ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

“خەڵك” چیرۆكی قەیسەرییە تەمەن 118 ساڵانەكەی سلێمانی دەگێڕێتەوە

سلێمانی- نزار جەزا

سەدەیەك پێش ئێستا لەنێوەندی شاری سلێمانی قەیسەری نەقیب دروستكرا، كە لەئێستادا تاكە قەیسەرییە لەشاری سلێمانی وەك خۆی مابێتەوە.


لەسەدەی ڕابردوودا لەشاری سلێمانیدا چوار قەیسەری هەبوون، بەڵام بەهۆی ڕووخاندنیانەوە تەنها قەیسەری نەقیب ماوەتەوە، كە لەساڵی 1900 دروستكراوە و لەئێستادا 108 دوكان لەناو قەیسەرییەكەدا هەیە، كە تائێستا لەسەر شێوازە كۆنەكەی خۆی ماوەتەوە.

بورهانی حاجی ئیبراهیمی عەتار یەكێكە لەو خاوەن دوكانانەی قەیسەری نەقیب، كە بۆ (خەڵك)ی ڕوونكردەوە، سلێمانی لەگەڵ دامەزراندنیدا بازاڕی هەبووە، بەڵام بازاڕەكان هەموویان لەناوچوون، تەنها ئەم بازاڕِە لەشێوەدا وەك خۆی ماوەتەوە و بۆتە شوێنێكی مێژوویی و كەلەپوری.

بورهانی حاجی ئیبراهیمی عەتار بۆ پەیامنێری خەڵك دەدوێت

ئەو خاوەن دوكانە كە لەساڵی 1940 بەدواوە باوكی دوكانەكەی كڕیوە و تاكو ئێستا كاری تێدا دەكەن ئاماژەی بەوەدا، ئەم قەیسەرییە لەشێوەی گومەز یان لەسەر شێوازی قەیسەری شاری بانەی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەلایەن وەستای ئێرانییەوە دروستكراوە، بەڵام بەداخەوە لە ساڵانی 1990ەكان، ئەم قەیسەرییە بەهۆكاری سیاسی سوتێنرا.

بورهانی حاجی ئیبراهیمی

ئەوەشی خستەڕوو، دوای ئەم ڕووداوە هەر لەسەر شێوازەكەی خۆی نۆژەنكرایەوە و هەندێك گۆڕانكاری كراوە، بەڵام بەهۆی ئەوەی خشتی دیوارەكان بەئاگرەكە ڕەشببون، بۆیە ناچاربوون گەچكاری بكەنەوە و ڕاڕەو و دوكانەكان بچوكتركرانەوە.


لەسەرەتای دروستبونیەوە لەناوەندی قەیسەری نەقیبدا، خانێك هەبوو، بۆ ئەو كاروانییانەی لە دوورەوە دەهاتنە سلێمانی و لێی دەمانەوە، كە بۆ ئەو سەردەمە وەك خواردنگەو هوتێلێك وابووە، بەڵام ئێستا لەشوێنی ئەو خانە حەوزێكی گەورە دروستكراوە و بەدەوریشیدا چەند دوكانێك هەیە.


لەسەدەی ڕابردوودا لەپاڵ خانەكەی قەیسەری نەقیبدا، شەش خانی دیكە هەبوون، كە ئەوانیش پێكهاتوون لەخانی غەفوور ئاغا، خانی عەجەم، خانی عەبدوڵڵا درێژ، خانی حاجی سەعید ئاغا، خانە سووتاو و خانی رسوومات.

لەبارەی ئەو خانەوە بورهانی حاجی ئیبراهیمی عەتار باسیلەوەكرد، قەیسەری نەقیب پێشتر نێوەندێكی بازرگانی بوو، بەجۆرێك كاروانەكان لەدوورەوە دەهاتنە ئێرە لەخانەكە دەمانەوە و پشوویان دەدا، دواتر كاڵاكانیان (شەكر، چا، خورما و وشكە) دەفرۆشت، كە لەكەركوك و موسڵ و بەغدا و بانە و شارەكانی دیكەوە دەهاتن.


قەیسەری نەقیب لەنێوەندی سلێمانیدا بۆتە مەڵبەندی گەڕەكەكانی دەوروبەری و بەشێك لەبازاڕەكانی دیكە پێكەوە دەبەستێتەوە، چونكە چوار دەرگای هەیە، بەجۆرێك هەر یەكێكیان دەچێتەوە سەر بازاڕێكی دیكە، كە بازاڕەكانیش بریتین لە حەوزە وشكەكە، مەزادخانەكە، هەنگوین فرۆشەكان و شەقامی كاوە.


هەڵكەوتەی ئەم قەیسەرییە لەناو بازاڕی شاری سلێمانی دەكەوێتە، ڕۆژهەڵاتی گەڕەكی سەركارێز و ڕۆژئاوای گەڕەكی چوارباخ و باكووری كانیئاسكان و باشووری سەرشەقام.


حاجی ئیبراهیم فەتاح، كە لەساڵی 1972 تائێستا لەدوكانەكەیدا لە قەیسەری نەقیب كاردەكات، باسی لە ڕابردووی قەیسەرییەكە كرد و ئاماژەی بەوەدا، لەسەردەمی زوودا، بازرگان و بەرگدروو لەم قەیسەریەدا كاریاندەكرد، هەروەها كاری عەتاری و فرۆشتنی سابون و فرۆشتنی جامەدانەی تێدا دەكرا، بەڵام دواتر وردە وردە گۆڕانكاری بەسەردا هات، تاكو ئێستا كە تەنها كەلوپەلی جوانكاری و عەتاری و كەمالیات و كەلوپەلی بەرگدرووی ژنانی تێدا دەفرۆشرێت.

حاجی ئیبراهیم فەتاح

ناوبراو ئاماژەی بەوەشدا، ئێستا لەم بازاڕەدا كەمتر قازانجی ماڵی دەكرێت و فرۆشیان كەمە، چونكە زیاتر خەڵك لەدەرەوەی قەیسەرییەكە یان لەماركێتەكان كاڵاكانیان دەكڕن.

ئەوەشی ئاشكراكرد، لەماوەی دروستبوونی ئەم قەیسەرییەدا دەیان كەس لێرە كاریانكردووە و ڕۆیشتوون یان كۆچی دواییان كردووە، بەڵام ئەوەی ئاشكرایە، تاكو ئێستا 60 دوكاندار، كە لەم قەیسەرییەدا دوكانیان هەبووە، كۆچی دواییان كردووە.

لەسەدەی ڕابردوودا قەیسەرییەكانی وەسمان پاشا، شێخ مەحمود و غەفوور ئاغا لەشاری سلێمانی هەبوون، كە ئەم سێیانە ئێستا شوێنەواریان نەماوە، بەڵام ئەوەی لەئێستادا ماوەتەوە، قەیسەری نەقیبە، كە لەلایەن شێخ مستەفای نەقیب كوڕەزای كاك ئەحمەدی شێخ دروستكراوە.

ریکلام

راپۆرت

چیرۆكی چەكدارێكی كوردی داعش… چۆن داعش بووە و چۆن وازی هێنا؟

خەڵك-سەعد مەلا عەبدوڵڵا گوڵپی

كەسێكی تەمەن 55 ساڵی سەلەفی لە ساڵانی رابردوودا لە ئێران هەڵهات ‌و رۆیشتە نێو ریزەكانی داعشەوە، نزیكەی 20 مانگ لە عێراق چالاكی جۆراوجۆری بۆ داعش ئەنجامداوە و دواتر بە هاوكاری گروپێك رۆیشتەوە نێو ئێران.

ئەو چەكدارە داعشە لە ئۆپەراسیۆنەكەی سەر پەرلەمانی ئێران بەشدار نەبوو، بەڵام لە چەندین چالاكی جۆراوجۆر دەستی هەبووە و داعشەكان سوودیان لە سەر و ریشى سپی ئەو كەسە بینیوە و دەیتوانی بۆ بەكرێگرتنی خانوو یان هەر بابەتێكیتری لەو شێوەیە كارەكان بەرەو پێشەوە بەرێت.

ئاژانسی برنا بڵاویكردەوە، ئەو چەكدارە داعشە دەڵێت، ئەو رێگایەی ئەو گرتویەتی خراپەو ئەمە دەبێتە هۆكارێك بۆ ئەوەی ئەو گەنجانەی دەیانەوێ ئەو رێگایە بگرنەبەر پەشیمان ببنەوە.

ئەو چەكدارە داعشە ناوی “سلێمان موزەفەریی”ە و لەدایكبووی یەكێك لە گوندەكانی روانسەرە، سلێمان ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، دوای شۆڕشی ئیسلامی ئێران هاتینە شاری رەوانسەرو لەوێ ژیانم بەسەر بردووە، لە ساڵی 1983 رۆیشتم بۆ سەربازی بۆ تەواوكردنی خزمەتەكەم‌و لەوێ لەگەڵ كەسێكی خەڵكی بۆكان ئاشنا بووم‌و نوێژكردن و قورئان خوێندنی فێركردم‌و دوای تەواوبوونی سەربازییەكەم گەڕامەوە شاری خۆم‌و خەریكی كاری خۆم بووم.
وتیشی “دەستم بە كردنەوەی دوكانێك كرد و لەگەڵ چەندین قوتابی ئاشنایەتیم پەیدا كردو هاتووچۆی یەكتریمان دەكرد، دواتر زانیم ئەوانە ئیخوان المسلیمینن و چەند ساڵێك هاوڕێی ئەو كەسانە بووم‌و دواتر كارەكەم گۆڕی‌و دەستم كرد بە كشتوكاڵكردن، بەڵام سەركەوتوو نەبووم‌و زیانم بەركەوت، ئەمە وایكرد لەو كەسانە جیاببمەوە‌و بەرەو تاران بڕۆم لەوێ خەریكی كرێكاری بووم و دواتر لە كارگەی ئاسن نزیكەی 5 بۆ 6 ساڵ كارم كرد”.
دەشڵێت “دوای گەڕانەوەم بۆ شارەكەی خۆم، ناوچەكەی ئێمە زیاتر سەلەفی بوون و خەریكی كاری بانگەواز بوون، دواتر لەگەڵ تێكەڵبوونی ئەو كەسانە بیری سەلەفیەتم وەرگرت”.

 

سلێمان ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، دوای ماوەیەك لەگەڵ دوو كەسی سەلەفی هاتوچۆی زۆرم هەبوو، تێگەیشتم ئەمانە لە كەتیبەكانی كوردستانن‌و لە سنورەكان چالاكییان هەبوو، بەڵام من تەنها خەریكی كاری بانگەواز بووم بۆ ئەوان، دواتر یەكێك لە هاورێكانم دوو كەسیان هێنایە ماڵم‌و وتی ئەمانە دوو زانای ئایینین ئەگەر پرسیارێكت هەیە لەوانە بپرسە.
باس لەوەش دەكات، كاتژمێریك لەماڵی ئێمە بوون‌و دواتر گەڕانەوەو رایانگەیاند، ئێمە دەمانەوێ كەسانێكی ناوچەكە كە ئەهلی ئیمانن بۆمان كۆبكەیتەوەو دواتر لێیان تێدەگەیشتم كە ئەوان دەیانەوێ هێرش بكەنەسەر بنكەیەكی سەربازی، بەڵام كێشە كەوتە نێوانیان و منیش ئۆتۆمبێلێكم كڕی‌و خەریكی كاری خۆم بووم.

چۆنێتی رۆیشتنی بۆ نێو داعش
ئەو چەكدارەی داعش دەڵێت “دوای ئەوەی بووم بە داعش و بەهۆی ئەوەی پاسپۆرتم هەبوو، توانیم بەرەو توركیا بڕۆم و لەوێش بەرەو بارەگاكانی داعش رۆیشتم‌و لەوێ ناسراوەكانم بینییەوە، هەرچەندە زۆر قسەم لەگەڵ كردن سوودی نەبوو، منیش نەمدەتوانی لەوێ هەڵبێم، چونكە ئەگەر یەكێك بیەوێت بچێتە نێو داعش دواتر ئەگەر بیەوێت بێتە دەرەوە غەرامەكەی تەنها سەری خۆیەتی‌و بەهیچ شێوەیەك ناتوانێت لەو رێكخراوە بچێتە دەرەوە”.

رونیشیكردەوە، دواتر رەوانەی موسڵیان كردم و لەوێشەوە بۆ حەویجەو لەوێ چەند مانگێك راهێنانیان پێكردین و دواتر بەرەو شەڕیان بردین و هەندێكیشمان هەڵهاتن.
جارێكیان بەهۆی پرسیارێكەوە لێپرسینەوەی زۆریان لەگەڵ كردم، ئەویش وتم” لێرەوە تاكو ئێران چەند كیلۆمەتر دەبێت؟” دواتر لێپرسینەوەیان لەمن كرد كە بۆچی ئەو پرسیارەت كردووە؟ منیش تەنها وتم حەزم كردووە بزانم.

وتیشی “جیاوازی لەنێوان داعشە عێراقی و ئێرانییەكان دەكرا و رێزیان لە ئێرانییەكان نەدەگرت، بەڵام ئەو كەسانەی كە گەنج بوون و سڵیان لە هیچ كەس نەدەكردەوە جگە لە چەك و كوشتن نەبێت رێزیكی تایبەتیان هەبوو”.

رونیشیكردەوە، ئێمە لە حەویجە بووین كەسانێك دەهاتن دەیانوت ئەمانە شەرعزانەكانی داعشن و نەمانتدەتوانی زۆر لێكۆڵینەوە بكەین، یەك كەسمان ئەو كارەی كرد بردیان سەریان بڕی، لەبەرئەوە كەس نەیدەوێرا زۆر گفتوگۆیان لەگەڵ بكات ئەگەرنا بەو دەردەیان دەبرد.

گەڕانەوە بۆ ئێران
راشیگەیاند، دۆستێكم هەبوو بەناوی ئەبو ئیسماعیل ئەویش كورد بوو، جارێك وتی “دەمەوێ بتنێرم بۆ ئێران” و جارێكتریش وتی، “دەبێت بڕۆیت بۆ ئێران”، دواتر كەسێكیتر بەناوی ئەبو سەلمان وتی “وەرە سواری ئۆتۆمبێل ببەو كارم پێتە، وتی “تۆ تەمەن‌و ئەزمونت هەیە پێكەوە بڕۆین بەرەو سنوورەكانی ئێران‌و لەوێ هەركەس ویستی بێتە نێو داعش تۆ كاری بۆ بكە و با بێت”، منیش قبوڵم نەكرد، وتم من لە ئینتەرنێت نازانم دوو ساڵیشە لە ئێران نەماوم كەس ناناسمەوە، بەڵام گروپێكی سێ نەفەری هاتن و وتیان “دەمانەوێ بڕۆین بۆ ئێران تۆ شارەزایت، وەرە لەگەڵمان” منیش قبوڵم كرد. وتیان، ئێمە دەمانەوێ لەوێ بینایەك دروست بكەین و گەنجە ئێرانییەكان بۆلای خۆمان رابكێشین و لە پشتەوە فشار بۆ هێزەكانی پێشمەرگە دروست بكەین، چونكە ئەوان لەگەڵ داعشەكان دەجەنگان. كاتێك چووینە نێو ئێرانەوە كەسێكیان رۆیشتە شوێنێكی بەرزەوەو دەستی بە تەلەفون كردن كرد، تاكو بێن بەدەمیانەوەو سێ ئۆتۆمبێل هاتن و ئێمەیان گواستەوە بۆ سەرپێلی زەهاو.

هەروەها دەڵێت “لەوێ هیچ پارەیەكیان بە ئێمە نەدەداو نەشیاندەهێشت لەماڵ بچینە دەرەوە، دواجار لە كرماشان خانویەكیان پەیدا كردو منیشیان برد تاكو رێوشوێنی یاسایی خانوەكە ئەنجام بدەم، منیش هیچ پێناسێكم پێنەبوو، بەڵام پێناسێكی ساختەیان بۆ دروست كردم تاكو كاروبارەكان رایی بكەم”.

 

دەشڵێت “ئەمیرەكەمان ناوی مەهدی بوو، هیچ كات نەیدەهێشت تێكەڵ بە كارەكانی ببین، بەڵام كاتێك رۆیشتە دەرەوە 12 نارنجۆكی هەڵگرت گوایا ئەوانەیان كڕیوە، ئێمەشیان بەند كردبوو لەكاتێكدا دەمویست تەنها كچە بچكولانەكەم ببینم، هیچ باسێك لەوە نەبوو هێرش بكرێتەسەر پەرلەمانی ئێران، تەنانەت ئەوەشم نەدەزانی كە بەم خێراییە چالاكی ئەنجام بدەن، نەشمدەتوانی بۆ هیچ شوێنێك بڕۆم. ئەو كەسانە هەموویان كوژران و نەیانتوانی هەڵبێن، داوا لە گەنجان دەكەم خەریكی كاری حەڵاڵی خۆیان بن‌و خۆیان‌و خانەوادەكانیان بەدبەخت نەكەن”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

هەزاران هاووڵاتی هەرێم بە لێشاو روو لە ئێران دەكەن

لاهیجان، یەكێك لە ناوچە گەشتیارییەكانی باكوری ئێران
لاهیجان، یەكێك لە ناوچە گەشتیارییەكانی باكوری ئێران

خەڵك-سەعد مەلا عەبدوڵڵا گوڵپی

گەمارۆكانی ئەمریكا بۆ سەر ئێران ‌و تێكچوونی پەیوەندییە سیاسی‌و ئابوورییەكانی نێوان ئەمریكا و توركیا، لەلایەك كاریگەری لەسەر كەمكردنەوەی گەشتیار بۆ هەرێمی كوردستان دەكات و لەلایەكیتریشەوە گەشتیارێكی زۆری هەرێمی كوردستان روو لەو وڵاتی ئێران ‌و توركیا دەكەن ‌و وەك شارەزایان باسی دەكەن، كاریگەری خراپی دوو لایەنە لە ئابووری هەرێمی كوردستان دەكات.

