ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

قەیرانەكان تەنگیان بە هەرێم هەڵچنیوە و حكومەت دەستەوەستانە

خەڵك-بەشی هەواڵ

پسپۆڕێكی ئابووری ئاشكرایدەكات، هەرێمی كوردستان لەحاڵەتێكدایە كەس ئیرەیی پێنابات و ناتوانێت خۆی بەڕێوەببات.

بەهۆی ئەو قەیرانە داراییانەی روو لە هەرێم دەكەن، هاووڵاتیان نیگەرانن و حكومەتی هەرێمی كوردستان جگە لە نەبردنەسەری بەڵێنەكانی هیچ هەڵوێستێكی ئەرێنی نییە.

سەباح خۆشناو مامۆستای زانكۆ و پسپۆڕی ئابووری بە (خەڵك)ی راگەیاند، قەیرانە داراییەكانی هەرێم پەیوەندی بە خودی هەیكەلی ئابووری هەرێم و عێراقەوە هەیە، چونكە پابەندە بە دەرهێنانی نەوت و جگە لە نەوتیش گرنگی بە هیچ كەرتێكیتر نادات.
وتیشی”كەرتی كشتوكاڵ لاوازە و لەكاتی روبەرووبەنەوەی قەیرانەكان بەدڵنیاییەوە رەنگدانەوەی دەبێت و ئەوەش پەیوەندی بە خواست و خستنەڕووەوە هەیە”.

ئاشكراشیكرد، ئابووری هەرێمی كوردستان ئابورییەكی لاوازە و لە رووی پەیكەرەوە پەیكەرێكی لاسەنگی هەیە و شێواوە، بەشێوەیەك ئامرازەكانی پیشەسازی زۆر بچوك و لاوازەو نەرمی تێدا نییە و ناتوانێت وەڵامی خواستەكان بداتەوە لەنێو بازاڕ.

رونیشیكردەوە، دەبێت حكومەت پلانی ستراتیژی درێژ خایەن‌و كورت خایەنی هەبێت، بۆ روبەرووبونەوەی ئەو قەیرانە كە زۆرجار خواست زیاد دەكات لە هەندێك وەرزداو حكومەت توانای وەڵامدانەوەی نییە.

ئەو پسپۆڕە ئابوورییە راشیگەیاند، حكومەتی هەرێم تا ئێستا ناتوانێت موچەی فەرمانبەران بدات و بازاڕی پێ رێكناخرێت، ئەگەر ئەو پارەیە لە عێراقەوە نەیەت خۆشی پێ بەڕێوەنابرێت‌و هەرێم لەحاڵەتێكدایە كەس ئیرەیی پێنابات.

جەختی لەوەش كردەوە، دەبێت ریفۆرمێكی سەرتاسەری بكرێت لە هەرێم، لە 17ی شوباتەوە داوامان كردووە ریفۆرم بكرێت و ئەو چاكسازییانەی داوا كران جێبەجێ بكرێن، بەڵام بەداخەوە پشت گوێ خران.
رونیشیكردەوە، چارەسەركردنی ئابووری هەرێم پێویستی بە پلانی ستراتیژی هەیە كە لانی كەم لە 5 ساڵ بۆ 10 زیاتر نەبێت، بەڵام كەرتی كشتوكاڵ دەتوانرێ بە ماوەیەكی كەمتر بخرێتەوە سەرپێ، لەبەرئەوە پێویستە بەرپرسانی هەرێم بیر لەوە بكەنەوە حكومەتی داهاتووی هەرێم پێویستە كەرتی كشتوكاڵ لەماوەی 4 ساڵی تەمەنی خۆیدا بخاتەوە سەرپێ بۆئەوەی ئاسایشی خۆراكی خۆمان فەرهەم بكەین.

کوردستان

دوای بەغداد سلێمانی و ھەولێر زۆرترین شارنشینیان تێدایە

خەڵک-

وتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عیراق لە ڕاگەیەنراوێکدا دەڵێت، بەپێی ئەو ئامارانەی بەردەستن، نزیک بە سێیەکی دانیشتووانی عیراق گوندنشینن، پارێزگاکانی بەغداد و سلێمانی و ھەولێر زۆرترین شارنشینیان تێدایە.

عەبدولزوھرە ھنداوی، وتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عیراق لە بارەی جیاوازیی جۆری ژیان لای دانیشتووانی عیراق ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا دەڵێت: بەپێی داتاکانی دەزگای ئاماری ناوەندیی عیراق، ڕێژەی ٣٠٪ ـی ئافرەتی عیراق لە گوندەکان دەژین ٧.٦٪ ـی ئەو ڕێژەیەش بەخێوکردنی خێزانەکانیان لە ئەستۆ گرتووە.

ھەروەھا دەڵێت: بە شێوەیەکی گشتیی ٣٠٪ ـی دانیشتووانی عیراق گوندنشینن، بە ژمارەش ١١ ملیۆن و ٥٠٠ ھەزار کەسن، لە بەرامبەردا ٢٦ ملیۆن و ٧٠٠ ھەزار کەسیش لە عیراق لە شار و شارۆچکەکاندا نیشتەجێن، چوار پارێزگاش ڕێژەی گوندنشینەکانیان زیاترە لە شارنشینەکان بەم شێوەیە:

  • رێژەی ٥٥٪ ـی دانیشتووانی دوو پارێزگای سەلاحەدین موسەننا گوندنشینن.
  • رێژەی٥٢٪ ـی دانیشتووانی پارێزگای بابل و ٥١٪ ـی دانیشتووانی پارێزگای دیالە، گوندنشینن.

ھنداوی ئەوەشی ڕاگەیاندووە: پارێزگای بەغدادیش بە پلەی یەکەم دێت و زۆرترین شارنشینی تێدایە، ٨٧٪ ـی دانیشتووانی پارێزگای بەغداد شارنشینن و ١٣٪ یش گوندنشین، دوای ئەو پارێزگای سلێمانی دێت بە ڕێژەی ٨٥٪ ـی دانیشتووانەکەی شارنشینن، دواتریش پارێزگای ھەولێر دێت کە ٨٣٪ ـی دانیشتووانەکەی شارنشینن، پارێزگای بەسرەش بە ڕێژەی ٨١٪ بۆ شارنشینان پلەی چوارەمی عیراقی گرتووە.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

مژدەیەک بۆ خوێندکاران
١٦ ھەزار خوێندکاری دیکە وەردەگیرێن

خەڵک-

وتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا ئاماژە بەوە دەکات، ١٦ ھەزار خوێندکاری دیکە لەوانەی ناویان نەگەڕاوەتەوە، لە زانکۆ و پەیمانگەکان وەردەگیرێن.

عەباس ئەکرەم، گوتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، ڕایگەیاند: “لەدوای راگەیاندنی ناوی دەرچووان لە زانکۆ و پەیمانگەکان، ئێستا 12 هەزار و 20 کورسی لە پلانی وەرگرتنی ئەمساڵ بە بەتاڵی ماوەتەوە، ئەمەش لەئەنجامی ئەوەی کە دەرچووان خۆیان کەمتر داواکاریان بۆ بەشەکان پێشکەش کردووە و بەوەش ئەو کورسییانە بە بەتاڵی ماونەتەوە.”

ئەوەشی ڕاگەیاندووە: “بۆ ڕەخساندنی دەرفەت و هەلی زیاتر بۆ دەرچووانی پۆلی 12ی ئامادەیی، وەزارەتی خوێندنی باڵا بڕیاری دا بەزیادکردنی پلانی وەرگرتن لە زانکۆ و پەیمانگە حکومییەکانی هەرێمی کوردستان بەڕێژەی لە 10٪ بۆ بەشە ئەندازیارییەکان و لە 20٪ بۆ بەشکانی دیکە، بەوەش ژمارەی کورسیی بەردەست بۆ ئەو قوتابی و خوێندکارانەی لە هیچ شوێنێک وەرنەگیراون دەگاتە 16 هەزار کورسی خوێندن.”

وتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا ئاماژە بەوەش دەکات: ئەم کورسییانەی ماونەتەوە و زیادکراون، لەڕێگەی هەمان سیستمی ئەلیکترۆنییەوە دەخرێتەوە بەردەستی ئەو ئەو قوتابی و خوێندکارانەی کە لەهیچ شوێنێک وەرنەگیراون، بەمەش کۆی ئەو خوێندکارانەی وەرنەگیراون گرفتەکانیان چارەسەر دەبێـت و لە دوو رۆژی داهاتووشدا لەڕێگەی بەرنامەی تەلەفزیۆنی و چاوپێکەوتنەوە تەواوی وردەکارییەکان بۆ دەرچووانی پۆلی دوانزەی ئامادەیی رووندەکرێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

عەممار حەکیم داوا دەکات باڤڵ تاڵەبانی لە بەغداد بمێنێتەوە

خەڵک-

ئەمڕۆ وەفدێکی ھاوپەیمانیی چاکسازیی و ئاوەدانکردنەوە سەردانی شاری سلێمانییان کرد و لەگەڵ وەفدێکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کۆبوونەوە.

وەفدێکی ھاوپەیمانیی چاکسازیی و ئاوەدانکردنەوە بە سەرۆکایەتی عەممار حەکیم ئەمڕۆ گەیشتە شاری سلێمانی و لەگەڵ وەفدێکی یەکێتی بە سەرۆکایەتی باڤڵ تاڵەبانی کۆبووەوە.

تەوەری سەرەکیی کۆبوونەوەکە ھەنگاوەکانی پێکھێنانی حکومەتی داھاتووی عیراق و چۆنێتی چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان ھەرێم و بەغدا بووە.

لە میانی کۆبوونەوەک عەممار حەکیم داوای لە باڤڵ تاڵەبانی کردووە بچێتە بەغداد و لەوێ بمێنێتەوە، چونکە ناوبراو رۆڵی گرنگی ھەبووە لە ھەنگاوەکانی پێکھێنانی حکومەت و ئاسایی کردنەوەی پەیوەنییەکانی نێوان ھەولێر و بەغداد.

عەممار حەکیم ڕایگەیاندووە: “ئێمە لەگەڵ ئەوەین یەکێتی بەھێز بێت، دەمانەوێت حزبەکەی مام جەلال ھەمیشە پێشەنگ بێت، ئەوەش لە خزمەتی ھەرێمی کوردستان و عیراقدا دەبێت.”

باڤڵ تاڵەبانییش ڕایگەیاندووە: درێژە بە سیاسەتی مام جەلال دەدەین لە پتەوکردنی ئەو یەکێتییەی لە نێوان پێکھاتە جیاوازەکانی عیراق دروستیکردووە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کردووە، لەگەڵ ئەوەدایە کورد وەک یەک تیم بچنە بەغداد و پرۆژەیەکی ھاوبەشیان پێبێت، بە ئامانجی ئەوەی بتوانن مافەکانی کورد لە بەغداد دەستەبەر بکەن.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
حکومەتی داهاتووی هەرێمی کوردستان دەتوانێت خزمەتی هاوڵاتیان بکات؟

کوردستان

دوایین