ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

نامەیەكی كراوە بۆ بەرپرسی حیزبەكان: پەرلەمان لەمەش سوكتر دەكەن

عەتا قەرەداخی

بەشێكی زۆری ئێوە لە گەنجیتانەوە خەریكی كاری حیزبی بوون و لە سەنگەری بەرگریدا بوون و بە باش و بەخراپ ئەگەر لە رووكەشەوە سەیر بكەین لە پێناوی مافەكانی كورددا كۆششتان كردووە. بێگومان كەموكورتی و ناپاكیش هەبووەو شەڕی براكوژیش دیاردەیەكی باو بووە لە ماوەی نزیكەی شەست ساڵی رابردووداو لە ماوەی بیست و حەوت ساڵی رابردووشدا سەرباری دەسەڵاتی خۆماڵی كوردی و فەرمانڕەوایی خۆبەخۆ كە ئەوەش بە هەموو كەموكورتیەكانیەوە هەرگیز بەراورد ناكرێت بە دەسەڵاتی داگیركەرانی عەرەب و تورك و فارس، بەڵام وڵاتتان بە دەردێكی خراپ بردووەو لە رووی مەعنەویەوە زیاتر كەسێتی كوردیتان بەرەو شكست بردووەو لەبری رەخساندنی زەمینەی رێنیسانسی نەتەوەی و پرۆژەی سەربەخۆیی و دەوڵەت، مەسەلەی نەتەوایەتیتان تا ئەندازەیەكی زۆر ناشیرین كردووەو ئیرادەی مرۆڤی كوردتان روخاندووە. دیارە ئەوەش دەزانین كە لە ماوەی ئەم بیست و حەوت ساڵەدا چۆن سامانی كوردستان بە فیڕۆدراوەو چۆن گەندەڵی كەڵبەی لە جەستەی حكومەت گیركردووەو چۆن حیزب لە پێناوی بەرژەوەندییەكانی خۆیدا دەستی خستووەتە بینەقاقای حكومەت و وەكو كەلاكێك لە جەستەی حكومەتی روانیووە كە قەلەرەشەكانی حیزب هەریەكەو بەجۆرێك لەو جەستەیە بخۆن كە لە ژیان و خوێنی شەهیدەكان و زەحمەتی جەماوەری زەحمەتكێش پێكهاتووە. ئاگاداری ئەوەشین كە مەنسوبیەت و مەحسوبیەت چۆن بووە بە هۆی ئەوەی دامودەزگاكانی حكومەت و پەرلەمان بە كادیری لاوازو نەزان و بێ تواناو نەشارازا و نادڵسۆز و چاوچنۆك و پارەپەرست و تەنانەت كۆنە بەعسی و ئەنفالچی و ناپاك پڕبكرێتەوە. ئاگاداریشین كە چۆن دامەزراوەكانی خێڵ و عەشیرەت و و تیرەو تایەفەو تەریقەت و مەزهەب و تەنانەت ئیسلامی سیاسی توندڕەو لە ئەنجامی سیاسەتی هەڵەو نەبوونی ستراتیژی نەتەوەیی و نیشتیمانی ئێوەدا زیندوبوونەوەو پەرەیان سەند. ئاگاداریشین لە ئەنجامی بەرژەوەندیە حیزبی و كەسی و بنەماڵەییەكانتاندا چۆن هەرلایەكتان بوونەتە پاشكۆی یەكێك لە داگیركەركان و ئەوەش وایكردووە كوردستان ببێتە جێی تەراتێنی دەوڵەتانی دەوروبەر. من دەزانم كورد بە بێ دەوڵەت ناتوانێت پەیوەندی هاوسەنگ لەگەڵ دراوسێكانیدا درووست بكات، بەڵام ئەگەر ئێوە یەكگرتوو بوونایەو وەكو نوێنەری نەتەوەیەك و یەك حكومەت مامەڵەتان بكردایە، ئەوا بارودۆخەكە بەوجۆرە نەدەبوو. بەهەرحاڵ ژماردنی كەموكورتیەكان بێ كۆتاییەو كە سەیری كاركردنی هەمووتان دەكەین خەریكە وامان لێبێت بڵێین كورد لە مێژوودا هەروەكو ئێوەی كردووە بۆیە وەكو گەوەرەتیرن پێكهاتەی بێ شوناس و بێ دەوڵەت ماوەتەوە. ئەمەوێ‌ تەنیا سەرنجتان بۆ ئەوە رابكێشم ئایا بەراستی ئێوە بڕواتان بە پەرلەمان هەیە؟ ئەگەر بڕواتان پێی هەیە بۆچی خۆتان بۆ ئەو دامەزراوەیە ناپاڵێون؟ بۆچی وەكو دامەزراوەیەك بۆ كۆكردنەوەی كەس و كارو دڵسۆزەكانتان مامەڵەی لەگەڵ دەكەن. تەنیا سەرنجێك لەو ناوانە بدەن كە لە هەڵبژاردنی پێشووی كوردستان و عێراق و هەڵبژاردنی ئەمجارەی عێراق و كوردستاندا پاڵاوتوتانن و لە پەرلەمانی پێشووی عێراق و كوردستانیشادا بوون بە ئەندام.
لە هەڵبژاردنی یەكەمی كوردستاندا كە لە شاخەوە هاتبوون و بەواتا هەڵگری تەواوەتی عەقڵ و كەلتووری شاخ بوون و شارەزایتان تەنیا لە بەرێوەبردنی مەڵبەندو لق و تیپ و لقی پێشمەرگەو كەرت و ناوچەو مەفرەزەو پەلدا هەبوو، زۆرینەی ئەندامانی مەكتەبی سیاسی و سەركردایەتیەكانتان بۆ پەرلەمان پاڵاوت، كە حكومەتیش درووستبوو وەزارەت و پلە باڵاكانی حكومەتتان لە مەكتەبی سیاسی و تاكەتاكەی سەركردایەتی پێكهێنا. نوخبەیەك لە كەسی دیارو ناسراوی دۆست و لایەنگرانی حیزبەكانتان كرد بە ئەندام پەرلەمان. بۆ هەڵبژاردنی دووەم هێشتا لیستەكانی هەڵبژاردن قورسیەكیان هەبوو. لە هەڵبژاردنی 2009 دا، دەرگا بۆ بێژەرو رۆژنامەنووس و گەنجی بێتواناو كەم ئەزموون كرایەوە تا بگەنە پەرلەمان. لە هەلبژاردنی 2013دا ئەو دەرگایە زیاتر كرایەوەو بینیمان پەرلەمانی كوردستان چەند بێ شەخسیەت و لاواز بوو. بێ ئەزموونی و لاوازی و بەجاشبوونی بەشێك لە ئەندام پەرلەمانە كوردەكانیشمان لەبەغدا بینی. بەڵام گوناهباری یەكەم ئێوەی بەرپرسای حیزبەكانن كە ئەم نموونانەتان كردووە بە نوێنەر چ لە پەرلەمانی كوردستان و چ لە پەرلەمانی عێراق. ئێستاش لیستی پاڵێوراوەكان بڵاوكراوەتەوە.. كە مرۆڤ سەیری دەكات بێ ئومێد دەبێت و لەخۆی دەپرسێت ئایا بەراستی كۆمەڵگەی كوردی ئەوەندە وەجاخ كوێرو بێبەرهەمە. من وەكو رووی ئینسانی رێزم بۆ هەموو پاڵێوراوەكان هەیە و رەنگە زۆرینەیان مرۆڤی باش بن، بەڵام مەسەلەی نوێنەرایەتیكردنی خەڵك شتێكی ترەو پەیوەندی بە تواناو پێگەو كەسێتیەوە هەیە. ئایا ئەم ناوانە دەتوانن بەرپرسیارێتی نوێنەرایەتیكردنی دەزگای یاسادانان و چاودێریكردنی حكومەت بگرنە ئەستۆ؟ ئایا بۆچی لە ناو هەموو لیستەكانی كوردستاندا تاكە یەك ئەندام مەكتەب سیاسی حیزبێكی تێدا نیە؟ ئایا ئێوە بڕواتان بە پەرلەمان نیە بۆیە كادیرەكانی سەرەوەتانی بۆ ناپاڵێون؟ كەواتە بۆچی ئەم دەزگایە داناخەن و بۆ ئەوەی ئەو هەموو پارەیەش لە داهاتی گشتی بۆ دەزگایەك خەرج نەكرێت كە بەرپرسانی سەرەوەی حیزبەكانتان ئامادە نین كاری تێدا بكەن؟ بەراستی كە سەیری ناوی پاڵێوراوەكان دەكەیت لە ریزی ناوی ئەو خوێندكارانە دەچێت كە ساڵانە لە ناوەندی تۆماری وەزارەتی خوێندنی باڵاوە بۆ كولێژو پەیمانگاكان دەردەچێت. دەگەڕێیت بۆ ئەوەی منداڵەكەی خۆت یان برازاو خوشكەزاو منداڵی هاوڕێكەت بدۆزیتەوەو هەر ئەوانەشی لێدەناسیت.. ئەمانیش بەوجۆرە نەناسراون.. ئافەرین بۆ حیزبی كوردی، لە سەردەمی پاشایەتیدا ئەمین زەكی بەگ و مەسعود محەمەد ئەندامی پەرلەمانی عێراق بوون و ئیبراهیم ئەحمەد و شێخ مارف یەرزنجی پاڵوراو بوون.. دوای حەفتا ساڵ سەیری نوێنەرەكانی كورد بكەن لە پەرلەمانی عێراق و لە پەرلەمانی كوردستان. ئەگەر واقیعی بین بە داخێكی زۆرەوە دەبێ دان بەوەدا بنێین كە مەجلیسە تەشریعیە كارتۆنیەكەی كە بەعس بە ناوی ئەنجومەنی یاسادانانی ئۆتۆنۆمیەوە درووستی كردبوو لەم لیستانەی ئێستای حیزبە كوردیەكان بۆ پەرلەمان كوردستان بەهێزتر بوو.. عەلادین سەجادی و شاكیر فەتاح و چەندانی تر ئەندامی ئەو ئەنجومەنە بوون.. پێمبڵێن لەم پەرلەمانەی كە هێشتا بەردەوامە و لەم لیستانەی كە ئێستا پاڵێوراون لەگەڵ رێزم بۆ هەموویان لە رووی ئینسانیەوە چەند عەلادین سەجادی و شاكیر فەتاحیان تێدایە؟ دیسان ئەوەش گوناهی نە ئەندام پەرلەمانەكانەو نە گوناهی پاڵێوراوەكانی ئێستایە، بەڵكو گوناهی كەسی یەكەمی حیزبەكان و مەكتەبی سیاسیەكانیانە. مەبەستی من لەم قسانە خوانەخواستە سوكایەتی كردن نیە بە هیچ ئەندام پەرلەمان و پاڵێوراوێك، بەڵكو مەبەستم لە تێڕوانینی هەڵەو ئاواژووی حیزبەكانی كوردستانە بۆ رۆڵی پەرلەمان كە ئەوان ئەم دامەزراوە بە سووك و بێ بەها سەیر دەكەن و تەنیا بۆ ناو دەیانەوێت. ئەمە بێجگە لەوەی لە رێگای ئەم دامەزراوەوە بەشێك لە كادیرەكانیان دەوڵەمەند دەكەن چ بە ئەندام پەرلەمان و چ بە راوێژكار.
ئێستا پرسیار ئەوەیە ئەگەر ئەم حیزبانەی كوردستان بڕوایان بە سیستێمی پەرلەمانی هەبوایە لە كوردستاندا، ئەوا باشترین كادیرەكانی پێشەوەی خۆیان و نوخبەیەك لە هەڵبژاردەی خاوەن لێهاتوویی بوارە جۆراوجۆرەكانیان دەناردە ناو پەرلەمان و پەرلەمانیان دەكرد بەو دامەزراوەی كە نوێنەرایەتی راستەقینەی گەل بكات، نەك پەرلەمان ببێت بە جێگای كەسانێكی بێ ئەزموون و نەشارەزا كە بڵندگۆی بەرژەوەندی ئەو كەسانەبن كە پشتگیریانكردوون تا ببنە ئەندام پەرلەمان. بەڵێ‌ ئەندام پەرلەمانی لاواز و ئەڵقەلەگوێی حیزب، پەرلەمان دەكاتە جێگای ململانێی نامەشروعی حیزبی و رەوایەتی بە كارە نادرووستەكانی حیزب دەدات. هەروەك ئەم شێوە كاركردنەو ئەم جۆرە مامەڵەكردنە لەگەڵ پەرلەمان و هەڵبژاردن ئەوە دەردەخات كە بەرپرسانی سەرەوەی حیزبەكان دەزانن گەندەڵی و كارە نادرووست و ناجۆرەكانیان گەیاندونیەتیە ئاستێك كە متمانەی خەڵكیان دۆڕاندووەو ناوێرن خۆیان بپاڵێون چونكە زۆرینەیان دڵنیان كە بەشی ئەوە دەنگ ناهێنن بچنە پەرلەمان. دیارە هۆكارێكی تریش هەیە زۆرینەی بەرپرسان بە پلەی باڵا خانەنشین بوون هەرچەند زۆریشیان لەو پلەو پێگانەدا كاریان نەكردووە كە پێی خانەنشین بوون، بۆیە ئیتر پێویستیان بەوە نیە بە دوای ئەندام پەرلەمانێتیدا بڕۆن. سەرئەنجام بەم شێوە مامەڵەیەی كە كۆی حیزب و لایەنەكان لەگەڵ هەڵبژاردن و پاڵاوتنی نوێنەرەكانیاندا دەیكەن، دەردەكەوێت كە جار لە دوای جا پێگەی پەرلەمانی كوردستان بچوكترو نزمتر دەكرێتەوەو دەكرێتە دەزگایەك ئەگەر كەسێك شەرمی بەخۆی بێت لە رووی نەیەت خۆی بۆ بپاڵێوێت، یان ببێتە ئەندام پەرلەمان. كەواتە بەرپرسی یەكەم لە سووككردنی پەرلەمان و گاڵتەكردن بە هەڵبژاردن كە بەردی بناغە دیموكراسیە، حیزبەكانی كوردستان و بەرپرسانی یەكەم و مەكتەب سیاسیەكانیانن. بۆیە بۆ ئەوەی ئەم دامەزراوە لەمە سوكتر نەبێت و سوكایەتی بە دەنگدان و بە دەنگی خەڵك نەكرێت، باشتر وایە دەرگای ئەم دامەزراوە قوفڵ بدرێت و چیتر خەڵك بە كارێكەوە سەرقاڵ نەكرێت كە ناوی هەڵبژاردنە، چونكە پەرلەمانی لەم شێوەیە پێویستی بەوە نیە هەڵبژاردنی بۆ بكرێت.

وتار

له‌ سۆشیال میدیایه‌كى درۆینه‌وه‌، به‌ره‌و كۆمه‌ڵگه‌یه‌كى دواكه‌وتوی سێكسخوازی…

 

له‌سه‌ره‌تاى دروست بونى ژیانه‌وه‌ تاوه‌كو ئه‌مرۆ، زۆرینه‌ى مرۆڤه‌كان دوو رووى تایبه‌تیان هه‌بوه‌،به‌ڵام له‌گه‌ڵ په‌ره‌سه‌ندنى تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان روویه‌كى تریشی بۆ زیاد بووه‌ جیاواز له‌ هه‌موو ڕووه‌كانى تر .

ئه‌وه‌ى ئێستا ده‌گوزه‌رێت له‌ سۆشیال میدیا و له‌ ژێر ناوى جیا جیاوه‌ ، نه‌له‌گه‌ڵ كلتوری كوردى و نه‌ له‌گه‌ڵ پیرۆزییه‌كانى ئاینى ئیسلام ناگونجێت .

به‌ بیانووى ئازادى و كرانه‌وه‌ ، ڕۆژێك به‌ ناوى نمایشى جل و به‌رگ و رۆژێك به‌ ناوى شاجوان و ڕۆژێكى تر به‌ ناوى فیلم و ڕۆژێك به‌ناوى كۆنسێرت و ڕۆژێكى تر به‌ ناوى ڤیستڤالى ….كۆمه‌ڵگا به‌ره‌و هه‌ڵدێرێكى ترسناك هه‌نگاو ده‌نێت .

ته‌كنه‌لۆژیا(روونتر بڵین ئینته‌رنێت و سۆشیال میدیا)ش وه‌كو هه‌ر داهێنانێكى ترى مرۆڤایه‌تى ، سوود و زیانى هه‌بوه‌ ، به‌لام لاى ئێمه‌ زیانه‌كه‌ى ده‌به‌رامبه‌ر لایه‌نه‌ باشیه‌كانیه‌تى.

سالانى ٢٠٠٤ تا ٢٠٠٩ ، سه‌دان كه‌س له‌سه‌ر نووكه‌ جه‌ره‌س و په‌یوه‌ندیه‌كى هه‌ڵه‌ى مۆبایل و ڕابواردن به‌ خه‌ڵك كوژرا.

پاش به‌هارى عه‌ره‌بی و ووردتر بڵێن پاش ٢٠١٢ ه‌شه‌وه‌ به‌ هۆى خراپ به‌كارهێنانى ئینته‌رنێت ، هه‌زاران كه‌س ماڵوێران بوو ، سه‌دان كه‌س كرانه‌ كونجى زیندانه‌وه‌ ، به‌هۆى به‌رزى ڕێژه‌ى ته‌ڵاقه‌وه‌ ده‌یان هه‌زار منداڵ له‌ نازی دایك و باوك بێبه‌ش كران .

ڕۆژێك هونه‌رمه‌ندێك له‌پێش چاوى ٦ هه‌زار كه‌سه‌وه‌ ملى كچه‌ هاوڕێكه‌ى ماچ ئه‌كات و ئه‌یمژێت ، ڕۆژێكى تر ئاره‌ق ده‌پڕژێنرێته‌ ئاماده‌بوان و ڕۆژێكى تر به‌ نیمچه‌ رووتى نمایشى جل و به‌رگ ئه‌كرێت ، هه‌موو ئه‌وانه‌ له‌ ژێر ناوى كرانه‌وه‌ و پێشكه‌وتنه‌وه‌یه‌ .

گه‌ر به‌ شێوه‌یه‌كى خێرا گوزه‌ر بكه‌ین به‌ پر بینه‌رترین ماڵپه‌ر له‌سه‌ر ئاستى عێراق و به‌ هه‌رێمى كوردستانیشه‌وه‌ (جگه‌ له‌ بزوێنه‌ره‌كانى گه‌ڕان و تۆره‌ كۆمه‌لایه‌تیه‌كان)، ئه‌وا ماڵپه‌ره‌سێكسیه‌كان ڕێزبه‌ندى حه‌وته‌مینیان گرتوه‌ له‌ پر سه‌ردانیكه‌ران.

له‌سه‌ر ئاستى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست، عێراق له‌ پله‌ى یه‌كه‌مینه‌ له‌سه‌یر كردنى ڤیدیۆ سێكسیه‌كان .

ژماره‌ى به‌كارهێنه‌رانى فه‌یسبووك له‌ هه‌رێمى كوردستان (به‌ پارێزگاى كه‌ركوكیشه‌وه‌)نزیكه‌ى سێ ملیۆن و سێ سه‌د و هه‌شتاو حه‌وت هه‌زار كه‌سه‌ .

به‌ هۆى نه‌بوونى هیچ سه‌نته‌ر و فه‌رمانگه‌یه‌كى حكومى (یاخود ڕوونتر بڵین به‌ هۆى دوو ئیداره‌یی)تاوه‌كو ئێستا ڕێژه‌ى به‌كارهێنه‌رانى ئینته‌رنێت دیار نیه‌ له‌ هه‌رێمى كوردستان ، به‌ڵام به‌ پێى خه‌مڵاندن، ڕۆژانه‌ سه‌رووى ٤٠٠ هه‌زار كه‌س له‌ هه‌رێمى كوردستان سه‌ردانى ماڵپه‌ره‌ سێكسیه‌كان ده‌كات، تا ئێستا پرسیوته‌ بۆ؟

هه‌زاران كچ و كور هه‌یه‌ ستاپ چاتیان هه‌یه‌ و به‌ بێ ئه‌وه‌ى ئه‌ندامانى ماڵه‌وه‌یان یان كه‌سه‌ نزیكه‌كانى له‌لا فرێند بێت ، به‌ڵكو ته‌نها بۆ هاوڕێكانیانه‌ …

ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر سه‌رقاڵى به‌دواداچونێك بوین له‌سه‌ر ئه‌م دیارده‌یه‌ ، گه‌نج هه‌یه‌ جور ئه‌تى نیه‌ له‌به‌رده‌م باوكی جگه‌ره‌ بكێشیت، كه‌چى له‌ سناپ چات ڤیدیۆى نه‌رگیله‌ و ئاره‌ق خواردنه‌وه‌ى داناوه‌ ..

كچ هه‌یه‌ له‌ خێزانێكى ناودار و ناسراوه‌ ، كاتژمێر ٣ ى شه‌و به‌ دزی ماڵه‌وه‌ هاتۆته‌ ده‌ره‌وه‌ و له‌گه‌ڵ هاوڕیكانى له‌ پیاسه‌یه‌ و سناپ ئه‌كات .

ئه‌مانه‌ و ده‌یان هه‌زار نمونه‌ى ترى خراپ به‌كارهێنانى سۆشیال میدیا سه‌رى كێشاوه‌ بۆ لێكترازانى خێزان و كاڵبونه‌وه‌ى خۆشه‌ویستى ڕاسته‌قینه‌ و زۆربونى خیانه‌ت ..

ته‌نها له‌ ماوه‌ى ساڵى ٢٠١٧ دا ، زیاتر له‌ ٧٠٠٧٩ كه‌یسى ته‌لاق هه‌بووه‌ له‌ سه‌رانسه‌رى عێراقدا و هه‌له‌نه‌بم له‌و ڕێژه‌ زیاتر له‌ ٨ هه‌زار كه‌س له‌ هه‌رێمى كوردستان بوه‌ ، به‌م پێیه‌ش بێت له‌ هه‌ر ١٠ خوله‌كێكدا ئافره‌تێك ته‌ڵاق ده‌درێت، هێشتا پێت وایه‌ ئه‌مانه‌ هه‌مووى له‌ خۆیه‌وه‌ و بێ هۆكار و كارتێكه‌رى ده‌ور به‌ر رووبده‌ن !

ڕۆژێك به‌ ئیشێكى تایبه‌ت چوومه‌ یه‌كێك له‌ دادگاكانى هه‌رێمى كوردستان ، له‌ ٩ كه‌یسی ته‌ڵاق ، ٧ دانه‌یان به‌ هۆى فه‌یسبووكه‌وه‌ بوو، پیاو هه‌یه‌ خاوه‌نى ٩ منداڵه‌ و تووشى خیانه‌تى زه‌وجی بوه‌ ، ئافره‌ت هه‌یه‌ ٤ منداڵى هه‌یه‌ و ئێستا به‌ هۆى خیانه‌ زه‌وجیه‌وه‌ ته‌ڵاق دراوه‌ ، سه‌دان و هه‌زاران نمونه‌ى تری زیندوو له‌ ده‌وروبه‌رمان هه‌ن .

ئێمه‌ى شه‌رقى تێنووى سێكسین ، وێڵێ جه‌سته‌ى رووت و دژى دینین ،به‌ بیانوى كرانه‌وه‌ ، ئه‌مانه‌وێت به‌ره‌ڵا بین ، دوور له‌ دین بین ، دوور له‌ هه‌موو قیه‌م و ئه‌خلاق و پێشكه‌وتنێك بین، قبولى ره‌خنه‌ و ئامۆژگارى ناكه‌ین ، له‌ هه‌ركامێكمان بپرسیت بۆ واده‌كه‌یت، هه‌مومان یه‌ك وه‌لاممان هه‌یه‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ : ئه‌مه‌ ئازادى كه‌سی(شه‌خصی)یمه‌ و په‌یوه‌ندی به‌ تۆوه‌ نیه‌ …

ئیسنتاگرام پره‌ له‌ نماشكارانى ئافره‌تى جل و به‌رگ ، به‌لام له‌ ١٠ به‌ناوبانگترین نمایشكه‌ر وپێشكه‌شكارانى كوردستان ،٨ دانه‌یان ته‌ڵاق دراون و هه‌موانیش ئه‌وه‌ ئه‌زانن …

زۆرینه‌ى فاشیۆنه‌ ناسراو و ئه‌ستێره‌ى كه‌ناڵه‌ ئاسمانیه‌ كوردیه‌كان له‌ ژیانى هاوسه‌رى سه‌ركه‌وتونه‌بون و ته‌ڵاق دراون …

كه‌چى تۆیش ئه‌ته‌وێت چاو له‌وان بكه‌یت ،پێت وایه‌ ئه‌وه‌ى ئه‌وان له‌ ژێر ناوى فۆتۆ مۆدێل و فاشیۆن و پێشكه‌شكاریه‌وه‌ ئه‌نجامى ده‌ده‌ن ، كارێكى راست و دروسته‌ ، به‌لام ئه‌وه‌ى له‌و دیو سۆشیال میدیا درۆینه‌كه‌وه‌ ئه‌گوزه‌رێت ، ته‌واو جیاوازه‌ .

زۆرێك له‌ فۆتۆ مۆدێل و فاشیۆنه‌كانى فه‌یسبووك و ئینستا و سناپ ، به‌ ئومێدى ژیانێكى شایسته‌ى هاوسه‌رگیرى و تامه‌زرۆى مناڵێكن بیكه‌نه‌ باوه‌شیان ، به‌لام به‌ڕێژه‌ى زیاتر له‌ سه‌دا هه‌شتایان سه‌ركه‌وتونه‌بون و نابن له‌ ژیان ، ئێستا بۆتۆ ئه‌ته‌وێت چاویان لێ بكه‌یت و خۆت رووت بكه‌یته‌وه‌ و ته‌قلیدیان بكه‌یته‌وه‌.