بەپێی ئەو زانیارییانەی دەست (خەڵك) كەوتوون، لە چەند مانگی رابردوودا و بەهۆی كێشەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران گەشتیارێكی زۆر لە هەرێمی كوردستانەوە روویان لە ئێران كردووە و هاوكات گەشتیارێكی زۆری ناوەڕاست و باشووری عێراقیش كە پێشتر زۆرینەیان سەردانی هەرێمی كوردستانیان دەكرد لە ئێستادا روو لە وڵاتی ئێران دەكەن، هۆكارەكەشی بۆ دابەزینی بەهای دراوی ئێرانی دەگەڕێنرێتەوەو پسپۆڕێكی ئابووریش ئاشكرایدەكات، لە داهاتوودا ئەم جۆرە لە پەیوەندی ئابووری نێوان هەرێم و ئێران كاریگەری نەرێنی دوورمەودای دەبێت لەسەر ئاسایشی و ژێرخانی ئابووری هەرێم.

نادر رۆستی وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان بە (خەڵك)ی راگەیاند، بەپێی ستراتیژییەتی ئێمە ئاماری هاتنی گەشتیاران گرنگی پێدەدەین و گرنگی بەو ئامارانە نادەین كە دەڕۆنە دەرەوە، هیچ ئامارێكی گەشتیاران بۆ دەرەوە لای ئێمە نییە.

وتیشی “ئەوەی ئێمە كاری لەسەر دەكەین هاتنی گەشتیارە و كار لەسەر ئەوە ناكرێت چەند هاووڵاتی گەشت دەكات بۆ دەرەوە”.

لای خۆشییەوە یاسین مەحمود وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان بە (خەڵك)ی راگەیاند، رۆژانە هەزاران هاووڵاتی هەرێم دەچنە ئێران.

وتیشی “لەماوەی 30 رۆژدا 150 هەزار گەشتیاری هەرێم لە مەرزی باشماخەوە چونەتە ئێران، ئەم ژمارەیەش هەمووی پارە خەرج دەكات”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، ئێران بۆ گلدانەوەی ئابووری وڵاتەكەی نرخی ڤیزای بۆ هاووڵاتیانی ئێران گران كردووە، بۆ ئەوەی ئێرانی نەیەن بۆ هەرێم، بەڵام لە هەرێم كارئاسانی زۆر هەیە بۆ ئێران ‌و مانگانە بە دەیان هەزار گەشتیار دەچنە ئێران و پارەی ئەم وڵاتە لەوێ بەكاردەهێنن و ئەمەش بۆ هەرێمی كوردستان چوونە دەرەوەی پارەیەكی زۆرە و لەبەرانبەردا شوێنە گەشتیارەكانمان پەكی دەكەوێت.
رونیشیكردەوە، هەموو پشتبەستنێكی هەرێم لەسەر گەشتیارانی ئێران و ناوەڕاست و باشووری عێراقە، بەڵام لەم مانگەدا گەشتیار بۆ هەرێم كەم دەبێت بە ئەندازەیەكی زۆر سەیر و بەپێچەوانەوە بۆ توركیا و ئێران دەڕۆن.

سەبارەت بە پێشبینییەكانیان بۆ هاتنی گەشتیار لە جەژنی قوربان، نادر رۆستی وتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێم رایگەیاند، هەر وڵاتەو تایبەتمەندی خۆی هەیەو ئەو گەشتیارەی دێتە هەرێم لەوانەیە تایبەتمەندی خۆی هەبێت‌و جیاواز بێت لەو گەشتیارەی دەچێتە ئێران، بەڵام بۆ دۆخی ئێران كاریگەری ئەرێنی زیاتری دەبێت، چونكە لەوانەیە گەشتیارێك گەشت بكات بۆ ئێران‌و نەتوانێت بێتەوە هەرێمی كوردستان لە ماوەیەكی كورتدا.

