ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

(خەڵك) وردەكاری دەستلەكاركێشانەوەی سەركردە و كادیرانی كۆمەڵی ئیسلامی ئاشكرا دەكات

خەڵك-بەشی هەواڵ

دوێنێ سێ ئەندامی سەركردایەتی كۆمەڵی ئیسلامی و ئەمڕۆش چەند كادیرێكی مەڵبەندەكانی ئەو حزبە دەستیان لەكاركێشایەوە، ئەمەش لەكاتێكدایە، تۆڕی میدیایی (خەڵك) پێشتر ئەوەی ئاشكرا كردبوو، كە زیاتر لە 100 ئەندام و كادیری ڕێكخستنەكانی كۆمەڵی ئیسلامی لە شارەكانی هەولێر و كۆیە و دەورووبەری دەست لەكاردەكێشنەوە.

سەرچاوەیەك، كە نەیویست ناوی ئاشكرا بكرێت بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەمشەو یەكێك لە ئەنجوومەنەكانی شاری هەولێری سەر بە كۆمەڵی ئیسلامی سەرجەم كادیرەكانی دەست لەكاردەكێشنەوە.

وتیشی، “جگە لەو ئەنجوومەنە ژمارەیەكی دیكە لە ئەندامانی كۆمەڵ لە شاری هەولێر دەست لەكار دەكێشنەوە لەنێویشیاندا ژمارەیەك لە هەڵسوڕاوانی ڕێكخراوی قوتابیانی ئەو حزبەش بوونیان هەیە”.

هەر یەك لە ئیسماعیل ڕەسوڵ و سەعید هەركی و سەلیم كۆیی، ئەندامانی سەركردایەتی كۆمەڵی ئیسلامی لە ڕاگەیەندراوێكدا كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە، ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، لە‌سۆنگە‌ی بڕوابوونمان بە‌وە‌ی حزب دە‌بێ ئامرازێك بێت بۆ بە‌دیهێنانی ئامانجگە‌لێك، كە‌ لە‌سایە‌یدا دادپە‌روە‌ری و ئارامی و خۆشگوزە‌رانی بۆ خە‌ڵك دە‌ستە‌بە‌ربكات و هە‌لی یە‌كسان بڕە‌خسێنێ بۆ دە‌رخستنی توانا و كارامە‌یی و لێهاتووییە‌كانی كادیران و ئە‌ندامە‌كانی لە‌پێناو خزمە‌تكردنی باشتر و هە‌ڵگرتنی بە‌رپرسیارێتی گە‌ورە‌تر بۆ گە‌ل و وڵاتە‌كە‌ی، بە‌ڵام ئە‌و كاتە‌ی حزب خۆی ببێت بە‌ئامانج و سە‌رچاوە‌ی بژێوی بۆ كە‌سانێكی دیاری كراو و نە‌توانێت لە‌خودی خۆیدا دادپە‌روە‌ری بە‌رقە‌رار بكات پێویستە‌ سە‌ركردایە‌تی و كادیران و ئە‌ندامە‌كانی هە‌موو هە‌وڵ و تە‌قە‌لاكانیان بخە‌نە‌گە‌ڕ بۆ چاكسازی و ڕاستە‌ڕێكردنی، ئە‌گە‌رنا لانی كە‌م هە‌ڵوێست وە‌ربگرن.

ئەو سەركردانەی كۆمەڵ ئاشكراشی دەكەن، بەرواری 19/4/2019 ڕامانگەیاند، واز لە گشت پۆستەكانمان دەهێنین و دەست لەكاردەكێشینەوە لە ئەندامێتی كۆمەڵ و ئەم بڕیارەشەمان بەهۆی نەبوونی پڕۆژەیەكی سیاسی گشتگیر بەجۆرێك خزمەتی گشت چین و توێژەكانی كۆمەڵگەی كوردی بكات بێ جیاكاری لە نێوان تاكەكانی، هەروەها جێبەجێنەكردنی ئەو بنەما پیرۆزانەی ئیسلام، كە بانگەشەی بۆ دەكرێت لەناو حزب، بنەماكانی دادگەری و یەكسانی و شورا و ڕاوێژ تەنها بونەتە دروشم و لە هەڵسوكەوتی ناو حزب بەدیناكرێن و پێچەوانەكەشی جێبەجێ دەكرێن لە قۆرغكاری دەسەڵات لەناو گروپ و باڵێكی ناو كۆمەڵی ئیسلامی و دەركردنی چەندین بڕیاری نادادوەرانە بەسەر كادیر و ئەندامانی ناو حزب.

ئەو سەركردانەی كۆمەڵ ڕوونیشدەكەنەوە، پشتگوێخستنی پێگەی سیاسی و ئابوری و دیپلۆماسی و جەماوەریی شاری هەولێری پایتەخت لەلایەن باڵی دەستڕۆیشتوانی ئەنجوومەنی بانگەواز و بەڕێوەبردن، تەنانەت زۆرجار كێشە و گرفتی گەورە دروستكراوە بۆ مەڵبەند و ئەنجوومەنەكانی سنوری پارێزگای هەولێر لەلایەن ئەو گروپە، هەروەها نەبوونی ستراتیژ و پلانی سیاسی تۆكمە لەلایەن حزبەوە، ئەم نەبوونی پلانەش بۆتە هۆكاری ناروونی لە سیاسەتی حزبدا، هەر بۆیە تا ئێستاش خەڵكی كوردستان بەرچاوی ڕۆشن نییە ئایا كۆمەڵ حزبێكی ئۆپۆزسیۆنە یاخود بەشدارە لە حكومەت؟!

ئەمڕۆش هەریەك لە كەمال ئەسكەندەر، حاجی محەمەد سماقوڵی، سەعدی موستەفا و كاروان خەلیل كارگێڕانی مەڵبەندەكانی هەولێری كۆمەڵی ئیسلامی لە ڕاگەیەندراوكیاندا دەستیان لە حزبەكەیان كێشایەوە.

ئەو كارگێرانە لە وازنامەكەیاندا ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، ئێمەی كارگێڕانی مەڵبەندی (۳)ی هەولێر لەبەرواری ۲۰۱۹/٤/۲۱ ەوە هیچ پەیوەندییەكی سیاسی و یاساییمان بەكۆمەڵی ئیسلامی نەماوە و لێرەوە پاڵپشتیمان بۆ هەرسێ سەركردایەتییە دەست لەكاركێشاوەكەی حزب دووپات دەكەینەوە بۆ خزمەتكردنی هەر پڕۆژەیەكی ئیسلامی سەربەخۆ.

(خەڵك) لە یەكێك لە سەرچاوەكانییەوە ئەوەی زانیوە، چەند پەلەمانتارێکی ئەو حزبە لە پەڕلەمانی كوردستان و هەر یەك لە عەباس موحەمەد و چنار عەبدوڵڵا، ئەندامانی ئەنجوومەنی پارێزگای هەولێری سەر بە كۆمەڵی ئیسلامی لە داهاتوییەكی نزیكدا دەستیان لە حزبەكانیان دەكێشنەوە.

لای خۆشییەوە ڕوپاك ئەحمەد، ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان هەواڵەكەی ڕەتكردەوە و بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، هیچ بابەتێكی لەو جۆرە لە ئارادا نییە.

(خەڵك) پەیوەندی بە ئەندامانی كۆمەڵ لە ئەنجوومەنی پارێزگای هەولێرەوە كرد، بەڵام پەیوەندییەكەیان بەردەست نەبوو.

بەپێی ئەو زانیارییانەی (خەڵك) لە چەند سەرچاوەیەكەوە دەستی كەوتووە، ئەو سەركردە دەستلەكاركێشاوانەی كۆمەڵی ئیسلامی بەهیچ شێوەیەك ناچنەوە نێو كۆمەڵی ئیسلامی و كۆتاییان بە جموجوڵی سیاسی لەنێو ئەو حزبە هێناوە و هیچ حزبێكی نوێش دروست ناكەن.

ئەو سەرچاوانە ئەوەشیان ئاشكرا كرد، بژاردەی بەهێزی ئەو سەركردانەی كۆمەڵی ئیسلامی بۆ داهاتووی كاری سیاسیییان ئەوەیە بچنە نێو بزووتنەوەی ئیسلامی، هەرچەندە لە ئێستادا لە خۆڕێكخستنی خۆیاندان و بڕیاری كۆتاییان لەو بارەوە نەداوە.

ئەمەش لەكاتێكدایە موئمین زەڵمی، ئەندامی ئەنجوومەنی سیاسی هاوپەیمانی نیشتمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، سەركردەكانی كۆمەڵ بە گرنگ دەزانین لەنێو ساحەی سیاسی كوردستان و بەشێوەیەكی ڕاستەوخۆی هیچ گفتوگۆیەك لەنێوان هاوپەیمانی نیشتمانی و ئەو بەرپرسانەدا ئەنجام نەدراوە.

سێ سەركردەكەی كۆمەڵ ئەوەیان ئاشكرا كردووە، لەگەڵ ئەوەی دووپاتی دەكەینەوە هیچ پەیوەندیەكمان نەماوە بە كۆمەڵی ئیسلامی، داوا لە بەڕێز ئەمیری كۆمەڵی ئیسلامی دەكەین هەوڵی ڕاستەقینە بدات بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی ناو حزبەكەی و ئێمەش بەڵێن دەدەین لەدەرەوەی ئەو حزبە هاوكاری دڵسۆزیان بین بۆ پڕۆسەی چاكسازی ڕیشەیی لە كۆمەڵی ئیسلامی و هەر پڕۆژەیەكی ئیسلامی دیكە.

جەختیش لەوە دەكەنەوە، دەست لەكاركێشانەوەمان لەو حزبە مانای دەستبەرداربوونمان ناگەیەنێ لە پڕۆژە ئیسلامی و چاكسازییەكان، بەڵكو دەبێتە سەرەتای دەستپێكی قۆناغێكی نوێی بانگەوازی ئیسلامی و پڕۆسەی چاكسازی سیاسی ڕیشەیی لەهەرێمی كوردستان.

بۆ وەرگرتنی ڕای فەرمی كۆمەڵی ئیسلامی (خەڵك) پەیوەندی كرد بە ڕێبوار حەمەد، وتەبێژی كۆمەڵی ئیسلامی،

راپۆرت

(خەڵك) وردەكاری جووڵەی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان بەرەو سنوورەكانی ئێران بڵاودەكاتەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ
هاوكات لەگەڵ زۆرتربوونی گرژییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران و مۆڵدانێكی هێزێكی زۆری سوپای پاسداران بە چەكوچۆڵی قورسەوە لە سنوورەكانی هەرێمی كوردستان، هێزی پێشمەرگەی كوردستان دەست بەجووڵە دەكات بەرەو سنوورەكانی ئێران.

بەپێی زانیارییەكانی گەیشتوو بە (خەڵك) لەسەرچاوە هەرێمییەكانەوە، هێزێكی پێشمەرگەی كوردستان ئەوانەی سەر بە یەكێتی نیشتمانی كوردستانن، بە چەكی قوورسەوە بەرەو سنوورەكانی ئێران لە ناوچەكانی پشدەر و ڕانیە و قەڵادزێ  جووڵەیان پێكراوە.

هاوكات لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا هێزێكی زۆری سوپای پاسداران بە چەكی قوورسەوە لە سنوورەكانی هەرێمی كوردستان لە ناوچەكانی شنۆ، پیرانشار، سەردەشت، مەریوان و سەرپێڵی زەهاو جێگیربوون و خەریكی خۆڕێكخستنەوە و نوێكردنەوەی پایەگا كۆنەكانن بەتایبەت لە ناوچەی جاسووسانی سەردەشت هاوسنوور لەگەڵ ناوچەكانی پشدەر و شاڕباژێڕ لە هەرێمی كوردستان.

سەرچاوەیەكی لەشكری كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێتەوە بۆ (خەڵك)ی ڕوونكردەوە ئەو جموجۆڵە لەشكرییانە پەیوەندییان بە زۆرتربوونی گرژییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێرانەوە هەیە، بەتایبەت ئێران ئامادەكاری لەشكری خۆی دەكات بۆ پاراستنی سنوورەكانی و ڕێگری لە دەربازی هێزی چەكداری حیزبە ئۆپۆزسیۆنە كوردییەكان كە هێزی چەكداریان لەسەر سنوورەكان هەیە.

هەروەها سەرچاوەكە، ڕوونیشیكردەوە، جووڵەی هێزەكانی پێشمەرگەش لە چوارچێوەی ئامادەكاری پێشوەختە بۆ هەر پێشهاتێك بەتایبەت كە لە هەندێك ناوچە هێزی ئۆپۆزسیۆنی كوردی ئێران لە نێو خاكی هەرێمدا هەن و لەگەڵ دروستبوونی گرژیی یان تێكچوونی ڕەوشی نێوخۆی ئێران ڕەنگە دەربازی نێو ڕۆژهەڵاتی كوردستان ببن و لەم حاڵەشدا ئەگەری تێكەهەڵچوونی لەشكری و تێكچوونی ڕەوشی ئاسایشی ناوچە سنوورییەكانی هەرێم هەیە.

لەبارەی جووڵەكردن بە هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان، قارەمان شێخ كەمال جێگری سەرۆك ئەركانی هێزەكانی پێشمەرگەی هەرێمی كوردستان لە لێدوانێكدا بۆ (خەڵك) جووڵەكردنی بە هێزەكانی پێشمەرگە بەرەو دەڤەری ڕاپەڕین پشتڕاستكردەوە و ئاشكرایكرد “ئەوە هەنگاوێكی نوێی هێزی پشتیوانی دووە كە لە ڕانیە بارەگایەكی نوێیان كردووەتەوە”.

هاوكات ناوبراو ڕاشیگەیاند، هەندێك چەك و هێز هەیە، گواستراونەتەوە بۆ سنووری ڕاپەڕین، بەڵام پەیوەندی بە ئێران و هیچ شوێنێكی دیكەوە نییە.

ئاشكراشیكرد، جوڵە بە یەكەكانی سەر بە هێزی پشتیوانی دوو لە سلێمانی كراوە و چووەتە بارەگایەكی نوێی هێزی پشتیوانی دوو لە ناوچەی پشدەر.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ئەمڕۆ ساڵوەگەڕی كۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا ئەمینە

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەمڕۆ دووهەمین ساڵوەگەڕی كۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا ئەمین سیاسەتمەداری ناسراوی كوردە.

نەوشیروان مستەفا ئەمین بە سیاسەتمەدار و نووسەرێكی نێوداری كوردستان ناسراوە ‌و كاریگەری گەورەی لەسەر گۆڕەپانی سیاسی باشووری كوردستان هەبووە.

نەوشیروان مستەفا ئەمین لە 22ی كانوونی دووهەمی 1944 لە شاری سلێمانی لە دایكبووە و قۆناغەكانی سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندی لە سلێمانی و كۆلێژی زانستە سیاسییەكانی لە بەغدا خوێندووە.

ناوبراو لەسەرەتای ساڵانی شەستەكانەوە پەیوەندی بەكاری ڕێكخراوەیی و سیاسی لە نێو ڕیزەكانی یەكێتی قوتابیانی كوردستان- پارتی دیموكراتی كوردستاندا كردووە و دواتر یەكێكبووە لە دامەزرێنەرانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە ساڵی 1975 و دواتریش بووەتە جێگری سكرتێری گشتی یەكێتی.

لە ساڵی 2009دا بزووتنەوەی گۆڕانی دامەزراندووە و بووەتە ڕێكخەری گشتی ئەو حزبە.

ناوبراو خاوەنی چەندین كتێبە لە بوارەكانی مێژوو و ڕۆژنامەوانی و ئەدەبی كوردیدا و لەبەشێك لە كتێبەكانیدا تیشكی خستووەتەسەر مێژووی شۆڕشی كورد و ناكۆكییەكانی نێو شۆڕشەكان.

نەوشیروان مستەفا ئەمین لە 19ی ئایاری 2017 دوای ململانێیەكی زۆر لەگەڵ نەخۆشیدا لە شاری سلێمانی كۆچی دواییكرد و لە گردی زەگەرتە بارەگای سەرەكی گۆڕان لە شاری سلێمانی بەخاك سپێردرا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ئەمڕۆ ساڵوەگەڕی یەكەم هەڵبژاردنی پەڕلەمان و سەرۆكایەتی كوردستانە

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەمڕۆ ساڵوەگەڕی یەكەم هەڵبژاردنی پەڕلەمان و سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستانە لە 19ی ئایاری 1992.

لە 19ی ئایاری 1992 دوای ڕاپەڕینەكەی ئاداری 1991 یەكەم هەڵبژاردنی پەڕلەمانی كوردستان ئەنجامدرا كە تێیدا حەوت لیست و قەوارە بەشدارییان تێدا كرد.

بەپێی یاسای هەڵبژاردنەكان كە لەلایەن كۆمەڵێك یاساناسەوە ئامادەكرابوو و بەرەی كوردستانی پەسەندیكردبوو، پێویستبوو هەرلایەنێك 7%ی دەنگەكان بەدەستبهێنێت بۆ ئەوەی بگاتە پەڕلەمان، بەمهۆیەوە تەنها پارتی و یەكێتی و زەحمەتكێشان گەیشتنە پەڕلەمان.

پارتی و یەكێتی لە كۆی 105 كورسی پەڕلەمان نیوەی كورسییەكانیان بەدەستهێنا و پێنج كورسیش بۆ مەسیحییەكان داندرا.

لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردنەكان ناكۆكی كەوتە نێوان پارتی و یەكێتی و ئەنجامەكەیان پەسەندنەكرد وەكخۆی كە بە پێی ئەنجامەكان پارتی بە ڕێژەیەكی كەم لەپێش یەكێتییەوە بوو، بەڵام دواتر بە ڕێككەوتن حكومەتی هەرێم لە نێوان پارتی و یەكێتیدا پێكهات.

دواتر بەهۆی هەڵگیرسانی شەڕی نێوخۆوە هەڵبژاردنی خوولی دووهەم دوای سێزدە ساڵ لە 30ی كانوونی دووهەمی 2005 سازكرا و تێیدا یەكێتی و پارتی لیستی هاوبەشیان هەبوو و زۆرینەی كورسییەكانیان بەدەستهێنا.

خولی سێهەمیش لە 25ی تەمووزی 2009 هەڵبژاردنی بۆ سازكراو یەكێتی و پارتی بە هەمانشێوە لیستی هاوبەشیان هەبوو، بۆیەكەمجار لیستێكی بەهێزی ئۆپۆزسیۆن بە ناوی گۆڕان پەیدابوو كە 25 كورسی هێنا و كورسییەكانی یەكێتی و پارتی بۆ 59 كورسی دابەزین.

هەڵبژاردنی خوولی چوارهەم لە 21ی ئەیلوولی 2013 سازكرا و یەكێتی و پارتی هەریەكەیان لیستی خۆیان هەبوو لەگەڵ لیستە ئۆپۆزسیۆنەكاندا پارتی 38 كورسی و یەكێتی 18 كورسییان بەدەستهێنا و گۆڕان 24 كورسی بەدەستهێنا.

خولی پێنجەمی پەڕلەمانیش دوای ساڵێك لە دواخستنی لە 30ی ئەیلوولی 2018 سازكرا و پارتی و یەكێتی و لیستە ئۆپۆزسیۆنەكان بە لیستی سەربەخۆ بەشداربوون، پارتی 45 كورسی و یەكێتی 21 كورسی و گۆڕان 12 كورسییان بەدەستهێنا.

بە ڕای چاودێرانی سیاسی لە ماوەی 27 ساڵی ڕابردووی تەمەنی پەڕلەمانی كوردستان و لە هەر پێنج خولەكەیدا پەڕلەمان لەلایەن حزبە دەسەڵاتدارەكانەوە دەستوپێی بەستراوە و ڕێی لێگیراوە كە كاروباریی ئاسایی و یاسایی خۆی لە یاسادانان و چاودێریكردن بكات، بگرە بۆ بەرژەوەندییەكانی حزب و دەسەڵاتدارەكان بەكارهێندراوە لە قۆناغەكاندا.

گرنگترین ئەو ڕووداوانەی لە ماوەی 27 ساڵی ڕابردوودا بەسەر پەڕلەمانی كوردستاندا هاتوون یەكێكیان بریتییە لە ڕووداوەكانی 31ی ئابی 1996 كە لە گەرمەی چڕبوونەوەی شەڕی نێوخۆی پارتی و یەكێتیدا لەشكری عیراق بەتانك و زرێپۆشەوە هاتەوە نێو گۆڕەپانی پەڕلەمان.

یەكێكی دیكەشیان لە كاتی چڕبوونەوەی ناكۆكییەكانی پارتی و گۆڕان لەسەر یاسای سەرۆكایەتی هەرێم لە مانگی ئۆكتۆبەری 2015 لەلایەن هێزە ئەمنییەكانی هەولێرەوە ڕێ لە گەڕانەوەی یوسف محەمەد سەرۆكی پەڕلەمان گیرا و دەرگەی پەڕلەمان داخرا.

پەڕلەمانی كوردستان لە تەمەنی خۆیدا جگە لە خوولی چوارهەم، لە سەرجەم خولەكانی دیكەدا سەرۆكەكانی پارتی و یەكێتی بوون، لەخوولی چوارهەمدا یوسف محەمەد لە پشكی گۆڕان سەرۆكی پەڕلەمان بوو، بەڵام دوای كەمتر لە دووساڵ لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانەوە لە پۆستەكەی دوورخراوە.

هاوكات لە هەمان ڕۆژدا لە 19ی ئایاری 1992دا هەڵبژاردن بۆ ڕێبەری بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردستان سازكرا و تێیدا جەلال تاڵەبانی، مەحمود عوسمان، مەسعود بارزانی و عوسمان عەبدولعەزیز خۆیان كاندیدكرد، بەڵام بەهۆی پەسەندكردنی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنەوە هیچكام لە كاندیدەكان نەبوونە ڕێبەری كوردستان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان