ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژینگە

پلەی گەرما ڕوو لە دادەبەزین دەكات


خەڵك- بەشی
كەشناسێكی عیراقی پێشبینی دەكات، پلەی گەرما لە سبەینێ‌ چوار شەممەوە، لە هەموو ناوچەكانی وڵاتدا ڕوو لە دابەزین بكات.

سادق عەتیە، كەشناسی عیراقی لە هەژماری تایبەتی خۆی لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (فەیسبووك) نووسیویەتی، “پلەی گەرما لە هەموو شارەكانی وڵاتدا هەندێك دادەبەزێت، ئەم دابەزینەش لە سبەینێ‌ چوار شەممەوە دەستپێدەكات و تا هەفتەی داهاتوو بەردەوام دەبێت”.

بە وتەی عەتیە، “دابەزینی پلەی گەرما، هاوشان دەبێت لەگەڵ بای باكووری خۆرئاوایی، بە تایبەت لەكاتی نیوەڕۆدا لە ناوەڕاست و باشووری وڵات، بەڵام تەوژمەكانی گەرما جارێكی تر لە ڕۆژی یەك شەممەی داهاتووەوە دەستپێدەكەنەوە”.

ژینگە

كەشناسی هەرێم ڕاگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە


خەڵك – بەشی هەواڵ

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت ، ئەمڕۆ ئاسمانی شارەكانی هەرێم ساماڵ دەبێـت و پلەكانی گەرما 34 بۆ 42 پلەدەبێت ، دەشڵێت،” نزمترین پلەی گەرما 19 پلە لە سلێمانی و دهۆك تۆماردەكرێت”.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان پێشبینیەكانی بۆ ئەمڕۆ هەینی 5ی حوزەیرانی 2020 بڵاوكردەوە و بە پێی پێشبینیەكان ئەمڕۆ ئاسمانی شارەكانی هەرێم تەواو سامان دەبێت.

ڕاشیگەیاندووە ، پلەكانی گەرما لە پارێزگای هەولێر 36 پلە و سلێمانی 34 پلە و دهۆك 35 پلە و كەركوك 42 پلە تۆمار دەكرێت، هەروەها خێرایی باش لەنێوان (5-10) كم دا دەبێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئەمڕۆ ڕۆژی جیهانی ژینگەیە


خەڵك – بەشی هەواڵ

دوای ئەوەی ئەنجومەنی گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان یەكەمین كۆنفرانسی ژینگەیی لە ستۆكهۆڵم پایتەختی سوید، بەست لە ژێر دروشمی ژینگەی ئادەمیزاد ڕۆژی 5ی حوزەیرانی وەك ڕۆژی ژینگەی جیهانی دەست نیشانكرد.

ئەنجومەنی گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان لە ساڵی ۱۹۷۲ یەكەمین كۆنفرانسی ژینگەیی لە ستۆكهۆڵمی پایتەختی سوید بەست و ڕۆژی 5ی حوزەیران كرایە ڕۆژی جیهانی ژینگە.

هەر لەو كۆنفرانسەدا بڕیاردرا بە دامەزراندنی پرۆگرامی ژینگە پارێزی نەتەوە یەكگرتووەكان UNEP و پاشان بریارنامەیەك لەلایەن ئەنجومەنەكەوە بۆ ئەو مەبەستە ڕاگەیەندرا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

داربەڕووەکانی دەڤەری برادۆست بریندار دەکرێن


خەڵك – نزار مستەفا

لەگوندی كەژەكی سەر بە شارەدێی سیدەكانی دەڤەری برادۆست بەهۆی كێشەی زەوی و زارەوە لەنێوان چەند ماڵێكی ناوچەكە بەهەزاران داری بەڕوو، گوێشك و داری مازووی سپی بریندار دەكرێن.

هەژار ماهر لێپرسراوی ڕێكخراوی وار بۆ پاراستنی ژینگە لە سۆران بە (تۆڕی میدیایی خەڵك)ی ڕاگەیاند:”بەداخەوە لە ماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەهۆی كێشەیەكەوە لەگوندی كەژەكی سەر بە شارەدێی سیدەكان نزیكەی پێنج هەزار دار بریندار كراون كە ئەمەش هێرشێكی دڕندانەیە بۆ دارودرەختی ناوچەكە و تیرۆری ژینگەیە.

لێپرسراوی ڕێكخراوی وار بۆ پاراستنی ژینگە لە سۆران وتیشی: هەروەك دەبینین ڕۆژانە بەهۆی بەردەوامی بۆردوومانی سوپای توركیا و ئێران هەزاران دۆنم لە ناو دەبرێت و ڕێژەی سەوزایی كەم دەبێتەوە و لەلایەكی تریشەوە دەبینین دەستێكی ناوخۆیی هەوڵی تێكدانی دار و درەختی گوندی كەژەكیان داوە و نزیكەی پێنج هەزار دار بەڕوو و داری سپی مازوویان بریندار كرووە تا بۆ وەرزی زستان وشك ببن.

وتیشی: لە ڕێكخراوی وار ئەمە بە تێرۆری سپی دەزانین كە بەرامبەر سروشت دەكرێت، هەروەك چۆنیش دارستانەكان كاریگەرییان لەسەر 11%ی گازە ژەهراوییەكان هەیە، سەرباری ئەوەی كە ژینگە پاكدەكەنەوە و ئارامی دەروونیی بەدەوروبەر دەبەخشن و هەردارێكیش تا تەمەنی 70 ساڵی توانای هەڵمژین و كۆگاكردنی سێ تەن كاربۆنی هەیە، ئەگەر هەر ماڵێك چوار دار بڕوێنن، ئەوا بەڕێژەی 20% كاریگەری لەسەر فێنك كردنەوەی خانووەكە هەیە، ئەمەش وادەكات ڕێژەی 10% بەكارهێنانی وزە كەمبێتەوە”.

ئەو ژینگەپارێزە جەختی لەوەشكردەوە، لە ڕێكخراوی وار بۆ پاراستنی ژینگە لقی سیدەكان‌ داواكارین لایەنە پەیوەندارەكانی شارەدێی سیدەكان و هێزەكانی پۆلیسی ژینگە و پێشمەرگە و ئاسایش و هۆبەی دارستان لێكۆڵینەوەی  جددی بكەن بۆ ئەوكەسانەی لەپشت ئەوكارە تیرۆرە ژینگەییانە و ڕاپێچی دادگایان بكەن و سزای توندیان بەسەردابسەپێنن بۆ ئەوەی چیتر كاری لەو شێوە نەخوازراوە دووبارە نەبێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان