ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

ژمارەی قوربانیانی جەنگی سوریا ڕادەگەیەنرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
جەنگی هەشت ساڵەی سوریا، بۆتە مایەی كوژرانی زیاتر لە 370 هەزار كەس كە زیاتر لە 112 هەزارییان مەدەنین، ئەمەش بەپێی ئامارێك كە لەلایەن ڕوانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ بە ئاژانسی (فرانس پرێس) ڕاگەیەندراوە.

سوریا لە ناوەڕاستنی مانگی ئاداری 2011وە بەدەست ناكۆكییەكی خوێناوییەوە دەناڵێنێت كە لە خۆپیشاندانە ناڕەزاییەكانی دژ بە حكومەتەوە دەستیپێكرد كە بەخێرایی سەركوتكران و بەو هۆیەوە جەنگێكی كاولكاریی لە وڵاتەكەدا ڕویدا و چەندان لایەن بەشدارییان تێدا كرد.

بەپێی ڕوانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ، 371 هەزار كەس كوژراون و 222 هەزارییان لە دەستپێكردنی ناكۆكییەكان لە 15 ئاداری 2011 كە لە نێوانیاندا زیاتر لە 112 هەزارییان مەدەنین، لەنێوان ئەوانیشدا زیاتر لە 21 هەزار منداڵ و 13 هەزار ژن هەن.

دوایین بەرەنجامی ڕوانگەی سوریا لە 13ی ئەیلولدا بوو كە ئاماژەی بە كوژرانی زیاتر لە 360 هەزار كەس كرابوو.

سەبارەت بە كوژراوە سەربازییەكانیش، روانگەكە سەرژمێری كوژرانی زیاتر لە 125 هەزار كەسی كردووە لە هێزە حكومییەكانی سوریا و چەكدارانی سەر بە دیمەشق كە هەڵگری ڕەگەزنامەی جیاجیان، بەڵام زیاتر لە نیوەی ئەو كوژراوانە سەربازەكانی سوریان.

لەبەرانبەردا، لانی كەم 67 هەزار كەس لە چەكدارانی ئۆپۆزسیۆن و هێزەكانی سوریای دیموكرات كە یەكینەكانی پاراستنی گەلی كورد پێكهاتەی سەرەكی پێكدەهێنن، كوژراون.

هەروەها نزیكەی 66 هەزار لە چەكدارانی ڕێكخراوی داعش و بەرەی تەحریری شام (بەرەی نوسرەی پێشوو) و چەكدارانی بیانی لە گروپە توندڕەوەكانی تر، كوژراون.

روانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ دەڵێت، ئەو ئامارە هەموو ئەوانەی لەخۆگرتووە كە توانیویەتی بەهۆی بۆردومان و لە شەڕەكاندا كوژرانیان دۆكۆمێنت بكات، ئەوانەش ناگرێتەوە كە بەهۆی ئەشكەنجەدان لە گرتوخانەكانی حكومەتدا گیانیان لەدەستداوە، یان ئەوانەی بێسەروشوێنن و ڕفێنراون لەلایەن ئەو هێز و گروپانەی لە سوریادا هەن.

جیهان

ئێران شەڕ دژی پەكەكە ڕەتدەكاتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
دوای ئەوەی وەزیری ناوخۆی توركیا دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی سەربازی دژی پەكەكە بە هاوبەشی ئێران ڕاگەیاند، سەرچاوەیەك لە سەرۆكایەتی ئەركانی سوپای ئێران ئەو قسانە ڕەتدەكاتەوە و دەڵێت: “ئێران شەڕی دژی پەكەكە نەكردووە”.

ئەمڕۆ دوو شەممە، سولەیمان سۆیلۆ، وەزیری ناوخۆی توركیا ڕایگەیاند، كە لە بەیانی ئەمڕۆوە بە هاوبەشی لەگەڵ ئێران هێرشی سەربازی بۆ سەر پەكەكە لە ناوچەكانی ڕۆژهەڵاتی وڵات دەستی پێ‌ كردووە.

لای خۆشیەوە، ئاژانسی (فارس)ی فەرمی ئێران لە زاری سەرچاوەیەكی سەرۆكایەتی ئەركانی سوپاوە ئەوەی ڕەتكردەوە و ڕایگەیاند، پڕۆسەی سەربازی توركیا لە دژی پەكەكە لە بەیانی ئەمڕۆوە لە ناوچەكانی ڕۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە دەستی پێ‌ كردووە، بەڵام هێزە سەربازییەكانی ئێران بەشدارییان لەو شەڕەدا نەكردووە”.

جەختیشی كردۆتەوە، كۆماری ئیسلامی ئێران بەهیچ شێوەیەك ئامادە نییە بەشداری بكات لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی توركیا دژی پارتی كرێكارانی كوردستان.

ئەم هێرشەی توركیا بۆ سەر پەكەكە لەكاتێكدایە، كە دوێنێ‌ یەك شەممە، هێزەكانی پاراستنی گەل (هەپەگە)ی باڵی سەربازی پەكەكە، كوژرانی 23 سەربازی توركیایان لە ناوچەی برادۆست لە سنووری پارێزگای هەولێری هەرێمی كوردستان ڕاگەیاند.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئیبراهیمی بۆ جەزائیرییەكان: نەكەونە ئەو هەڵەیەی عیراقییەكان بەرانبەر بە سەدام حسێن كردیان

خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزیری پێشووتری دەرەوەی جەزائیر هۆشداری دەدات لە دوستبوونی پشێوی لە وڵاتەكەی و ڕایدەگەیەنێت، “داواكاریی خۆپیشاندەران ئەوەیە كە دەڵێن، هەمووتا دەستبەجێ‌ بڕۆن، هەر ئەمەش بوو وایكرد وڵاتێكی گەورەی وەك عیراق دووچاری داڕوخان ببێت”.

ئەخزەر ئیبراهیمی، وەزیری پێشووتری دەرەوەی جەزائیر، لە پەیامێكیدا بۆ خۆپیشاندەرانی وڵاتەكەی لە دژی عەبدولعەزیز بوتەفلیقەی سەرۆكی جەزائیر، ڕایگەیاندووە، “نیگەرانی زۆری هەیە وڵاتەكەی پشێوی بەخۆوە ببینێت، لەگەڵ پێداگری خۆپیشاندەران لەسەر پێویستی دەستبەجێ‌ ڕۆیشتنی چینی فەرمانڕەوا لە دەسەڵات”.

بە وتەی ئیبیراهیمی، “داواكاریی خۆپیشاندەران ئەوەیە، كە هەمووتان دەستبەجێ‌ بڕۆن، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی وڵاتێكی گەورەی وەك عیراق دووچاری داڕمان ببێت لەكاتی ڕوخانی ڕژێمەكەی سەدام حسێن”.

ئەخزەر ئیبراهیمی دەڵێت: “داواكردن بە ڕۆیشتنی هەمووان ئاسانە، بەڵام جێبەجێكردنی قورسە، چونكە جەزائیر پێویستی بەو پیاوانە هەیە، كە وڵات بە ئاسایش و سەقامگیری دەهێڵنەوە”، پرسیاریش لەخۆپیشاندەران دەكات و دەڵێت: “عیراقێكی ترتان دەوێت لە جەزائیر؟ ڕاستە حاڵەتی جەزائیری جیاوازە، بەڵام پێویستە بەئاگابین”.

ئەو سیاسەتمەدارەی جەزائیر پێیوایە، “داواكاریی هەمووتا بڕۆن، بووە مایەی داڕوخانی عیراق، مامۆستایان و پۆلیسیش سەر بە ئیدارەكەن، ڕاستە هەموو ئەوانە بڕۆن؟”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

پیاوێكی تورك لە هۆڵەندا بەدەسترێژی گوللـە 3 كەسی كوشت

خەڵك- بەشی هەواڵ
فان زانین، سەرۆكی شارەوانی شاری ئۆترێختی هۆڵەندا، كوژرانی 3 كەس و برینداربوونی 9 كەسی تر ڕادەگەیەنێت لە ڕووداوی دەستڕێژی گوللـە لە وێستگەی شەمەندۆفێری شارەكە، هاوكات دەسەڵاتداران بەشێوەیەكی كاتی خوێندنگەكانیان لە شارەكەدا داخست.

بە گوێرەی هەواڵی میدیاكانی هۆڵەندا، پیاوێكی بە ڕەچەڵەك توركی تەمەن 37 ساڵان، لە وێستگەی شەمەندۆفێری شاری ئۆترێختی هۆڵەندا، دەستڕێژی گوللـەی لە خەڵك كردووە و بەو هۆیەوە 3 كەس كوژراون و 9 تر برینداربوون.

پێشتر، مارك ڕۆتێ‌، سەرۆك وەزیرانی هۆڵەندا، بەدووری نەزانیبوو فاكتەری پشت هێرشەكە تیرۆریستی بێت.

ڕۆتێ‌ لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاندبوو، “لەمڕۆدا پۆلیس و داواكاری گشتی لێكۆڵینەوە لە ڕووداوی وێستگەی شەمەندۆفێری ئۆترێخ دەكەن، بەدووریشی نازانین فاكتەری پشت ڕووداوەكە تیرۆریستی بێت، لەئێستاشدا بەشوێن ئەنجامدەر، یان ئەنجامدەراندا دەگەڕێن بۆ دەستگیركردنیان”.

لای خۆیەوە فێردیناند گرابر هاوس، وەزیری دادی هۆڵەندا ڕاگەیاندبوو، لە شاری ئۆترێخت، ئاستی هەڕەشەی ئەمنی بۆ پلەی پێنجەم بەرزكراوەتەوە، ناوچەكانی تری وڵاتیش لە پلەی چوارەمدا دەمێننەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان