە چەند ناوچەیەکی جیاجیای چیندا توشی ڤایرۆسەکە بوون.

 

تیمێکی تری زانایانی چین کە بەدواداچوونیان بۆ ئەم ڤایرۆسە کردوە جەخت لەوە دەکەنەوە کە ڤایرۆسی G4 لە سالی ٢٠١٦ بە قورسی بڵاوبوەتەوە لە بەرازی ١٠ ناوچەی جیاجیای چین، زانا ئەمریکیەکان جەخت لەوە دەکەنەوە، تاکو ئێستا ترس لە بڵاوبونەوەی ئەم ڤایرۆسە نییە وەکو پەتایەکی جیھانی، بەڵام دەبێت گرنگی پێ بدرێت و پشت گوێ نەخرێت، چونکە ئەم ڤایرۆسە توانای گواستنەوەی ھەیە لەمرۆڤێکەوە بۆ مرۆڤێکی تر، ئەوەش مەترس گەرەی دروست کردووە.

وەرگێڕانی  –   د. سیروان حەسەن

سەرچاوە (لەندەن – العربیةنت)

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

مەساجێکی ئاسیایی کە بە دوو هەفتە چرچی پێستت چارەسەر دەکات

خێزان

دانیشتوانی ڕۆژهەڵاتی ئاسیا بە مەساج بەناوبانگن، ئەمەی خوارەوە تاکتیکێکی ئەوانە کە بەکاری دەهێنن بۆ ڕێگری لە چرچبونی پێست:

 

چیت پێویست دەبێت؟

– کەوچکێکی پان

– زەیتێکی سروشتی کە خۆت پێی ئاسودەیت  وەک (زەیتوون، یان گوێزی هیندی)

– پەرداخێک ئاوی سارد یان گەرم

 

چۆن مەساجەکە دەکەیت:

زەیتەکە بدە لە ڕوخسارت و ئەو شوێنانەی دەیشێلیت، دواتر ناوە ناوە کەوچکەکە بکە بە پەرداخە ئاوەکەدا و بەم شێوەی خوارەوە مەساج بکە:

 

– بەهێواشی بە ژێر چاو و سەر چاوتیدا بهێنە

– ناوچەوانت بشێلە

– دواتر لا تەنیشتەکان

– پاشان دەوروبەری لێوت

– دواتر وەرە سەر چەناگە

– دەتوانیت سنگیشتی پێ بشێلیت

– ملیشت لەبیر نەچێت

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چەند نیشانەیەک کە دەری دەخات پێویستە هەر ئیستا هەستیت و قژت ببڕیت!

خێزان

چەند نیشانەیەک کە دەری دەخات قژت پێویستی بە کورتکردنەوەیە و  پێویستە هەر ئیستا هەستیت و قژت ببڕیت:

 

– بەشی خوارەوە قژت زۆر خێراتر لە سەرەوە وشک دەبێتەوە، ئەوەش بۆ قژت باش نییە و پێویستە کورتی بکەیتەوە.

– هەرچەند دەکەیت قژەکانت شێوەیەکی تایبەت وەرناگرێت

– بەردەوام قژت لە پشتەوە کۆدەکەیتەوە و دەیبەستیت، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە بەهۆی زۆر درێژیەکەیەوە ستایلی دیکەت لەبەردەسدا نەماوە.

– کۆتاییەکانی قژت توشی موخورکە دەبێت

– هەڵوەرینی قژت بەشێوەیەکی زۆر دەبیتە شتێکی ئاسایی لات

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان