ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

یەكێتی لەگەرمەی ململانێ سیاسییەكاندا یادی دامەزراندنی دەكاتەوە

یەكێتی نیشتمانی كوردستان

خەڵك- نزار جەزا

پاش 44 ساڵ لەدامەزراندنی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان، یەكێتی لە گەرمەی ململانێ سیاسییەكان و لەلێواری سەركەوتن و كەوتنیدا یادی دامەزراندنی دەكاتەوە.

یەكێتی هاوكات لەگەڵ جێبەجێنەكردنی ڕێكەوتنەكانی لەگەڵ هەر یەكە لەپارتی دیموكراتی كوردستان و بزوتنەوەی گۆڕان و گەرمبوونی كێشە ناوخۆییەكانی خۆی و پێكنەهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم یادی دامەزراندنی خۆی دەكاتەوە.

یەكێتی و پارتی

پاش 244 ڕۆژ لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان یەكێتی و پارتی زنجیرەیەك كۆبونەوەیان ئەنجامداوە و تاكو ئێستاش نەگەیشتوونەتە ڕێككەوتن و تا كات تێدەپەڕێت پەیوەندییەكانیان زیاتر شەق دەبات، لەنوێـترین هەڵوێستیشدا، هەفتەی ڕابردوو بەبێ بەشداری یەكێتی لەكۆبوونەوەی پەرلەمانی كوردستاندا سەرۆكی هەرێم دیاریكرا، كە دواتر هەم پارتی و هەم یەكێتیش یەكتریان بە پاشگەزبوونەوە لەڕێكەوتنی پێشتریان تۆمەتباركرد و هێندەی تر ململانی سیاسییەكانی نێوان ئەم دوو حزبە قوڵتر بوونەوە.

مەكتەبی سیاسیی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان لەیادی٤٤ساڵەی دامەزراندنیدا ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە و ئاماژەی بەئەوەكرد، ” له هەرێمی كوردستاندا، سەرەڕای ئەوەی لایەنەكان بەتایبەتی یەكێتی‌ و پارتی ڕێكەوتنی سیاسی‌ و دواجاریش رێكەوتنی پێكهێنانی حكومەتیان ئیمزاكردووە، بەڵام هێشتا ناوەڕۆكەكانیان نەكەوتووەتە سەر ڕێچكەی جێبەجێكردن”.

ئەم جۆرە ململانێیەی نێوان یەكێتی و پارتی، كاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم هەیە و ئەگەر نەگەنە ڕێككەوتن، پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم وەك فایلێك لەسەر مێزەكانی گفتوگۆ یاری پێدەكرێت و هاوڵاتیانیش لەچاوەڕوانی پێكهێنانی حكومەتدا دەمێننەوە.

یەكێتی و بزوتنەوەی گۆڕان

لەپاش هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستانەوە بزوتنەوەی گۆڕان لەپارتی دیموكراتی كوردستان نزیك و نزیكتر دەبێتەوە و لەلایەن پارتی و گۆڕانەوە یەكێتی فەرامۆش دەكرێت، بەجۆرێك پارتی كە زۆرینەی پەرلەمانی كوردستانە، لەگەڵ یەكێتیدا كۆدەبێتەوە، بەڵام لەیەكلاكردنەوەی پرسێكی گرنگی وەك هەڵبژاردنی سەرۆكی هەرێمدا گرنگی بە بۆچونی یەكێتی نەدرا و پارتی و گۆڕان سەرۆكی هەرێمیان لەپەڕلەمانەوە هەڵبژارد.

یەكێتی و نەوەی نوێ

مانگی ڕابردوو پەیوەندییەكانی یەكێتی ‌و نەوەی نوێ لەخراپترین ئاستیدابوو، بەجۆرێك سەرۆكی جوڵانەوەی نەوەی نوێ و یانزە ئەندامی بەتۆمەتی خراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندیكردن دەستگیركران، كە بەرپرسانی ئەو جوڵانەوەیە ئەم بابەتە یان بەسیاسی ناوزەندكرد و بەرپرسانی یەكێتیش بە بابەتێكی یاسایی.

 

43 ساڵ لەمەوپێش لە ریستورانتێك یەكێتی دامەزرا

ئەمڕۆ یەكی حوزەیران یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان یادی دامەزراندنی دەكاتەوە، ئەمەش لەكاتێكدایە كە لە 22ی ئایاری ساڵی 1975 لە سووریا لە ریستورانتی گیگلە لە گەڕەكی ئەبوو روومانەی دیمەشق، یەكەم كۆبوونەوەی دامەزراندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بە ئامادەبوونی مام جەلال، نەوشیروان مستەفا، د.فوئاد معسوم، د.كمال فوئاد، عادل موراد، عەبدولرەزاق فەیلی ئەنجامدرا.
یەكێتی لە یەكگرتنی 3 رێكخراوی جیاواز دروستبوو، ئەوانیش كۆمەڵەی ماركسی لینینی كوردستان، بزووتنەوەی سۆسیالیستی كوردستان و‏ هەروەها ئەو كەسانەی نە سۆسیالیست و نە كۆمەڵەش بوون پێیان دەگوترا خەتی گشتی.

دوای گەڕانەوەی مام جەلال لە بەیروت لە ساڵی ١٩٧٧ بۆ كوردستان یەكەم كۆبوونەوەی كۆمیتەی سەركردایەتی ‏لەسەر خاكی كوردستان لە ٣١/٨/١٩٧٧ بەست، كە ١٢ رۆژی خایاند‌و لەكۆبوونەوەكە مام جەلال بە سكرتێری گشتی دانرا.‏

كۆنگرەكانی یەكێتی

دوای 17 ساڵ لەدامەزراندنی یەكێتی یەكەمین كۆنگرەی خۆی لە 28-1-1992 ئەنجامدا و ماوەی 17 رۆژی خایاند، ھەر دوو باڵی كۆمەڵە و یەكێتی شۆڕشگێران توانەوە و بڕیاری یەكخستنی ھەردوو باڵەكە درا و جەلال تاڵەبانی بە سكرتێری گشتی هەڵبژێردرایەوە.
كۆنگرەی دووەمی یەكێتی لە 30-1-2001 و نۆ ساڵ دوای كۆنگرەی یەكەم لە سلێمانی بەسترا و دیسان مام جەلال وەك سكرتێری گشتی هەڵبژێردرایەوە، هەروەها دوای 9 ساڵ لە 1-5-2010 كۆنگرەی سێیەمی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بەسترا و مام جەلال بووەوە سكرتێری گشتی.

جیابوونەوەی سەركردەكانی یەكێتی

جیابوونەوەی نەوشیروان مستەفاو ژمارەیەك لەسەركردەكانی دیكەی یەكێتی و دروستكردنی بزووتنەوەی گۆڕان لە 25ـی تەمموزی 2009، بەشێكی زۆری بنكەجەماوەرییەكەی دابەشكردو باڵێكی گەورەی یەكێتی جیابووەوە‌و دواتر بەهۆی كێشە نێو خۆییەكانی ئەو حزبەوە بەرهەم ساڵحیش بە تەواوی وازی لە یەكێتی نیشتمانی كوردستان هێناو لە هەڵبژاردنی 12ـی ئایار وەك قەوارەی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری بەشداریكرد و دوو كورسی بەدەستهێنا، و دواتر گەڕایەوە ناو یەكێتی، لەدوایین جیابوونەوەشدا، مەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی وەك عاجزبوویەكی یەكێتی تەماشا دەكرێت و دەوام لەناو مەكتەبی سیاسی ناكات و بەشداری كۆبوونەوەكانیش ناكات.

نوێبوونەوەی یەكێتی

یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان لەپاش كۆچی دوایی مام جەلال سكرتێری گشتی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستانەوە، كێشە ناوخۆییەكان و ململانێی نێوان باڵەكان فراوان بوون و تا كات تێدەپەڕێت ئەم ململانێیانە بەرەو پێشتر دەچن و هەر بۆیەش تاكە چارەسەر لای سەركردەكانی یەكێتی بەستنی كۆنگرەیە، بەڵام تاكو ئێستا كۆنگرەیان نەبەستووە، تەنانەت قوباد تاڵەبانی لەیادی ٤٤ساڵەی دامەزراندنی یەكێتیدا پەیامێكی بڵاوكردەوە و ئاماژەیبەوەكرد، “لەزاخۆوە تا گەرمیان داوای كادیران و ئەندامانی یەكێتی نیشتیمانی كوردستانمان پێئەگات كە داوای بەستنی كۆنگرە دەكەن، منیش دەنگی خۆم دەخەمە پاڵ دەنگی ئەو كادیرو ئەندامە دڵسۆزانەی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان و منیش داوای كۆنگرە دەكەم، و داوادەكەم چیتر بیانوو نەدۆزینەوە بۆ دواكەوتن لەم پرسە. یەكێتی پێویستی پێیەتی، كوردستان پێویستی پێیەتی، عێراقیش پێویستی پێیەتی”.

ریکلام

راپۆرت

شەپۆلی بەفر و باران هەرێم دەگرێتەوە و ڕەشەبای لەگەڵ دەبێت

خەڵك- بەشی هەواڵ

بەپێی پێشبینییە كەشناسییەكان، شەپۆلێكی باران و بەفر بارین ناوچەكانی هەرێم دەگرێتەوە و لەگەڵ دابەزینی پلەكانی گەرما، خێرایی با زیاد دەكات و بارستە هەوایەكی سارد هەرێم دەگرێتەوە.

ئاراس جەبار، شارەزای كەشناسی بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، سبەینێ‌ پێنج شەممە ٢٦ی١١ی٢٠٢٠ شەپۆلێکی بارانبارین و ھەورە تریشقە ناوچە جیاجیاکانی ھەرێمی کوردستان دەگرێتەوە و کاریگەری شەپۆلەکە لەکاتەکانی دوانیوەڕۆ و شەودا زیاتر ئەبێت لەسەر ناوچەکان و چالاکبوونی نیمچە بەھێزی خێرایی بای لەگەڵ دەبێت بەخێرای ١٥ تا ٣٠ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا و ھەندێک کات گۆڕانکاری لە ئاڕاستەی با ڕوودەدات.

ئاماژەی بەوەشكرد، پلەکانی گەرما بەھۆی دابەزینی بارستە ھەوایەکی ساردەوە بەڕێژەی ٤-٨ پلەی سیلیزی ڕوو لەنزمبوونەوە دەکەن و لەناوچە شاخاویەکان نزمبوونەوەکە زیاتر ئەبێت و ئەگەری بەفر بارین کراوە ئەبێت بۆ ناوچە شاخاویەکان بەتایبەت ناوچەی سنوری.

جەختیشی كردۆتەوە، کاریگەری ئەم شەپۆلە بۆ سەرجەم ناوچەکان مامناوەند بۆ بەھێز ئەبێت و پێشبینی بڕێکی باشی بارانبارین ئەکەین بۆ تێکڕای ناوچەکان بەڕێژەی ١٠ تا ١٠٠ ملیمەتر و دواتر بە چەند قۆناغێکی پچڕ پچڕ تا ڕۆژی یەک شەممە ٢٩ی١١ی٢٠٢٠ بەردەوامی ئەبێت لەسەر ناوچەکان.

لای خۆشیەوە، محەمەد كەمال، شارەزای كەشناسی بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، لەسبەینێ پێنج شەممەوە بەهۆی هاتنی بارستە هەوایەكی ساردی جەمسەری سیبریا و تێكەڵبونی بەشەپۆلی دەریای ناوەڕاست پێشبینی دەكەین پلەكانی گەرما بەڕێژەی زیاتر لە 5 پلە نزم ببنەوە.

وتیشی، “ئەگەری بەفر بارین هەیە بۆ (چۆمان، حاجی ئۆمەران، كیڵێ، پیرەمەگرون، كۆڕەك، سیدەكان، حەساروست، حەسەن بەگ) و ئەو ناوچانە بەرگی سپی دەپۆشن و ڕێژەی بەفرەكەش لەنێوان 4 بۆ 15 سم دەبێت”.

هاوكات بەڕێوەبەرایەتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، سبەی پێنج شەممە لەگەڵ درێژبوونەوەی كاریگەری یەكگرتنی هەردوو نزمە پاڵەپەستۆی دەریای ناوەراست و دەریای سوور ئاسمانی ناوچەكانی هەرێم دەگۆڕێت بۆ نیمچە هەور و هەوری تەواو لەگەڵ دەستپێكردنی باران بارین لە كاتەكانی بەیانی زوودا.

ئاشكراشی دەكات، باران بارین بە ڕێژەی جیا جیا دەبارێت لە زۆربەی ناوچەكان، ناوچە شاخاوییەكان ڕێژەی بارانی لە سەرووی 15 ملم دەبێت، ناوچە شاخاویەكانی سنووری پارێزگای هەولێر بارانی زیاتر دەبێت، لەگەڵ باران بارینیش بەفر لەسەر لووتكەی شاخە بەرزەكان و سنووریەكان دەبێت لە شەوی پێنج شەممە كاریگەری ئەم شەپۆلە باران بارینە بەرەو لاوازی دەچێت، ڕۆژی هەینی ئاسمان هەر بە نیمچە هەوری دەمێنێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ناردنی بی 52ەكان بۆ هۆشداریدانە بە ئێران

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەمریكا دوو فڕۆكەی بی 52ی بۆمبهاوێژی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست جێگیركرد لە ئەركێكدا كە دەبێتە هۆشداری دان بۆ ئێران و دەرخستنی توانای هێزی ئەمریكی لە بڵاوكردنەوەی خێرای هێزەكانی لە هەر شوێنێكی جیهان بێت.

ناردنی ئەو فڕۆكانە دوای چەند رۆژێكە لە بڕیاری سەرۆكی ئەمریكا دۆناڵد ترەمپ بۆ كشاندنەوەی بەشێك لە هێزەكانی ئەمریكا لە عێراق و ئەفغانستان و بوونی زانیاری لەسەر گفتوگۆی سەرۆكی ئەمریكا لەسەر وەشاندنی گورزی سەربازی لە ئێران پێش تەواوبوونی ویلایەتەكەی لە كانونی دووەمی داهاتوو.

مایكڵ بیك لە ماڵپەڕی فۆربس نوسی: ئەمریكا دەیەوێت پەیامێكی هۆشیاری بۆ ئێران بنێرێت كە چەكی ناوەكی دروست نەكات و هێرشنەكاتە سەر هێزی ئەمریكی.

وتیشی: ناوچەی كەنداو زیاتر لە 11 هەزار كیلۆمەتر لە نوس داكوتا دوورە، بەو پێیە فڕۆكە بی 52ەكان 24 سەعات لە ئاسماندا دەبن.

جوڵەی فڕۆكەكان

ماڵپەڕی ئێر كرافت سبوتس بڵاویكردەوە جوڵەی فڕۆكە بینراوە بەرەو خۆرهەڵاتی دەریای ناوەڕاست دواتر بۆ سەر ئیسرائیل.

ماڵپەڕی چاودێری فڕۆكەكان ئاماژەی بە گەشتی فڕۆكەكان كردووە كە لە ئاسمانی ئوردنەوە بۆ كەنداو دیار نەماون دواتر گەڕانەوە بۆ خۆرئاوای ئیسپانیا و زەیاری ئەتڵەسی، ئەمەش وەك دەرخەری هێزە بەرامبەر ئێران.

ئەمریكا بەشێوەی خولی فڕۆكەی دورمەودای ناردووە بۆ ناوچەكە بەڵام پرسیار ئەوەیە بۆچی ئەو فڕۆكانە ئێستا لە سنوری ئێرانن بە ئاشكرا؟

ماڵپەڕی فۆربس باسی لەوەكردووە كە وەڵامەكە ئەوەیە ئەو ئەركە ئامانجی هۆشداری دانە بە ئێران.

رۆژنامەی نیویۆرك تایمز لە 4 بەرپرسی پێشوو و ئێستای گواستبووەوە كە سەرۆكی ئەمریكا داوای لە گەورە راوێژكارەكانی كردووە زانیاری پێبدەن لەبارەی بژاردەی وەشاندنی گورزی سەربازی لە بنكەی ناوەكی نتنز كە ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناوەكی وتویەتی چالاكی ناوەكی تێیدا زیادیكردووە.

سەرچاوەكان بە رۆژنامە ئەمریكییەكەیان وتووە، لە كۆبونەوەكەی كۆشكی سپیدا ترەمپ داواكەی پێشكەشكردووە دوای راپۆرتی چاودێرانی ئاژانسەكە بە بینینی زیادبوونی گەورە لە خەزێنەكانی ئێران بۆ كەرەستەی ناوەكی.

پۆمپێیۆ: هەموو بژاردەكان كراوەن

لای خۆیەوە مایك پۆمپێیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا وتی: هەموو بژاردەكان بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئێران لە بەردەستن.

فەرماندەیی ناوەندی ئەمریكا ئاشكرایكرد هێزە ئاسمانییەكانی ئەمریكا فڕۆكەی جۆری بی 52 ئێچ لە بنكەكانیان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بڵاوەپێدەكەن.

تیمی فڕۆكەی بی 52 ئێچ ناسراو بە ناوی ستراتۆفۆرتریسی سەر بە هێزە ئاسمانییەكانی ئەمریكا لە بنكەی مینوتی ئاسمانی هەستان بە ئەركێكی كورتخایەن و درێژخایەن لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە 21ی ئەم مانگە بۆ رێگری لە هەر دوژمنكارییەك و دڵنیایی هاوبەشەكانی ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی.

فەرماندەیی ناوەندی ئەمریكا ئاماژەی بەوە كردووە ئەم ئەركە بەردەوامە توانای سوپای ئەمریكا لە بڵاوكردنەوەی هێزی ئاسمانی جەنگی لە هەر شوێنێكی جیهان لە ماوەیەكی كورتدا دەردەخات، لەگەڵ چونە پاڵ ئۆپەراسیۆنەكانی فەرماندەیی ناوەندی بۆ هاوكاری لە پارێزگاری سەقامگیری و ئاسایشی هەرێمی.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

“كاتی جوڵەی مامۆستایانە”
كاتی خۆپیشاندان و بایكۆتی سەرتاسەری ڕاگەیەنرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەهۆی دواكەوتن و پێنەدانی مووچەوە، فەرمانبەران و مامۆستایان كاتی خۆپیشاندان و بایكۆتی سەرتاسەری دیاری دەكەن.

سەرەڕای بڕیاری حكومەتی هەرێم بۆ هاوتاكردنی خشتەی دابەشكردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بە عیراق، بەڵام فەرمانبەرانی عیراق لەم مانگەدا مووچەی مانگەكانی (10 و 11) وەردەگرن و هێشتا كاتی دابەشكردنی مووچەی مانگی 10 لە هەرێم نادیارە لەكاتێكدا چارەنووسی مووچەی مانگەكانی (4 و 5 و 6 و 7 و 8) نادیارە.

بەپێی پەیامێك، كە فەرمانبەران لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاویانكردۆتەوە، بڕیارە “لە 29-11-2020 خۆپیشاندان و بایكۆتی سەرتاسەری لە هەرێم ڕابگەیەنرێت” و بۆ ئەوەش بانگەواز كراوە بۆ فەرمانبەران تا هەمووان بەشداری بكەن.

هاوكات لە ئێستادا بەشێكی فەرمانگەكان لە سلێمانی دەستیان بە بایكۆتی دەوام كردووە بەهۆی دابەشنەكردنی مووچەوە و دەڵێن: “بە داهاتی مانگەكانی 10 و 11 بۆچی حكومەت مووچەیەكیش دابەش ناكات؟”.

لە هەمان كاتدا، گروپی واژۆ بۆ گواستنەوەی مووچەی فەرمانبەران و مامۆستایان بۆ سەر عیراق لە پەیامێكدا دەڵێن: “كاتی جوڵەی مامۆستایانە، كاتی پشتگیری كردنی ئیمزاكانی خۆمانە بۆ دابەشكردنی ڕاستەوخۆی مووچە لەبەغداوە”.

مامۆستایانی ناڕازی جەختیشیان كردۆتەوە، كاتی زیندووكردنەوەی خەباتی شەقامە بەمیكانیزمی نوێ و كاتی بەشداری سەرجەم چین و توێژەكان و دەربڕینی ڕاستگۆییە لەگەڵ پەیامەكانی خۆمان بۆ چارەسەری كێشەكانمان بەهەوڵی خۆمان.

وەك مامۆستایانی ناڕازی دەڵێن: “كاتی جوڵەیە نەك دانیشتن”.

ئەمە لەكاتێكدایە، كە لە ئێستادا كەمپینێك لەلایەن مامۆستایان و فەرمانبەرانەوە لە تۆڕە كۆمەلایەتییەكان ڕاگەیەنراوە بۆ (گێڕانەوەی مووچە بۆ سەر حكومەتی عیراق) و فەرمانبەران بە بڵاوكردنەوەی هاشتاگ و وێنەی خۆیان بە هاشتاگەوە ناڕەزایی بەرامبەر دواكەوتنی مووچە دەردەبڕن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان