ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

نوێژی ئیستیخارە چیە و چۆن و بۆچی دەكرێت؟
كەسی موسڵمان چۆن وەڵامی نوێژەكە لەلایەن خوداوە وەردەگرێتەوە؟

خەڵك- بەشی هەواڵ

ــ ئیستخارە چیە؟
ئیستخارە واتە پرس كــردن بە خوای پەروەردگار بۆ كــردنــی كارێك یان نەكــردنی، كە نەزانـــی دەرئەنجامەكەی چیە و باشــی و خەراپــی كارەكە نەزانــی، بۆیە پرس بە خوای (عالم الغیب) بكەیت.

ــ ئیستخارە چۆن دەكرێت؟
دوو ڕەكعەت نوێژە، كە هەر وەك دوو رەكعەتی نوێژی بەیانیە، بەڵام نیەتەكەی دەڵێیت: (نیەتمە دوو ڕەكعەت نوێژی ئیستخارە ئەكەم) سوننەتە لە ڕەكعەتی یەكەم دوای فاتیحە (قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُون) بخوێندرێت و لە ڕەكعەتی دووەم دوای فاتیحە (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) بخوێندرێت .

ــ بۆچــی ئەكرێت ئەم نوێژە ؟
هەر كارێك، كە بتەوێ ئەنجامی بدەیت ئەتــوانــی نوێژی ئیستخارەی بۆ بكەیت، بەڵام زیاتر بۆ كارێك گونجاوە، كە دوو دڵ بیت و نەتوانی بڕیاری دروست و یەكلاكەرەوە بدەیت یـان نەزانــی چۆن بڕیار بدەیت و دڵنیا نەبیت لە دەرئەنجامەكەی .

د. عەبدولواحید، بانگخواز دەڵێت: “ئیستیخارە بۆ هەڵبژاردن و یەكلا كردنەوەی نێوان دوو شتە بۆ نمونە، ئەم سەفەرە بكەم یان نەیكەم، ئەم خانوە بكڕم یان نەیكڕم، هەروەها تەقدیمی ئەم كچە بكەم بۆ زەواج یان نەیكەم، بەڵام ناكرێت كچێك یان كوڕێك ئیستخارە بكات بە نیەتی ئەوەی ئایە ئەو كوڕە یان ئەو كچە دێتە خوازبێنیم یان نا”.

ئاماژەی بەوەشكردووە، كاتێك نوێژەكەت كرد لە سەر بەرماڵەكە دائەنیشیت و دوعای ئیستخارەكە ئەخوێنیت و پاشان بەردەوام ئەبیت لەو كارەی، كە نیازتە ئەنجامی بدەیت و هەوڵی بۆ دەدەیت، ئەگەر خێری دوونیا و قیامەتی تێدابێت ئەوە خوا بۆت ئاسان ئەكات و گەر خێریشی تێدانەبێ ئەوا خوا دووری دەخاتەوە لێت.

ــ دوعای ئسیتخارە:
پاش كردنی دوو ڕەكعەت نوێژەكە لەسەر بەرماڵەكە یەك جار ئەم دوعایە ئەخوێنیتەوە
“خوایە گیان پرس و ڕای كار و باری ژیانی خۆم بە تۆ دەسپێرم تۆ توانا و دەسەڵات و زانیاریت لەسەر هەموو شتێك هەیە داوات لێدەكەم بە گەورەیی خۆت، كە دەسەڵات و توانا و پەنهانیەكان لای تۆیە ئەو كارەی من بە نیازم بیكەم (ناوی كارەكەت بهێنە) ئەگەر خێری دوونیا و دواڕۆژی تێدایە بۆم ئەوە بۆم ئاسان بكەیت و لەبەر چاوم جوان بكەیت و لەبەر دلم شیرین بكەیت، ئەگەر خێری دوونیا و دواڕۆژی تێدا نیە لەبەر چاوم ناشرینی بكەیت و لەبەر دڵم ڕەشی بكەیت و لەو باشتر و چاكترم پێ ببەخشیت”.

ــ دووعاكە دوای سەلام دانەوە لە نوێژ دەكرێت هەندێ لە زانایان دەڵێن لە پێش سەلام دانەوە لە نوێژ دوای تەواو بوونی تەحییاتیش دەكرێت، بەڵام باشتر وایە دوای سەلامدانەوە لە نوێژ بیكەیت.

