ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

لێخۆشبوونێكی بۆ سوود و سزاكان دەركرد
ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان ڕاگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان سەبارەت بە كۆبوونەوەی ئەمڕۆی ڕاگەیەنراوێك بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، كە بارزانی بە عەبادی وتووە، “بڕیاری ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق سەبارەت بە یەكخستنی مووچە و ئیمتیازاتی كەسوكاری شەهیدان و ئەنفالكراوان لە هەرێم لەگەڵ هاوتاكانیان لە حكوومەتی فیدراڵی، جێبەجێ بكات”.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوەكەدا ئاماژەی بەوەكردووە، وەزیری دارایی و ئابووری ڕاپۆرتێكی سەبارەت بە ئامادەكارییەكانی وەزارەت بۆ داڕشتنی پرۆژە بودجەی ساڵی 2019 پێشكەش كرد كە لە دوای ساڵی ٢٠١٤ـەوە بە هۆی قەیرانی داراییەوە ئەو پڕۆژەیە ئەمادە نەكراوە.

جەختیشی كردۆتەوە، كە ئەنجومەنی وەزیران پێشنیاری وەزارەتی دارایی و ئابووری پەسەند كرد سەبارەت لێخۆشبوون لە سوود و سزاكانی دواكەوتن لەسەر ئەو كەسانەی قەرزاری پێدانی كرێ و بەدەلی موڵك و ماڵی دەوڵەتن بە مەرجێك لە ماوەی (90) ڕۆژی كاردا تەواوی كرێ و بەدەلی ساڵانی پێشوویان بدەن بە وەزارەتی دارایی و ئابووری.

دەقی ڕاگەیەنراوەكە:

سەرلەبەیانیی ئەمڕۆ سێشەممە 7/8/2018، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان، بە سەرۆكایەتیی بەڕێز نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان و بە ئامادەبوونی بەڕێز قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆك وەزیران، كۆبووەوە.

سەرەتا بەڕێز سەرۆك وەزیران دەربارەی دوا سەردانی بۆ بەغدا و كۆبوونەوەی لەگەڵ بەڕێز حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عێراق، ڕایگەیاند هەردوولامان لەسەر بەردەوامبوونی دیالۆگ و هامەهەنگیی هەولێر و بەغدا هاوڕا بووین و داوامان كرد بڕیاری ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق سەبارەت بە یەكخستنی مووچە و ئیمتیازاتی كەسوكاری شەهیدان و ئەنفالكراوان لە هەرێم لەگەڵ هاوتاكانیان لە حكوومەتی فیدراڵی، جێبەجێ بكات.

بەڕێزیان ئاماژەی بەوە دا كە هەردوولا دەربارەی كردنەوەی ڕێگەكانی نێوان هەولێر كەركووك و ئامادەییی هەرێمی كوردستان بۆ ناردنەدەروەی نەوتی كەركووك، گفتوگۆیان كردووە. دەربارەی حكوومەتی داهاتووی عێراقیش دووپاتیان كردەوە كە هەرێمی كوردستان ڤیتۆی لەسەر كەس نییە و ئەوەی بۆ هەرێمی كوردستان گرنگە بەرنامەی كاری حكوومەتە كە هاوكار و هەماهەنگ بێت بە ئاراستەی بەرجەستەكردنی ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان و پاراستنی بەرژەوەندییە هاوبەشەكانی هەردوولا.

دواتر بەڕێزان مەحموود حاجی ساڵح وەزیری كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوان و د. ئامانج ڕەحیم سكرتێری ئەنجومەنی وەزیران، دەربارەی دوا پێشهاتەكانی بابەتی بەجینۆساید ناساندنی تاوانەكانی داعش دژ بە ئێزدی و پێكهاتە نەتەوەیی و ئایینییەكانی دیكە و دوا بڕیاری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەكگرتووەكان ژمارە (٢٣٧٩)، سەبارەت بە پێكهێنانی تیمی لێكۆڵینەوە لە تاوانەكانی داعش، ڕاپۆرتێكیان پێشكەش بە ئەنجومەنی وەزیران كرد.

ئەنجومەنی وەزیران ئەم هەنگاوەی ئەنجومەنی ئاسایشی بەرز نرخاند و بە هەنگاوێكی گرنگی زانی بۆ بەرەوپێشچوونی دۆسیەی بەجینۆساید ناساندنی تاوانەكانی داعش دژ بە ئێزدی و مەسیحی و هەموو پێكهاتە نەتەوەیی و ئایینییەكانی دیكە، هەروەها لیژنەی باڵای بەجینۆساید ناساندنی تاوانەكانی داعشی راسپارد هەماهەنگی لەگەڵ ئەو تیمە نێودەوڵەتییە بكەن.

بەڕێز سەرۆك وەزیران لیژنەكەی ڕاسپارد هەموو ئەو بەڵگانەی لە ماوەی چوار ساڵی ڕابردوودا كۆكراونەتەوە، بخرێنە بەردەست تیمەكە بە ئامانجی بەسزاگەیاندنی ئەنجامدەرانی تاوانەكانی دژ بە مرۆڤایەتی و جینۆساید بۆ ئەوەی قوربانیانی ئێزیدی و مەسیحی و پێكهاتە نەتەوەیی و ئاینییەكانی دیكە لە قەرەبووكرنەوەی زیانەكانیان سوودمەند بن. داوا لە حكوومەتی عێراقیش كرا ڕەچاوی هاوبەشیپێكردنی نوێنەرانی هەرێمی كوردستان بكرێت لە دادوەر و یاساناس و شارەزایانی ئەو بوارە لە كاتی جێبەجێكردنی بڕیاری ئەنجومەنی ئاسایش.

ئەنجومەنی وەزیران جەختی لەسەر بەردەوامبوونی سیاسەتی خۆی سەبارەت بە پاراستنی ماف و ئازادییە ئاینییەكان كردەوە، كە لە بنچینە سەرەكییەكانی مافەكانی مرۆڤن، باوەڕیشی وایە هەر هاووڵاتییەك مافی پارێزراوە لە هەڵبژاردنی باوەڕی ئایینیی خۆی، هەرێمی كوردستان هەمەڕەنگێكە لە پێكهاتەی ئایینی و نەتەوییی جیاواز و هێزیشی لەو هەمەڕەنگییەدایە، بۆیە حكوومەت بەردەوام دەبێت لە پاراستنی هەرێمی كوردستان وەك شوێنێكی ئارام بۆ كۆمەڵگا.

لە بڕگەی دووەمی كۆبوونەوەكەدا، بەڕێز وەزیری دارایی و ئابووری ڕاپۆرتێكی سەبارەت بە ئامادەكارییەكانی وەزارەت بۆ داڕشتنی پرۆژە بودجەی ساڵی 2019 پێشكەش كرد كە لە دوای ساڵی ٢٠١٤ـەوە بە هۆی قەیرانی داراییەوە ئەو پڕۆژەیە ئەمادە نەكراوە. باسی لەو هەنگاوانەش كرد كە بۆ خەمڵاندنی داهاتە گشتییەكان و خەرجییەكان ناویەتی و لەگەڵ وەزارەتەكان دەستیان بە گفتوگۆ كردووە. ئەنجومەنی وەزیران پشتگیریی ئەم هەنگاوەی وەزارەتی دارایی كرد و داوای لە وەزیرە بەڕێزەكان كرد لەم بارەیەوە هاماهەنگی لەگەڵ هەردوو وەزارەتی دارایی و ئابووری و وەزارەتی پلاندانان بكەن.

لە بڕگەیەكی دیكەی كارنامەی كۆبونەوەكەدا، ئەنجومەنی وەزیران پێشنیاری وەزارەتی دارایی و ئابووری پەسەند كرد سەبارەت لێخۆشبوون لە سوود و سزاكانی دواكەوتن لەسەر ئەو كەسانەی قەرزاری پێدانی كرێ و بەدەلی موڵك و ماڵی دەوڵەتن بە مەرجێك لە ماوەی (90) ڕۆژی كاردا تەواوی كرێ و بەدەلی ساڵانی پێشوویان بدەن بە وەزارەتی دارایی و ئابووری.

ئابوری

ئێران دوا وادە بۆ ولاتانی ئەوروپا دادەنێت

خەڵک-

وەک ئەوەی ڕاگەیەنراوە، بڕیارە لە رۆژی ٢٠١٨/١١/٥ ـی داھاتوو، قۆناغی دووەمی سزاکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران بخێتە بواری جێبەجێکردنەوە، ئێرانیش رۆژی ٢٠١٨/١١/٤ ـی وەک دوا وادە بۆ وڵاتە ئەورپاییەکان سەبارەت بە مانەوە یان ھەڵوەشاندنەوەی ڕێکەوتننامە ئەتۆمییەکە دیاریکردووە.

بەرصرسانی ئەمریکا ئاماژەیان بەوە کردووە، قۆناغی دووەمی سزاکان پیشەسازی نەوتی ئێران دەگرێتەوە و ئامانجی ئەم سزا نوێیانەش هەر هەمان ئامانجی ئەو سزایانەی ترن کە ئەمریکا سەپاندونی بە سەر ئێراندا، واشنتۆن دەخوازێت لە ڕێی ئەو سزایانەوە تاران بگەڕێنێتەوە سەر مێزی دانوستاندن، هەروەهاش وەک فشارێکیش لێی دەڕوانێت تا ئێران ڕەفتارەکانی خۆی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بگۆڕێت.

وادەی ئەمریکا بۆ جێبەجێکردنی قۆناغی دووەمی سزاکانی، وایان لە دەسەڵاتدارانی ئێران کردووە رۆژی ٢٠١٨/١١/٤ بۆ ئەمریکا و بەریتانیا و فەرەنسا دابنێن وەڵامێک بدەنە دەست ئێران، دوای ئەو وادەیەش ئێران لە ڕێکەوتنەکە دەکشێتەوە.

ئێران داوا لە وڵاتانی ئەوروپای نێو ڕێکەوتنە دەکات، تا ئەو وادەیە ڕێگەگەلێک بدۆزنەوە قەرەبووی زیانەکانی ئێران بکاتەوە کە لە ئەنجامی سزاکانی ئەمریکا بەر ئابورییەکەی کەوتووە، بە زمانێکی تر ئێران داوا دەکات ئەو سێ وڵاتە ڕایبگەیەنن، پابەند نابن بە سزاکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران. دوای ئەو وادەیەش هەر هەوڵێک بدرێت لەلایەن ئەوروپاییەکانەوە بێسود دەبێت.

تا ئێستاش تەنھا چین بە ئاشکرا ڕایگەیاندووە، پابەندی سزاکانی ئەمریکا نابێت بۆ سەر ئێران، ئێستاش دەیان کۆمپانیای زەبەلاحی ئەو وڵاتە کە زۆریان لە بواری نەوت کاردەکەن، لە ئێران لقی خۆیان کردۆتەوە.

پێدەچێت قۆناغی دووەمی سزاکانیش ھێندەی دیکە ئاڵۆزی بخاتە نێو بازاڕی ئێرانەوە و ئابورییەکەی ڕووبەڕووی قەیرانی قووڵتر بکاتەوە.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بەهای تمەن و دۆلار لە كاتی داخستنی بازاردا

خەڵك – بەشی هەواڵ
خاوەن نووسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراو لە سلێمانی ئاماژە بەوەدەكات، كە بەهای دۆلار و تمەن بە بەراورد بە دیناری عیراقی ئەمڕۆ لە بازاڕەكانی هەرێم تا ڕادەیەك جێگیر بووە و گۆڕانكاری ئەوتۆ ڕووینەداوە.

خاوەن نووسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراو لە بازاڕی دۆلارەكەی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەهای دۆلار بەرامبەر دیناری عیراقی لە كاتی داخستنی بازاڕ 100 دۆلار بە 120 هەزار و 900 دینار مامەڵەی پێوكرا.

سەبارەت بە بەهای تمەن وتیشی، “100 دۆلار بە ملیۆنێك و 363 هەزار تمەن بەدەستی و ملیۆنێك و 378 هەزار تمەن بە حەواڵە مامەڵەی پێوەكرا”.

ڕاشیگەیاند، هەر 100 هەزار تمەن بە 8 هەزار و 900 دینار ئاڵوگۆڕی پێوەكرا لەكاتی داخستنی بازاڕدا لە كاتێكدا بەیانی ئەمڕۆ بە 8 هەزار و 850 هەزار دینار بوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

نرخی نەوت بۆ خوار 80 دۆلار دابەزی

خەڵك- بەشی هەواڵ
ئەمڕۆ پێنج شەممە، نرخی بەرمیلێك نەوت بۆ خوار 80 دۆلار رووی لە دابەزین كرد، ئەمەش لەكاتێكدایە كە دەستەواژەكان ئاماژە بە زیادبوونی عەمباری نەوتی خاوی ئەمریكایی و زیادبوونی خستنەڕووی نەوت دەكەن لە بازاڕەكان.

دوێنێ‌ چوار شەممە، ئیدارەی زانیارییەكانی وزەی ئەمریكایی رایگەیاندبوو، عەمباری نەوتی خاوی ئەمریكایی بە بڕی 6.5 ملیۆن بەرمیل بەراورد بە هەفتەی رابردوو زیادی كردووە، ئەم زیادكردنەش سێ‌ هێندەی پێشبینی شرۆڤەكارانە.

لە كاتژمێر 10:10 بە كاتی گرێنیچ، نرخی نەوتی خاوی پێوەری جیهانی برنت بە بڕی 70 سەنت رووی لە دابەزین كرد و نرخی بەرمیلێك لەو جۆرە نەوتە گەیشتە 79.35 دۆلار.

نەوتی خاوی برنت لە 3ی ئەم مانگە و  لە ساڵی 2014وە، بەرزترین ئاستی تۆماركرد و نرخی بەرمیلێكی گەیشتە 86.74 دۆلار.

هەر لەگەڵ دابەزینی نرخی نەوتی برنت، بە هەمان شێوە نرخی نەوتی خاوی ئەمریكایی خۆرئاوای تكساسيش، بە بڕی 61 سەنت رووی لە دابەزین كرد و نرخی بەرمیلێكی گەیشتە 69.14 دۆلار.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
حکومەتی داهاتووی هەرێمی کوردستان دەتوانێت خزمەتی هاوڵاتیان بکات؟

کوردستان

دوایین