ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

یەكێتی لەگەرمەی ململانێ سیاسییەكاندا یادی دامەزراندنی دەكاتەوە

یەكێتی نیشتمانی كوردستان

خەڵك- نزار جەزا

پاش 44 ساڵ لەدامەزراندنی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان، یەكێتی لە گەرمەی ململانێ سیاسییەكان و لەلێواری سەركەوتن و كەوتنیدا یادی دامەزراندنی دەكاتەوە.

یەكێتی هاوكات لەگەڵ جێبەجێنەكردنی ڕێكەوتنەكانی لەگەڵ هەر یەكە لەپارتی دیموكراتی كوردستان و بزوتنەوەی گۆڕان و گەرمبوونی كێشە ناوخۆییەكانی خۆی و پێكنەهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم یادی دامەزراندنی خۆی دەكاتەوە.

یەكێتی و پارتی

پاش 244 ڕۆژ لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان یەكێتی و پارتی زنجیرەیەك كۆبونەوەیان ئەنجامداوە و تاكو ئێستاش نەگەیشتوونەتە ڕێككەوتن و تا كات تێدەپەڕێت پەیوەندییەكانیان زیاتر شەق دەبات، لەنوێـترین هەڵوێستیشدا، هەفتەی ڕابردوو بەبێ بەشداری یەكێتی لەكۆبوونەوەی پەرلەمانی كوردستاندا سەرۆكی هەرێم دیاریكرا، كە دواتر هەم پارتی و هەم یەكێتیش یەكتریان بە پاشگەزبوونەوە لەڕێكەوتنی پێشتریان تۆمەتباركرد و هێندەی تر ململانی سیاسییەكانی نێوان ئەم دوو حزبە قوڵتر بوونەوە.

مەكتەبی سیاسیی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان لەیادی٤٤ساڵەی دامەزراندنیدا ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە و ئاماژەی بەئەوەكرد، ” له هەرێمی كوردستاندا، سەرەڕای ئەوەی لایەنەكان بەتایبەتی یەكێتی‌ و پارتی ڕێكەوتنی سیاسی‌ و دواجاریش رێكەوتنی پێكهێنانی حكومەتیان ئیمزاكردووە، بەڵام هێشتا ناوەڕۆكەكانیان نەكەوتووەتە سەر ڕێچكەی جێبەجێكردن”.

ئەم جۆرە ململانێیەی نێوان یەكێتی و پارتی، كاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم هەیە و ئەگەر نەگەنە ڕێككەوتن، پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم وەك فایلێك لەسەر مێزەكانی گفتوگۆ یاری پێدەكرێت و هاوڵاتیانیش لەچاوەڕوانی پێكهێنانی حكومەتدا دەمێننەوە.

یەكێتی و بزوتنەوەی گۆڕان

لەپاش هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستانەوە بزوتنەوەی گۆڕان لەپارتی دیموكراتی كوردستان نزیك و نزیكتر دەبێتەوە و لەلایەن پارتی و گۆڕانەوە یەكێتی فەرامۆش دەكرێت، بەجۆرێك پارتی كە زۆرینەی پەرلەمانی كوردستانە، لەگەڵ یەكێتیدا كۆدەبێتەوە، بەڵام لەیەكلاكردنەوەی پرسێكی گرنگی وەك هەڵبژاردنی سەرۆكی هەرێمدا گرنگی بە بۆچونی یەكێتی نەدرا و پارتی و گۆڕان سەرۆكی هەرێمیان لەپەڕلەمانەوە هەڵبژارد.

یەكێتی و نەوەی نوێ

مانگی ڕابردوو پەیوەندییەكانی یەكێتی ‌و نەوەی نوێ لەخراپترین ئاستیدابوو، بەجۆرێك سەرۆكی جوڵانەوەی نەوەی نوێ و یانزە ئەندامی بەتۆمەتی خراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندیكردن دەستگیركران، كە بەرپرسانی ئەو جوڵانەوەیە ئەم بابەتە یان بەسیاسی ناوزەندكرد و بەرپرسانی یەكێتیش بە بابەتێكی یاسایی.