ــ چ كاتێك ئەو نوێژە دەكرێت؟
هەركاتێك بكرێت ئاساییە، بەڵام وا بــاشترە شەوان پێش خەوتن بكرێت.

ــ چەند جار دەكرێت؟
دەتوانـــی تا حەوت جار بیكەیت.

ــ دەكرێت كەسێكی تر ئیستخارەت بۆ بكات؟
ئیبن باز و عوسەیمن دەڵێن: هیچ بەڵگەیەك نیە، كە ئاماژە بێت بۆ ئەوەی كەسێكی تر ئیستخارەت بۆ بكات ئەو فەرموودانەی دەربارەی ئیستخارە هاتوون ئاماژە بەوە دەكەن، كە دەبێت هەر كەسە و بۆخۆی دەبێت بیكات” .

ــ وەڵامەكەی چۆن وەردەگریت؟
ئەوەی زۆر پرسیاری دەربارەی دەكرێت ئەوەیە چۆن وەڵامی ئەو نوێژە وەردەگرین؟
لە سێ ڕێگاوە وەڵامـــی ئەو نوێژە وەردەگریت:
1- بــینینــی خەون: دوای ئەنجامدانی نوێژەكە، كە خەونت بینی پێویستە لای كەسێكی پسپۆڕ و شارەزا خەونەكەت باس بكەیت و پێی بڵێ، كە نوێژی ئیستخارەم كردوە بە نیەتی ……… ئەو خەونەم بینیوە.
2- دڵخۆش بوون یان ڕەشبوونی كارەكە: دوای ئەنجامدانی نوێژەكە ئەو كارەی بەنیازیت ئەگەر خوای پەروەردگار فەرمانی لەسەر بێت بۆت ببێت و خێری دوونیا و دواڕۆژی تێدابێت ئەوە لەبەر چاوت جوان دەبێت و لەبەر دڵت شیرین دەبێت و دڵت زیاتر بۆ ئەنجام دانی دەچێت.
بەڵام ئەگەر خوای پەروەردگار فەرمانی لەسەر ئەوەبێت بۆت نەبێت لەبەرئەوەی خێری دوونیا و دواڕۆژی تێدا نەبێت، ئەوە لەبەرچاوت ڕەشی دەكات و لەبەر دڵت ناشرینی دەكات و دڵت لەسەری نامێنێت.

3- كارئــاسانــی یان قورسبوونی كارەكە: ڕێگایەكی تر بۆ وەرگرتنی وەڵامی ئیستخارە دوای ئەنجامدانی نوێژەكە ئەوەیە، كە ئەگەركارەكەت بۆ ببێت ئەوە كارئاسانی زۆرت بۆ دەبێت، بەڵام ئەگەر خوای پەروەردگار فەرمانی لەسەر نەبوونی بێت ئەوە كارەكەت قورس و زەحمەت دەبێت و بۆت نابێت.

ــ ئایە نوێژی ئیستخارە بۆ مناڵ بوون یان كوڕ و كچ بۆ ئەوەی قسمەتیان هەڵسێت دەكرێت؟
د. عەبدولواحید دەڵێت: “بێگۆمان نەخێر بۆ ئەوە ناكرێت، ئێمە وتمان ئەو نوێژە بۆ هەڵبژاردنە لە نێوان دوو شتدا ئایە بیكەم یان نەیكەم، بەڵام ئەمەیان داواكردنە نەك هەڵبژاردن”.

راپۆرت

(خەڵك) وردەكاری ناكۆكییەكانی نێو ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران ئاشكرا دەكات

خەڵك-بەشی هەواڵ

حیزبەكانی ناوەندی هاوكاری كوردستانی ئێران لەگەڵ هاتنەپێشەوەی گرژییەكانی ئەمریكا و ئێران ‌و زۆربوونی خواستەكان بۆ یەكگرتوویی زۆرتر كەوتنە ناكۆكی قوڵ و لێكترازان لەنێوانیاندا ڕوویدا.
حیزبی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران لەگەڵ دوو حیزبی دیموكرات و دوو حیزبی كۆمەڵە لە ناوەندەكەدا تووشی كێشەهات و لەناوەندەكە كشایەوە، بەوەش كۆتایی نەهات، خەریكبوو شەڕ لەنێوان پێشمەرگەی سازمان و دیموكراتەكاندا لە هەڵگورد هەڵبگیرسێت.

لەوبارەیەوە كامیل نورانی فەڕ ئەندامی دەفتەری سیاسی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لە ناوەندی هاوكاری یەكێك لەو حزبانە بووین لەسەرەتای دامەزراندنەوە بۆ ماوەی یەك ساڵ توانیمان پێكەوە كار بكەین، بەڵام بەداخەوە دوای یەك ساڵ بەهۆی پێشێلكردنی ئەو خاڵانەی لەسەری ڕێكەوتبووین هەڵوێستمان وەرگرت و تاكلایەنە هاتینە دەرەوە.

دەشڵێت پێشێلكردنی خاڵی ڕێككەوتنەكان و كاركردن بەپێی زۆرینە و كەمینە سەریهەڵدا، لەكاتێكدا پێشتر دەبوو بە ڕێككەوتن بڕیارەكان بدرانایە، هەروەها ئێمە داوای ئەوەمان كرد ئەو ناوەندە سەرەتایەك بێت بۆ چوونەنێو بازنەیەكی گەورەتر بۆ پێكهینانی بەرەی كوردستانی، بەڵام ئەوەش پێشێلكرا، هەروەها ئێمە هەمیشە لەسەر پڕەنسیپێك پێداگیریمان كردووە، كە بەهیچ شێوەیەك گفتوگۆ لەگەڵ حكومەتی ئێران نەكەین، كە بەداخەوە لایەنەكانی دیكە هیچ حسابیان بۆ ئەو پڕەنسیپە نەكرد، ئەو هۆكارانەش ئێمەی ناچار كرد ناوەندی هاوكاری جێبهێڵین”.

ناوبراو لە بەشێكی دیكەی هۆكارەكانی هاتنەدەرەوەیان لە ناوەندەكەدا، ئاشكرایكرد، ئەو ناوەندەی دروست بووە، بانگەشەی ئەوە دەكەین، حكومەتی ئێران بڕوخێت، بۆیە پێویستە باس لە ڕەتكردنەوەی هەر جۆرە دانوستاندنێك بكرێت، بەڵام ئەوان ڕەتیان كردەوە.

دەبوو ئێستا لایەنە كوردییەكان یەكگرتوو بوونایە، لەكاتێكدا ململانێكانی نێوان ئەمریكا و ئێران لە هەڵكشاندایە، نورانی فەڕ لەوبارەوە ڕایگەیاند، یەكبوونی نێوان لایەنەكان یەكێكە لەو خەونانەی ئاواتی بۆ دەخوازین، ناوەندی هاوكاری ئەزمونێكی نوێ بوو، جێگای هیوای خەڵكی ڕۆژهەڵات بوو، بەڵام بەداخەوە ئەو پڕەنسیپانەی حیزبەكانی دیموكرات سەپاندیان بەسەر ناوەندی هاوكاریدا مەجالێك بۆ ئەوە نەبوو درێژە بە خەباتی هاوبەشی خۆمان لەگەڵ ئەو لایەنانە بدەین.

دەشڵێت “لە كۆتا پلنیۆمی خۆماندا داوامان كردووە بە بەشداری هەموو لایەنەكان و ئەوانەی دەرەوەی ناوەندی هاوكاریش هەبێت، هەوڵ بدەین بتوانین بەرەیەكی كوردستانی واتادار دروست بكەین”.

ئەمە لەكاتێكدایە لە دوو هەفتەی ڕابردوو هێزێكی پێشمەرگەی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران و حیزبی دیموكراتی كوردستان لە چیای هەڵگورد گەمارۆی هێزێكی پێشمەرگەی سازمانیانداو خەرێكبوو تێكهەڵچوونی چەكداری ڕووبدات.

لەوبارەیەوە بابە شێخ حوسێنی سكرتێری گشتی سازمان لە هۆشدارینامەیەكدا داوای لە ڕێبەڕانی دیموكرات كردبوو ڕێبگرن لە هێرشكردنەسەر پێشمەرگەكانیان و لە هەر ڕووداوێك بەرپرسن.

لای خۆیەوە حەسەن كاكیلی بەرپرسی ناوەندی وەرگرتنی پێشمەرگەی حزبی دیموكراتی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ناوەندی هاوكاری ماوە كە لە هەردوو حزبی دیموكرات و هەردوو حزبی كۆمەڵە پێكهاتووە و پێشتریش سازمانی خەباتیشمان لەگەڵ بوو، بەڵام ئێستا چونەتە دەرەوە و بەشداری لە كۆبوونەوەكانی ئەو ناوەندە ناكەن.

ئاشكراشیكرد، هۆكاری چوونە دەرەوەیان ئەوەیە كە سازمانی خەبات هێندەی لە موجاهیدینی خەلقی ئێرانەوە نزیكن هێندە لە حزبە كوردییەكانە و نزیك نین و هەڵوێستیان لەوانەوە نزیكترە.

كاكیلی لەبارەی گرژییەكانی نێوان پێشمەرگەكانی دیموكرات و سازمان لە چیای هەڵگورد، ڕایگەیاند، پێكدادان نەبووە كە لە ڕاگەیاندنەكان بە هەڵە بڵاوكرابووەوە.

ڕوونیشیكردەوە، چوار پێشمەرگەی سازمانی خەبات چووبوونە شاخ و ویستبوویان بارەگا دابنێن و حزبەكانی دیموكراتیش وتبوویان لەگەڵ بەرپرسەكان دانیشن و ڕێكبكەون با زۆر تێكەڵ نەبین، بەڵام شتەكە خراپ بڵاوكرابووەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

مورسی چۆن مرد و دواین قسەی لەبەردەم دادگا چی بوو؟

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕۆژنامەیەكی عەرەبی دواین ڕووداوەكانی كاتی دادگایی كردن و گیانلەدەستدانی محەمەد مورسی، سەرۆكی پێشووی میسر ئاشكرادەكات و ڕایدەگەیەنێت، مورسی بەهۆی ئەوەی چەندین زانیاری نهێنی لابووە داوای دروستكردنی دادگایەكی باڵای كردووە و و هەفتەی پێشووش چەند جارێك بێهۆش بووە و چارەسەر نەكراوە.

محەمەد موسی، لە 8ی ئابی 1951 لەدایك بووە و سەرۆكی پێنجەمی كۆماری عەرەبی میسر بوو، یەكەم سەرۆكی دوای شۆڕشی 25ی كانوونی دووەم (كە بە بەهاری عەرەبی ناسراوە) بووە و بە یەكەم سەرۆكی مەدەنی وڵاتەكەش دادەنرێت.

لە هەڵبژاردنی 24ی حوزەیرانی 2012 توانی ڕێژەی 51.73%ی دەنگی بەشداربووان بەدەستبهێنێت و ماوەی سەرۆكایەتییەكەشی لە 30ی حوزەیرانی 2012وە دەستیپێكرد، بەڵام لە ساڵی دواتردا بەهۆی خۆپیشاندانەكانی حوزەیرانی 2013 لەڕێی كودەتایەكی سەربازییەوە لەسەركارلابرا و بە تۆمەتی هەواڵدان بە لایەنە بیانییەكان و بڵاوكردنەوەی نهێنییەكانی ئاسایشی نەتەوەیی زیندانی كرا تا دوێنێ‌ دوو شەممە 17ی حوزەیران لەكاتی بەڕێوەچوونی دادگایی كردنیدا گیانی لەدەستدا.

ماڵپەڕی (العربی الجدید) لە زاری پارێزەرەكانی محەمەد مورسی و سەرچاوەی دادوەرییەوە زانیاری دەربارەی دوایین قسەكانی مورسی بڵاوكردەوە، كە لەكاتی بەڕێوەچوونی دادگایی كردنەكەیدا كردوونی.

وەك ماڵپەڕە عەرەبییەكە لە زاری سەرچاوە دادوەرییەكان و پارێزەرەكانیەوە بڵاویكردۆتەوە، مورسی نزیكەی 10 خولەك قسەی كردووە، بە دادوەرەكانی ڕاگەیاندووە، لەسەر ئەو دەقەی بنەمای دەستوور، كە تایبەتە بە دادگایی كردنی سەرۆك كۆمار، دادگاییەكی تایبەتی بۆ ڕێكبخرێت، كە لەلایەن سەرۆكی دادگای باڵای دەستوورییەوە سەرۆكایەتی بكرێت، چونكە زانیاری و نهێنی مەترسیداری لایە و گونجاو نییە لەبەردەم دادگایەكی ئاساییدا ئاشكرایان بكات.

وتوشیەتی، زانیارییەكانی “بانكی نهێنیی گرنگن”، بەڵام نایەوێت پشێوی لە میسردا دروست بێت، بۆیە لەبەردەم دادگایەكی ئاساییدا ئاشكرایان ناكات.

سەرچاوەكان ئاشكرایان كردووە، ڕێگری كراوە لە چارەسەركردنی و دەسەڵاتدارانی میسر بەئەنقەست دەیانەوێت ڕووبەڕووی مەرگی بكەنەوە، چونكە وەك پارێزەرەكانی ڕایانگەیاندووە، “هەفتەی ڕابردوو چەند جارێك مورسی بێهۆش بووە و ڕێگەش نەدراوە چارەسەر بكرێت”.

وەك ماڵپەڕەكە بڵاویكردۆتەوە، پارێزەرەكەی محەمەد مورسی داواشی لە دادگا كردووە دادگایەكی تایبەت بۆ گوێ‌ گرتن لە مورسی ڕێكبخرێت بۆ گوێ‌ گرتن لە زانیارییەكانی، لەوكاتەشدا دادوەر توڕە بووە و مایكرۆفۆنەكەی كوژاندەوە و وتویەتی، “تۆ پارێزەری ئەویت و رێگەت دراوە قسە بكەیت، نەك ئەو باسی سیاسەت بكات”، بۆیە مورسی لەناو قەفەسی دادگاوە هاتە دەنگ و وتی، “دادوەری بەڕێز تۆ دەڵێیت بەسە قسەكردن لەسەر سیاسەت و قسەر لەسەر دۆسیەكە بكەن، باشە من بەرگری لە خۆم ناكەم، بەڵام كاتێك دادوەر شەعبان شامی ئیدانەی منی كرد لە دۆسیەكەدا خۆی وتی، شۆڕشی 30ی حوزەیران شۆڕشە، ئایا ئەوەش سیاسەتە؟”.

مورسی وتوشیەتی، “من لەم قەفەسەدا وەك كوێر وام، نە دادگا و نە دەستەی پارێزەران و تەنانەت ڕاگەیاندنەكان نابینم” و قسەكانیشی بە دێڕێك هۆنراوە كۆتایی پێ‌ دەهێنێت، كە دەڵێت: “بلادي وإن جارت عليَّ عزيزةٌ .. وأهلي وإن ضنّوا عليَّ كرام”.

ماڵپەڕەكە ئاشكراشی كردووە، سەرۆكی دادگا بڕیاری كۆتایی هاتنی دانیشتنەكەی دا و كاتێكیش، كە تۆمەتبارەكان دەكەونە جوڵە بۆ چوونە دەرەوە لە قەفەسی دادگایی كردنەكە، مورسی هەوڵیداوە بگەڕێتەوە و دابنیشێت، بەڵام بێهۆش بووە و كەوتووە و تۆمەتبارەكانی دیكەش هاواریان كردووە كە “سەرۆك مورسی بێهۆش بووە”، لەو كاتەشدا مستەفا غونەیمی، كە پزیشك بووە و بەهەمان شێوە تۆمەتبار بووە لەناو قەفەسی دادگا بووە گەیشتۆتە لای مورسی و جەختیكردۆتەوە، كە دڵی بەیەكجاری لە لێدان كەوتووە.

وەك ماڵپەڕەكە ئاماژەی پێ‌ كردووە، دادگا كۆتایی بە دادگاییەكە هێناوە و دەستەی پارێزەران و هاووڵاتیانی لە هۆڵی دادگا كردۆتە دەرەوە و دوای ئەوەی پزیشكەكەی ناو دادگا نەیتوانیوە چارەسەری بۆ بكات بە ئۆتۆمبێلی فریاكەوتن بردویانە بۆ نەخۆشخانە.

سەرچاوەیەكی نزیك لە خێزانی مورسی بۆ ماڵپەڕەكە وتویەتی، كاتژمێرەكانی دوای دادگایی كردنەكە زۆر قورس دەڕۆیشتن و چەندین پەیوەندیمان پێوەكرا بۆ بەخاكپساردن و كێ‌ ئامادەبێت، دەزگاكانی دەوڵەت تەنانەت ئامادەنەبوون تەرمەكەی بدەنەوە بە كەسوكاری بۆ ئەوەی لە گۆڕستانی خێزانەكەی لە گوندی (عدوە) لە پارێزگای شەرقیە بەخاكبسپێردرێت، بۆیە داوا لە خێزانەكەی كرا شوێنێكی دیكە دیاری بكەن و بەهۆیەوە پێشنیار كرا لە گۆڕستانی ڕێبەرانی پێشوو لە گۆڕستانی (وەفا و ئەمەل) لە شاری نەسر بەخاك بسپێردرێت.

وتوشیەتی، “ئەوانەی لە شۆردن و كفن و دفن و بەخاكسپاردنی مورسی بەشداربوون تەنها 13 كەس بوون”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

چەند بڕیارێك بۆ وەرگرتنی خوێندكاران لە زانكۆ و پەیمانگاكان و خوێندنی باڵا دەركرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
د.یوسف گۆران، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی دەستپێكردنەوەی خوێندنی ماستەر لە زانكۆكانی كوردستان ڕاگەیاند، بەتایبەت بۆ ئەو بەش و كۆلێژانەی پێویستی هەنوكەیی بازاڕی كاری كوردستانن و چەند بڕیارێكیشی دەربارەی وەرگرتنی خوێندكاران بۆ ساڵی نوێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگا حكومی و تایبەتەكان دەركرد.

ئەمڕۆ دوو شەممە، (17-6-2019) ئەنجوومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حكومەتی هەرێم بە سەرپەرشتی د. یوس گۆران، وەزیری خوێندنی باڵا لە شارۆچكەی دۆكان كۆبووەوە.

كۆتایی ئەمساڵ خوێندنی ماستەر لە زانكۆكانی كوردستان دەستپێدەكاتەوە
لەسەرەتای كۆبونەوەكە د. یوسف گۆران، سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزارەت ئاماژەی بە پێویستی دەركردنی ڕێنمایی تازە بۆ كردنەوەی خوێندنی ماستەر بۆ ساڵی خوێندنی (2019- 2020) دوپاكردەوە و ڕایگەیاند، لە كۆتایی ئەمساڵ بەپێی مەرج و ڕێنمایی تازە دەستپێكردنەوەی خوێندنی ماستەر لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان دەستپێدەكاتەوە، بەتایبەت بۆ ئەو بەش و پسپۆڕیانەی پێویستی هەنوكەیی بازاڕی كاری كوردستانن.

خوێندكاران بەپێی پلان و پێداویستی پسپۆڕی دەتوانن لە دەرەوەی وڵات بخوێنن
هەر لەو كۆبونەوەیەدا تاوتوێی پلانی زانكۆكان بۆ خوێندنی باڵا ماستەر/ دكتۆرا لە دەرەوەی وڵات و پێویستی ماستەر و دكتۆرا لە زانكۆكانی هەرێمی كوردستان كرا، بۆ ئەوەش د.یوسف گۆران وتی، “بەهۆی ئەوەی ژمارەیەكی زۆر داواكاری بۆ خوێندن لە دەرەوەی وڵات هەیە، بۆیە دەبێـت لێرە بەدواوە بەپێی پلان و پێویستی زانكۆكان، مامۆستا و فەرمانبەران بۆ خوێندن ڕەوانەی دەرەوە بكرێن”.

ئەوەشی ڕاگەیاند، هەر كۆلێژ و بەشێك پلانی خۆی بەپێی پێویستی بۆ وەزارەت بەرز دەكاتەوە، لە وەزارەتیش لەسەر بنەمای ئەو پلانە ڕەزامەندی دەدرێت، وتیشی، “ئامانج لەو كارە ئەوەیە، كە ئێمە وەك ئەنجوومەنی وەزارەت دەمانەوێت بەپێی پێویستی خەڵك ڕەوانەی دەرەوەی وڵات بكەین”.

ئاشكراشیكرد بۆ ئەو خوازیارانەی لە وەزارەتەكانی دیكە فەرمانبەرن، داوامان كردوە وەزارەتەكان پلانەكانیان بۆ وەزارەتی پلاندان ڕەوانە بكەن، تا دواتر بەپێی پلان و پێویستی پسپۆڕییەكانی وەزارەتەكان مۆڵەت بدرێ بەخوازیارانی خوێندنی باڵا بۆ‌ دەرەوەی وڵات.

وەرگرتنی خوێندكاران لە زانكۆ و پەیمانگا حكومی و تایبەتەكان
هەر لەو كۆبونەوەیەدا سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزارەت بەگرنگیەوە باسی لە سیستمی وەرگرتن لە زانكۆ و پەیمانگەكان كرد و وتی:” بۆ ساڵی خوێندنی (2019-2020) هەموو هەوڵێك دەدەین بۆ ئەوەی خوێندكاران لە زوترین كاتدا دەست بەخوێندن بكەن، بەتایبەت خوێندكارانی قۆناغی یەكەم.

ڕاشیگەیاند، دەستپێكردنی دەوامی خوێندكاران لە كاتی خوێدا كارئاسانیمان بۆ دەكات بۆ جێبەجێكردنی چەند سیستمێكی نێودەوڵەتی لە زانكۆكان، بۆ ئەوەش دوای تاوتوێكردنی لایەنەكانی بابەتەكە و خستنەڕوی پێشنیازەكانی لێژنەی باڵای وەرگرتن، كۆبوونەوەكە ئەم بڕیارانەیدا:

– سیستمی كردیتیت بۆ سەرجەم كۆلێژ و پەیمانگەكان لە زانكۆكان بەردەوام دەبێت، بە ِرەچاوكردنی تایبەتمەندیەتی بەشە پزیشكییەكان.
– بەهۆی ئەوەی زانكۆی چەرمو (بۆلۆنیا پرۆسیس) جێبەجێ دەكات و لە (1-9) دەست بەخوێندن دەكەن، تەنها دەرچوانی خولی یەكەمی ئەمساڵ و ساڵانی پیشتر وەردەگرن، ئەوەش لەسەر داوای خۆیان‌.

ڕێكخستنەوەی پەیكەری كارگێڕی دامەزراوەكانی خوێندنی باڵا
پرسی ڕێكخستنەوەی پەیكەری كارگێڕی لە دامودەزگاكانی سەر بە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی تەوەرێكی دیكە بوو لە كۆبوونەوەكەی ئەنجوومەنی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لەو بارەیەوە د. خەتاب ئەحمەد شێخانی، بەڕێوەبەری گشتی فەرمانگەی كارگێڕی و دارایی ئاماژەی بەوە كرد، لەگەڵ وەزارەتی دارایی بەردەوامن لەگفتوگۆكردن.

تایبەت بە زانكۆكانیش وتی، “زانكۆكان تایبەتمەندییان هەیە و هەر یەك لە زانكۆكان پلان و بەرنامەی تایبەت بەخۆیان هەیە و بەرپرسن لە داڕشتنی پەیكەری كارگێڕی خۆیان.

لێژنەی تایبەتمەند ڕوپێوی بۆ زانینی ژمارەكەیان دەكات
لەبارەی پێدانی نازناوی زانستی بۆ ئەوانەی كە كۆنمرەی بەكالۆریۆسیان لە (60%) كەمترە، دوای خستنەڕوی پێشنیازی لێژنەی تایبەتمەند، كە پێشوتر بۆ ئەم مەبەستە دیاریكرابو، دوای گفتوگۆ و وەرگرتنی سەرنج و پێشنیارەكان بڕیاردرا دوای زانینی ژمارەی ئەو كەسانە بڕیار لەبارەی ئەم بابەتەوە دەدرێت.

بایەخدان بە توێژینەوەی زانستی بۆ خوێندكارانی دكتۆرا
سەبارەت بە بڵاوكردنەوەی توێژینەوەی زانستی لەو زانكۆیانەی كە خوێندكاری دكتۆرایان هەیە، دوای گفتوگۆ و ڕاگۆڕینەوە ئەنجوومەنی وەزارەت بڕیاریدا خوێندكاری دكتۆرا دەبێت توێژینەوەیەك لە (پۆمسۆن ریۆتەر) بڵاوبكاتەوە، ئەگەر توێژینەوەی لە (پۆمسۆن ریۆتەر) نەبوو پێویستە دوو توێژینەوە یەكێك لە (سكۆپەس) و ئەوی تریان توێژینەوەیەكی (مەحكەم) بەپێی پێوەرەكانی (نور) تایبەت بە ڕیزبەندی نیشتیمانی زانكۆكان بڵاوبكاتەوە.

بڕیارەكانی تری ئەنجوومەنی وەزارەت تایبەت بە كاروباری زانستی و خوێندكاران
لە بەشێكی دیكەی كۆبونەوەكەدا و لە تەوەری تایبەت بەكاروباری زانستی و قوتابیان/ خوێندكاران چەند بابەتێك تاوتوێكران و بڕیاری پێویستیان لەبارەوە درا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان