ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

ئەپدەیت كردنەوەی یەكێتی

 

لە هەڵبژاردنەكەی مانگی رابردوودا خەڵكی كوردستان جارێكی تر هیوا و ئاواتە نەتەوەیی و نیشتمانیەكانیان بە یەكێتی دا هەڵواسی. ژمارەی دەنگەكان بە روونی دەڵێن جارێكی تر ئاستی جەماوەریی یەكێتی روو لە هەڵكشان و هەستانەوەیە.
ئەوە بەو مانایە نییە كە گازاندەی یەكێتیەكان لە ئەدای حیزبەكەمان بنبڕ ببوبێ و یەكێتی لە ئاست چاوەڕوانی جەماوەرەكەی بێت و گەرابێتەو سەر رێچكە راستەقینەكەی خۆی و بەها و پرەنسیپەكانی پێشتری.
پێش هەر فاكتەرێكی تر دەبێت ئەوە لەبەر چاو بگرین كە ئەو هەڵكشانی ئاستی جەماوەریە پەیوەستە بەوەی خەڵكی كوردستان لە مەسەلەی كوردایەتیی و ئامرازی تێكۆشان و بەدیهێنانی ئامانجەكاندا بژاردەی لە یەكێتی بێگەردتر و باشتریان لەبەردەست نییە.
ئەمەش دەریدەخات كە یەكێتی لە پێناو هەڵكشانی زیاتری ئاستی جەماوەریی و بەدەستهێنانەوەی پێگەی راستەقینەی خۆی، پێوستی بە بەخۆداچوونەوە، هەڵسەنگاندنی بارودۆخی نوێ، نەخشەكێشانەوە و گۆڕانكاری بە ئاراستەی خۆ گونجاندن لەگەڵ سەردەمەكە هەیە.

ئەم پێوستییانە لە چییەوە سەرچاوە دەگرن؟

لە نێوان دواهەمین كۆنگرەی یەكێتی و ئەم ساتەوەختەدا، سەدان گۆڕانكاریی و پێشهاتی گرنگ هەن، لەوانەش ئەولاوەتر لانیكەم سێ دابڕی سەرەكی هەیە كە قۆناغەكان لە یەكتر جیا دەكەنەوه كە بریتین لە:
كوردستان و عیراقی پێش داعش و دوای داعش.
كوردستان و عیراقی پێش ریفراندۆمەكەی بارزانی و دوای ئەو ریفراندۆمە.
عیراق و كوردستان و یەكێتی پێش مام جەلال و دوای مام جەلال.
هەموو ئەو دابڕ و گۆڕانكارییانە، لە سەروی هەمووشیانە هەڵكشانەوەی یەكێتی و رووكردنەوەی خەڵك لە نیارە بەرزەكەی كوردایەتی كە یەكێتییە، یەكێتی ناچار بە تێگەیشتن لە زەرورەتی و حەتمی بوونی خۆ ئەپدەیت و نوێ كردنەوەی یەكێتی دەكەن، ئەوەی یەكێتیش سەرلەبەر نوێ دەكاتەوە و هیوای خەڵك بە یەكێتی زیاتر و زۆرتر دەكات تەنیا و تەنیا كۆنگرەیەكی نەوعی و جیاواز لە كۆنگرەی پێشووە، كە دەتوانێ یەكێتی بخاتەوە سەر رێچكەی خۆی و ئەم حیزبە بباتەوە پێگەی راستەقینەی خۆی.
كۆنگرەیەك كە تێیدا سەركردایەتییەكی نوێ بۆ یەكێتی هەلبژێررێت كە هۆشیاری و كارامەیی سیاسییان لە ئاست یەكێتی و خواستی جەماوەرە هۆشیارەكەی ئەو حیزبە بێت. سەركردایەتییەك كە ستراتیژ و نەخشەڕێگای قۆناغی داهاتووی یەكێتی بە وریاییەوە بكێشێ.
سەرباری هەموو ئەو فاكتەرانەی لە سەرەوەی ئاماژەمان پێكرد بۆ زەرورەتی بەستنی كۆنگرە و خۆ نوێكردنەوە، هۆكارێكی دیكەش هەیە كە ناكرێ نادیدە بگیرێ و خۆی لێ ببوێردرێ، ئەویش ئەو هەموو مكوڕ بوون و داواكارییەی كادیر و ئەندام و لایەنگر و دەیان هەزار دۆستی یەكێتی بوو كە لە ماوەی بانگەشەی دواهەمین هەڵبژاردن دا بە گوێی هەموومانیان دادا و هەم وەك و داوا و هەم وەك تكای دۆستانە خستیانە روو بۆ بەستنی كۆنگرەی یەكێتی لە نزیكترین دەرفەتدا.
هەموو ئەوانە یەكێتی دەخەنە بەردەم بەرپرسیارێتی و شان دانە بەر ئەركی هەرە سەرەكی كە بەستنی كۆنگرەی چوارەمە كە بواری پەڕینەوەی یەكێتییە لە چەندین كێشەی جۆراوجۆری ناوخۆیی و دەرفەتی زێڕینیشە بۆ خۆتەكاندنی ئەم حیزبە لە چەندین مڵۆزم و دەرد كە لە جەستە و ژیانی سیاسی ئەم حیزبە رەسەنەدا دەژین، بەوەش یەكێتی هەم نەخشە رێیەكانی روونتر دەبن و هەم تەواوی ئەم حیزبە تەیار و ئامادەتر دەبێت بۆ ئەم قۆناغە.

وتار

لەبارەی قاسملۆوە.. گەڕان بەدوای گۆڕ غەریبدا

خەڵک-

لە گۆڕستانی ناوەندی پاریس. لەناو هەزاران کێل و پەیکەری ناو قەبرساندا پاش سۆراخێکی زۆر چوینە سەر گۆڕی سەرکردەو دیبلۆماتکاری کوردو کوردستان د قاسملۆ. وێنە ناسراوەکەی کەلەسەر کێلی سەرووی قەبرەکەیەوە نەخشێنراوە هەر لە دوورەوە خورپەی گەیاندە دڵ و سەرنجی را دەکێشا. پیاوێکی کەڵەگەتی خاکی پۆشی پشتوێن توندی جامانە لەسەر، هەردوو دەستی ئاڵاندوە بەسنگیا و بزەیەکی کردوە. لە کێلی خوارووی گۆڕەکەدا بەکوردی نوسراوە ( کە من مردم، کورد نامرێ.).

دوای تێڕامانێکی زۆر و بێدەنگیەکی قوڵ لە سەر گۆڕەکەی بەدەوروبەردا چاوێکم گێڕاو کەوتمە بیرکردنەوەوە، کورد چ قەدەرێکی هەیە لە مێژوودا؟! دوای نزیکەی سی ساڵ لە تیرۆرکردنی هێشتا نە نەتەوەو نیشتمانەکەی ئازادە، نە تاوانبارانی تیرۆرکردنی سزای خۆیان وەرگرت. نە ئەو زامە ساڕێژ بووە، غەدری شەهید کردنەکەشی لەناوخۆدا نە بووە مایەی یەکڕیزیی و پارێزگارییکردنی زیاتر لە پەیام و کردە دیبلۆماسیەکانی ئەو ڕێبەرە.

پاش چوار رۆژ لە چونە سەر گۆڕەکەی چاوم بەیەکێک لە هاوڕێکانی قاسملۆ کەوت لە برۆکسل، لە چەند وێستگەیەکی گرنگی خەباتی شاخ و زۆرتریش لە دەرەوە پێکەوە بوونە. ئەو پێی وابوو (قاسملۆ رێبەرێکی دیبلۆماتکاری دەگمەنی کورد بووە، چەندین زمانی بیانی زانیوە بڕوا هێنەرێکی کاریگەر بووە لە گفتوگۆ سیاسیەکانیدا. تۆڕێکی گرنگ پەیوەندی لە ئەوروپا دروستکردبوو. کەمتر بایەخی بە ئۆرگان و کاری رێکخستنی حزب دەدا، خاوەن کەسایەتیەکی زۆر سادەو خاکیی بووە ئەوەش هێزی پێ دەبەخشی).

بەگشتی بۆ ناسینی کتێبی کوردو کوردستان و گوتارە بەردەستەکانی بەشێکی گرنگ لەتواناو رەوتی ژیانی ئەو دەردەخەن. بە بۆچوونی خۆشم مام جەلال و قاسملۆ لە دوو گرنگترین سەرکردەی دیبلۆماتکاری کوردن کە زۆر شارەزاییان لە کاری دیبلۆماسیدا هەبووەو، جێدەستیان لەم مەیدانی خەباتەدا دیارە. کاری پێکەوەیییان کردوە.

لە کاتی تیرۆرکردنی قاسملۆدا، مام جەلال لە ناو خاکی ئێرانەوە ئیدانەی تیرۆرکردنەکەی کردو بەرپرسیارێتی خستە ئەستۆی دەوڵەتی ئێران، هەڵوێستی مام جەلال بۆ ئەو دەمە گرنگ و کاریگەریش بوو.

ئێستا لەم جۆرە هەڵوێستە نیشتمانیانە دەگمەن بوون! یان هەر نەماون!.

قاسملۆ لە ڤیەنا تیرۆر کراو لەپاریس نێژرا، بەدوای ئەودا شەرەفکەندی لەبەرلین تیرۆرکرا. پایتەختەکانی ئەوروپای بەناو مافی مرۆڤ پڕن لەچیرۆکی تاوان، سەر زەمین پڕە لە تاوان دەرهەق بە کوردو، کورد خۆشی پڕە لە غەدر لەخۆکردن!

پرسیاری گرنگ ئەوەیە ئاخۆ کەی قاسملۆ دەگەڕێنرێتەوە زێدی خۆی؟ بە چ چەشنێ؟ حەتمیەتی مێژووە بە دڵنییاییەوە هەر دێتەوە.
د قاسملۆ هەر گۆڕ غەریبە گەرچی لەناو دڵی پاریسیش نێژرابێ.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

مۆمەكە دەكوژێتەوە؟

نیاز عەبدوڵڵا

ئەو مۆمەی نەوشێروان مستەفا لەگەڵ ھاوڕێكانی بۆ رووناك كردنەوەی تاریكی سیاسی لە كوردستان دایگیرساند لە رێگای دامەزراندنی یەكەم بزووتنەوەی سیاسی مەدەنی ئۆپۆزسیۆن، كە هەزاران هاووڵاتی خاوەن خەون بە ئامانجی گۆڕینی سیستەمی سیاسی و حوكمڕانی لە هەرێمی كوردستان شوێنی كەوتن، ئێستا كوڕەكانی ئەو مۆمە دەكوژێننەوە.

بزووتنەوەی گۆڕان لەسەردەمی نەوشێروان مستەفا، دژ بە بنەماڵەیی كردنی دەسەڵاتەكانی سیاسی و ئابووری و سەربازی و میدیایی قسەی لەسەر بنەماڵەكانی كۆسرەت رەسوڵ و جەلال تاڵەبانی و مەلا مستەفا و ئیبراهیم ئەحمەد و مەسعود بارزانی دەكرد.

بەڵام تەنیا دوای نۆ ساڵ و تێپەڕبوونی ساڵێك بەسەر كۆچی دوایی نەوشێروان مستەفا، كوڕەكانی یەكەم رێكخەری گشتی بەهەمان رێگای ئەو بنەماڵە حیزبیانەی گۆڕان رەخنەی لێ دەگرتن بوونە خاوەن كۆمپانیای چیمەنتۆ و كۆمپانیای وشە و میدیای گۆڕان و چەندین ملیۆن دۆلار و دەیان دۆنم زەوی و دەستتێوەردانی سیاسی.

رۆژی 12ی تەمموز بە شێوەیەكی یەكلاكەرەوە عومەری سەید عەلی رێكخەری گشتی بزووتنەوەی گۆڕان، تەسلیمبوونی خۆی و بزووتنەوەی گۆڕانی لەناو كۆبوونەوەی جڤاتی نیشتیمانی بە فەرمی بۆ دەسەڵاتی ئابووری و میدیایی و سیاسی كوڕەكانی نەوشیروان مستەفا راگەیاند و وتوویەتی “موڵك و ماڵەكان هەمووی هی كوڕەكانن و بڕۆن بە هەموو میدیاكان بڵێن و لە كوێش باسی دەكەن باسی بكەن”.

گۆڕان بە روونی بەسەر دوو بەرەدا دابەشبووە. بەڵام ئەو بەرەیەی دژایەتی گەندەڵی و قۆرخكاری سیاسی و بە بنەماڵەیی بوونی بزووتنەوەی گۆڕان دەكات لەناوخۆدا، هێشتا بە لاوازی بەرەنگاری ئەو بیرە نادیموكراتخوازە دەبێتەوە، چونكە بە خۆ پەراوێزخستن و ئەنجامنەدانی بەرەنگاربوونەوەی راستەوخۆ و بەهێز ئەو قۆناغە راگوزەرە ناوخۆییەی بزووتنەوەكە بۆ بەرە مشەخۆرە سیاسییەكە یەكلایی دەبێتەوە و ئەنجام كاریگەری بەسەر كۆی پرۆسەی سیاسی هەرێمی كوردستان دەبێت.

ئێستا لەبری شەڕی بەرەنگاربوونەوەی ستەمكاری و كاركردن بۆ گۆڕینی سیستەمی سیاسی و داڕشتنی بەرنامە و ستراتیژ، لەبری ئەوەی شەڕی بەدیهێنانی ئەو خەونە گەورانە بكات كە بانگەشەی بۆ دەكرد، گۆڕان بۆتە هێزێكی سیاسی كرێچی و خەریكە خۆی لە هەناویدا هەڵدەوەرێ و دەبێتە كۆپی و تەواوكاری جەستەی ئەو سیستەمە حوكمڕانییە چەوسێنەرەی نادیموكراتیانە حوكمڕانی لە هەرێمی كوردستان دەكات.

بۆیە لە هەرێمی كوردستان مەترسی راستەقینە بە تەنیا پارتی دیموكرات و یەكێتی نیشتیمانی نین، بەڵكو لاوازی بەرەی دژە ستەمكاران و بەرەی ئۆپۆزسیۆنی سیاسییه. پارتی و یەكێتی ئەو دوو هێزە بەهێزە نەبوون كە گۆڕانكاری لە حوكمڕانیان مەحاڵ بێت، بەڵام لاوازی بەرەی دیموكراتخوازەكان و دژە ستەمكاران وزە بووە بۆ درێژەپێدانی ئەم مۆدیلە حوكمڕانییەی هەرێم.

پێویستە ئەو هێزە سیاسیانەی ساختەكارانە بانگەشەی دیموكراتخوازانە دەكەن، راستییەكانیان وەك خۆی ئاشكرا بكرێت بەو ئامانجەی جێگرەوەی سیاسی راستەقینە بێتە بوون.

وەك چۆن بەرە‌نگاربوونەوەی خراپەكاری و حوكمی ناڕەشیدی پارتی و یەكێتی ئەرك و بەرپرسیارێتییە‌، بەرەنگاربوونەوەی ئەو هێزە مشەخۆرە بنەماڵەییەی ناو بزووتنەوەی گۆڕان و بانگەشەی ساختەی هێزە ئۆپۆزسیۆنەكانی تریش ئەرك و بەرپرسیارێتییە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

قوڕ بەسەر وانە پەروەردەییەكانی قوتابخانە

ناسیح خالید

لە قوتابخانەكانی هەرێم چەند وانەیەكی پەروەردەیی هەن كە ئەمانەن: ئاین، مەدەنیی، وەرزش، میوزیك و هونەر. ئەم وانانە لە خشتەی هەفتانە دادەنرێن و زۆربەشیان مامۆستای پسپۆڕیان هەیە، جا مامۆستاكە هەڵگری بڕوانامەی دبلۆم یان بەكالۆریۆس بێت.

كێشەی دروستكراوی سەرەكیی بۆ ئەم وانانە ئەوەیە كە لە جیاتی ئەوەی وانەی پەروەردەیی بن وەكو لە ناونیشانەكەیاندا هاتووە، كراون بە وانەی تاقیكردنەوە و نمرە و دەرچوون و دەرنەچوون.

ئەم وانانە ئەگەر بڕیارە پەروەردەیی بن، دەی خۆ (پەروەردە)، وەستانی بۆ نیە و پڕۆسەیەكی بەردەوام و درێژخایەنە. پەروەردە، پراكتیك و كردارە نەك مەرەكەبی سەر كاغەز و تاقیكردنەوەی وشك و بێ رۆح.

پەروەردە، بریتیە لە ئامادەكردنی پلە بە پلەی مرۆڤ لە بوارێك و كردنیەتی بە كەسێكی كارامە لەم بوارەدا. نەك (نمرە) ببێتە باڵادەست بەسەر وانەكە و لە وانەیەكی پەروەردەیی و ئەخلاقییەوە بیكات بە بیركاریی و فیزیا و كیمیا.

نابێ (پەروەردە) بە (تاقیكردنەوە) هەڵبەسێنگێدرێ و قوتابیش لەم وانە پەروەردەییانەدا بخرێتە ژێر تاقیكردنەوە، چونكە پەیامە پەروەرەدەییەكانی ئەم وانەیە ناگات بە قوتابی و هەموو غەم و هەوڵێكی بۆ نمرە و دەرچوون دەبێت.

لە وانەی پەروەردەی ئاین، لە جیاتی ئەوەی رۆحی ئایەت و فەرموودە بە قوتابی بگەیەندرێت و بە هۆیەوە بكرێت بە موسڵمانی خاوەن باوەڕی پاك و رەوشتی بەرز، ئیملای ئایەت و فەرموودەی پێدەكرێت.

لە وانەی پەروەدەی مەدەنیی، لە جیاتی ئەوەی تۆوی مەدەنییبوون لە ناخی قوتابیدا بچێندرێت و ئامادەی كێشەكانی نێو كۆمەڵگەی بكرێت، تاقیكردنەوەی بۆشایی و راست و چەوت و لەبەركردنی پێناسەی چەمكە مەدەنییەكانی پێدەكرێت.
لە وانەی پەروەردەی وەرزش، لە جیاتی ئاشناكردنی قوتابی بە بەها باڵاكانی وەرزش و لەوێشەوە گواستنەوەیان بۆ نێو ژیان، درێژیی و پانیی یاریگە و ژمارەی یاریزان دەكرێن بە تاقیكردنەوە.

لە وانەی پەروەردەی هونەر، لە جیاتی تێگەیشتن لە دنیای ناسكی هونەر و بەستنەوەی بە ژیان و بەهاكانی، وێنەی سروشت و تێكەڵكردنی رەنگەكان و ناوی نیگاركێشە بەناوبانگەكانی جیهان دەكرێن بە تاقیكردنەوە.

لە وانەی پەروەردەی میوزیك، لە جیاتی ئاشنابوون بە بنچینەی میوزیك و پەیوەندیی لەگەڵ سروشتی خواكرددا، قوتابی چەند چركەیەك بە پێوە رادەگیرێ و بەبەغائاسا گۆرانیەكی پێدەوترێ.

خوڵاسە.. ئەوەی لە قوتابخانەكانی هەرێم هەیە، وانەی پەروەردەیی نین، بەڵكو پەڕپووتكردنی پەروەردەیە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام

کوردستان

دوایین