من نازانم كێ به‌رپرسیاره‌ له‌وه‌ ، وه‌ ئه‌بێت یه‌خه‌ى كێ بگیرێت ، وه‌ ئه‌بێت چی بكرێت ، ئه‌وه‌ى ئه‌زانم ته‌نها ئه‌وه‌نده‌یه‌ ،به‌هۆى خراپ به‌كارهێنانى سۆشیال میدیايه‌وه‌ داهاتوویه‌كى نادیار و ترسناك چاوه‌ڕوانى نه‌وه‌ى داهاتوو و زۆرینه‌ى چینى ئێستا ئه‌كات ، داهاتوویه‌ك كه‌ وولاتانى ئه‌وروپى و ڕۆژئاوا تێیان په‌راندوه‌ و به‌ ئومێدى ئه‌وه‌ن بگه‌ن به‌ حاڵى ئێستاى ئێمه‌ ، بێ ئاگا له‌وه‌ى ئێمه‌ نه‌زانانه‌ هه‌نگاو ده‌نێن به‌ره‌و داهاتوویه‌كى لێڵى خاڵى له‌ خۆشه‌ویستى و سۆز ، خاڵى له‌ ئه‌خلاق و ئه‌ده‌ب ، خاڵى له‌ زانست و ته‌كنه‌لۆژیا ، خاڵى له‌ به‌ها بالاكانى ئیسلام و كه‌لتورى كوردى ، پڕاو پڕ له‌ لێكترازان و خۆشه‌ویستى درۆینه‌ و داپڵۆسین له‌ هه‌موو قیه‌م و ئه‌خلاقێك ..
ئێستا ده‌رهاویشته‌ و ده‌رئه‌نجامه‌كانى ئه‌و به‌ره‌لایى و بێ خاوه‌نى و به‌ناو كرانه‌وه‌یه‌ به‌ دیار نه‌كه‌وتوه‌ ، به‌ڵام ڕۆژانێك دێن (كه‌ زۆر نزیكن)و ئه‌وكات ئه‌بێت باجه‌كه‌ى بده‌یت ،ئه‌مڕۆش نه‌بێت سبه‌ی، یان سبه‌ینێكى نزیكتر …

ڕۆژێك دادێت خۆزگه‌ ده‌خوازن بۆ ئه‌مڕۆ، به‌ڵام ئه‌وكات دره‌نگه‌ ،نه‌ك ده‌وروبه‌ر و نزیكه‌كانت ، بگره‌ خانه‌واده‌كه‌شت له‌ ژێر كۆنترۆلت ده‌رچوه‌ و تۆش له‌ ژێر كاریگه‌ریه‌ نه‌رێنیەکانى ئه‌وان خه‌ریكه‌ خۆت ئه‌دۆرێنیت …

ئه‌وكات تێئه‌گه‌یت له‌وه‌ى ده‌وروبه‌ر و كۆمه‌ڵگا چه‌نده‌ كاریگه‌ریان له‌سه‌ر مان جێهێشتوه‌ ..

له‌ كۆتاییدا ته‌نها ٣ خاڵى گرنگ ده‌خه‌مه‌ پێش چاوى هه‌مووتان وه‌كو بیرخستنه‌وه‌

١- ڕاسته‌ كه‌س ناچێته‌ قه‌برى كه‌س ، وه‌كه‌سیش تاوان یاخود چاكه‌ى كه‌سى تر هه‌ڵناگرێت ، به‌ڵام پێش ئه‌وه‌ى بیر له‌ خه‌ڵكى بكه‌یته‌وه‌ ، بیر له‌ حالى خۆت بكه‌ره‌وه‌ ، یه‌كه‌م پرسیار له‌ ڕۆژى قیامه‌ت لێت ده‌كرێت ئه‌وه‌یه‌ ته‌مه‌نت له‌ چى به‌فیرۆدا { فَوَرَبِّكَ لَنَسْأَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ *عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ} !

٢- مه‌ڵێ پۆستێكى من ، كۆمێنتێكى من ، بابه‌تێكى من ، هیچ له‌ دۆخه‌كه‌ ناگۆرێت ، مه‌ڵێ له‌ نێوان ئه‌م ٢ ملیار به‌كارهێنه‌رى فه‌یسبووكدا ، نوسینه‌كانى من هیچ گرنگیه‌كیان نیه‌ ، بیرت نه‌چێت ((مَّا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ))، هه‌ر شتێك له‌ ده‌مت دێته‌ ده‌ره‌وه‌ له‌سه‌رت ئه‌ژمار ده‌كرێت و ڕۆژى دوایى لێ پرسینه‌وه‌ت له‌گه‌ڵدا ده‌كرێت …

٣-چێژ له‌ ژیانى خۆت وه‌رگره‌ ، به‌ دڵى خۆت فه‌یسبووك و ئینته‌رنێت به‌كاربهێنه‌ ، به‌ڵام ئاگاداربه‌ به‌ بیانووى ئازادی و كرانه‌وه‌ ، سنووره‌كانى خودا مه‌به‌زێنه‌ ، تۆ نازانیت به‌ كۆمێنێتكى نه‌شیاوى تۆ ، پۆستێك ، بابه‌تێك، چی ڕووده‌دات …بۆیه‌ هه‌میشه‌ ئه‌و ڕۆژه‌ت له‌ پێش چاوت بێت كه‌ ڕۆژى مه‌حشه‌ره‌ و به‌ ته‌نیا له‌به‌رده‌م خوداى گه‌وره‌ لێ پرسینه‌وه‌ت له‌گه‌ڵدا ده‌كرێت (( وكلهم اتية يوم القيامة فردا)) ….

باقى وه‌سه‌لام
ئه‌ندام عومه‌ر
سه‌رۆكى ڕێكخراوى تێك ئای بۆ ته‌كنه‌لۆژیاى زانیاری

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

پارتی و یەكێتی چیان لەگۆران ئەوێت!

كەمال ڕەوف

بزووتنەوەی گۆران ئەگەرچی نەیتوانی ببێتە ئەلتەرناتیڤی حزبی باو و گۆرانكاری ریشەیی لەدەسەڵاتدا دروست بكات، بەڵام بە(باش و خراپ)، بووە مۆدێڵكی نوێی حزبایەتی. گرنگترین شت بۆ گۆران ئەوە بوو، تا لە حزبە باوەكان نەچێت، بەتایبەت پارتی و یەكێتی، شانازی گوتاری سیاسی خۆیی لەسەر بزووتنەوەیەكی مەدەنی و حزبی هەڵبژاردن و خاوەن شەقام و جەماوەر هەڵچنیی و لەیەكەم بەشداریكردنی هەڵبژاردندا، بووە گەورەترین موفاجەی سیاسی لەمێژووی نزیكی خەباتی حیزبایەتی لەكوردستان.

هەڵەی گۆران لەو شوێنەوە دەستی پێكرد، پەلەی كرد بۆ گۆرانكاری، پەلەی كرد بۆ بەشداری حوكمرانییەك كە خۆی حیكمەتی دروستبوونی خۆی لەسەر نەهێشتن و گۆرانكاری ئەو شێوازە لەحوكمرانی بیناكردبوو، هاوكات خاوەخاو و بێباكیشی بۆ دەستبردن بۆ پێگەیاندنی كادر نەوعی، ئەو سەری گەمەكەی بەوە قفڵ كرد، وەك خۆیان دەڵێن، بەشێك لە هێلكەكانی ناو بزووتنەوەكە پیس بوون، بەشێكی تریشیان لەناو دۆخی خراپی ئیدارەی بزووتنەوەكەدا پیس بوون.

كورتبینی سیاسی گۆران ئەوكاتە سەری هەڵدا، كە بروایان وابوو پارتی و یەكێتی تەسلیم بەئەمری واقیعی هەڵبژاردن دەبن، حساب بۆ نەكردنی دۆخی دروستكراوی هەرێم و بەكەم سەیركردنی نەیار، ئەو تابلۆ خەیاڵییەی خستە بەردەم گۆران، كە دەتوانن لەدۆخێكی ئاوادا بەئاشتیانە دەسەڵات لەدەست پارتی و یەكێتی دەربهێنن.

بەشداریكردنی گۆران لە كابینەی پێشوو، لەسەر ئەوە بوو، كە دەتوانن لەگەڵ پارتی پێكەوە هاوسەنگی هێزو دۆخەكە بگۆرن، ئەوكاتە گۆران لە عەوەجی هێزو توانای خۆیدا بوو، كاك نەوشیروان لەژیاندا بوو، بزووتنەكەش 24 كورسی پەرلەمان و دەریایەك پشتیوانی جەماوەرو كێوێك ئومێدی پیا هەڵواسرابوو، بەڵام گۆرانی چنگ پرلە لەپرۆژە، گۆرانی مۆدێڵ و پر لەئیرادە، لەئاكامدا هیچی نەچنیەوەو لەبەردەم قەڵەمرەوی و یەكپارچەیی پارتی و یەكێتی دەستەپاچە دەركەوت.

ئێستا پرسیاری گەورە لەسەر گۆران ئەوەیە، ئاخۆ لەم كابینەیەدا، بە 12 كورسیی و لەغیابی سەركردەكەیان، دەیانەوێت جارێكی تر بەهەمان لۆژیك بەشداری بكەن؟، ئایا ئەم سیناریۆیەی ئێستا هاوشێوەی پێكهێنانی كابینەكەی تر نییە؟. وادیارە پارتی لەنێوان گۆران و یەكێتی دەیەوێت گەمەیەكی تر بەهەمان مەبەست ئەنجام بدات، گۆران جاران بە هێزێكی گەوەرەی جەماوەرییەوە، بە 24 كورسییەوە دەستەپاچە بوو لە سەرخستنی پرۆژەیەك لەپرۆژە جدییەكانی، ئاخۆ ئێستا بەم وەزعەیەوە دەیەوێت، چۆن تایی تەرازووی هێز بۆ پارتی بگۆرێت و لەباتی یەكێتی گۆران ببێتە هاوتاكەی تاكو زۆنی سەوز لەرێگەی گۆرانەوە بەرێوەبەرێت. گەمەكە لەمسەرەوە نەتیجەكەی دیارە، ئەگەر گۆران ئەوكارە بكات، جگەلەوەی خۆكوژییەكی سیاسی مەترسیدارە و بەتەواوەتی جەماوەرەكەی لەخۆی ئەتۆرێنی، لەهەمانكاتیشدا ئەگەری ئەوە هەیە ئاگری شەرێك لەم ناوچەیە هەڵگیرسێت، ئەم شەرەش پێویستی بەهاوكاری هێز هەیە، كە پارتی ئامادەیی نیشان داوە بیبەخشێتە گۆران، ئەگەر ئەوە رویدا، ئیتر گۆران نە بزووتنەوە مەدەنییەكەیە، نەحزبی هەڵبژاردن، بەڵكو ئەوەی لەم ململانێیەتیەی نێوان یەكێتی و پارتی لەدایك ئەبێت، هیچ نییە جگە لەحزبێكی بچووكی گۆێگری هێز پێبەخشراو، جار ئیتر ئەم هێزە لەم لابێت یان لەولا هەموو شتێكە جگە لە گۆرانەكەی جاران.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

16 و 17 ئۆكتۆبەر

فەرهەنگ فەرەیدون

بەرەبەیانی 15ئۆكتۆبەری 2017، پەیوەندیم كرد بە محەمەد خورشید بەرپرسی لقی 3ی پارتی دیموكراتی كوردستان لە كەركوك و پێم وت دۆخی كەركوك چۆنە لە وەڵامدا وتی”دۆخەكە زۆر خراپە”، رۆژی دواتر هێزە كوردییەكان شارەكەیان چۆڵكرد و رۆژەكەش وەك خیانەتێك بۆ ژمارەیەك بەرپرسی یەكێتی تۆماركرا.

“یەكێتی و پارتی ئامادە نەبوون لە كەركوك بەرگری بكەن”
نابێت ئەوەمان بیر بچێت،16 ئۆكتۆبەر دەرهاویشتەی رووداوەكانی ریفراندۆم بوو، سەركردایەتی سیاسی كورد دەیزانی درەنگ و زوو دەبێت ناوچە جێناكۆكەكان رادەستی بەغدا بكاتەوە، بەڵام ریفراندۆم كاتی رادەستكردنەوەی ئەو ناوچانەی پێشخست.
48 كاتژمێر پێش رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر، یەكێتی و پارتی لە هاوینە هەواری دوكان كۆبوونەوە، سەركردەیەكی یەكێتی كە تۆماری دەنگییەكەی لام پارێزراوە و نامەوێت لە ئێستادا ناوی بهێنم پێی وتم، كە خۆیی و دوو سەركردەی دیكەی حزبەكەی پلانی 30 رۆژ بەرگریكردنیان لە كەركوك داڕشتووە وتیشی”چونكە فڕۆكە بەكارنەدەهات، دڵنیابووین لە سەركەوتنمان” بەوتەی ئەو سەركردەیەی یەكێتی زۆریەنەی پارتی و حزبەكەشی دژی ئەوەبوون شەڕبكرێت لەو شارە، هەربۆیە كۆبوونەوەكە بەبێ‌ بڕیاری یەكلاكەرەوە كۆتایی پێهێناوە.

16 ئۆكتۆبەر چی روویدا؟
پێشمەرگە بێ پلان بوو، چەك نەگەیشتبووە سەنگەرەكان، سەركردایەتی سیاسی كورد كە ئەوكات سەرۆكی هەرێم سەرپەرشتی دەكرد، هیچ بەرنامەیەكی بەرگری دانەڕشتبوو، ئەگەر شەڕیش لە كەركوك بكرایە، بە زووی بە سەركەوتنی هێزە عیراقییەكان كۆتایی دەهات، ئەگەر ئەمە روویبدایە جگە لەوەی ژمارەیەكی زۆری پێشمەرگە شەهید دەبوون، ناو ئازایەتیشیان دەكەوتە ژێر پرسیارەوە.
لە 16ی ئۆكتۆبەر هیچ زیانێك بەر ژێرخانی ئابووری شارەكە نەكەوت، ئەوەی زیانی بەركەوت تەنها ئەو بەرپرسانەی شارەكەبوون، كە ساڵانێك بوو لە داهات و  شیرینی نەوتیان دەدزی، هێزە كوردییەكانی ناو شارەكەش لەبری پاراستنی هاوڵاتیان، سەرقاڵی ئەوە بوون چۆن ئەو دزوو تاڵانچییانە بە سەلامەتی لە كەركوك بیانبەنە دەرەوە.

“16ی ئۆكتۆبەر و 17ی ئۆكتۆبەر”
بەرەبەیانی 17ی ئۆكتۆبەر بە هەمان شێوەی كەركوك، پارتی هێزەكانی لە ناوچە جێناكۆكەكانی ژێر دەسەڵاتی خۆی كشانەوە، ئەم كشانەوەیە وردو زیرەكانەبوو، لە درەنگانێكی شەو دوور لە چاوی میدیاكان و هاوڵاتیان ئەنجامدرا، ئەمەش وایكرد هیچ كەس باسی ئەو كشانەوەیە نەكات و وەك 16ی ئۆكتۆبەر بە خیانەت نەناسرێت.

16 ئۆكتۆبەر خیانەت بوو؟
16 ئۆكتۆبەر خیانەت نەبوو، چونكە سەركردایەتی سیاسی كورد بێپلان بوون، ئەگەر شەڕ لە كەركوك روویبدایە، كورد هیچ شتێكی بەدەست نەدەهێنا، جگە لە شەهیدبوونی ژمارەیەكی زۆر پێشمەرگە و هاوڵاتی و وێرانبوونی شارەكە، ئەو بەرپرسانەی 16ی ئۆكتۆبەر بەخیانەت دادەنێن، خۆیان بەشێكن لەو خیانەتە، چونكە ئەو خیانەتكارانەی كە خۆیان دەیڵێن ساڵێكە نەیانداون بە دادگا و بگرە كۆبوونەوەی نهێنیشیان لەگەڵ دەكەن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
حکومەتی داهاتووی هەرێمی کوردستان دەتوانێت خزمەتی هاوڵاتیان بکات؟

کوردستان

دوایین