ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

یەكگرتوو لەبری جێگرتنەوەی دەسەڵات، هەوڵی باشكردنەوەی پەیوەندیی نێوان حزبەكانی دەسەڵات دەدات

خەڵك-بەشی هەواڵ

لە گەڕێكی دیكەی قوڵبوونەوەی ناكۆكییەكانی پارتی و یەكێتی و دەستپێكردنی هەڵمەتێكی توندی ڕاگەیاند لە دژی یەكدی، یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان هەوڵێكی نێوەندگیری دەستپێكرد
هاوشێوەی هەوڵەكانی پێشووتری.

دوێنی سەلاحەدین محەمەد بەهادین ئەمینداری گشتی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لە پەیامێكی دا داوای لە بەرپرسانی یەكێتی و پارتی كرد واز لەو گرژی و ململانێیانە بهێنن كە خەریكە دۆخی سیاسی و هەرێمی كوردستان بەرەو هەڵدێر دەبات.
بەڕای شروڤەكارانی سایسی ئەم هەنگاوەی یەكگرتوو پێچەوانەی بەرنامەی حزبەكەیە كە بۆ چوار ساڵی ئایندە خۆی بە ئۆپۆزسیۆن ڕاگەیاندووە، ئەویش كاركردنە لەسەر كەموكوڕێیەكانی دەسەڵات و وەبەرهێنانی سیاسی لەسەریان لە پێناو گەیشتن بە دەسەڵات.

لەو بارەوە یەحیا نەوزەر كادری پێشكەوتووی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، كوردستان و ناوچەكە و جیهان بە حاڵەتێكی نائاساییدا تێپەڕدەبێت و كوردستانیش بارگاوی بووە بەوەوە.

وتیشی”ئەو خەیاڵە ڕۆمانسییە نییە كە ئۆپۆزسیۆن هەوڵی هێنانە خوارەوەی دەسەڵات بدات و بیەوێ بچێتە شوێنەكەی، باسەكە ئەوەیە ئەم هەرێمە بوونی دەبێت یان نا؟ دەبێتەوە بە دووبەش یان نا؟ دەبێت بە شەڕی ناوخۆ یان نابێت”.

دەشڵێت”لەم بابەتەدا هیچ باسێكی ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵات نییە، ئەوەی تێكیدەدات هەر دەسەڵاتە، دەبێت ئۆپۆزسیۆن نەهێڵێت ئەم دۆخە تێكبچێت، چونكە بوونی ئۆپۆزسیۆن و دەسەڵات لە كایەیەكی سیاسی و دیموكراسی دروست دەبێت نەك لە كایەی شەڕدا”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، هەموو تێكچوونێك بەتەواوەتی ئەو دیموكراسییە دەهێنێتە دواوە كە خۆی تەواو نییە و عەیبی زۆر بووە، ئەگەر ئەوەش نەمێنێت ئۆپۆزسیۆن هەرباوی نامێنێت، چونكە لە كوردستان هێزی چەكداری نییە.

ڕوونیشیكردەوە، ئێستا باسی نێوەندگیری نییە، ئەگەرچی یەكگرتوو هیچ كات درێغی نەكردووە لەوەی هەركەس پێویستی پێبووێت ئامادەیی هەبووە، بەشێوەیەك لەنێوان باڵەكانی بزووتنەوەی یەكبوون و باڵەكانی گۆڕان و یەكێتی نێوەندگیری كردووە، ئەمە بریتییە لە دروستكردنی ئارامی سیاسی، چونكە حزبی سیاسی ئەگەر دەیەوێت كوردستان ئارام بێت و ئۆپۆزسیۆن كاریگەری هەبێت دەبێت ئارامی سیاسی دروست بكات، بۆیە لەو بارەدا هەركەس بیكات و لە هەرشوێنێك خزمەت بكات دەبێت دەستخۆشی لێبكرێت.

راپۆرت

چەند بڕیارێك بۆ وەرگرتنی خوێندكاران لە زانكۆ و پەیمانگاكان و خوێندنی باڵا دەركرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
د.یوسف گۆران، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی دەستپێكردنەوەی خوێندنی ماستەر لە زانكۆكانی كوردستان ڕاگەیاند، بەتایبەت بۆ ئەو بەش و كۆلێژانەی پێویستی هەنوكەیی بازاڕی كاری كوردستانن و چەند بڕیارێكیشی دەربارەی وەرگرتنی خوێندكاران بۆ ساڵی نوێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا حكومی و تایبەتەكان دەركرد.

ئەمڕۆ دوو شەممە، (17-6-2019) ئەنجوومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حكومەتی هەرێم بە سەرپەرشتی د. یوس گۆران، وەزیری خوێندنی باڵا لە شارۆچكەی دۆكان كۆبووەوە.

كۆتایی ئەمساڵ خوێندنی ماستەر لە زانكۆكانی كوردستان دەستپێدەكاتەوە
لەسەرەتای كۆبونەوەكە د. یوسف گۆران، سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزارەت ئاماژەی بە پێویستی دەركردنی ڕێنمایی تازە بۆ كردنەوەی خوێندنی ماستەر بۆ ساڵی خوێندنی (2019- 2020) دوپاكردەوە و ڕایگەیاند، لە كۆتایی ئەمساڵ بەپێی مەرج و ڕێنمایی تازە دەستپێكردنەوەی خوێندنی ماستەر لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان دەستپێدەكاتەوە، بەتایبەت بۆ ئەو بەش و پسپۆڕیانەی پێویستی هەنوكەیی بازاڕی كاری كوردستانن.

خوێندكاران بەپێی پلان و پێداویستی پسپۆڕی دەتوانن لە دەرەوەی وڵات بخوێنن
هەر لەو كۆبونەوەیەدا تاوتوێی پلانی زانكۆكان بۆ خوێندنی باڵا ماستەر/ دكتۆرا لە دەرەوەی وڵات و پێویستی ماستەر و دكتۆرا لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان كرا، بۆ ئەوەش د.یوسف گۆران وتی، “بەهۆی ئەوەی ژمارەیەكی زۆر داواكاری بۆ خوێندن لە دەرەوەی وڵات هەیە، بۆیە دەبێـت لێرە بەدواوە بەپێی پلان و پێویستی زانكۆكان، مامۆستا و فەرمانبەران بۆ خوێندن ڕەوانەی دەرەوە بكرێن”.

ئەوەشی ڕاگەیاند، هەر كۆلێژ و بەشێك پلانی خۆی بەپێی پێویستی بۆ وەزارەت بەرز دەكاتەوە، لە وەزارەتیش لەسەر بنەمای ئەو پلانە ڕەزامەندی دەدرێت، وتیشی، “ئامانج لەو كارە ئەوەیە، كە ئێمە وەك ئەنجوومەنی وەزارەت دەمانەوێت بەپێی پێویستی خەڵك ڕەوانەی دەرەوەی وڵات بكەین”.

ئاشكراشیكرد بۆ ئەو خوازیارانەی لە وەزارەتەكانی دیكە فەرمانبەرن، داوامان كردوە وەزارەتەكان پلانەكانیان بۆ وەزارەتی پلاندان ڕەوانە بكەن، تا دواتر بەپێی پلان و پێویستی پسپۆڕییەكانی وەزارەتەكان مۆڵەت بدرێ بەخوازیارانی خوێندنی باڵا بۆ‌ دەرەوەی وڵات.

وەرگرتنی خوێندكاران لە زانكۆ و پەیمانگا حكومی و تایبەتەكان
هەر لەو كۆبونەوەیەدا سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزارەت بەگرنگیەوە باسی لە سیستمی وەرگرتن لە زانكۆ و پەیمانگەكان كرد و وتی:” بۆ ساڵی خوێندنی (2019-2020) هەموو هەوڵێك دەدەین بۆ ئەوەی خوێندكاران لە زوترین كاتدا دەست بەخوێندن بكەن، بەتایبەت خوێندكارانی قۆناغی یەكەم.

ڕاشیگەیاند، دەستپێكردنی دەوامی خوێندكاران لە كاتی خوێدا كارئاسانیمان بۆ دەكات بۆ جێبەجێكردنی چەند سیستمێكی نێودەوڵەتی لە زانكۆكان، بۆ ئەوەش دوای تاوتوێكردنی لایەنەكانی بابەتەكە و خستنەڕوی پێشنیازەكانی لێژنەی باڵای وەرگرتن، كۆبوونەوەكە ئەم بڕیارانەیدا:

– سیستمی كردیتیت بۆ سەرجەم كۆلێژ و پەیمانگەكان لە زانكۆكان بەردەوام دەبێت، بە ِرەچاوكردنی تایبەتمەندیەتی بەشە پزیشكییەكان.
– بەهۆی ئەوەی زانكۆی چەرمو (بۆلۆنیا پرۆسیس) جێبەجێ دەكات و لە (1-9) دەست بەخوێندن دەكەن، تەنها دەرچوانی خولی یەكەمی ئەمساڵ و ساڵانی پیشتر وەردەگرن، ئەوەش لەسەر داوای خۆیان‌.

ڕێكخستنەوەی پەیكەری كارگێڕی دامەزراوەكانی خوێندنی باڵا
پرسی ڕێكخستنەوەی پەیكەری كارگێڕی لە دامودەزگاكانی سەر بە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی تەوەرێكی دیكە بوو لە كۆبوونەوەكەی ئەنجوومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لەو بارەیەوە د. خەتاب ئەحمەد شێخانی، بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگەی كارگێڕی و دارایی ئاماژەی بەوە كرد، لەگەڵ وەزارەتی دارایی بەردەوامن لەگفتوگۆكردن.

تایبەت بە زانكۆكانیش وتی، “زانكۆكان تایبەتمەندییان هەیە و هەر یەك لە زانكۆكان پلان و بەرنامەی تایبەت بەخۆیان هەیە و بەرپرسن لە داڕشتنی پەیكەری كارگێڕی خۆیان.

لێژنەی تایبەتمەند ڕوپێوی بۆ زانینی ژمارەكەیان دەكات
لەبارەی پێدانی نازناوی زانستی بۆ ئەوانەی كە كۆنمرەی بەكالۆریۆسیان لە (60%) كەمترە، دوای خستنەڕوی پێشنیازی لێژنەی تایبەتمەند، كە پێشوتر بۆ ئەم مەبەستە دیاریكرابو، دوای گفتوگۆ و وەرگرتنی سەرنج و پێشنیارەكان بڕیاردرا دوای زانینی ژمارەی ئەو كەسانە بڕیار لەبارەی ئەم بابەتەوە دەدرێت.

بایەخدان بە توێژینەوەی زانستی بۆ خوێندكارانی دكتۆرا
سەبارەت بە بڵاوكردنەوەی توێژینەوەی زانستی لەو زانكۆیانەی كە خوێندكاری دكتۆرایان هەیە، دوای گفتوگۆ و ڕاگۆڕینەوە ئەنجوومەنی وەزارەت بڕیاریدا خوێندكاری دكتۆرا دەبێت توێژینەوەیەك لە (پۆمسۆن ریۆتەر) بڵاوبكاتەوە، ئەگەر توێژینەوەی لە (پۆمسۆن ریۆتەر) نەبوو پێویستە دوو توێژینەوە یەكێك لە (سكۆپەس) و ئەوی تریان توێژینەوەیەكی (مەحكەم) بەپێی پێوەرەكانی (نور) تایبەت بە ڕیزبەندی نیشتیمانی زانكۆكان بڵاوبكاتەوە.

بڕیارەكانی تری ئەنجوومەنی وەزارەت تایبەت بە كاروباری زانستی و خوێندكاران
لە بەشێكی دیكەی كۆبونەوەكەدا و لە تەوەری تایبەت بەكاروباری زانستی و قوتابیان/ خوێندكاران چەند بابەتێك تاوتوێكران و بڕیاری پێویستیان لەبارەوە درا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

سابووری نازدار لەگەڵ یاری نازدار هەمووانی جێهێشت
“ئیسماعیلی سابووری مردنی هونەری ڕاقی و لەدایكبوونی هونەری گەعدە”

خەڵك –بەشی هەواڵ

نووسەری دیاری كورد ئاراس فەتاح لە بارەی كۆچی دوایی ئیسماعیلی سابوورییەوە نوسیویەتی “ئیسماعیلی سابووری سەر بە‌ نەوەیەكە‌‌ لەو‌ هونەرمەندانەی كە فێریانكردین دانیشین و بە هێمنیی گوێ لە گۆرانیی بگرین، ڕێز لە قووڵایی و جوانیی موزیك بگرین”.

ئاراس فەتاح دەشنووسێت “مردنی ئەم نەوە جوانە لە هونەرمەندانی كورد‌ لە سەردەمێكدایە كە موزیكی كوردیی بە پرۆسەیەكی مەترسییداری بەگەعدەبووندا تێپەڕدەبێت. سەردەمی نوێی هونەری موزیكیی كوردیی پڕبووە لە گۆرانبێژی هەرزان و هونەریی لووس كە لەكاتی ڕیشتاشین یان لوولكردنی قژدا گوێی لێدەگیرێت، یاخود لەكاتی زەماوەندا ڕیتمی هەڵپەڕكێ ئاڕاستەدەكات”.

ئاماژە بەوەش دەكات “ساڵانێكە مۆمی ژیانی ژمارەیەك لە سیاسەتمەدار و هونەرمەند و شاعیر و نووسەرانی سەدەی بیستەممان دەكوژێنەوە، گەر كوژاندنەوەی مۆمی ژیانی سیاسییەك ڕق و كینە و تاریكییمان بۆ بەرهەمبهێنێت، ئەوا كوژانەوەی مۆمی ژیانی هونەرمەندێكی وەك ئیسماعیل سابووری خەرمانەیەك لە خۆشەویستیی و جوانییەكانی حوزنمان لە هونەری كوردییدا بۆ بەجێدەهێڵێت”.


نیوەڕۆی ئەمڕۆ تەرمی هونەرمەندی كورد ئیسماعیلی سابووری لە گۆڕستانی سەیوان لە شاری سلێمانی باشوری كوردستان بەخاك سپێردرا.

هونەرمەندی نێوداری كورد ئیسماعیلی سابووری ئێوارەی دوێنێ شازدەی حوزەیرانی 2019 لە شاری سلێمانی بە هۆی جەڵتەی دڵەوە كۆچی دواییكرد.

ئیسماعیلی سابووری یەكێك بوو لە هونەرمەندە نێودارەكانی كورد و بە هونەر و دەنگە ڕەسەنەكەی ببووە جێی سەرنجی زۆرێك لە هۆگرانی گۆرانی و مۆسیقای ڕەسەنی كوردی.

سابووری بە زیندووكردنەوەی ئاوازە ڕەسەنە كوردییەكان و ڕێچكە هونەرییە تایبەتە كوردییەكەی خۆی، جێی خۆی لە هونەری ڕەسەنی كوریدا كردبووەوە.

ئەم هونەرمەندە لە ساڵی 1954ی زاینی یان 1335ی هەتاوی لە شارۆچكەی نۆدشەی سەر بە پارێزگەی كرماشانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەدایكبووە.

ئەو لە تەمەنی 23 ساڵاندا بەشی هونەرە جوانەكانی لە زانكۆی تاران تەواو كردووە و لەوە بەدوا شارەزاییەكی زۆری لە بواری ئاواز و گۆرانی و مەقامەكاندا پەیداكردووە.

ناوبراو تاكاتی مانەوەی لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران، 105 گۆرانی و ئالبوومێكی بەنێوی سەفەرنامەی كوردستان تۆماركردووە و لە ساڵی 2003ش كە هاتووەتە هەرێمی كوردستان و لە شاری سلێمانی نیشتەجێبووە، ئالبوومێكی تۆماركردووە.

هەروەها بەشداری لە چەندین بەرنامەی تەلەفزیۆنی و چالاكی هونەریدا كردووە و چەندین كلیپیشی بۆ بەرهەمەكانی

لەگەڵ كۆمپانیا و كۆمەڵە هونەرییەكاندا كردووە.

ناوبراو لە نێو باشوری كوردستاندا هۆگرێكی زۆری هەبووە و گۆرانییەكانی بەسەر زاری خەڵكییەوە بوون، بەتایبەت گۆرانی ئەی یاری نازدار.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

شەڕی پەكەكە و توركیا مەترسی گەورە بۆ سەر هاووڵاتیانی باشووری كوردستان دروستدەكات

خەڵك-بەشی هەواڵ

تادێت شەڕی گەریلاكانی پەكەكە و لەشكری توركیا زۆرتر بۆ ناوچە ئاوەدانییەكانی باشووری كوردستان پەلدەهاوێژێت و دەگاتە ناوچەكانی بن دەسەڵاتی حكومەتی هەرێمی كوردستان دوور لە ناوچەكانی هەرێمەكانی پاراستنی مەدیای بن دەستی پەكەكە، دوێنێ فڕۆكە شەڕكەرەكانی توركیا ڕێگای سەرەكی ئامێدی –دهۆك و نزیك شارۆچكەی ئامێدییان بۆردومان كرد، كە زیانی ماڵی زۆری لێكەوتەوە.

هاوكات بۆردومانی فڕۆكە شەڕكەرەكانی توركیا گەیشتووەتە سنووری پارێزگەی سلێمانی و لە كۆتایی مانگی ڕابردوودا سنووری ناوچەی شارباژێڕیان بۆردومانكرد و هاووڵاتیانی ناوچەكە ترسیان لێنیشتووە بەهۆی چڕبوونەوەی چالاكییەكانی گەریلاكان لە سنوورەكە كە ببێتەهۆی زۆرتری بۆردومانكردن لەلایەن لەشكری توركیاوە.

لەلایەكی دیكەوە حیزب و لایەنە سیاسییەكانی باشووری كوردستان و دامەزراوە حكومەتییەكان بێدەنگییان لەئاست هێرشە داگیركارییەكانی لەشكری توركیا و خەسارۆمەندبوونی هاووڵاتیانی ناوچە سنوورییەكان هەڵبژاردووە.

لەوبارەیەوە كۆنگرەی نەتەوەیی كوردستان كەنەكە و گەورە كاربەدەستانی پارتی كرێكارانی كوردستان هۆشدارییان بە دەسەڵاتدارانی باشووری كوردستان داوە لە بێدەنگییان بەرامبەر هێرشەكانی توركیا.

ئاشكراشیانكردووە كە هێرشەكانی توركیا ئامانج لێی داگیركردنی باشووری كوردستانە، نەك تەنها پارتی كرێكارانی كوردستان.

لەوبارەیەوە محەمەد عەبدوڵڵا هاوسەرۆكی تەڤگەری ئازادی كۆمەڵگەی كوردستان، بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەوەی دەیبینین حكومەتی توركیا و ئەو هێزانەشی لە باشووری كوردستانن و گرێدراوی سیاسەتەكانی توركیان، سیاسەتی خەڵەتاندنی خەڵك بەڕێوەدەبەن.

دەشڵێت “ئامانجمان ئەوەیە كورد نابێت لە هیچ شوێنێك هەبێت و دەسەڵاتی هەبێت، لەبەرئەوەی ئامانجی هێرشەكانی توركیا هەموو كوردە نەك تەنها پەكەكە”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، توركیا سیاسەتی تۆقاندن لە باشووری كوردستان بەڕێوەدەبات، بەداخەوە هیچ هێزێكیش نییە ئەركی پاراستنی باشووری كوردستانی گرتبێتە ئەستۆی خۆی، ئەو هێرشانەشی بۆسەر ئێمە دەكرێن و سوتاندنی دەغڵودانی جوتیاران لە چوارچێوەی سیاسەتەكانی دەوڵەتی توركیایە.

بەهۆی بوونی گەریلاكانی پەكەكە لە هەندێك ناوچەی سنووری باشووری كوردستان، زۆر جار ناوچەكە دەبێتە گۆڕەپانی شەڕی توركیا و پەكەكە و زیان بە هاووڵاتیان دەگات، لەو بارەوە محمەد عەبدوڵڵا ڕایگەیاند، كاتێك داعش هاتە ناوچەكە، گەریلاكانی پەكەكە هاتنە خوار كەركوك و مەخمور و زۆر شوێنی دیكە بۆ پارێزگاریكردن لە هەرێم، بۆچی ئەوكات هێزێكی كوردستانی بوون، بۆچی ئێستا ئەم هێزە خائینن؟

دەشڵێت “ئەو هێزانەی دەستی توركیا دەگرن بۆ ئەوەی باشووری كوردستان داگیر بكات و ڕێگریدەكەن لە چالاكییەكانی ئێمە ئەوانەن ئەم جۆرە هەواڵانە بڵاودەكەنەوە، ئەمەش لەكاتێكدایە ناوچەكانی پەكەكە شوێنە ستراتیژییەكانی هەرێم و عیراق نییە”.

ڕوونیشیكردەوە، پلانێكی گشتی لەسەر كورد هەیە و دەیەوێت كورد نینۆكی نەبێت سەری خۆی بخورێنێت، بەشێوەیەك لە شوێنێك هێزێك ڕووبەڕووی داگیركەر دەبێتەوە دەیانەوێ بیشكێنن، بەڵام لەو شوێنانەی هێزێك تەسلیمی داگیركەر دەبێت فەڕشی سووریان بۆ ڕادەخرێت و لەگەڵیان كۆدەبنەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان