ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

یەكێتی هەڵمەتێكی راگەیاندن لە دژی گۆڕان و بەرهەم ساڵح دەستپێدەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ

میدیای فەڕمی یەكێتی نیشتمانی كوردستان هەڵمەتێكی چڕوپڕی راگەیاندن بۆ سەر بزوتنەوەی گۆڕان و هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری بەتایبەت سەرۆكەكەی دەستپێدەكات.

شەوی رابردوو كەناڵی گەلی كوردستان زمانحاڵی فەڕمی یەكێتی لە چەندین هەواڵ و راپۆرت و بەرنامەدا هێرشی توندی كردە سەر گۆڕان و بەرهەم ساڵح و بە “خیانەتكار” و “جاش” و دەستتێكەڵكردن لەگەڵ نەیارانی كورد” تۆمەتباری كردن.

كەناڵەكە لێدوانێكی ئیبراهیم سومەیدەعی سەركردەی دیاری سونەكانی عێراقی لەبارەی بەرهەم ساڵح بڵاوكردەوە كە رایگەیاندووە “لەو باوەڕەدا نەبووم رۆژێك بێتە پێش جێگرەكەی مام جەلال لە دەرگامان بدات و بڵێت لە كەركوك فێڵتان لێكراوە و یەكێتی تەزویری كردووە. من بۆ خۆم گومانم هەبوو تا ئەو كاتەی بەرهەم ساڵح-م بینی كە ئەو قسەی لەسەر زۆری كورسییەكانی كورد كرد لە كەركوك، لەكاتێكدا كورد بەم ئەنجامەش (٢) كورسی كەمكردووە بەراورد بە هەڵبژاردنی پێشووتر”.

بەپێی كەناڵەكەی یەكێتی، ئەو سەركردەی سوننە گوتوشیەتی “كورد لە پارێزگای كەركوك (٨) كورسی هەبوو بەڵام لەم هەڵبژاردنەدا (٦) كورسی بەدەست هێناوە، كاتێك كە دەبینم بەرهەم ساڵح لە توركمان و عەرەب زیاتر پەرۆشە بۆ كەمكردنەوەی كورسییەكانی یەكێتی ئەمە مێژوویەكی نوێیە و دەبێت بنوسرێتەوە. گومان لەوەدا نییە كە كورسییەكان كەمبكرێتەوە لەبەرژەوەندی عەرەب و توركماندایە، بەڵام سەركردەیەكی كورد بەو شێوە پەرۆشبێت ئەمە مایەی خەڵات و رێزگرتنێكی گەورەیە”.

كەناڵی گەلی كوردستان بە پشت بەستن بە چەند كۆمێنێتی فەیسبووك وەڵامی بەرهەم ساڵحی داوەتەوە “لەتۆڕەكۆمەڵایەتییەكان بڵاوبوونەوەی هەواڵەكە نیگەرانی زۆری لێكەوتەوە بە جۆرێك لەكاردانەوەكاندا نوسراوە ، كە بەرهەم ساڵح لەسەر ئەنجامەكانی پارێزگای سلێمانی هەرچی بكردایە جگە لە نیگەرانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان هیچ كوردێك رووبەڕوی رەخنەی نەدەكردەوە . لە بەشیێكی تری نیگەرانییەكانیشدا نوسراوە، لەدەرگای عەرەب و توركمانەكان بدات و بڵێت كورد كەمینەیە لە پارێزگای كەركوك و پشتیوانتان دەبین بۆ كەمكردنەوەی دەنگەكانی یەكێتی ، ئەم رەفتارە لە قوتابی مام جەلال ناوەشێتەوە”.

كەناڵە ئاماژەی بەوەشكردووە “ژمارەیەكی زۆری لایەنگری یەكێتی و پارتیش نوسیویانە ئەگەر بەرهەم ساڵح لەسەر ئەم بابەتەی رونكردنەوە نەدات و خۆشحاڵبێت بەوەرگرتنی خەڵات لەسەر كەمكردنەوەی دەنگی كورد لە پارێزگای كەركوك، ئەوە پێویستە لە كوردستان بەرد باران بكرێت. لە نوسینێكی توندیشدا، نوسراوە بەردەم فرۆكەخانەكانی لێبگرن و رێگەنەدەن قاچی گڵاوی خاكی پیرۆزمان پیس بكات”.

لەبەرامبەردا كەناڵی خەندان-ی زمانحاڵی فەڕمی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەوەری پەیامێكی ئەو سەركردە سونەی بڵاوكردووەتەوە كە تێیدا ئەو لێدوانە رەتدەكاتەوە كە لە میدیاكانی یەكێتییەوە بڵاوكراوەتەوە.

بەپێی كەناڵی خەندان، ئیبراهیم سومەیدەعی سەركردەی دیاری سونەكانی عێراق گوتویەتی “ئەو دەنگۆ و پروپاگەندانە رەتدەكەمەوە، كە بە ناوی منەوە لە ئاژانسە هەواڵییەكان و تۆرەكۆمەڵایەتییەكان بەشێوەیەكی بەربڵاو بڵاوكراونەتەوە، جەخت لەوە دەكەمەوە كە من بە هیچ جۆرێك بەرامبەر هیچ لایەنێك بەو جۆرە لێدوان نادەم، بەڵام هەندێك لایەنی سیاسی كە خوویان بە ساختەكارییەوە گرتووە، لە كاتی وەرگێڕانی هەواڵەكەدا، بەشێكی قسەكانی منیان بڕیوە لە دیدارەكەم لەگەل كەناڵی شەرقییە لە بەرنامەی (بالحرف الواحد) لە ئێوارەی ٦/٦/٢٠١٨، بۆ بەرژەوەندی تەسكی خۆیان لە سەر حسابی راستییەكان”.

راشیگەیاندووە “هەموو ئەو قسانەی كە دەربارەی د. بەرهەم كردوومە، سەبارەت بە ئەو داوایانە بووە كە هاوپەیمانی دیموكراسی و دادپەروەری كە بەرهەم ساڵح سەرۆكایەتی دەكات پێشكەشی كردووە، كە بەڵگەی بەرجەستە دەخاتەڕوو كە یاری بە دەنگی ٢٥٠ هەزار دەنگدەر كراوە لە سنووری پارێزگای سلێمانی، ئەم پەیامەشم لە چوارچێوەی باسكردنی ئەو ساختەكاریانە بووە كە لە شارەكانی رۆژئاوای عێراق( سونییەكان) و پارێزگاكانی هەرێم كراوە. بێجگە لەوەی ئاماژەم پێكردووە هەر شتێك لەسەر زاری منەوە بڵاوكرابێتەوە چەواشەكارییەكە كە هیچ بنەمایەكی راستی نییە”.

لەلایەكی دیكەوە بەهێز حوسێن یەك لە پێشكەشكارە دیارەكانی كەناڵی گەلی كوردستان لە بەرنامەی گەرماوگەرم-ی كەناڵەكەوە هۆشداری دایە حزبەكانى ئۆپۆزسیۆن كە ئەگەر بەردەوامبن لە هێرشەكانیان ئەوا بە توندی وەڵامیان دەدەنەوە و بێدەنگیان دەكەن، ئەمەشی وەك هوشیاریدانێك بەو لایەن و حزبانە راگەیاند.

لای خۆشیەوە بەكر سدیق كادری هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری لە گوتارێكدا داوایەك لە كۆسرەت رەسوڵ عەلی جێگری سكرتێری گشتی یەكێـتی نیشتمانی كوردستان دەكات و نوسیوێتی “بەرێز كاك كۆسرەت ، ئەم دۆخەی كوردستانی تێكەوتوە ، ئەگەر رێرەوی ژیانی یەكێتی ، نەخرێتەوە سەر شارێی مێژووی خۆی ، لە جیاتی راستكردنەوەی ، بەرەو پروكانمان دەبا . بونی ئێوە ، لە ناو یەكێتیدا ، ئەو بەرپرسیارێتیە دەخاتە سەرشانتان ، كە رێبگرن لەو ڕۆڵە سلبیەی، ئەم حیزبە لە گۆرەپانی سیاسیدا دەیگێرێ”.

هەروەها دەڵێت “بەرێز كاك كۆسرەت ئەو ساختەكاریانەی كە لەهەڵبژاردنەكانی 12/5ی ئەمساڵدا ، ئەنجام دران ، دەرەتانێكی نەهێشتۆتەوە ، بۆ هیچ لێكتیگەیشتنێكی سیاسی لە نێوان یەكێتی و ئەو لایەنانەی كە بەر شاڵاوی دەنگ دزین كەوتون .خۆشتان دەزانن ، كە هەرێمەكەمان لە ئێستادا ، لە هەموو كاتێك زیاتر پێویستی بە رێكخستنەوەی ناو ماڵی خۆیەتی . چونكە ئەو ئەجیندا ئیقلیمی و نێودەوڵەتیانەی تەمایانە هەلومەرجی ناوچەكە لە قاڵبی بەرژەوەندی خۆیان بدەنەوە ، پێناچێت پێگەی دەستوری هەریمەكەمان لە عیراق و قورساییە سیاسیەكەی لە ناوچەكەدا پارێزراو بێت ، ئەگەر سیاسەت و ستراتیژی كوردستان ، دانەرێژرێتەوە . خۆشتان دەزانن ، ئەگەر یەكێتی بە ئاقارێكی عەقلانیدا ، ئاراستە نەكرێتەوە، ترسی ئەوە هەیە ، كوردستان بەگشتی و ناوچەی سلیمانی بەتایبەتی ، بەرەو دۆخێكی ئالۆز و ترسناك بڕوات ، بەتایبەت كە ساختەكاریەكانی ئەمجارەی هەڵبژاردنەكانی 12/5 هەرەشەی ساختەكاری و بێبایەخكردنی لە سەر هەڵبژاردنەكانی 30/9ی ئەمساڵی هەریمی كوردستان دروستكردوە و پێشبینی ناكرێ لە هەڵبژاردنەكانی داهاتودا ، لای هێزە دەنگدزراوەكان ، ساختەكاری و دەنگدزینی تریان بەسەردا رابورێ! هەموو خەڵكی كوردستان و لایەنە دەنگ دزراوەكانیش ، دەزانن ، كە جەنابتان ، نەك ئاگەداری ئەو ساختەكاریانە نەبون كە ئەنجامدراوە ، بەڵكو پێش ئەوەی ئەم تاوانە ، دژی ئیرادەی ئەو لایەنانە ئەنجام درابێ ، لە راستیدا ، دژی پێگەو قورسایی سیاسی جەنابتان ، ئەنجام دراوە “.
ناوبراو داواش لە كۆسرەت رەسوڵ دەكات:
1-چیتر رێگە مەدە ، بریارەكانی یەكێتی و سیاسەتی بەرێوەبردنی ئەوحیزبە ، لەژێر سێبەری ئێوەدا ،بخرێنە خزمەتی گروپێكی لادەر لە رێبازی تالەبانی .

2-ئەو دەستپێشخەریە رابگەیەنە ، كە ئەو یەكێتیەی ، سەودا لەگەل مێژوە راستەقینەكەی خۆی دەكات ، بچێتەوە ناو سەنگەری ئەو بەرەیەی خەڵك كە كار بۆ گۆرینی سیستمی حوكمرانی كوردستان دەكات .و یەكێتی دا ببڕە لە و كەسانەی مامەڵە بە مێژووی یەكێتی دەكەن و یەكێتیان، یەكسان كردوە بە بنەمالەیەكی دروستكراو .

3-ئەو ساختەكاریانەو ئەنجامە بەدەستهاتوەكانی ساختەكاریەكانی رەتبكەوەو ، پشگیری بۆ ئەو هێزانە رابگەیەنە كە دەنگەكانیان لە هەڵبژاردنەكاندا دزراوە . نەفرەت لە ساختەكاران و ئەنجامدەرانی بكە .

4- كاربكە بۆ پێكهێنانی بەرەیەك ، لەگەل حیزبە دەنگدزراوەكاندا ، بۆ ئەوەی هەم رێبگرێ لە ساختەكاری هەڵبژاردنەكانی داهاتوو ، هەم بوار بۆ مناڵ و تواڵی سیاسی نەمێنێتەوە كە یاری بە موقەدەراتی دەستكەوتەكانی ئەو شۆرشە نوێیەوە بكات كە ئێوە لە پاڵ كاك نەوشیروان و جەنابی مام جلال دا ، سەر مەشقی بوون .

دەستپێكردنی هەڵمەتی راگەیاندنی یەكێتی لە دژی گۆڕان و هاوپەیمانی لەحاڵێكدایە لە دوای هەڵبژاردنەكانی دوازدەی ئایارەوە گۆڕان و هاوپەیمانی و حزبەكانی دیكەی ئۆپۆزسیۆن هەڵمەتێكی چڕیان لە دژی یەكێتی دەستپێكرد، بەڵام تاكو پەسەندكردنی هەمواری یاسای هەڵبژاردنەكان بۆ دووبارە ژماردنەوەی دەنگەكان لە شەشی ئەم مانگە یەكێتی بێ دەنگ بوو.