 

43 ساڵ لەمەوپێش لە ریستورانتێك یەكێتی دامەزرا

ئەمڕۆ یەكی حوزەیران یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان یادی دامەزراندنی دەكاتەوە، ئەمەش لەكاتێكدایە كە لە 22ی ئایاری ساڵی 1975 لە سووریا لە ریستورانتی گیگلە لە گەڕەكی ئەبوو روومانەی دیمەشق، یەكەم كۆبوونەوەی دامەزراندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بە ئامادەبوونی مام جەلال، نەوشیروان مستەفا، د.فوئاد معسوم، د.كمال فوئاد، عادل موراد، عەبدولرەزاق فەیلی ئەنجامدرا.
یەكێتی لە یەكگرتنی 3 رێكخراوی جیاواز دروستبوو، ئەوانیش كۆمەڵەی ماركسی لینینی كوردستان، بزووتنەوەی سۆسیالیستی كوردستان و‏ هەروەها ئەو كەسانەی نە سۆسیالیست و نە كۆمەڵەش بوون پێیان دەگوترا خەتی گشتی.

دوای گەڕانەوەی مام جەلال لە بەیروت لە ساڵی ١٩٧٧ بۆ كوردستان یەكەم كۆبوونەوەی كۆمیتەی سەركردایەتی ‏لەسەر خاكی كوردستان لە ٣١/٨/١٩٧٧ بەست، كە ١٢ رۆژی خایاند‌و لەكۆبوونەوەكە مام جەلال بە سكرتێری گشتی دانرا.‏

كۆنگرەكانی یەكێتی

دوای 17 ساڵ لەدامەزراندنی یەكێتی یەكەمین كۆنگرەی خۆی لە 28-1-1992 ئەنجامدا و ماوەی 17 رۆژی خایاند، ھەر دوو باڵی كۆمەڵە و یەكێتی شۆڕشگێران توانەوە و بڕیاری یەكخستنی ھەردوو باڵەكە درا و جەلال تاڵەبانی بە سكرتێری گشتی هەڵبژێردرایەوە.
كۆنگرەی دووەمی یەكێتی لە 30-1-2001 و نۆ ساڵ دوای كۆنگرەی یەكەم لە سلێمانی بەسترا و دیسان مام جەلال وەك سكرتێری گشتی هەڵبژێردرایەوە، هەروەها دوای 9 ساڵ لە 1-5-2010 كۆنگرەی سێیەمی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بەسترا و مام جەلال بووەوە سكرتێری گشتی.

جیابوونەوەی سەركردەكانی یەكێتی

جیابوونەوەی نەوشیروان مستەفاو ژمارەیەك لەسەركردەكانی دیكەی یەكێتی و دروستكردنی بزووتنەوەی گۆڕان لە 25ـی تەمموزی 2009، بەشێكی زۆری بنكەجەماوەرییەكەی دابەشكردو باڵێكی گەورەی یەكێتی جیابووەوە‌و دواتر بەهۆی كێشە نێو خۆییەكانی ئەو حزبەوە بەرهەم ساڵحیش بە تەواوی وازی لە یەكێتی نیشتمانی كوردستان هێناو لە هەڵبژاردنی 12ـی ئایار وەك قەوارەی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری بەشداریكرد و دوو كورسی بەدەستهێنا، و دواتر گەڕایەوە ناو یەكێتی، لەدوایین جیابوونەوەشدا، مەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی وەك عاجزبوویەكی یەكێتی تەماشا دەكرێت و دەوام لەناو مەكتەبی سیاسی ناكات و بەشداری كۆبوونەوەكانیش ناكات.

نوێبوونەوەی یەكێتی

یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان لەپاش كۆچی دوایی مام جەلال سكرتێری گشتی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستانەوە، كێشە ناوخۆییەكان و ململانێی نێوان باڵەكان فراوان بوون و تا كات تێدەپەڕێت ئەم ململانێیانە بەرەو پێشتر دەچن و هەر بۆیەش تاكە چارەسەر لای سەركردەكانی یەكێتی بەستنی كۆنگرەیە، بەڵام تاكو ئێستا كۆنگرەیان نەبەستووە، تەنانەت قوباد تاڵەبانی لەیادی ٤٤ساڵەی دامەزراندنی یەكێتیدا پەیامێكی بڵاوكردەوە و ئاماژەیبەوەكرد، “لەزاخۆوە تا گەرمیان داوای كادیران و ئەندامانی یەكێتی نیشتیمانی كوردستانمان پێئەگات كە داوای بەستنی كۆنگرە دەكەن، منیش دەنگی خۆم دەخەمە پاڵ دەنگی ئەو كادیرو ئەندامە دڵسۆزانەی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان و منیش داوای كۆنگرە دەكەم، و داوادەكەم چیتر بیانوو نەدۆزینەوە بۆ دواكەوتن لەم پرسە. یەكێتی پێویستی پێیەتی، كوردستان پێویستی پێیەتی، عێراقیش پێویستی پێیەتی”.

راپۆرت

سوریا هەڵوێستی لەسەر ڕێككەوتنی ئەمریكا و توركیا ڕاگەیاند
ڕاوێژكاری ئەسەد: ڕێگا بە دووبارەبوونەوەی ئەزموونی هەرێمی كوردستان نادەین

خەڵك- بەشی هەواڵ

ڕاوێژكاری سیاسی و ڕاگەیاندنی سەرۆك كۆماری سوریا هەڵوێستی وڵاتەكەی سەبارەت بە ڕێككەوتنی ئەمریكا و توركیا بۆ ئاگربەست لەسەر خاكی وڵاتەكەی ڕاگەیاند و دەڵێت: “ڕێگا بە دووبارەبوونەوەی ئەزموونی هەرێمی كوردستان نادەین، چونكە كوردەكان برای ئازیزی گەلی سوریان”.

بەسینە شەعبان، ڕاوێژكاری سیاسی و ڕاگەیاندنی بەشار ئەسەد بۆ (مەیادین) ڕایگەیاند، كە جیهان دژی داگیركاری توركیایە بۆ سەر خاكی سوریا و دەستەواژەی ناوچەی ئارام نادروستە، بەڵكو ئەو ناوچەیە داگیركراوە.

دوابەدوای كشانەوەی سوپای ئەمریكا لە خاكی ڕۆژئاوای كوردستان (باكووری سوریا) هێرشی داگیركاری توركیا بۆ سەر كوردەكان دەستی پێكرد و بەهۆیەوە سەدان هاوڵاتی مەدەنی و دەیان شەڕڤانی كورد شەهید و بریندار بوون و ژمارەیەكی زۆری هاووڵاتیان ئاوارەبوون ئەمەش كاردانەوەی نێودەوڵەتی لێكەوتەوە، هەربۆیە بەهۆی دەستبەرداربوونی ئەمریكاوە كوردەكان لەگەڵ حكومەتی سوریا بە نێوانگیری ڕوسیا ڕێككەوتن بۆ هاتنی هێزەكانی سوپای سوریا بۆ پاراستنی سنورەكان و بەرپەرچدانەوەی هێرشە داگیركارییەكانی سوپای توركیا و چەكدارە ئۆپۆزسیۆنە سوریەكانی سەر بە توركیا.

شەوی ڕابردوو مایك پێنس، جێگری ترمپ و ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆكی توركیا ڕێككەوتن لەسەر ئاگربەستی شەڕ و كشانەوەی شەڕڤانان لە ناوچە سنوریەكان بە قوڵایی 30 كیلۆمەتر لەماوەی 120 كاتژمێردا و دروست كردنی ناوچەی ئارام.

بەسینە شەعبان دەڵێت: ” ئەردۆغان پیاوێكی مەترسیدارە و دەبێت بەرەوڕووی ببینەوە، چونكە بۆچوونی ئیخوان موسلمین لە ناوچەكە و ئەوروپا بڵاودەكاتەوە و لای ئێمە بە داگیركەری زەویەكەمان ناسراوە و دەستدرێژی دەكاتە سەر وڵاتەكەمان”.

ڕاوێژكارەكەی ئەسەد پێی وایە، “بەهۆی هاوكارییەكانی توركیاوە بە هەزاران تیرۆرست هاتنە سوریاوە، بۆیە ئەگەر لە چارەسەر دەگەرێت، ئەوا باشترین چارەسەر ڕێككەوتنی ئەدەنەیە، كە لەنێوان توركیا و سوریا لە ساڵی 1998 بەسترا، بۆیە ئەوە چارەسەرە ئەگەر بە جدی ئەردۆغان دەیەوێت”.

بەپێی ڕێككەوتننامەی ئەدەنەی نێوان هەردوو حكومەتی سوریا و توركیای ساڵی 1998، “هەردوو وڵات هەماهەنگی یەكتری دەكەن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر لەسەر سنوورەكان” و دیمەشق كۆتایی دەهێنێت بە چالاكییەكانی هێزەكانی سەر بە پەكەكە، كە مەبەستیان (پەیەدە و یەپەگە و یەپەژە)یە، لەكاتێكدا ئەو هێزانە بە درێژایی 5 ساڵی ڕابردوو شەڕی دژی تیرۆریان كردووە و خۆیان قوربانی ئەو جەنگە بوون لەپێناو هەموو جیهان و هەر لە سەر دەستی ئەوان گەورەترین ڕێكخراوی تیرۆرستی (داعش) تێكشكێنرا و لەو پێناوەشدا زیاتر لە 11 هەزار شەهیدیان داوە..

هەر بەپێی ئەو ڕێككەوتنەی توركیا و سوریا، “سوپای توركیا توانای چوونە ناو خاكی سوریای هەیە بە قوڵایی 5 كیلۆمەتر بۆ پاراستنی سنوورەكانی لە هەڕەشەی ئەمنی”، بەڵام وەك مەزڵوم كۆبانێ‌، فەرماندەی هەسەدە دەڵێت: “بەدرێژایی ئەم چەند ساڵانەی ئەو ناوچانە بەدەستمانەوە بووە تەنانەت یەك فیشەك بەرەوڕووی توركیا نەتەقێنراوە”.

شەعبان ئاماژەی بەوەشكردووە، كە دیمەشق پێی وایە هەر سورییەك پێویستە پارێزگاری لە وڵاتەكەی بكات دژی داگیركاری و دەشڵێت: “ئەو هەنگاوانی نراون بۆ بنیاتنانی پەیوەندی لەگەڵ هێزەكانی سوریایدیموكرات (هەسەدە) گرنگ و هەموو كێشەكانیش بەیەك جار چارەسەر نابن”.

جەختیشی كردۆتەوە، كە “دیمەشق قبوڵی ناكات نمونەی هەرێمی كوردستانی عیراق لە سوریا دووبارە بكرێتەوە، چونكە برا كوردەكان بەشێكی خۆشەویست و ئازیزن لە گەلی سوریا”.

لە ساڵانی ڕابردوودا و پێش سەرهەڵدانی شەڕ و جەنگ لە سوریا لەدوای ڕووداوەكانی “بەهاری عەرەبی” حكومەتی سوریا بە سەرۆكایەتی بەشار ئەسەد نكۆڵی لەوە دەكرد ڕەگەزنامە بدات بە كوردەكات و لەم ساڵانەی دواییشدا نكۆڵی لەوەدەكرد حوكمی زاتی “خۆبەڕێوەبەری” بدات بە كوردەكان لەو ناوچانەی لە ڕۆژهەڵاتی فوڕات و ڕۆژئاوای كوردستان ئازادیان كردبوون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

هەڵمەتی بایكۆتكردنی كاڵای توركی مشتومڕ دەنێتەوە

 

خەڵك – نزار جەزا

لەپاش هێرشە چەكدارییەكەی توركیا بۆسەر ڕۆژئاوای كوردستان، لەهەرێمی كوردستان هەڵمەتی بایكۆتكردنی كاڵای توركی لەناو بەشێك لە هاوڵاتیاندا دەستیپێكرد، ئەمەش ڕای جیاوازی لەسەر دروستبووە و بەشێك لە فرۆشیاران پێیانوایە جێگرەوەی كاڵای توركی لەكوردستان نییە، چونكە كوردستان نەگەیشتووە بەئاستی خۆبژێوی و لەم حاڵەدا ئەزمەیەكی گەورە دروستدەبێت، چونكە لەسەدا 50ی زیاتری بەرهەمی كوردستان لەتوركیاوە دێت، لەلایەكی دیكەوە بەرگریكارانی ئەم هەڵمەتە پێیانوایە، دەبێت كوردستان جێگرەوەی كاڵای توركی بدۆزێتەوە.

لەتۆڕە كۆمەڵایەتییەكان گروپی تایبەت بەبایكۆتكردنی بەرهەمە توركییەكان دروستكراوە، كە تێیدا جێگرەوەی بەرهەمە توركییەكان بڵاودەكرێنەوە و بەشداربووان تێیدا هانی هاوڵاتیان دەدەن كە بەرهەمی توركی نەكڕن، بەهۆكاری ئەوەی توركیا كوردەكانی ڕۆژئاوای كوردستان دەكوژێت و ئاوارەیاندەكات و ماڵ و ژیانیان دادەڕوخێنێت.

ڕێژەن عەبدوڵا، كە خوێندكاری زانكۆیە و بەتەواوی لەگەڵ ئەوەیە بایكۆتی كاڵای توركی بكرێت، چونكە دەبێت یارمەتی بوژانەوەی ئابووری توركیا نەدەین، كە ئەمەش بچوكترین و باشترین هەڵوێستە لەم دۆخەدا خەڵكی ئاسایی پێی بكرێت.

ناوبراو ئاماژەی بەئەوەشدا، پێویستە بازرگانەكانیش بیر لەئەوە بكەنەوە جێگرەوەی كاڵای توركی دابینبكەن، و چۆن خەڵكی ڕۆژئاوای كوردستان لەنەهامەتیدا دەژین، پێویستە هەرێمی كوردستانیش هاوخەمیانبێت و بایكۆتی كاڵای توركی بكەن.

لەبەرامبەر ئەم هەڵمەتەدا هەندێك كەس بەتەنزەوە لەتۆڕە كۆمەڵایەتییەكان دژ بەئەم هەڵمەتە وەستاونەتەوە جەخت لەئەوەدەكەنەوە، ئەگەر بەرهەمی توركی نەكڕن توشی بەدخۆراكی دەبن و دەبێت بگەڕێنەوە بۆ سەردەمانی ژیانی لادێكان، بەهۆكاری ئەوەی تاكو ئێستا حكومەتە 27 ساڵییەكەی باشووری كوردستان نەیتوانییوە كوردستان بگەیەنێتە ئاستی خۆبژێوی.

بۆ بەدواداچونی زیاتری ئەم بابەتە و وەرگرتنی ڕای فرۆشیارە جیاوازەكان سەردانی چەند شوێنێكی جیاوازی كرد و لە وتووێژێكی پەیامنێری (خەڵك) لەگەڵ ژیار لەتیف خاوەنی پۆشاك و كەمالیاتی دانیا دەركەوت، هەموو كاڵاكانی دوكانەكەی توركی و چینین، بەڵام زۆرینەی خواستەكانی لەسەر كاڵای توركییە، چونكە توركییەكە كوالیتی باشترە و لەم ماوەیەشدا بێگومان وەك پێشتر كاڵای توركی دەفرۆشێت.

باسی لەئەوەشكرد، ئەم هەڵمەتەی كە ئێستا خەڵك دەستیپێكردووە بۆ بایكۆتكردنی كاڵاتی توركی سەركەوتوو نابێت، چونكە زۆرێك لەو بەرهەمانەی لەكوردستان هەیە توركین و جێگرەوەیان نییە، خەڵكیش ناچارە ئەو بەرهەمانە بكڕێت.

لەلایەكی دیكەوە ئەمیر سدیق خاوەنی هەفتەبازاڕی حاجی ساڵح لەوتووێژێكیدا لەگەڵ پەیامنێری (خەڵك) ڕایگەیاند، هەرچەندە لەم ماوەیەدا هەندێك خەڵك سەردانی ماركێتەكەیان كردووە و ویستوویانە بەرهەمی توركی نەكڕن، بەڵام بەگشتی ناتوانرێت بایكۆتی كاڵای توركی بكرێت، چونكە بەرهەمی ناوخۆییمان كەمە یان گرانە، بەنمونە هێلكە كوردییەكە زۆر گرانە و ئێرانییەكەش باش نییە، بۆیە خەڵك بەناچاری توركی دەكڕێت.

بەپێی ئەو ئامارەی (خەڵك) دەستیكەوتووە، لەساڵی 2018دا لەتوركیاوە بەبەهای 10 ملیار دۆلار كاڵاو لەئێرانەوە بەبەهای 6 ملیار كاڵا هاتونەتە هەرێمی كوردستان، لەم رێژەیەش بەشێكی كەمی دەچێت بۆ خوارووی عیراق.

شێخ عەتا محەمەد، جێگری سەرۆكی لقی سلێمانی هاوردە و هەناردنكارانی هەرێم بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەسەدا 50ی كاڵاكانی كوردستان توركین و كۆمپانیایەكی زۆر و جۆراوجۆر لەهەرێمی كوردستان كاردەكەن، بۆیە لەئەگەری بایكۆتكردنی ئەم كاڵا و كۆمپانیایاندا ئەزمەیەك لەهەرێمی كوردستان دروستدەبێت.

ئاماژەی بەئەوەشدا، هەم توركیا پێویستی بەكوردستانە و هەم كوردستانیش پێویستی بە توركیایە، بەڵام كاتێك بایكۆتی كاڵای توركی بكرێت، دەبێت خەڵكیش بەرگەی ئەو ئەزمەیە بگرێت كە دروستدەبێت، چونكە كوردستان توانای خۆبژێوی نییە.

لەلایەكی دیكەوە سەردەشت عوسمان ڕۆژنامەنوس، بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، پێشئەوەی بیر لەلایەنە كوردایەتی و نەتەوایەتییەكە بكەینەوە، دەبێت بیر لەژێرخانی ئابووری كوردستان بكەینەوە كە ئایا ئەگەر بایكۆتی كاڵای وڵاتێك بكەین، ئایا كوردستان دەتوانێت خۆی بژیێنێت؟ ئایا بازرگانەكانمان چەندێك زیاندەكەن؟ ئایا بازرگانەكان دەتوانن جێگرەوەی ئەم كاڵا بایكۆتكراوانە بۆ هەرێم دابینبكەن؟

وتیشی:”چەندان ڕێگەی دیكە هەیە كە لەڕێیەوە بایكۆتی توركیا بكەین، بەنمونە سەرەتا بایكۆتی دراما و گۆرانی و هونەرەكەیان بكەین و گەشت بۆ ئەو وڵاتە نەكەین، دواتر بەبەرنامە جێگرەوەی كاڵای توركی لەهەرێم دابینبكرێت، دواتر بایكۆتی ئەو كاڵایە بكرێت”.

ماوەی چەند ڕۆژێكە ڕۆژئاوای كوردستان كەوتۆتە بەر هێرشێكی چەكداری توركیا، كە بەهۆیەوە دەیان كەس كوژران و برینداربوون و دەیان خێزانیش ئاوارەبوون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

كاتی كاراكردنی زانكۆلاین دیاریكرا
سێ‌ بەشی دەرچووان لە خوێندنی خۆڕایی زانكۆ و پەیمانگاكان وەرگیران

خەڵك- بەشی هەواڵ
ئەمڕۆ سێ شەممە ڕێكەوتی 8-10-2019 ناوی دەرچووان لە زانكۆ و پەیمانگاكانی هەرێمی كوردستان ڕاگەیەنرا و بەپێی ئەنجامەكانی وەرگرتنیش ٧٤%ی دەرچووان لە خوێندنی بەخۆڕایی لە زانكۆ و پەیمانگا حكومیەكان وەرگیراون و خوێندكارانیش دەتوانن (لەم لینكەوە) ناوەكانیان بدۆزنەوە.

ئارام محەمەد، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لەكۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، خوێندكاران سەرمایەی مرۆیی گرنگی ئەم هەرێمەن و ئێمە وەك وەزارەت تەواوی ئامادەكاری و پشتویوانیان دەبین بۆ سەركەوتنیان لەپڕۆسەی خوێندن، ڕاستە چەند سەرنج و تێبینییەك هەبوون لەبارەی دواكەوتنی ڕاگەیاندنی ناوی دەرچووان، بەڵام ئەم پڕۆسەیە پڕۆسەیەكی ورد و تەكنیكییە بۆیە ئێمە لەگەڵ وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەسەر هێڵین بتوانین بۆ ئەوەی ئەم بابەتە زیاتر تاوتوێ بكەین و لەساڵانی داهاتوو ئەو كێشانە نەمێنێت.

كورسی خوێندن بەڕێژەی 30% لە حكومی خۆڕایی زیادكراوە
ئاشكراشی كرد، بەشێك لەهۆكاری دواكەوتنی ناوی دەرچووانیش پەیوەندی بەزیادكردنی پلانەوە هەبوو، كەسەرەتا زانكۆكان پلانیان زیاد كرد و دواتریش ئێمە وەك وەزارەت ڕیژەی 30%ی كورسی خوێندنی گشتیمان زیاد كرد ئەمەش لەپێناو ڕەخساندنی هەلی زیاتر بە دەرچووان.

ئارام محەمەد وتیشی، “بەگشتی ڕێژەی وەرگرتن بۆ ساڵی خوێندن بەم شێوەیە بووە ،بۆ پلانی بەخۆڕایی لەزانكۆ و پەیمانگاكان 74% و ئێواران 14% و پارالێڵ 8%، بەم شێوەیە بۆ ساڵی خوێندنی (٢٠١٨-٢٠١٩) لە زانكۆ و پەیمانگە حكومییەكان دا (٤١٨٣٣) خوێندكار وەرگیران”.

ڕێژەی وەرگرتن دەبێت بە 100% لە خوێندنی خۆڕایی
لای خۆشیەوە خەتاب ئەحمەد شێخانی، بەڕێوەبەری گشتی خوێندن و پلاندانان و بەدواداچوون لە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ئەنجامی وەرگرتنی خوێندكارانی ڕاگەیاند و وتی، “وەزارەتەكەمان ماوەیەكە بەچڕی و ورد كار بۆ وەرگرتنی خوێندكاران لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان دەكات”.

وتیشی، “ئەمساڵ دەرچوانی خولی یەكەم و دوەمی قۆناغی (١٢)ی‌ ئامادەیی لە یەك كاتدا بەسیستمەكانی (زانكۆلاین، پارالێڵ و ئیواران) داوایان پێشكەش كرد كە (٣٨٢٨٤) دەرچوی پۆلی 12ی ئەمساڵ‌ فۆڕمی وەرگرتنیان لە زانكۆ و پەیمانگەكان پێشكەش كردووە، لە ئەنجامدا (٢٨١٨٥) خوێندكار، كە دەكاتە ڕێژەی 74% لەپلانی گشتی واتە خوێندنی بەخۆڕایی لە زانكۆ و پەیمانگە حكومیەكان بۆ ساڵی خوێندنی (٢٠١٨-٢٠١٩) وەرگیران و (٣١٣٦) دەرچووی دیكەش كە دەكاتە 8% لەخوێندنی پارالێڵ وەرگیراون و ٥٥٤٤ دەرچووی دیكەش، كە دەكاتە ڕێژەی 14% لە خوێندنی ئێواران وەرگیراون بەوەش ڕێژەی وەرگرتن بریتیە لە (٩٦%)ە، ١٤٨١ خوێندكاریش كە دەكاتە ڕێژەی 4% بەهۆی هەڵە پڕكردنەوەی فۆڕم لەهەڵبژاردنی بەشەكان ناویان نەگەڕاوەتەوە و هاوكات ٣٠٥٢ كورسی بەتاڵیش لەزانكۆ و پەیانگاكان ماون بەپێشكەش كردنی سكاڵا ناوی ئەوانەش دەگەڕێتەوە و ڕێژەی وەرگرتن دەبێت بە لە 100%”.

كاتی دۆزینەوەی شوێنی وەرگرتن لە زانكۆكان
د.خەتاب ئەحمەد شێخانی، دەرچووانی پۆلی 12ی ئامادەیی ئاگادار كرد، كە ئێوارەی ئەمڕۆ، لە كاتژمێر (٥) بەدواوە لە ڕێگەی وێبسایتی ئەلیكترۆنی (www.regayzanko.com) بەبەكارهێنانی هەمان ناوی بەكارهێنەر و وشەی تێپەڕ (یوزەیەر نەیم و پاسۆرد) كە پێشتر فۆڕمەكانیان پێ‌ پڕكردبووەوە، دەتوانن ئەو شوێنە بدۆزنەوە، كە لێیی وەرگیراون.

دەچووانی ساڵانی دیكەش ناویان گەڕاوەتەوە
د.خەتاب شێخانی وتیشی، “جگە لەدەرچووانی ساڵی ٢٠١٩ دەرچووانی ساڵی پاریش، كە ناویان نەگەڕابووەوە داوایان پێشكەش كردووە، كە ژمارەیان ٦٧٩٣ خوێندكارە و ٩٦٥ دەرچوو ناویان لە پلانی گشتی واتە خوێندنی بەخۆڕایی گەڕاوەتەوە و ١٠٢٢ دەرچووش لە خوێندنی پارالێڵ و ٢٩٨١ دەرچووش لە خوێندنی ئێواران ناویان گەڕاوەتەوە و بەمەش ٤٩٦٨ دەرچووی ساڵانی ڕابردوو لەمساڵی خوێندن ناویان لە زانكۆ و پەیمانگاكان گەڕاوەتەوە و بەمەش لەگەڵ دەرچووانی ئەمساڵ كۆی وەرگیراوان ٤١٨٣٣ خوێندكار ناویان لە زانكۆ و پەیمانگاكان گەڕاوەتەوە”.

ماوەی سكاڵا 4 ڕۆژە
لەبارەی پێشكەش كردنی سكاڵاش د.خەتاب شێخانی ڕایگەیاند، ئەو دەرچووانەی سكاڵایان هەیە بەهەمان پاسوۆرد و یوزەرنەیمەوە دەچنە ناو سیستمەكە و دەتوانن سكاڵا پێشكەش بكەن، كە تا ئێوارەی ڕۆژی شەممە كاتژمێر ١٢ی شەو پێشكەش كردنی سكاڵا بەردەوام دەبێت.

ئاشكراشی كرد، بۆ دابەینی بەش و كۆلێژەكانیش بەهەمان پڕۆسە و لەنێو سیستمی وەرگرتندا دەرچووان دەتوانن داوای دابەزین بكەن.

ڕاستەوخۆڕاگەیاندنی ئەنجامی وەرگرتنی خوێندکاران لەزانکۆ و پەیمانگاکان۸/۱۰/۲۰۱۹

Posted by Xelk Media Network on Tuesday, October 8, 2019

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان