ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

تەندروستی جیهانی: ساڵانە 60 هەزار منداڵ بەهۆی جگەرەوە گیانلەدەستدەدەن


خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕایدەگەیەنێت، ساڵانە نزیكەی هەشت ملیۆن كەس بەهۆی جگەرەكێشانەوە گیانلەدەستدەدەن، حكومەتەكانی جیهانیش هاندەدات، ڕێوشوێنی پێویست بۆ چارەسەركردنی كێشەكە بگرنەبەر.

دكتۆر فینایاك براساد، لە ئیدارەی خۆپاراستن لە نەخۆشییە گوازراوەكان لە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕایگەیاندووە، 3.3 ملیۆن حاڵەتی گیانلەدەستدان بە نەخۆشییەكانی سی پەیوەست  بە جگەرەوە دەستنیشان كراون، لەوانەش نزیكەی نیو ملیۆن حاڵەتی ئەو كەسانەی كە ڕووبەڕووی جگەرەكێشانی ناڕاستەوخۆ بوونەتەوە.

براساد، ئاماژەی بە گیانلەدەستدانی ساڵانەی 60 هەزار منداڵیش كردووە بەهۆی جگەرەكێشانی نەرێنییەوە.

وێڕای ئەوەی جگەرەكێشان لەسەر ئاستی جیهان لەماوەی دە ساڵی ڕابروو ڕووی لە كەمبوونەوە كردووە، بە جۆرێك كە لە ساڵی 2000دا بە رێژەی لەسەدا 27 كەمبۆوە و لە ساڵی 2016ش بەڕێژەی 20 كەمبۆتەوە، ئاژانسەكەی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان پێیوایە، حكومەتەكان بە تەواوەتی پابەندنیین سنورداركردن و كەمكردنەوەى بەكارهێنانی جگەرە.

ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی، بە گرنگی دەزانێت، ڕێگەنەدرێت لە شوێنی گشتی ناوخۆیی و شوێنی كار و ئامرازەكانی گواستنەوەی گشتی جگەرەبكێشرێت، ریكلامیش بۆ جگەرە و سپۆنسەركردنى قەدەغە بكرێت، و باجەكان لەسەر بەرهەمەكانی جگەرە بەشێوەیەكی زۆر زیادبكرێن، و هۆشداریی تەندروستی و بە وێنەی قەبارە گەورە لەسەر هەموو پاكەتێكی جگەرە دابنرێت.

جیهان

بەوێنە؛ سەرۆكی پێشووی وڵاتێكی عەرەبی بە كۆرۆنا گیانی لەدەستدا


خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆك وەزیرانی پێشووی لیبیا بە نەخۆشی ڤایرۆسی كۆرۆنا گیانی لەدەستدا.

بەپێی هەواڵێكی كەناڵی (العربیە)، مەحمود جبریل، سەرۆك وەزیرانی پێشووی لیبیا لە قاهیرەی پایتەختی میسر بە نەخۆشی كۆرۆنا گیانی لەدەستداوە.

دوای بڵاوبوونەوەی لە چین-ەوە، لە ئێستادا ڤایرۆسی كۆرۆنا زۆرینەی زۆری وڵاتانی جیهانی گرتۆتەوە و بەهۆیەوە زیاتر لە 65 هەزار گیانیان لەدەستداوە و نزیكەی 254 هەزار كەسیش چاكبوونەتەوە لەكۆی تووشبووان، كە تا ئێستا گەیشتۆتە ملیۆنێك و 220 هەزار كەس.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

بە هۆی داخستنی مزگەوتەكانی بەریتانیا، BBC قورئان و وتاری ئایینی پەخش دەكات


خەڵك – بەشی هەواڵ
بە هۆی داخستنی مزگەوتەكانەوە، ئێزگە ناوخۆییەكانی بی بی سی بەریتانی دەستیكرد بە پەخشكردنی قورئان و وتاری ئایینی.

بی بی سی بڕیاری دا لە ڕێی 14 ئێزگەی ناوخۆییەوە هەفتانە قورئان و وتاری هەینی پەخش بكات، ئەویش بە هۆی داخستنی مزگەوتەكان لە چوارچێوەی ئەو ڕێكارانەی كە حكومەتی بەریتانیا بۆ ڕێگرتن لە تەشەنەكردنی ڤایرۆسی كۆرۆنا دەیانگرێتەبەر.

ماڵپەڕی “بێرمینگهام مەیڵ” لە زاری كریس بێرنز بەرپرسی ئێزگەی ناوخۆیی بی بی سییەوە بڵاویكردەوە، ئامانج لەو بڕیارە بەیەكگەیاندنەوەی كۆمەڵگەی ئیسلامییە لە بەریتانیا و هاوكاریكردنیان.

موسڵمانان 5%ی دانیشتووانی بەریتانیا پێكدەهێنن و بە پێی نوێترین ئامار ژمارەیان لە 3 ملیۆن كەس زیاترە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

تەنها 17 وڵات ماوە لە جیهان، كۆرۆنای تێدا تۆمار نەكراوە


خەڵك-بەشی هەواڵ

تاكو ئێستا ڤایرۆسی كۆرۆنا نەگەیشتووەتە 17 وڵات و ناوچەی جیهان لە كاتێكدایە زۆربەی وڵاتانی جیهان، گیرۆدەی مەترسییەكانی ئەو ڤایرۆسە بوون.
زانكۆی هوبكنزی ئەمریكی لە لێكۆڵینەوەكانیدا ئاشكرایكرد، تاكو ئێستا 17 وڵات هیچ حاڵەتێكی ڤایرۆسی كۆرۆنایان تۆمار نەكراوە، ئەمەش لەكاتێكدایە دوای 3 مانگ لە دەركەوتنی ڤایرۆسەكە، بەشێك لە هاووڵاتیانی وڵاتانی جیهان تووشی ئەو ڤایرۆسە بوون.
بەپێی زانیارییەكانی ئەو زانكۆیە، ئەو وڵاتانە 4 وڵاتیان ئلە ئاسیان و 3 ولاتیان لە ئەفیقا و 10 ولاتی دیكەیان نزیكن لە ئۆقیانوسی هادی ئەویش بەپێی راپۆرتێكی گۆڤاری نیویۆركی ئەمریكی.
بەپێی زانیارییەكان ئەو وڵاتە ئاسیاییانەی كە كۆرۆنایان تێداتۆمار نەكراوە بریتین لە یەمەن لەنێو وڵاتە عەرەبییەكان و كۆریای باكور و تاجیكستان و توركمانستانن.
بەڵام لە ئەفریقا هەریەك لە ولاتانی لیسوتو، دورگەكانی قەمەر و كۆماری دیموكراتیكی ساوتومێ و پرینسیپین.
هەروەها لە ئۆقیانووسیا كە ناوچەیەكی جوگرافیایییە كە دوورگەكانی ئۆقیانووسی پاسیفیك لەبەردەگرێتەوە هەریەك لە دورگەی سولومون، كۆماری ناورو، كۆماری فانواتو، ولاتی ساموا، كۆماری كیریباتی، ویسلایەتی مایكرونزیای یەكگرتوو، وڵاتی تونغان و كۆماری دورگەی مارشاڵ، كۆماری بالاو، ولاتی توفالو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان