ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

چوار لیژنەی پەڕلەمان دەچنە ئەو ناوچانە
پێش سەرژمێری ساڵی داهاتوو ناوچە كوردستانیەكان تەعریب دەكرێنەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
ئەندامێكی لیژنەی ناوچە كوردستانییەكان لە پەڕلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ئەوەی لەناوچە دابڕێنراوەكان ڕوودەدات، پرسی نەتەوەیی و نیشتمانین و پێویستە حكومەت و تەواوی سەركردایەتی سیاسی كورد قسەی لەسەری هەبێت، دەشڵێت: “سبەی لە ڕێگەی چوار لیژنەوە سەردانی ئەو ناوچانە دەكرێت، كە زیانیان پێگەیشتووە و چوار ڕاپۆرت ئامادە دەكرێت”.

شیرین ئەمین، ئەندامی لیژنەی ناوچە كوردستانییەكان لە پەڕلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “ئەم دۆخە درێژكراوەی ھەمان ساتی (16)ی ئۆكتۆبەرە، بەڵام قۆناغ بەقۆناغ، چونكە لەسایەی مەرامی شەخسی بەرپرسە باڵاكانی نێو یەكێتی بینیمان چۆن لەماوەی كەمتر لە (48) كاتژمێر (51٪)ی خاكی كوردستانیان تەسلیم بە نەیاران كرد، بەئاشكرا و بەپێش چاوی ھەمووانەوە لەو ناوچانە پاشەكشە بەھێزەكانی پێشمەرگە كرا! تا كار گەیشت بەوەی ڕۆژ بەڕۆژ كورد لەو ناوچانە لەپاشەكەشەی خاك و نەتەوەدا ژیان و ماڵیان لەژێر ھەڕەشە و مەترسیدا درێژە پێ دەدەن”.

وتیشی، “لە پێش ڕۆژانی پشوو چەندین جار پێشوازیمان لە جوتیاران و خەڵكی ئەو ناوچانە كردووە، كە لە ئێستادا بە جۆرێكی دیكە تەعیریب دەكرێن، لیژنەكەمان لە دوا كۆبوونەوەی خۆی قسەی تەواوی لەسەركرد”.

ڕاشیگەیاند، پێش ڕۆژانی پشوو لیژنەكەمان كۆبوونەوەی خۆی لەسەر ئەو پرسە نەتەوەییە كرد و بڕیاردرا بە دروستكردنی چوار لیژنە تا سەردانی تەواوی ئەو ناوچانە بكەن، كە تووشی ئەو كارەساتە بوون و لەگەڵ هاووڵاتیان و جوتیاران و زیانلێكەوتووان و كاربەدەستان قسە بكەن، دواتر لە ڕێگەی چوار ڕاپۆرتەوە لیژنە هەڵسەنگاندنی بۆ بكات و ئاڕاستەی سەرۆكایەتی پەڕلەمان بكرێت.

ئەو پەڕلەمانتارە جەختیشی كردەوە، ئەوەی ئێستا ڕۆژانە لە ناوچە دابڕێنراوەكان دەگوزرێ‌ جۆرێكی دیكەیە لە تەعریب بەرامبەر بە كورد و نەتەوەكەی دەكرێت، یان باگراوندی سەرژمێری داهاتووی عیراقی لە پشتەوە بێت، وەك چۆن پێشتر ئەوە بەسەر كورد هات.

ئاشكراشیكرد، ئەمە دەبێت بە پرسێكی گەورە و نەتەوەیی سەیری بكرێت، كاری لیژنە بەس نیە لە ئاست ئەو پرسە گەورەی هەیە لە ناوچەكەدا، بۆیە پێویستە سەركردایەتی سیاسی كورد و حكومەتی هەرێم و كاربەدەستانی كورد لە عیراق قسەی جدیان لەسەری هەبێت.

شیرین ئەمین ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، بەداخەوە بەئێستاشەوە سیاسییەكانی كورد نە لە كوردستان و نە لەبەغدا یەكگوتار و یەكگرتوو نین، ئەمش گۆمی كێشەكانی كورد لەڕووی نەتەوەی خاك و ئابورییەوە دەشڵەقێنێت و ھیچ ڕێگایەكی جدی بۆ چارەسەری ئەم پرسە بەپێی پێویست و لەئاستی بەرپرسیارێتیدا ھەنگاوی بۆ نەھاوێژراوە، ڕۆژ بەڕۆژیش كێشەكانیش لەبری چارەسەر ئاڵۆزتر دەبێت.

ئەو پەڕلەمانتارەی گۆڕان دەشڵێت: “ھیوادارم بەرپرسانی كورد وەك ئەو نەزانە مامەڵە نەكەن بۆئەوەی دەستی بگات بە بەرھەمی دارەكە، خودی دارەكەی بڕییەوە”.

کوردستان

ئاسایشی سلێمانی دەستگیركردنی 9 تۆمەتباری ڕاگەیاند

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانی ئاشكرای دەكات، كە لە سێ‌ چالاكی جیاوازدا 9 تۆمەتباریان دەستگیر كردووە.

بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەی بۆ (خەڵك) ناردووە، ئاماژەی بەوەكردووە، لە سێ‌ شوێنی جیاواز 9 تۆمەتباریان دەستگیر كردووە لەسەر دزیكردن لە دوكان و ماركێت و دزینی ئاژەڵان لە مەیدانی ئاژەڵان و دزینی ماتۆڕسكیل و تانكی سەربان و وایەری كارەبا.

دەقی ڕاگەیەنراوەكە:
چالاكی یەكەم/ سێ تۆمەتبار بەناوەكانی (م ، م ، ص) لەدایك بوی ساڵی ( 1982 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشە كاسب ، تۆمەتبار (ص ، ا ، ز) لەدایك بوی ساڵی ( 1956 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشەی كاسبە ، تۆمەتبار (ع ، ص ، ا) لەدایك بوی ساڵی ( 1987 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشە كاسب ، كەهەرسێكیان بەڕەگەز عەرەبن و دانیشتوی هەرێمی كوردستانن ،بەبڕیاری دادوەری لێكۆڵینەوەی ئاسایشی سلێمانی بە ماددەی (443) لە یاسای سزادانی عێڕاقی لە شەوی 28/10/2019 دەستگیر كران بەتۆمەتی دزیكردن لە چەند ماركێتێك و كۆگای شت فرۆشتن و هەڵخڵەتاندنی هاوڵاتیان بە مەبەستی گۆڕینەوەی دراوی بیانی و دزی كردن لەو كەسانەی كە دراوەكانیان بۆ گۆڕیون وە بڕینی گیرفانی هاوڵاتیان وەلەچەند شارێكی هەرێمی كوردستان ئەم كارەیان ئەنجام داوە ، پاشان ڕوبەڕوی یاسا كرانەوە.

چالاكی دووەم / دوو تۆمەتبار بەناوەكانی ( ب ، ص ، م) لەدایك بوی ساڵی ( 1998 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشە كاسب ، تۆمەتبار ( ج ، ع ، ص) لەدایك بوی ساڵی ( 2001 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشەی كاسب ، بەبڕیاری دادوەری لێكۆڵینەوەی ئاسایشی سلێمانی بە ماددەی (446) لە یاسای سزادانی عێڕاقی لە ڕۆژی 3/11/2019 دەستگیر كران بە تۆمەتی دزیكردن لە مەیدانی ئاژەڵان و دزین و بردنی ئاژەڵان بۆ خانێكی چۆڵ بۆ سەربڕینی ئاژەڵەكان و ئامادەكردنی بۆ خستنە بازاڕ بە مەبەستی فرۆشتنی گۆشتەكەی ، دواتر ڕوبەڕوی یاسا كرانەوە .

چالاكی سێ یەم / چوار تۆمەتبار بەناوەكانی ( ژ ، ا ، ت) لەدایك بوی ساڵی ( 1997 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشە كاسب ، تۆمەتبار ( ف ، ا ، ت) لەدایك بوی ساڵی ( 1998 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشەی كاسب ، تۆمەتبار ( س ، ص ، ق) لەدایك بوی ساڵی ( 1994 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشە كاسب ، تۆمەتبار ( ع ، ف ، م) لەدایك بوی ساڵی ( 1996 ) ڕەگەزی ( نێر ) پیشەی كاسب ، بەبڕیاری دادوەری لێكۆڵینەوەی ئاسایشی سلێمانی بە ماددەی (443) لە یاسای سزادانی عێڕاقی ، لەشەوی 7/11/2019 دەستگیركران بە تۆمەتی دزیكردن كە تۆمەتباران لە چەن شوێنی جیاواز چەند ماتۆڕسكیلێك و تانكی ئاوی ماڵان و وایەری كارەبایان دزیوە ، پاشان ڕوبەڕوی یاسا كرانەوە بۆ كاری یاسایی .

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

فراكسیۆنە كوردستانیەكان لەسەر نوێنەرێكی كورد لە لیژنەی دەستوور ناكۆكن

خەڵك- بەشی هەواڵ
دوای ئەوەی سەرۆكی پەڕلەمانی عیراق پێشنیار دەكات پەڕلەمانتارێكی گۆڕان بۆ لیژنەی هەمواری دەستوور زیاد بكرێت بەهۆی شارەزایی لە بواری یاسایی، بەڵام سەرۆكی فراكسیۆنێكی كوردی ڕەتی دەكاتەوە و بەوهۆیەوە پێشنیاری دانانی پەڕلەمانتارێكی یەكگرتوو دەكات، بەڵام فراكسیۆنەكانی دیكە پەڕلەمانتارێكی دیكەی یەكگرتوو بەباشتر دەزانن بەهۆی شارەزایی لە زمانی عەرەبی و ئەزموونی پەڕلەمانتاری، بۆیە لە كۆتاییدا پەڕلەمانتارێكی هاوپەیمانی نیشتمانی دەكرێتە ئەندامی لیژنەكە.

بە پێی هەواڵێكی سایتی ڕۆژنامەی (زەمەن) لە دانیشتنەكەدا بەبێ‌ ئەوەی فراكسیۆنە كوردستانیەكان ئاگاداربن، محەمەد حەلبوسی، سەرۆكی پەڕلەمان پێشنیاز دەكات بەهار مەحمود، پەڕلەمانتاری گۆڕان، كە دكتۆرای لە یاسادا هەیە بۆ لیژنەی هەمواری دەسوتور زیادبكرێت و داوا لە پەڕلەمانتاران دەكات دەنگی لەسەر بدەن، بەڵام لەوكاتەدا سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی ئەوە ڕەتدەكاتەوە و دەڵێت: “ناكرێت لە فراكسیۆنێكی پێنج كەسی، دوو كەس لە لیژنەی هەمواری دەستووردا بن”.

لای خۆشیەوە، د. موسەننا ئەمین، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتوو لە پەڕلەمانی عیراق بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، ئەو بابەتە لە گرووپی واتس ئاپ-ی پەڕلەمانتارە كوردەكان گفتوگۆی لەسەر كرا لەسەرەتادا و زۆربەی پەڕلەمانتاران بە هەموو حزبەكانەوە پێیان باش بوو من بكرێمە ئەندامی لیژنەكە لەبەر ئەوەی شارەزایی یاساییم هەیە و هەروەها لەبەر ئەزموونی پەڕلەمانی و بەوهۆیەی شارەزاییەكی باشم لە زمانی عەرەبی هەیە بۆ ئەوەی كورد لە داڕشتنی زمانەوانیدا لە دەستوور فێڵی لێ‌ نەكرێت.

ڕاشیگەیاند، دەستوور داڕشتنێكی زمانە و جاری وا هەیە بە گۆڕینی پیتێك یان سەروبۆرێك ماناكە دەگۆڕێت، بۆیە لەو سۆنگەیەوە پێشنیار كرا من بكرێمە ئەندامی لیژنەی هەموواری دەستوور، بەڵام سەرۆكی پەڕلەمان پێشنیاری دانانی د. بەهار-ی كردبوو وەكو پسپۆڕی یاسایی.

ئاماژەی بەوەشكرد، كە دواتر وترا د. یوسف لە فراكسیۆنی گۆڕان ئەندامی لیژنەكەیە بۆیە با هێزێكی دیكە ئەندامی هەبێت، دواتریش پێشنیاری دانانی د. جەمال كۆچەر كرا، بەڵام ئەو پێی باش بوو من لەجیاتی ئەو بەشداری بكەم و دواتر لەسەر ئەوە ڕێككەوتن كرا، كە د. عەبدولباری لە فراكسیۆنی هاوپەیمانی دابنرێت.

د. موسەننا ئەمین جەختیشی كردەوە، كە كێشەكە گەورە نەبووە و بابەتێك نییە كەسێك كرابێتە ئامانج، تەنها وترا بەهۆی ئەوەی كورد خاوەن لێهاتووی زۆرە با لە لایەنەكانی دیكەش بەشداری بكەن نەك دوو كەس لە لایەنێك بەشداربن و وتیشی، “ئێستا پەڕلەمانتاری هەریەكە لە پارتی و یەكێتی و گۆڕان و هاوپەیمانی لە لیژنەی هەموواری دەستووردا هەن”.

بۆ وەرگرتنی زانیاری زیاتر (خەڵك) چەند جارێك پەیوەندی كرد بە د. ڤیان سەبری، سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی و د. بەهار مەحمود و هۆشیار عەبدوڵڵا، پەڕلەمانتاری گۆڕان و د. یوسف محەمەد، سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان و د. جوان ئیحسان، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتی، بەڵام پەیوەندییەكان بێ‌ وەڵام بوون.

بەڵام د. بەهار مەحمود، پەڕلەمانتاری گۆڕان بۆ سایتی ڕۆژنامەكە وتوویەتی،”ناوهێنانی بۆ لیژنەی دەستوور لەلایەن سەرۆكی پەڕلەمانەوە چاوەڕواننەكراوبوو، لەوەش چاوەڕواننەكراوتر ناڕەزایی سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی بوو بەرامبەر دانانی لە لیژنەكە”.

وتیشى، “دوای دانیشتنەكە بە سەرۆكی فراكسیۆنی پارتیم وت، چۆن دەكرێت لە كوردستان هاوپەیمان بین و لێرە بەوشێوەیە مامەڵە بكەیت، دەبێت لەسەر ئاستی حیزب گۆڕان و پارتی ئەمە یەكلا بكەنەوە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

سكرتێری ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم دەقی “بڕیارێكی گرنگ” بۆ كورد بڵاودەكاتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
دادگای باڵای فیدڕاڵی عیراق لەسەر تانەی سەرۆكی پەڕلەمانی كوردستان چەند ماددەیەكی یاسای هەمواری یەكەمی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكان هەڵدەوەشێنێتەوە و سكرتێری ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم-یش دەڵێت: “بڕیارێكی گرنگە و ڕێگری كرا لە هەوڵی بێ بەشكردنی ژمارەیەكی زۆری كوردانی ناوچە جێناكۆكی لەسەرەكان و لە لایەكی تریشەوە ڕێگرتن لە شەرعیەتدان بە هاوردەی نەتەوەكانی دیكە”.

د. ئامانج ڕەحیم، سكرتێری ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك دەقی بڕیارەكەی دادگای باڵای فیدڕاڵی بڵاوكردەوە و ڕایگەیاندووە، ئەمڕۆ ۱۲ـ۱۱ـ۲٠۱۹ دادگای باڵای فیدڕاڵی بە بڕیاری ژمارە ۱٠۳/فیدڕاڵی/۲٠۱۹ تانەی سەرۆكی پەڕلەمانی كوردستانی پەسەندكرد بە هەڵوەشاندنەوەی ماددەكانی ۳ و۱۲ و۱٦ و۱۷ لە یاسای فیدڕاڵی ژمارە ۱٤ ساڵی ۲٠۱۹ تایبەت بە هەمواری یەكەمی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگا و شارۆچكەكانی ژمارە ۱۲ ساڵی ۲٠۱۸.

ئاماژەی بەوەشكردووە، “بەم بڕیارەی دادگای باڵای فیدڕاڵی ڕێگری كرا لە هەوڵی بێ بەشكردنی ژمارەیەكی زۆری كوردانی ناوچە جێناكۆكی لەسەرەكان و لە لایەكی تریشەوە ڕێگرتن لە شەرعیەتدان بە هاوردەی نەتەوەكانی دیكە، كە خەڵكی ڕەسەنی ئەو ناوچانە نەبوون بۆ دەنگدان و بە تایبەتی، كە هێشتا پڕۆسەی ئاسایی كردنەوەی ئەو ناوچانە ئەنجام نەدراون بە پێی ماددەی ۱٤٠ی دەستوور، كە ئەمەش پێچەوانەی ماددەكانی ۱٤ و ۱٦ و۲٠ و ۱٤٠ ی دەستووری عیراق بوو”.

سكرتێری ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم دەشڵێت: “پیرۆزە لە ئەو كوردستانیانەی، كە مافی دەنگدانیان پارێزراو دەبێت لە هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكان، كەوا بڕیارە لە ۱ی نیسانی ۲٠۲٠ ئەنجام بدرێت و ڕێگەش دەگیرێت لە كەسانێك، كە بە ناشایستەی ببنە خاوەنی مافی دەنگدان لەو ناوچانە”.

دەقی تەواوی بڕیارەكە:

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان