ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان
ریکلام

راپۆرت

مانگی ڕەمەزان و دیاردەی بەهەدەردانی خۆراك

خەڵك-بەشی ھەواڵ

بونیادی ئابوریی ئێمە زۆر لاوازە و بنەمای بەرهەم هێنانمان نییە و بوینەتە بەرخۆر و مەسرەف گەرا و ڕۆژ دوای رۆژیش لەگەڵ شەپۆلی بەجیهانی بووندا بەبەكاربەر بوونمان  تۆختر دەبێتەوە.

ریكلام و ئینتەرنێت و كرانەوەی وڵاتی ئێمە بە ڕوی دنیادا وكەم تا زۆر باش بوونی داهات و دەرامەتی خەڵك  وای كرد چەندایەتی و چۆنایەتی بەكارهێنانی كاڵاو خزمەتگوزارییەكان لای تاكی ئێمە گۆڕانی بەسەردا بێت  و تەنانەت وای لێهاتووە دیاردەی بەهەدەردانی داهات و كەرەستەكانی لێ‌  دەكەوێتەوە و لە ژێر كاریگەری مۆدێرنەدا دیاردەی هەڵە خەرجی و خراپ بەكارهێنانی داهات سەری هەڵداوە.

لەم وڵاتەدا بەهۆی نەبوونی سیستەمێكی بانكی پێشكەوتوو كە هاوڵاتی ئێمە متمانەی پێ بكات كە پاشەكەوتی  خۆی تیا هەڵبگرێت، هێندەی تر گرفتەكەی قوڵتر كردۆتەوە، بە پێ ی ڕاپۆرتێكی تۆڕی ڕووپێویی عێراقی كە لەسەرانسەر ی عێراقدا رووپێویی بۆ خەرجییەكانی تاكی عیراقی كردووە و بۆیان دەركەوتووە، هەر تاكێكی شاری سلێمانی مانگانە ٣١٨ هەزار دینار خەرج دەكات، بە جۆرێك خەڵكی شاری سلێمانی لە ڕوی فرە خەرجییەوە ریزبەندی یەكەمی وەرگرتووە لەسەر ئاستی عێراق، هەروەها تاكێكی شاری هەولێر مانگانە ٢٧١ هەزار دینار خەرج دەكات، كە پلەی دووەمی وەرگرتووە لە عێراقدا لە ڕوی زێدە خەرجییەوە، لە كاتێكدا تاكێكی شاری بەغداد مانگانە ٢١٧ هەزار دینار خەرج دەكات، ئەم ئامارانە بوونی دیاردەی هەڵەخەرجی و زێدە خەرجیمان پێ دەڵێن لە هەرێمی كوردستاندا، لەمانگی رەمەزانیشدا ئەم دیاردەی زێدە خەرجییە زیاتر دەبێت، لەگەڵ ئەوەی ئەگەر بە پێی پێداویستییەكان بێت لە مانگی رەمەزاندا ژەمێكی سەرەكی خواردن كەم دەبێتەوە، بەڵام  لە بری ئەوەی خەرجی خەڵك كەم بكات، بە پێچەوانەوە خواست و خەرجی خەڵك زیاد دەكات.

بە پێی توێژینەوەیەك لە وڵاتە ئیسلامییەكاندا لە مانگی ڕەمەزاندا ٣٠٪ خەرجییەكان بەراورد بە مانگەكانی تر  زیاد دەكات، ئەمەش وادەكات نرخی كاڵاو خزمەتگوزارییەكان لە بازاڕدا بەرز ببنەوە و بازرگانەكانیش ئەو هەلە دەقۆزنەوە و زیاتر لە جاران یاری بە نرخەكانەوە دەكەن، هۆكارێكی سەرەكی ئەم دۆخە خەڵك خۆیەتی، كە بە لێشاو ڕوو دەكەنە بازار بۆ كڕینی پێداویستییەكانیان، ئەمە جگە لەوەی لە ژێر كایگەری دەروونی ڕۆژوودا شمەكی پێویست و ناپێویست دەكڕن و دواتریش بە شێكی زۆری دەبێتە خاشاك و لە نێویشیاندا خۆراك دەكرێتە نێو زبڵدانەكانەوە.

بە پێی ئامارێكی ناڕەسمی ٣٠٪ی خواردن لە كوردستادا دەكرێتە ناو زبڵدانەكانەوە و ئەمەش نیشانەی بە هەدەردانی مادە و كەرەستە خۆراكیەكانە، كە بە هیچ پێوەرێك قابیلی قبوڵ نییە، لەم دۆخەشدا كە هەرێم ڕوبەرووی ئاڵۆزی و چەندین قەیرانی دارایی و سیاسی بۆتەوە و موچەی فەرمانبەران بەردەوام دوادەكەوێت، باش وایە تەندروستانە ئیدارەی داهات بكرێت و هۆشیاری بەكارهێنانی تاكەكان لە رێگەی ڕاگەیاندن و ڕێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی و كۆمەڵەكانی پاراستنی بەكاربەرەوە خەڵك لەو مەسەلەیە ئاگاداربكرێنەوە و لەو رێگەیەوە كەلتوری بەكارهێنان گۆڕانی بەسەردا بێت.

پارە و داهات موڵكی تاكە كەسە، بەڵام مادە و كەرەستەكان موڵكی گشتین و مافی ئەوانی تریشی تێدایە و ئەوەی دەرێژرێت ئەوانی تر پێویستیان پێیەتی، بە پێی ئامارێكی شارەوانی سلێمانی، ڕۆژانە لەو شارە ١٢٥٠ تەن خاشاك هەیە، كە نزیكەی نیوەی پاشماوەی خۆراكە، ٢٠٦ شوێن لە سلێمانیدا هەن خواردن پێشكەش دەكەن و رۆژانە بەشێكی زۆری بەرماوەی میوانەكان فڕێ دەدەن، هەروەها لە شاری هەولێر ڕۆژانە ٢٥٠٠ تەن خاشاك هەیە، كە بەشێكی زۆری خۆراكە، لەسەر ئاستی تاك و دەوڵەت بەباشی ئیدارەی مادە و كەرەستەكان ناكرێت، بۆ نمونە خێزانێك  پێویستیان بە برێكی دیاریكراو خواردن هەیە، زیاتر ئامادە ئەكەن و زیادەكەشی هەڵناگیرێت و دەكرێتە حاویەكانەوە.

لە وڵاتی ئەڵمانیا وەك چۆن بانكی پارە هەیە ئاوا بانكی خۆراك هەیە، هەر كەسێك خۆراكی زیادەی هەبێت بە شێوەی خام بێت یان خواردنی ئامادە دەبرێتە ئەوەێ بەسەر هەژاراندا دابەش دەكرێت، بە پێی ئامارێكی ڕێكخراوی فاو (FAO)، ساڵانە زیاد لە  ١ ملیۆن و ٣٠٠ هەزار تەن خۆراك لە جیهاندا فرێ دەدرێت، ئەگەر بخەمڵێنرێت بە پارە نزیكی بەھای تریلیۆنێك دۆلار دەبێت.

پسپۆرانی فاو دەلێن: بە چارەكێكی ئەو پارەیە دەتوانرێت برسێتی جیهانی پێ چارەسەر بكرێت كە زیاتر ملیارێك برسی لە جیهاندا هەیە و ٢ ملیاریش بەد خۆراك لە جیهاندا هەیە، لە بەرامبەریشدا زیاد لە ملیارێك خەڵك كێشەی زیادەی كێشیان هەیە  و ٥٠٠ ملیۆن قەڵەویش لە جیهاندا هەن.

خەڵكانێك لە دونیادا لە تێریدا و خەلكانێكیش لە برساندا سكیان ژان دەكات، لە كۆتاییدا بە ئومێدی ئەوەی تاكی ئێمە هۆشیار بێتەوە لە كاتێكدا هەست بە تێری ئەكات، بزانێت  هاوزەمان كەسانێك هەن لە برسێتییەكی توانا پروكێندان و بتوانین سنورێك بۆ دەست بڵاوییەكانمان دابنێین و ئەوە بكڕین كە پێوستمان پێیەتی، نەك ئەوەی ئارەزوی ئەكەین، ئەوەشی ئەیكڕین باش ئیدارەی بكەین  بە تایبەت مادە خۆراكییەكان كە هیچ پێوەرێكی ئاسمانی و زەمینی رێگە بە بە فیڕۆدان و بەهەداردانی نادات.

راپۆرت

ڕووداوەكەی ئەهواز، تاران تووشی شۆك دەكات
ئێران؛ سعودیە و ئیسڕائیل و هێزە كوردیەكان تۆمەتبار دەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
لە سەروبەندی یادكردنەوەی جەنگی 8 ساڵەی ئێران- عیراق لە هەشتاكانی سەدەی ڕابردوو، لە پارێزگای ئەهواز لە باشووری ڕۆژئاوای ئێران، هێرشێكی چاوەڕوان نەكراو كرایە سەر نمایشێكی سەربازی ئەو وڵاتە و ژمارەیەكی زۆر كوژراو و برینداری لێكەوتەوە، هەرچەندە گروێكی چەكداری ئۆپۆزسیۆن كردەكەیان خستە ئەستۆی خۆیان، بەڵام كۆماری ئیسلامی ئێران هەریەكە لە سعودیە و ئیسڕائیل و هێزە كوردیەكانی ئۆپۆزسیۆنی ناو هەرێمی كوردستان تۆمەتبار دەكات.

  پەرلەمانتارێكی ئێرانی: لە هەرێمی كوردستانەوە هاتوون
ئەبو فەزڵ بیغی، جێگری سەرۆكی لیژنەی ئاسایشی نیشتمانی لە پەرلەمانی ئێران دەڵێت: “ئەو گروپە تیرۆرستیەی كردەكەی ئەهوازیان ئەنجامداوە لە كوردستانی عیراقەوە هاتوون و پاڵپشتی سعودیە و موساد-ی ئیسڕائیل-یان هەیە.

ئەو پەرلەمانتارە بە ئاژانسی (سپۆتنیك)ی ڕوسی ڕاگەیاندووە، ئەو گروپە تیرۆرستیە لە هەرێمی كوردستانەوە هاتوون و بەپێی زانیارییەكانیش، كە پێیان گەیشتووە پشتیوانی سعودیە و ئیسڕائیلیان هەیە و لەو گروپانەن، كە پێش ماوەیەك لەلایەن ئێرانەوە لەناو هەرێمی كوردستان بارەگاكانیان كرایە ئامانج.

بەیانی ئەمڕۆ شەممە 22ی ئەیلولی 2018 لە شاری ئەهواز بەهۆی ئەنجامدانی هێرشێكی سەربازی بۆ سەر نمایشی پاسدارانی ئێران 28 كەس كوژران و 60 كەس-یش بریندار بوون و وەك ئەو پەرلەمانتارەش دەڵێت: “سەرجەم هێرشبەرەكان كوژراون”.

  سەرۆكی ئێران هەڕەشە دەكات
لە كاردانەوەی ئەو هێرشەی سەر پاسداران، حەسەن ڕۆحانی، سەرۆك كۆماری ئێران ڕایگەیاند، كە وەزارەتی هەواڵگری و دەزگا ئەمنیەكان ڕاسپێردراون تا سەرجەم هەوڵیان بخەنەگەڕ بۆ دۆزینەوەی ئەندامدەرانی هێرشەكە، كە بەهۆیەوە دەیان كوژراو و بریندار هەبوون.

دەشڵێت: “وەڵامی كۆماری ئیسلامی ئێران زۆر توند دەبێت سەبارەت بە بچوكترین هەڕەشە لەسەر ئاسایشی ئێران”.

وەك ئاژانسی (فارس)ی ئێرانی بڵاویكردەوە، دوابەدوای هێرشەكەی سەر نمایشە سەربازیەكەی پاسداران، شەڕ و ڕووبەڕووبوونەوە لەنێوان هێزە نیزامیەكان و “چەكدارە توندڕەوەكان” دروست بووە و سەرجەم چەكدارەكان كوژراون.

  هێزێكی ئۆپۆزسیۆن بەرپرسیارێتی خۆی ڕاگەیاند
(بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی عەرەبی بۆ ڕزگاركردنی ئەهواز)، كە هێزێكی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانیە بەرپرسیارێتی ئەو هێرشەی گرتە ئەستۆی خۆی و ڕایگەیاند، “ئێمە بەرپرسیارین لەو هێرشە”.

یەعقوب حر تەستری، وتەبێژی بزوتنەوەكە ڕایگەیاندووە، “ڕێكخراوی بەرگری نیشتمانیی ئەهواز” كە ژمارەیەك هێزی چەكداری لەخۆگرتووە بەرپرسیارە لە هێرشەكەی سەر نمایشە سەربازیەكەی سوپای ئێران.

  پاسداران: سعودیە لەپشت هێرشەكەیە
پاسەوانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە گروپی ئەهواز لە پشت ئەنجامدانی هێرشەكەوەن بۆ سەر نمایشە سەربازیەكە و جەختیشی كردۆتەوە، “سعودیە لە پشت پاڵپشتی كردنی ئەو بزوتنەوە تیرۆرستیەوەیە”.

عەمید ئەبو فەزڵ سكارجی، وتەبێژی هێزە سەربازیەكانی ئێران بە ئاژانسی (ڕۆیتەرز)ی ڕاگەیاندووە، ئەنجامدەرانی هێرشەكە ئەندامی ڕێكخراوی داعش نیین، بەڵام پەیوەندییان بە ئەمریكا و ئیسڕائیل-ەوە هەیە.

وتوشیەتی، “ئەنجامدەرانی هێرشەكەی ئەهواز پشتیان بە هەواڵگری ئەمریكا و موساد بەستووە و لەلایەن دوو دەوڵەتی كەنداو-ەوە پشتیوانی دەكرێن و مەشقیان پێ‌ دەكرێت”.

  حزبە كوردیەكان تۆمەتەكان ڕەتدەكەنەوە
دوابەدوای تۆمەتباركردنیان لەلایەن چەند بەرپرس و پەرلەمانتارێكی ئێرانیەوە بە ئەنجامدانی ئەو هێرشەی ئەهواز، حزبە كوردیەكانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنن، ئەو تۆمەتانە نابەرپرسانەن.

ڕێبین سەلام، سەركردە لە حزبی دیموكراتی كوردستان بە ماڵپەڕی (بغداد الیوم)ی ڕایگەیاندووە، ئەو تۆمەتانە نابەرپرسانەن و لە بەرژەوەندی هەرێمی كوردستان نییە پشتی ئەو كردانە بگرێت، چونكە پەیوەندیەكانمان لەگەڵ تاران مێژووین و ئەوە لەبیر ناكرێت، كە پاڵپشتی گەلی كورد بوون بەتایبەتی لە ڕۆژانی شۆڕشی كوردی لەو كاتەی لەلایەن سەدام حسێن-ەوە سەركوت دەكران.

وتیشی، “ئەو تۆمەتانە هەوڵێكە بۆ بیانوو هێنانەوە بۆ هەڵوێستی ئێران، كە دەیانەوێت لەو ڕێگەیەوە قەیران دروست بكەن لە ناوچەی هەناردەی نەوت”.

ئاماژەی بەوەشكردووە، كە یەكەم هەنگاو ئەوەبوو ویستیان گەرووی هورموز دابخەن و ئێستاش دەیانەوێت ململانێكە بگوازنەوە بۆ هەرێمی كوردستان تاوەكو نەوت هەناردە نەكات، بەلام سەركەوتوونابن.

جەختیشی كردۆتەوە، لە ئێستادا چاوەڕێی هەڵوێستی فەرمی حكومەتی ئێران دەكەن لەسەر زاری وتەبێژی فەرمی، چونكە هەرێمی كوردستان لەڕووی جوگرافیەوە دوورە لە ئەهواز و لە بەرژەوەندی هەرێم نییە پشتی ئەو جۆرە هێرشانە بگرێت و هیچ كێشەیەكیشمان لەگەڵ ئێران نییە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

چەند كۆمپانیایەك دەڵێن ئاوی سلێمانی پیسە و بەڕێوەبەرایەتی ئاو رەتیدەكاتەوە

سلێمانی – نزار جەزا

چەند كۆمپانیایەك لەشاری سلێمانی پشكنین بۆ ئاوی ماڵان دەكەن و بەئاوێكی نەشیاوی دادەنێن بۆ خواردنەوە، ئەمەش دڵەڕاوكێی لای هاووڵاتیان دروستكردووە، لەبەرامبەریشدا فەرمانگەی ئاوی سلێمانی جەختلەوەدەكاتەوە، ئاوی سلێمانی كێشەی نییە ‌و بۆ خواردنەوە شیاوە.

بەمەبەستی بەدواداچون بۆ پاكی ئاوی سلێمانی سەردانی چەند ماڵێكمان كرد، كە كۆمپانیایەك پشكنینی بۆ ئاوی خواردنەوەی ماڵەكەیان كردبوو، لەو سەردانەدا دەركەوت، ئەو كۆمپانیایەی سەردانی كردوون، وتویەتی: “ئەو ئاوەی دەیخۆنەوە بۆ خواردنەوە شیاو نییە، بۆیە پێویستە فلتەرێك بكڕن بۆ پاككردنەوەی ئاوەكەتان”.

بەپێی زانیارییەكانی (خەڵك)، ئەو فلتەرانەی بە ماڵان دەفرۆشرێن جۆرەكانیان جیاوازە و نرخەكانیشیان جیاوازە، بەجۆرێك نرخەكانیان لە 600 دۆلار تاكو هەزار و 500 دۆلار دەبێت.

عەبدوڵڵا ئەحمەد، یەكێكە لەو هاوڵاتییانەی سەردانمان كرد، لەئێستادا گومانی لا دروستبووە كە ئەو ئاوەی بەكاری دەهێنێت، پاك نییە، چونكە ئەو كەسانەی لەكۆمپانیاكەوە هاتبوون دڵنیابوون لەوەی، ئاوەكەیان بۆ خواردنەوە شیاو نییە و داوایانكرد فلتەرێكیان لێ بكڕێت.

عەبدوڵڵا وتی “ئەو پارەیەی داوادەكەن بۆ فلتەرێك زۆر گرانە و ناتوانین ئەو فلتەرانە بكڕین، بۆیە ناچارین ئەو ئاوە بخۆینەوە، هەرچەندە گومانمان لەخاوێنی ئاوەكە هەیە، بەڵام ناچارین بەكاریبێنین”.

یەكێك لەكارمەندەكانی ئەو كۆمپانیایەی كاری فرۆشتنی فلتەری ئاوە و بەماڵەكاندا دەگەڕێت بۆئەوەی پشكنین بۆ ئاوی ماڵان بكات، بە(خەڵك)ی وت:”ئاوی سلێمانی پاكە و هیچ گرفتێكی نییە و بۆ خواردنەوە شیاوە”.

ئەو كارمەندە كە پێی باشنەبوو ناوی خۆی و كۆمپانیاكەی بهێندرێت، ئەوەشی خستەڕوو، ڕاستە ئاوی بەشێك لەماڵەكانی سلێمانی پاك نییە، ئەویش بەهۆی ئەوەی ئەو بۆریەی ئاوی ماڵەكەی پێدا دەڕوات، باش نییە و قەوزەی دروستكردووە یاخود ئاسنە و ژەنگی كردووە، یان تەنكی سەربانیان پاك نەكراوەتەوە و ژەنگی كردووە، بۆیە ئەو ئاوە بۆ خواردنەوە شیاو نییە.

هاوڵاتییەکی دیکە بەناوی محەمەد جەزا، گومانی لەپاکی ئاوەکە هەیە و لەو کاتەوەی بۆتە هاوین لە دوکانەکان ئاو دەکڕێت یاخود هەفتانە دەچێتە گوندەکەی خۆیان لەکانی چەند دەبەیەک ئاو دەهێنێتەوە ماڵەکەی خۆی لەناو شار و بۆ خواردنەوە بەکاریدەهێنێت.

ئەو هاوڵاتییە وتی:”لەوەتەی بۆتە هاوین ئەو ئاوەی دێتە ناو مەڵەکەیانەوە ڕەنگی بۆ زەرد گۆڕاوە و بەتەواوی هەستی پێدەکرێت کەپیسە، بۆیە بۆ خواردنەوە بەکاریناهێنین”.

بۆ دڵنیابوونەوە لە پاكی ئاوی ماڵان پەیوەندیمان بە بەڕێوەبەری فەرمانگەی ئاوی سلێمانییەوە كرد و دڵنیاییدا لەوەی ئاوی سلێمانی پاكە و بۆ خواردنەوە شیاوە، بەجۆرێك لەژێر پشكنینی هەر سێ تاقیگەكەی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی و فەرمانگەی ژینگەی سلێمانی و فەرمانگەی ئاوی سلێمانی دەرچووە.

سەربەست عوسمان، بەڕێوەبەری فەرمانگەی ئاوی سلێمانی بۆ (خەڵك) وتی:”ئەم كۆمپانیایانە هەوڵدەدەن خەڵك بڕوتێننەوە، ئەگەرنا سەرەتا كە دەستیانپێكرد وتیان لەو شوێنانەی تۆڕی ئاویان نییە و ئاوی بیر دەخۆنەوە، دەچن پشكنین بۆ ئاوی ئەو بیرانە دەكەن و فلتەریان پێدەفرۆشن، بەڵام ئێستا بۆ هەڵخەڵەتاندنی خەڵك بەماڵەكاندا دەگەڕێن، بۆیە سكاڵایان لەسەر ئەو كۆمپانیایانە تۆماركردووە”.

ئەوەشی خستەڕوو، لەهەموو عێراقدا كەمترین حاڵەتی سكچوون و ڕشانەوە و هەندێكجار كۆلێرا، كەمترین ڕێژە تۆمار دەكات، هاوكات لەهەر تاقیگەكاندا دەركەوتووە ئەم ئاوە شیاوە بۆ خواردنەوە، كەواتە ئەمە سەلمێنەری پاكوخاوێنی ئەم ئاوەیە.

وتیشی:”ئاوی خواردنەوە پێویستە هەندێك مادەی تواوەی وەك كالیسیۆم و مەگنیسیۆم و چەند مادەیەكی دیكەی تێدابێت، بەڵام ئەم كۆمپانیایانە بە كردارێكی كارەبایی ئەو مادانەی ناو ئاوەكە دەنیشێنن و ئاوەكە دەكەنە ئاوی موقەتەر، ئەمەش هەڵخەڵەتاندنی خەڵكە”.

لەفەرمانگەی ئاوی سلێمانی لەكاتی پێویستدا لیژنەیەك دروستدەكەن، بۆ ئەو ماڵانەی گومانیان لەپاك‌و خاوێنی ئاوی ماڵەكەیاندا هەیە، بۆیە هەر هاووڵاتییەك دەتوانێت فەرمانگەی ئاوی سلێمانی ئاگاداربكاتەوە، بۆ ئەوەی سەردانی بكەن و چارەسەری گرفتەكەی بكەن.

بەڕێوەبەری فەرمانگەی ئاوی سلێمانی ئاماژەی بەوەشدا، نایشارنەوە و شەرم لەخەڵك ناكەن هەر كاتێك هەریەك لەتاقیگەكانی فەرمانگەی ئاوی سلێمانی و فەرمانگەی ژینگەی سلێمانی و بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی وتیان ئاوی سلێمانی پاك نییە، ئەو كاتە بەئاشكرا بەخەڵك دەڵێن:”ئەم ئاوە بەكارمەهێنن”، بەڵام تاكو ئێستا ئەو ئاوە خاوێنە و شیاوی خواردنەوەیە.

ساڵانە لەگەڵ هاتنی وەرزی هاویندا ئاوی سلێمانی ڕەنگی تێكدەچێت و دەگۆڕێت بۆ زەرد، هەندێك كۆمپانیاش ئەمە بەهەل دەزانن و هەوڵدەدەن فلتەری ئاوەكانیان بەسەر هاوڵاتیانیاندا ساغ بكەنەوە و حکومەتیش تائێستا نەیتوانیوە بڕوا بەهاوڵاتیان بهێنێت ئەو ئاوەی دابەشیدەکات پاکە و ڕێگری لەکاری ئەو کۆمپانیایانەش بکات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

یەكێتی و پارتی نزیكەی دوو ملیۆن دۆلاریان بۆ كاندیدەكانیان خەرج كردووە

خەڵك- بەشی هەواڵ

هەریەك لە پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتیمانی كوردستان بە 100 كاندید بەشداری هەڵبژاردنەكانی خولی پێنجەمی پەرلەمانی كوردستان دەكەن و هەر كاندیدێكی پارتی بڕی 1000 دۆلاری وەرگرتووە و تێكڕای یەك ملیۆن دۆلار دەكات”دە دەفتەر دۆلار” و كاندیدەكانی یەكێتیش هەریەكێكیان 10 ملیۆن دیناری وەرگرتووە، كە تێكڕا یەك ملیار دینار دەكات، لەكاتێكدا چارەسەری شێرپەنجە لە نەخۆشخانەكانی هیوای سلێمانی و نانەكەلی هەولێردا نەماون.

جگە لە یەكێتی و پارتی هەریەك لە گۆڕان و حزبە ئیسلامییەكان بەبڕی جیاواز پارەیان بۆ بانگەشە خەرج كردووە و زۆربەی خەڵكیش لەگەڵ ئەوەن ئەو پارەیە لە ریكلام و بانگەشەدا خەرج نەكرایە و بدرایە بەو نەخۆشخانانە.

خەرجكردنی ئەو بڕە پارە زۆرە كۆتایی خەرجییەكان نەبووە، بەڵكو زۆر لەوە زیاتر لە ریكلامی گۆرانی و سپۆنسەری فەیسبوك و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و وێنە و پۆستەر و رێكلامی مێدیاییدا خەرجكراوە، كە تائێستا هیچ ئامارێكی رەسمی لەبەردەستدا نییە كە چەند بوون، بەڵام پێشبینی دەكرێت تێكڕای حزبەكان 10 ملیۆن دۆلار تێپەڕبكات و ئەوەیش ئەگەر بخرایەتە خزمەتی كەرتی تەندروستییەوە، زۆربەی كێشەكانی دەرمانی چارەسەر دەركرد.
ململانێی حزبەكان بۆ بەدەستهێنانی زۆرترین كورسی پەرلەمان لەكاتێكدایە كە پەرلەمان مەرجەعی بڕیارەكان نییە لە هەرێمی كوردستان و بەبڕوای چاودێرانی ئابوری تەنها ناوەندێكە بۆ دەوڵەمەندبوونی كاندید و دوای چوارساڵ خانەنشین كردنیان، بەشێوەیەك لە سێ‌ خولی پێشووی پەرلەمانی كوردستاندا 500 پەرلەمانتار خانەنشینكراون و لە مانگی 11ی ئەمساڵیشدا 111 پەرلەمانتاری دیكە خانەنشین دەبن، كە موچەی هەر یەكێكیان 6 ملیۆن و 400 هەزار دینارە.

بانگەشە و بەڵێنی حزبەكانی هەرێمی كوردستان بەبڕوای چاودێرانی سیاسی هەمان ئەو بەڵێنانەی لانیكەم 15 ساڵی رابردوون و تائێستا هیچیان جێبەجێ‌ نەكراون و یەكێتی و پارتی بەڵێنی چاكسازی و موچەی و هەلی كار دەكەن و زۆرترین پارەیش بۆ ریكلام و بانگەشەكانیان خەرج دەكەن، لەكاتێكدا ئەوان خۆیان لە ماوەی 15 ساڵی رابردوودا ئەو دۆخەیان دروستكردووە.

ئەمە لەحاڵێكدایە كە لە ماوەی رابردوودا هەندێك بۆچوون هەبوون رەخنەیان لە هاووڵاتیانی ئاسایی دەگرت كە هاوكاری نەخۆشانی شێرپەنجە ناكەن و داوایان لەو هاووڵاتیانە دەكرد كە چوونە حەج پارەكەیان بۆ نەخۆشانی شێرپەنجە خەرجبكردایە، لەكاتێكدا هاووڵاتی مافی خۆیەتی ئەو داهاتەی هەیەتی چۆن و لە چیدا خەرجی دەكات.

بەڵام ئەوەی نائاساییە لە بودجەی گشتی وڵات پارە بۆ بابەتی شەخسی و حزبی خەرجدەكرێت و بۆ نەخۆشخانەكان خەرجناكرێت، رەخنە لەو كەس و لایەنانەش دەگیرێت كە لەبەرامبەر چوونی هاووڵاتیان بۆ حەج بە بڕەیەكی كەم دەنگ هەڵدەبڕن، بەڵام لەبەرامبەر بە هەدەردان و خەرجكردنی ملیۆیان دیناری بودجەی گشتی لەلایەن حزبەكانەوە بێدەنگن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام
ریکلام
ریکلام

کوردستان

دوایین