ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

ئەو وڵاتانەی سزا ئەمریكاییەكانی سەر ئێران پشتگوێ‌ دەخەن

خەڵك-بەشی هەواڵ
توركیا و چین هەڵوێستی خۆیان بەرانبەر بە سزا ئەمریكاییەكانی سەر تاران ئاشكرا دەكەن كە دوێنێ‌ سێ‌ شەممە خرانە بواری جێبەجێكردنەوە، ئەمەش لەكاتێكدایە كە وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژە بەو سزایانە دەكات كە ڕووبەڕووی ولایەتە یەكگرتووەكان دەبێتەوە، بەبێ‌ ئەوەی رونكردنەوە لەبارەیانەوە بدات.

فاتح دۆنمیز، وەزیری وزەی توركیا رایگەیاند، وڵاتەكەی بەردەوام دەبێت لەسەر كڕینی غازی سروشتی ئێران، ئەوەش وەك بەردەوامبوون لەسەر ئەو رێكەوتنە درێژخایەنەی لەنێوان هەردوو وڵاتدا هەیە.

دۆنمیز بە كەناڵی (خەبەر)ی وڵاتەكەی راگەیاندبوو”گرێبەستی هاوردنی غازی سروشتی ئێران كە بڕەكەی 9.5 ملیار مەتری شەش پاڵووە، تا ساڵی 2026 بەردەوام دەبێت.

هەر لەو چوارچێوەیەدا، وەزارەتی دەرەوەی چین رایگەیاند، پەیوەندییەكانی پەكین و تاران كراوە و بەرچاوڕوون و شیاون، ئەمەش دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا هەڕەشەی سەپاندنی سزای توندی بەسەر ئەو وڵات و لایەنانەدا كردبوو كە مامەڵەی بازرگانی لەگەڵ ئێران دەكەن.

وەزارەتی دەرەوەی چین لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند، پەكین بەردەوام دژ بە سزا تاكلایەنەكان و “سیاسەتی دەستدرێژیكردنە”.

دوێنێ‌ سێ‌ شەممە سەرۆكی ئەمریكا بڕیاری خستنەوەكاری سەپاندنی سزاكانی بەسەر ئێراندا واژۆ كرد و بەپێی كارنامەكە، لەمڕۆوە سزاكانی سەر ئێران دەكەونەوە كار.

بەپـێی بڕیارەكە سزاكان بە دوو قۆناغ دەسەپێنرێنەوە. قۆناغی یەكەم 7ی ئابی 2018 دەسـتپـێدەكات و لەم قۆناغەدا سزا دەخرێتە سەر بازاڕی دراوی ئێران و قەدەغە دەخرێتە سەر بازرگانیكردن بە زێڕ و كانزاكانی دیكە لەگەڵ ئێراندا و ڕێگە نادرێت هیچ تەكنەلۆجیایەكی پەیوەست بە كەرتی پـیشەسازی و دروستكردنی ئۆتۆمبیل بە ئێران بدرێت.

قۆناغی دووەمیش بڕیارە لە 5ی تشرینی دووەمی 2018وە دەستپـێبكات، لەو قۆناغەشدا هەناردەی نەوتی ئێران و ئاڵوگۆڕی بازرگانی لە ڕێگەی بەندەرەكانی ئێرانەوە قەدەغە دەكرێت.

بیانووی سەپاندنەوەی سزاكان بەسەر ئێران “ڕێگرتنە لە دەستخستنی چەكی ئەتۆمی، و زیادكردنی فشارە دارایـیەكانە لەسەر ڕژێمی ئێران تا كۆتایی بە هەڕەشەكانی بهێنرێن، لەوانە پەرەپـێدانی سیستمی موشەكی و پشـتیوانیكردنی لە گروپە تێرۆرستیـیەكان و كارە نەخوازراوەكانی سوپای پاسداران و بریكارەكانی لە ناوچەكەدا”.

ئابوری

ئێران دوا وادە بۆ ولاتانی ئەوروپا دادەنێت

خەڵک-

وەک ئەوەی ڕاگەیەنراوە، بڕیارە لە رۆژی ٢٠١٨/١١/٥ ـی داھاتوو، قۆناغی دووەمی سزاکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران بخێتە بواری جێبەجێکردنەوە، ئێرانیش رۆژی ٢٠١٨/١١/٤ ـی وەک دوا وادە بۆ وڵاتە ئەورپاییەکان سەبارەت بە مانەوە یان ھەڵوەشاندنەوەی ڕێکەوتننامە ئەتۆمییەکە دیاریکردووە.

بەرصرسانی ئەمریکا ئاماژەیان بەوە کردووە، قۆناغی دووەمی سزاکان پیشەسازی نەوتی ئێران دەگرێتەوە و ئامانجی ئەم سزا نوێیانەش هەر هەمان ئامانجی ئەو سزایانەی ترن کە ئەمریکا سەپاندونی بە سەر ئێراندا، واشنتۆن دەخوازێت لە ڕێی ئەو سزایانەوە تاران بگەڕێنێتەوە سەر مێزی دانوستاندن، هەروەهاش وەک فشارێکیش لێی دەڕوانێت تا ئێران ڕەفتارەکانی خۆی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بگۆڕێت.

وادەی ئەمریکا بۆ جێبەجێکردنی قۆناغی دووەمی سزاکانی، وایان لە دەسەڵاتدارانی ئێران کردووە رۆژی ٢٠١٨/١١/٤ بۆ ئەمریکا و بەریتانیا و فەرەنسا دابنێن وەڵامێک بدەنە دەست ئێران، دوای ئەو وادەیەش ئێران لە ڕێکەوتنەکە دەکشێتەوە.

ئێران داوا لە وڵاتانی ئەوروپای نێو ڕێکەوتنە دەکات، تا ئەو وادەیە ڕێگەگەلێک بدۆزنەوە قەرەبووی زیانەکانی ئێران بکاتەوە کە لە ئەنجامی سزاکانی ئەمریکا بەر ئابورییەکەی کەوتووە، بە زمانێکی تر ئێران داوا دەکات ئەو سێ وڵاتە ڕایبگەیەنن، پابەند نابن بە سزاکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران. دوای ئەو وادەیەش هەر هەوڵێک بدرێت لەلایەن ئەوروپاییەکانەوە بێسود دەبێت.

تا ئێستاش تەنھا چین بە ئاشکرا ڕایگەیاندووە، پابەندی سزاکانی ئەمریکا نابێت بۆ سەر ئێران، ئێستاش دەیان کۆمپانیای زەبەلاحی ئەو وڵاتە کە زۆریان لە بواری نەوت کاردەکەن، لە ئێران لقی خۆیان کردۆتەوە.

پێدەچێت قۆناغی دووەمی سزاکانیش ھێندەی دیکە ئاڵۆزی بخاتە نێو بازاڕی ئێرانەوە و ئابورییەکەی ڕووبەڕووی قەیرانی قووڵتر بکاتەوە.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئەمریکا.. لەبەرامبەر سووتاندنی مزگەوتێک سزای ٢٤ ساڵ بەسەر گەنجێکدا سەپێنرا

خەڵک-

بەپێی ڕاگەیەنراوێکی وەزارەتی دادی ئەمریکا، پاش چەند مانگێک لە پرۆسەی دادگایی کردن، دادگایەکی ویلایەتی تەکساس لە ئەمریکا سزای ٢٤ ساڵ زیندانی کردنی بەسەر گەنجێکدا سەپاند، کە تۆمەتبارە بە سووتاندنی مزگەوت و سەنتەرێکی ئیسلامیی لە تەکساس.

وەزارەتی دادی ئەمریکا لە ماڵپەڕی ڕەسمیی خۆی ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا ڕایگەیاندووە: مارک پـێرێزی تەمەن ٢٦ ساڵ، لە ٢٠١٧/١/٢٨ ئاگری بەرداوەتە مزگەوت و سەنتەری ئیسلامی شاری ڤیکتۆریای باشوری ڕۆژهەڵاتی ویلایەتی تەکساس، ئەمڕۆ لە لایەن دادگاوە بە تاوانکار ناسێنرا و سزای ٢٤ ساڵ زیندانیکردنی بۆ بڕایەوە.

دوای ڕاگەیەنراوەکە، جۆن گۆر بەرپرسی نوسینگەی داواکاری گشتی لە دادگای باشوری تەکساس، ڕایگەیاند: “هەموو کەسێک لەم وڵاتە مافی پەیڕەوکردنی ئاینی خۆی هەیە بە ئازادانە و بەبێ ترس لە توندوتیژی، ئەم ئەم تاوانکارە بەھۆی کارەکەی، هەستاوە بە ترساندنی کۆمەڵگەی موسڵمان لە شاری ڤیکتۆریا.”

ھاوکات ئێدوارد میشێل لە دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدراڵی FBI ڕایگەیاند: ئەم سزایەی بۆ ئەم تاوانکارە بڕاوەتە نیشانی دەدات هیچ چاوپـۆشیـیەک ناکرێت لە ئاست تاوانەکانی ڕق و کینە، دەزگای FBI بەردەوام دەبێت لەوەی لێکۆڵینەوە بکات لە هەر پـێشێلکردنێکی مافە سیڤیلیـیەکان لە هەر شوێنێک و لە هەر کاتێکدا.

جێی ئاماژەیە پاش ئەوەی مزگەوت و سەنتەری ئیسلامی ڤیکتۆریا سوتێنرا، بە هەزاران کەسی خێرخواز پارەیان بەخشی بۆ چاککردنەوەیان. زیاتر لە یەک ملیۆن دۆلار کۆکرایەوە و تەواوی شوێنەکە نۆژەنکرایەوە.

VOA

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

یەكەم لێدوانی سەرۆكی روسیا لەبارەی دیارنەمانی خاشەقچی

خەڵك- بەشی هەواڵ
فلادیمێر پۆتین سەرۆكی روسیا، یەكەم لێدوانی لەبارەی دیارنەمانی جەمال خاشەقچی رۆژنامەنوسی سعودیەوە پێشكەش كرد كە لە 2ی ئەم مانگەوە لەپاش چوونەژوورەوەی بۆ نێو كونسوڵخانەی وڵاتەكەی لە ئیستەنبوڵ، بێسروشوێنە.

ئاژانسی (سپۆتنیك)ی روسی لە زاری پۆتین لە وتارێكیدا لە كۆبوونەوەی ساڵانەی گروپی (فاڵدای) بڵاویكردۆتەوە”بەرپرسیارێتییەكە دەكەوێتە سەرشانی ولایەتە یەكگرتووەكان لە كێشەی دیارنەمانی جەمال خاشەقچی، چونكە ئەو لە ولایەتە یەكگرتووەكان ژیاوە”.

سەرۆكی روسیا بەپێویستی زانیوە “چاوەڕوانی ئەنجامی لێكۆڵینەوەكان بكرێت لەبارەی دیارنەمانی خاشەقچی لە توركیا، بەر لەوەی پەیوەندییەكان لەگەڵ شانشینی عەرەبی سعودیە تێكبدرێن”.

بە وتەی پۆتین”خاشەقچی لە ولایەتە یەكگرتووەكان ژیاوە و لە روسیا نەژیاوە، بەو واتایەی ولایەتە یەكگرتووەكان هەندێك لە بەرپرسیارێتی رووداوەكەی دەكەوێتە ئەستۆ”، رەتیشكردۆتەوە “بتوانن پەیوەندییەكان لەگەڵ سعودیە تێكبدەن، تا بە تەواوەتی راستییەكان دەردەكەون”.

فلادیمێر پۆتین، سەرۆكی روسیا رایگەیاندووە”گومانی تێدا نییە، دیارنەمانی خاشەقچی رووداوێكی ناخۆشە، بەڵام پێویستمان بە كاتە تا بزانیین چی رویداوە”.

لە 2ی ئەم مانگە، جەمال خاشەقچی، ڕۆژنامەنوسی سعودی، دوای ئەوەی بۆ مەبەستی مامەڵەی هاوسەرگیری سەردانی كونسوڵخانەی وڵاتەكەی كردبوو لە شاری ئیستەنبوڵ، دیارنەما و هەموو پەیوەندییەكان لەگەڵیدا پچڕان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
حکومەتی داهاتووی هەرێمی کوردستان دەتوانێت خزمەتی هاوڵاتیان بکات؟

کوردستان

دوایین