ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژیاندۆستی

بۆ چی مرۆڤەکان دەمرن؟ شیکارێک و تێڕوانینێکی زانستی

خێزان
مردن چیە؟ بۆچی زیندەوەران بەگشتی هەموویان دەبێت بمرن؟ خانە یان زیندەوەرە نەمرەکان چین؟ ئایا ڕۆژێک دێت مرۆڤ بگاتە قۆناغی نەمری؟
لوقمان حەوێز ئەندامی کۆمەڵەی گەردوونناسانی تێکساس لەبارەی ئەم حاڵەتەوە شیکارێک و تێڕوانینێکی زانستی هەیە.
مردن چییە؟
مردن لە هەموو زیندەوەرەکان بە مرۆڤیشەوە بریتیە لە وەستانی بەردەوام و ئێجگارەکی هەموو کردار و زیندەچالاکییە بایۆلۆژییەکانی ناو هەموو خانەکانی لەش و پێکهاتەی ئەو زیندەوەرە لەبەر هەر هۆکارێک بێت، لەئەنجامی ئەم وەستانەش یەکسەر ئەو خانانە بەشێوەیەکی سروشتی شیدەبنەوە بۆ ئەو توخم و پێکهاتە سەرەکیانەی لێی دروست بوون، هەموو ئەو پێکهاتانەش ئەگەر بە ڕاستەوخۆیی بێت یان ناڕاستەوخۆیی بەتێپەڕبوونی کات تێکەڵی ئاو، هەوا، هەروەها خاکی گۆی زەوی دەبنەوە.
مردن، بەتایبەتی مردنی مرۆڤەکان هەر لە سەرەتای مێژووی مرۆڤایەتی تاوەکو ئێستا لەلایەن هەموو کۆمەڵگاکان بە گەورەترین تڕاژیدیا و ناخۆشترین ڕووداو دانراوە، ئەویش لەبەر نەمان و پچڕانی بەردەوامی پەیوەندیە خێزانی و کۆمەڵایەتیەکان لەگەڵ مرۆڤە مردوەکە.

پڕۆسەی پیربوون و مردن.
بۆچی ئێمەی مرۆڤ و زۆربەی هەرە زۆری زیندەوەران لە کۆتایییدا هەر دەبێت بمرین؟
هەموو مرۆڤەکان، هەروەها زۆربەی هەرە زۆری زیندەوەران ئەگەر بە درێژایی ماوەی ژیانیشیان لە هەموو هۆکارەکانی مردن ڕزگاریان ببێت، لەکۆتاییدا هەر دەمرن و لەناودەچن بەهۆی دیاردەی پیربوون، لە ووڵاتی بەریتانیا لە ئێستادا هۆکاری مردنی 9 کەس لە کۆی 10 کەس بەهۆی پیربوونەوەیە، کەواتە پیربوون چیە و بۆچی ڕوودەدات؟
پیربوون لە مرۆڤدا بریتیە لە کەڵەکەبوونی هەموو گۆرانکاریەکانی ناو خانەکانی لەش بە تێپەڕبوونی کات، لە ڕاستیدا تاوەکو ئێستا هەموو هۆکارەکانی دیاردەی پیربوون ڕوون و ئاشکرا نیە، لە نوێترین لێکۆڵینەوەکاندا سەرەکیترین هۆکاری پیربوون لە مرۆڤدا دەگێڕدرێتەوە بۆ کەڵەکەبوونی ئەو زیانانەی بە زنجیرەکانی DNA ی دەگات لەناو خانەکان یان ئەوەی پێی دەووترێت DNA.Oxidation واتە بەئۆکسیدبوونی دی ئێن ئەی.

وێنەکەی خوارەوە: تابلۆیەکی نیگارکێشی بەناوبانگی فەڕەنسی فیلیپ دی چامپێنە کە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی حەڤدەهەم، گوڵ و کەللە سەرەکەی مرۆڤ ئاماژەن بە ژیان و مردن، کاتژمێرەکەش نیشانەیەکە بۆ کات کە ژیان ومردن تیایدا دروست دەبن.

ژیاندۆستی

٧ شتی بەردەوامی ڕۆژانە بەهەڵە ئەنجامیان دەدەین

خێزان
ئەو شتانە ئەنجامیان دەدەین بەردەوام لەوانەیە تەواو ڕاست نەبن بەڵام ئاخۆ ڕاستەکەی کامەیە، خوێنەربن.

سەری تەوالێتەکە دابخە پاشان ئاوی پێدا بکە چوونکە ئەم شێوازە کەمتر ڕێ بە بڵاوبوونەوەی بەکتریاکان دەدات.

ڕایەکی هەڵەیە کە زۆرێک لە خەڵکی خۆیان دەشۆن پێش خەوتن چوونکە ئەمە وادەکات پلەی گەرمییان نا ئاسایی بێت و زیانی هەیە وەک لە سوود.

لەبری ئەوەی بە هەموو پەنجەکانت قەڵەمەکە بگوشیت هاوشێوەی وێنەکەی لای ڕاست گونجاوترە بۆ گرتنی قەڵەمەکە، چوونکە وات لێدەکات کەمتر هەڵەبکەیت و وردتر بیت لە نوسیندا و خێرا بیت.

کەمێک مەعجوونی ددان بکە بە فڵچەی ددان شتنەکەتدا باشترە لەوەی بڕێکی زۆری پێدابکەیت چوونکە بڕێکی کەم وات لێدەکات وردتر ددانت بشۆیت.

کەوگیرەکەت بکە بە دەسکی مەنجەڵەوە تاوەکوو کەوچکەکە نەسوتێت ئەگەر دار بوو، و گەرم نەبێت کاتێک ئاسن بوو.

خۆشتنی هەموو ڕۆژێک کارێکی باش نییە هەوڵ بدە لەبری ئەوە هەفتانە ٢-٣ جار خۆت بشۆیت.

لەبەشی خوارەوە پەرداخی خواردنەوە بگرە نەک لەبەشی سەرەوەی چوونکە کاریگەری دەکاتە سەر گەرم بوونەوەی خواردنەکە بەهۆی ناسکی شوشەکانەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژیاندۆستی

١٨ وێنە کە پڕە لە هەست و سۆز لە جیهانی ئاژەڵاندا

خێزان
بێگومان ئاژەڵانیش هەست و سۆزیان هەیە بەرامبەر یەکدی، ئەما وێنانەی خوارەوە دەرخەری ئەو ڕاستییەن.

هەست بە نەرمی ئەو دەست لێدانە دەکات.

نەوەیەکی نوێیان بۆ پەیا بووە.

دایکە بە تەمەن و گەورەکان هەمیشە باشترینن.

داوای هاوڕێکەی دەکاتەوە.

خەوێکی خۆشیان دەبێت ئەمشەو

لە کاتی خەوتنیشدا لێی دوور ناکەوێتەوە.

منداڵەکەی ژیر کردووە لەگەڵ خۆیدا.

دەڵێت سەرخەوێک بشکێنە خۆی ئاگای لە بەچکەکانیان ئەبێت.

تەماشای چی دەکەن؟

لێی نابنەوە ئەوەندە خۆشیان دەوێت.

“گوێگرە من نهێنییەکت پێ دەڵێم”.

دەڵێت بەجێم مەهێڵە.

ڕۆژی دایکانە.

دیوارەکانیش ناتوانن ببنە ڕێگر

خێزانێکی زۆر جوانیان هەیە.

“ماچێکم بدەرێ”

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژیاندۆستی

کۆمەڵێک وێنە کە کاریگەری لەسەر ناخت دادەنێت

خێزان

ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک وێنەیە کە کاریگەری لەسەر ناخت هەیە:

 

سەربازێکی جەنگی جیهانی یەکەم کە بەهۆی دیمەنەکانەوە شێت بووە

سڵاوتان لێبێت

کاتێک مانگ ئاگر دەکاتەوە

 

سەگەکەم ئارەزووی دڕاندنی شتەکان دەکات، ئەمڕۆ بەهۆی یادی لە دایکبونیەوە دۆسەکێکی گەورەم دایە بە دڵی خۆی بیدڕێنێت

ژنێکی بەحرەینی هاتووە بۆ لای ژنێکی سعوودی تا بەهۆی وەرگرتنی مافی لێخوڕینی ئۆتۆمبێلەوە پیرۆزبایی بکات

یاریزانێکی بالە بەر لە نمایش تەماشای یاری ڕووسیا و کڕواتیا دەکات

باش ئەوەی قاچی کاری نەدەکرد، بەم جۆرە چارەسەر کرا

پۆلیس هەوڵی ڕزگارکردنی ژێک دەدات کە بە ئۆتۆمبیلەکەیەوە نوقم بووە

تیمێکی نێودەوڵەتی پاسپۆڕتەکانی خۆیان نمایش کردووە کە هەریەکە و هی وڵاتێکە

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
حکومەتی داهاتووی هەرێمی کوردستان دەتوانێت خزمەتی هاوڵاتیان بکات؟

کوردستان

دوایین