راپۆرت

“خەڵك” چیرۆكی قەیسەرییە تەمەن 118 ساڵانەكەی سلێمانی دەگێڕێتەوە

سلێمانی- نزار جەزا

سەدەیەك پێش ئێستا لەنێوەندی شاری سلێمانی قەیسەری نەقیب دروستكرا، كە لەئێستادا تاكە قەیسەرییە لەشاری سلێمانی وەك خۆی مابێتەوە.


لەسەدەی ڕابردوودا لەشاری سلێمانیدا چوار قەیسەری هەبوون، بەڵام بەهۆی ڕووخاندنیانەوە تەنها قەیسەری نەقیب ماوەتەوە، كە لەساڵی 1900 دروستكراوە و لەئێستادا 108 دوكان لەناو قەیسەرییەكەدا هەیە، كە تائێستا لەسەر شێوازە كۆنەكەی خۆی ماوەتەوە.

بورهانی حاجی ئیبراهیمی عەتار یەكێكە لەو خاوەن دوكانانەی قەیسەری نەقیب، كە بۆ (خەڵك)ی ڕوونكردەوە، سلێمانی لەگەڵ دامەزراندنیدا بازاڕی هەبووە، بەڵام بازاڕەكان هەموویان لەناوچوون، تەنها ئەم بازاڕِە لەشێوەدا وەك خۆی ماوەتەوە و بۆتە شوێنێكی مێژوویی و كەلەپوری.

بورهانی حاجی ئیبراهیمی عەتار بۆ پەیامنێری خەڵك دەدوێت

ئەو خاوەن دوكانە كە لەساڵی 1940 بەدواوە باوكی دوكانەكەی كڕیوە و تاكو ئێستا كاری تێدا دەكەن ئاماژەی بەوەدا، ئەم قەیسەرییە لەشێوەی گومەز یان لەسەر شێوازی قەیسەری شاری بانەی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەلایەن وەستای ئێرانییەوە دروستكراوە، بەڵام بەداخەوە لە ساڵانی 1990ەكان، ئەم قەیسەرییە بەهۆكاری سیاسی سوتێنرا.

بورهانی حاجی ئیبراهیمی

ئەوەشی خستەڕوو، دوای ئەم ڕووداوە هەر لەسەر شێوازەكەی خۆی نۆژەنكرایەوە و هەندێك گۆڕانكاری كراوە، بەڵام بەهۆی ئەوەی خشتی دیوارەكان بەئاگرەكە ڕەشببون، بۆیە ناچاربوون گەچكاری بكەنەوە و ڕاڕەو و دوكانەكان بچوكتركرانەوە.


لەسەرەتای دروستبونیەوە لەناوەندی قەیسەری نەقیبدا، خانێك هەبوو، بۆ ئەو كاروانییانەی لە دوورەوە دەهاتنە سلێمانی و لێی دەمانەوە، كە بۆ ئەو سەردەمە وەك خواردنگەو هوتێلێك وابووە، بەڵام ئێستا لەشوێنی ئەو خانە حەوزێكی گەورە دروستكراوە و بەدەوریشیدا چەند دوكانێك هەیە.


لەسەدەی ڕابردوودا لەپاڵ خانەكەی قەیسەری نەقیبدا، شەش خانی دیكە هەبوون، كە ئەوانیش پێكهاتوون لەخانی غەفوور ئاغا، خانی عەجەم، خانی عەبدوڵڵا درێژ، خانی حاجی سەعید ئاغا، خانە سووتاو و خانی رسوومات.

لەبارەی ئەو خانەوە بورهانی حاجی ئیبراهیمی عەتار باسیلەوەكرد، قەیسەری نەقیب پێشتر نێوەندێكی بازرگانی بوو، بەجۆرێك كاروانەكان لەدوورەوە دەهاتنە ئێرە لەخانەكە دەمانەوە و پشوویان دەدا، دواتر كاڵاكانیان (شەكر، چا، خورما و وشكە) دەفرۆشت، كە لەكەركوك و موسڵ و بەغدا و بانە و شارەكانی دیكەوە دەهاتن.


قەیسەری نەقیب لەنێوەندی سلێمانیدا بۆتە مەڵبەندی گەڕەكەكانی دەوروبەری و بەشێك لەبازاڕەكانی دیكە پێكەوە دەبەستێتەوە، چونكە چوار دەرگای هەیە، بەجۆرێك هەر یەكێكیان دەچێتەوە سەر بازاڕێكی دیكە، كە بازاڕەكانیش بریتین لە حەوزە وشكەكە، مەزادخانەكە، هەنگوین فرۆشەكان و شەقامی كاوە.


هەڵكەوتەی ئەم قەیسەرییە لەناو بازاڕی شاری سلێمانی دەكەوێتە، ڕۆژهەڵاتی گەڕەكی سەركارێز و ڕۆژئاوای گەڕەكی چوارباخ و باكووری كانیئاسكان و باشووری سەرشەقام.


حاجی ئیبراهیم فەتاح، كە لەساڵی 1972 تائێستا لەدوكانەكەیدا لە قەیسەری نەقیب كاردەكات، باسی لە ڕابردووی قەیسەرییەكە كرد و ئاماژەی بەوەدا، لەسەردەمی زوودا، بازرگان و بەرگدروو لەم قەیسەریەدا كاریاندەكرد، هەروەها كاری عەتاری و فرۆشتنی سابون و فرۆشتنی جامەدانەی تێدا دەكرا، بەڵام دواتر وردە وردە گۆڕانكاری بەسەردا هات، تاكو ئێستا كە تەنها كەلوپەلی جوانكاری و عەتاری و كەمالیات و كەلوپەلی بەرگدرووی ژنانی تێدا دەفرۆشرێت.

حاجی ئیبراهیم فەتاح

ناوبراو ئاماژەی بەوەشدا، ئێستا لەم بازاڕەدا كەمتر قازانجی ماڵی دەكرێت و فرۆشیان كەمە، چونكە زیاتر خەڵك لەدەرەوەی قەیسەرییەكە یان لەماركێتەكان كاڵاكانیان دەكڕن.

ئەوەشی ئاشكراكرد، لەماوەی دروستبوونی ئەم قەیسەرییەدا دەیان كەس لێرە كاریانكردووە و ڕۆیشتوون یان كۆچی دواییان كردووە، بەڵام ئەوەی ئاشكرایە، تاكو ئێستا 60 دوكاندار، كە لەم قەیسەرییەدا دوكانیان هەبووە، كۆچی دواییان كردووە.

لەسەدەی ڕابردوودا قەیسەرییەكانی وەسمان پاشا، شێخ مەحمود و غەفوور ئاغا لەشاری سلێمانی هەبوون، كە ئەم سێیانە ئێستا شوێنەواریان نەماوە، بەڵام ئەوەی لەئێستادا ماوەتەوە، قەیسەری نەقیبە، كە لەلایەن شێخ مستەفای نەقیب كوڕەزای كاك ئەحمەدی شێخ دروستكراوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

پێشبینی لیست و قەوارەكانی هەرێم بۆ هەڵبژاردنەكانى هەرێمی كوردستان

خەڵك-سەعد مەلا عەبدوڵڵا گوڵپی

هەرچەندە پێشبینی زۆرێك لە لایەن سیاسییەكان بۆ هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی عێراق وەك خۆی دەرنەچوو، بەشێوەیەك هەندێك لایەنی سیاسی یەك لەسەر چواری ئەو دەنگانەشیان نەهێنا كە خۆیان بانگەشەیان بۆ دەكرد، بەڵام وەك خۆیان ئاماژەی بۆ دەكەن بەهۆی بوونی ساختەكاری لە هەڵبژاردنەكان ئەنجامی هەڵبژاردنەكایش بە تەواوەتی وەك خۆی دەرنەچوو، ئێستاش جارێكی دیكە ئەو لایەنانە پێشبینییەكانی خۆیان بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتووی هەرێمی كوردستان دەخەنەڕوو كە بڕیارە لە 30ی ئەیلولدا بكرێن.

هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری كە هێزێكی نوێیە و زۆرینەی سەركردەكانی لە یەكێتی و حزبە ئیسلامییەكان هاتونەدەرەوە لە هەڵبژاردنەكانی رابردووی عێراق تەنها 2 كورسی بەدەستهێنا.

عوسمان عەبدوڵڵا گوڵپی ئەندامی ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری بە (خەڵك)ی راگەیاند، هاوپەیمانی هێزێكی زۆر گرنگە لەم وڵاتە، بەڵام ناتوانین رێژەی كورسییەكان دیاری بكەین.

وتیشی، دەسەڵات دەزانێت قورسایی هاوپەیمانی چەندە و خۆشیان دەزانن چەند ساختەكارییان لەبەرانبەردا كردووە.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بە هەموو پێوەرەكان ئەگەر ساختەكاری نەكرێت سەركەوتنێكی باش بەدەست دەهێنین.

نەوەی نوێ هێزێكی نوێیە و چوار كورسی پەرلەمانی عێراقی بەدەستهێناوە، لە ئێستادا ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، كە لیستی یەكەم دەبن لە هەرێمدا.

كازم قەرەداغی وتەبێژی نەوەی نوێ، بە (خەڵك)ی راگەیاند، ئەگەر ئەو قەبارە ساختەكارییەی لە هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی عێراق ئەنجامدرا لە هەڵبژاردنی هەرێم بەو قەبارە ئەنجام نەدرێت بەدڵنیاییەوە پێشبینی دەكەین هێزی یەكەم بین.

وتیشی، ئەگەر هێزی یەكەمیش نەبین بە جیاوازییەكی كەم لەگەڵ هێزی یەكەم كێبڕكێ دەكەین‌و رێژەی كورسییەكانیش چۆن‌و چەند دەبێت گرنگ ئەوەیە كێ هێزی یەكەمەو كێ هێزی دووەمە.

رونیشیكردەوە، پێمان وایە بەو وتار و پڕۆژانەی كە لە چەند مانگی رابردوو پێشكەشی خەڵكمان كردووە و هێندە متمانەمان لای خەڵك دروست كردووە كە ئەمجارە هێزێكی نوێ تاقیبكەنەوەو دڵنیاین كە دەمانگەیەننە هێزی سەرەكی لە كوردستاندا.

بزووتنەوەی گۆڕان كە لە هەڵبژاردنی رابردوی عێراق 6 كورسی پەرلەمانی بەدەست هێناو سێ كورسی كەم كرد، تا ئێستاش ئەو ئەنجامەی قبوڵ نەكردووە، دەیەوێ لەم هەڵبژاردنەدا دەنگێكی زۆر زیاتر لە جارانی پێشوو لە هەرێم بەدەست بهێنێت، كە لە هەڵبژاردنەكانی 2009 دا 25 كورسی و لە هەڵبژاردنەكانی 2013 دا 24 كورسی بەدەستهێناوە.

زمناكۆ جەلال بەرپرسی ژووری هەڵبژاردنەكانی بزووتنەوەی گۆڕان بە (خەڵك)ی راگەیاند، ئەوەی لە توانماندا بێت هەوڵ دەدەین بەدەستخستنی زۆرترین دەنگ و پێمان وایە ئەگەر ساختەكاری نەكرێت، گۆڕان ئاستی جەماوەری لە هەڵكشاندایەو جێگای متمانەی جەماوەر دەبین.

وتیشی، ئەو هەڵوێستانەی لە رابردوو هەمانبووە بۆ داكۆكیكردن لە مافی هاووڵاتی، كۆمەڵێك هەڵوێست بوون هیچیان دواكەوتوو نەبووە لە داواكانی شەقام.

ئاشكراشیكرد، هەمیشە راستگۆ بووین لەگەڵ بنەماكانی كاركرنی خۆمان و چاوەڕێ دەكەین دەنگدەران پاداشتمان بدەنەوە.

یەكێتی نیشتمانی كوردستان كە بە پێچەوانەی پێشبینییەكان 18 كورسی پەرلەمانی عێراقی بەدەستهێناوە، جارێ بێ دەنگی هەڵبژاردووە.
(خەڵك) پەیوەندی بە بڕیار رەشید وتەبێژی دەزگای هەڵبژاردنەكانی یەكێتی نیشتمانی كوردستانەوە كرد، ناوبراو رەتیكردەوە لە ئێستادا قسە لەسەر بابەتی خۆئامادەكردن بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتوو و پێشبینییەكانیان بۆ ئەنجامەكان بكات و ئاماژەی بۆ ئەو كرد لە دوو هەفتەی داهاتوو هەڵوێستی خۆمان رادەگەیەنین، ئەمەش لەكاتێكدایە حزبەكەی 17 كورسی پەرلەمانی عێراقی لە هەڵبژاردنەكانی رابردوو بەدەست هێنا.

یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان كە لە هەڵبژاردنەكانی رابردووی عێراق بوونە خاوەنی دوو كورسی و و دوو كورسیان لە دەستدا، وەك خۆیان ئاماژەی بۆ دەكەن زۆرترین ساختەكاری لەبەرانبەر ئەوان كراوەو لە ئیستاشدا پێیان وایە بەهۆی كاندیدەكانیانەوە دەتوانن پێشبینی بكەن.

ناسك تۆفیق ئەندامی ئەنجومەنی جێبەجێ كردنی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان بە (خەڵك)ی راگەیاند، هێشتا زووە قسە لەسەر پێشبینییەكانمان بكەین بۆ ئەنجامەكانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی هەرێمی كوردستان.

وتیشی، پێویستە سەرەتا كاندیدەكانمان دیاری بكەین كە تا ئێستا لەلایەن كۆمسیۆنەوە داوا نەكراوە، ئەو كات هەنگاو و پێشبینییەكانمان بۆ هەڵبژاردنەكانی هەرێم ئاشكرا دەكەین، ئەمەش لەكاتێكدایە كە حزبەكەی لەگەڵ بزووتنەوەی ئیسلامی هاوپەیمانی (بەرەو ئیسڵاح)یان بۆ هەڵبژاردنەكانی هەرێم پێكهێناوە.

بۆ وەرگرتنی رای كۆمەڵی ئیسلامی (خەڵك) پەیوەندی بە چەند بەرپرسێكی ئەو حزبەوە كرد بەڵام پەیوەندییەكانیان بەردەست نەبوون.

هەڵبژاردنەكانی هەرێمی كوردستان بڕیارە لە بەرواری 30-9-2018 بەڕێوەبچێت و كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكانیش تیروپشكی بۆ قەوارەو لیستەكان كردووە و لە ئێستادا چاوەڕوان دەكرێت لایەنەكان ناوی كاندیدەكانیان رەوانەی كۆمسیۆن بكەن تاكو رێو شوێنی یاساییان لەبەرانبەر بگیرێتەبەر.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

هاوڵاتیان تا چەند متمانەیان بە هەڵبژاردنەكانی هەرێم هەیەو بەشداری پڕۆسەكە دەكەن؟

خەڵك – ئارام سەردار، نزار جەزا

لەگەڵ نزیكبوونەوەی كاتی هەڵبژاردنەكانی هەرێم، هاوڵاتیان ڕای جیاوازییان لەسەر هەڵبژاردنەكان هەیە، بەجۆرێك بەشێكیان پێیان وایە بەهۆی ساختەكارییەوە ئەم هەڵبژاردنە گۆڕانكاری دروست ناكات، لەبەرامبەردا بەشێكی دیكە لەهاوڵاتیان دەنگدان بە باشترین ڕێگەی گۆڕانكاری دەزانن و پێیانوایە گۆڕانكاری دروست دەكات.

سەرەڕای ئەوەی بەرپرسانی كۆمسیۆن جەخت دەكەنەوە كە زۆر رێكاریان گرتۆتەبەر تاكو ساختەكاری ئەنجام نەدرێت‌و بوارەكانی ساختەكاری كەم بكەنەوە، بەڵام تاكو ئێستا هاوڵاتیان دەڵێن ساختەكاری ئەنجام دەدرێت.

د.ڕێزان حەمەڕەشید سەرۆكی كارگێری هەڵبژاردن پێشتر لەكۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تۆماری دەنگدەران پاككراوەتەوەو 256 هەزار ناوی دووبارەو مردوو لە لیستی تۆماری دەنگدەران هاتووەتە دەرەوە ئەمەش دوای ئەوەی بەپشت بەستن بە فۆرمی خۆراك تۆمارێكی نوێیان دروست كردوە، بەڵام داواش دەكەن لایەنە سیاسییەكان دەنگدەرانیان هان بدەن بۆ ئەوەی سەردانی بنكەكانی نوێكردنەوەی تۆماری دەنگدەران بكەن بەشداری هەڵبژاردن بكەن بۆ ئەوەی هیچ كەسێك نەتوانێ سود لەم كەسانە وەربگرێ كە بەشداری ناكەن لەهەڵبژاردن.

(خەڵك) ڕای چەند هاوڵاتییەكی وەگرت، لەبارەی ئەوەی تاكو چەند متمانەیان بە ئەنجامی هەڵبژاردنەكان ماوەو ئەگەر هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان بەڕێوەبچێت بەشداری دەكەن؟

عەزیز محەمەد كە پیشەی كاسبە پێیوایە، هەڵبژاردن كاتێك گۆڕانكاری دروستدەكات، حزبەكان باوەڕیان بەگۆڕانكاری هەبێت، بۆیە متمانەی بە هەڵبژاردن نییەو پێیوانییە بەشداری هەڵبژاردن بكات، بەتایبەت دوایئەوەی لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراقدا ساختەكارییەكی زۆر كرا.

ئارام عوسمان كە خوێندكاری زانكۆیە باسیلەوەكرد، ئاسایی لە هەموو وڵاتێك كە هەڵبژاردن دەكرێت بەڕێژەی جیاواز جیاواز ساختەكاری دەكرێت، لە دنیادا هەڵبژاردن بێ ساختەكاری نابێت، بەڵام زۆری‌و كەمی هەیە، بۆیە لە هەڵبژاردنەكانی پێشوو و هەر هەڵبژاردنێكی دیكە بكرێت بەشداری دەكات، چونكە جگە لەدەنگدان هیچ ڕێگەچارەیەكی دیكە نییە، بۆ گۆڕانكاری‌و باشتربوونی دۆخی كوردستان.

فەرمانبەرێك بەناوی شادی محەمەد ئەوەی خستەڕوو، لەوكاتەوەی حكومەتی كوردی هەیەو هەڵبژاردن ئەنجامدەدرێت، گۆڕانكاری لەدەسەڵاتە سەرەكییەكانی كوردستان نەكراوە، بەجۆرێك تەنها لای یەكێتی‌و پارتی بووە، ڕاستە حزبی نوێ دروستبوون، بەڵام نەیانتوانیوە دەسەڵات وەربگرن، بەڵكو تەنها هەندێ وردە كاری ئیداری یان وەزارەتێكی لاوەكییان پێدراوە.

وتیشی، ئەم هەڵبژاردنەی لەڕێگامانە بەهەمانشێوە دەبێت، بەجۆرێك ئەگەر حزبەكانی دەرەوەی یەكێتی‌و پارتی دەنگیش بەدەستبهێنن، دەسەڵاتێكی ئەوتۆ وەرناگرن، لەبەرئەوە بەشداری دەنگدانێك ناكەم، كە تەنها ئەم دوو حزبە دەسەڵاتداری یەكەمبن.

گەنجێكی دیكە، كە خوێندكاری زانكۆیە، بەناوی محەمەد ڕەحمان، پێیوایە هەڵبژاردن ڕێگەیەكی دیموكراسیانەیە لە هەر وڵاتێكدا، كە لەڕێگایەوە هاووڵاتی ئازادانە ئەو حزبەی دڵخوازیەتی هەڵیدەبژێرێت، بۆیە بێگومان بەشداریكردن باشترە لەوەی بەشداری نەكەیت.

هەروەها ئارام سەرحەد لە شاری هەولێرەوە سەبارەت بەهەڵبژاردن بە (خەڵك)ی راگەیاند، بڕوام بە ھەڵبژاردن ھەیە وەك تاكە رێگایەكی ئاشتیانە بۆ دەستاودەستكردنی دەسەڵات، بەڵام لە ئێستادا دڵنیام كە ھەڵبژاردن بەبێ ساختەكاری بەڕێوەناچێت.

ئاران ئاكار وەك هاوڵاتییەك پێی وایە، نەك لەكوردستان لەتەواوی دونیا پڕۆسەیەی هەڵبژاردن نیبە بەبێ ساختەكاری بەڕێوەبچێت، بەڵام دەكەوێتەسەر جۆرو شێوازو قەبارەی ساختەكارییەكە، لەكوردستان هەموو پێوەرو جۆرێكی تێپەراندوە كە سیمای هەڵبژاردنی ناشرین كردووەو دوریش نییە لەهیچ هاوڵاتیان تا چەند متمانەیان بە هەڵبژاردنەكانی هەرێم هەیەو بەشداری پڕۆسەكە دەكەن؟ كوردستان ساختەكاری نەكرێ.
وتیشی، بڕوام وایە بەدیلی هەڵبژاردن دیكتاتۆری‌و پاوانكاری دەسەڵاتداریە خراپتریان شەڕی ناوخۆیە كە ماڵوێرانی‌و كاولكارییە، بۆیە بڕوام پێ ماوە وەك ئامرازێك بۆ گۆڕانكاری.
هەروەها هاوڵاتی وەلی سەلیم دەڵێت، بڕوای بەهەڵبژاردن هەیە، بەڵام بڕوای نییە بەوەی كە ساختەكاری لەهەڵبژاردن نەكرێ.
هاوكات هێرش قادر رایدەگەیەنێت، هیچ هەڵبژاردنێك بەبێ ساختەكاری لە هەرێم بەڕێوەناچێت، بەڵام بڕوای بەهەڵبژاردن هەیەو هەمیشە بڕوام پێی دەبێ.

بڕیارە لە بەرواری 30/9/2018 هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان بەڕێوەبچێت، كە تێیدا ژمارەیەك لیست بەشداریدەكەن‌و دوێنێ تیروپشك بۆ ژمارەی لیستەكان كرا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام

کوردستان

دوایین