وتیشی “زۆر ئەستەمە ئەوانەی گەشت دەكەن بۆ دەرەوە، تۆ بزانی كامیان گەشتیارەو كامیان بازرگانەو كامیان نەخۆشە یان بۆ بابەتێكی سیاسی دەچێت، چونكە هاتنی گەشتیار جیاوازە، بەڵام ئەو وڵاتەی گەشتیار رووی تێدەكات ئەو دەزانێت كێ دەچێتە وڵاتەكەی”.

سەبارەت بە كاریگەرییەكانی بێ بەهابوونی تمەنی ئێرانی و لیرەی توركی بۆسەر ئابووری هەرێمی كوردستان، یاسین مەحمود وتەبێژی وەبەرهێنەرانی كوردستان رایگەیاند، دەبێت حكومەت سیاسەتێكی ژیرانە پەیڕەو بكات، بەشێوەیەك هانی وەبەرهێنانی ئێرانی و بیانی و توركی بدات كە كارگەكانیان بهێننە كوردستان‌و رێنماییەكانی وەبەرهێنان بەشێوەیەكی پێویست دەربكات، تاكو ژێرخانی ئابووریمان دروست بكەین.

وتیشی “نابێت بهێڵین ئەو داڕوخانەی ئێران ‌و توركیا بەسەر ئێمەدا بێتە خوارەوە ‌و خۆمان بپارێزین ‌و بینای وڵاتی خۆمان بكەین”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، دەبێت حكومەت لەگەڵ وەبەرهێنەران كۆببێتەوە و پلان دابنێت، چونكە هەرێم دەتوانێت سوود لەوە ببینێت كە چۆن شمەك و كاڵا هاوردە دەكات ‌و باج چۆن رێكدەخاتەوە، تاكو بەشێك نەبین لە داڕمانی ئەو وڵاتانە.

لای خۆشییەوە محەمەد رەئوف پسپۆڕی ئابووری و مامۆستای زانكۆ بە (خەڵك)ی راگەیاند، بێ بەهابوونی دراوی ئێران كاریگەرییەكی درێژمەودا لەسەر هەرێمی كوردستان دروست دەكات ‌و ئەگەر حكومەتی هەرێم ئاگاداری نەبێت، ئابووری هەرێم دەڕوخێت”.
وتیشی “راستە لە ئێستادا شمەكی ئێرانی لە هەرێم هەرزانە، بەڵام ئەمە وادەكات جوتیاران و وەبەرهێنەران شمەك و كاڵاكانیان بەرهەم نەهێنن و بەو شێوەیە لە داهاتوودا بەرهەمهێنان لە هەرێم كەم دەكات و كاریگەری نەرێنی دروست دەكات”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

زانكۆی نێودەوڵەتی قەیوان (UTM)، دەبێتە مۆدێلێكی نوێی زانكۆی پیشەیی و تەكنۆلۆژی لە هەرێمدا

خەڵك – ئەحمەد مەحمود

لە شاری سلێمانی، شاری زانست و ماریفەت، وەك ئەوەی لە میانی مەراسیمی دانانی بەردی بناغە و كردنەوەی بینای كاتی زانكۆ ناوی هێنرا،
یەكەمین زانكۆی تەكنەلۆجی نێودەوڵەتی لە عێراق و هەرێمی كوردستان دەكرێتەوە.

لە شاری سلێمانی ‌و لەگەڕەكی راپەڕین بە شێوەی كاتی بینای یەكەمین زانكۆی مالیزی كرایەوە، تێدا دەستپێكی یەكەمین پڕۆسەی خوێندی ساڵی 2018 بۆ 2019ی راگەیاند، هاوكات لەگەڵیشدا بەردی بناغەی كۆمەڵگەی زانكۆكە بە ناوی قەیوان UTM لە بەرزاییەكانی سلێمانی دانرا.

دەربارەی زانكۆی UTM
زانكۆی UTM یەكێكە لە باشترین زانكۆكانی مالیزیا لە بەشەكانی تەكنەلۆژیا و ئەندازیاریی.
لەساڵی 1930 وەك قوتابخانەیەكی تەكنەلۆژیا دەستی بەكار كرد.
دوای 15 ساڵ بووە ئەكادیمیایەكی تەكنەلۆژیا و لەكۆتاییشدا لەساڵی 1975 كرایە زانكۆ.
ئێستا یەكێكە لە باشترین زانكۆكانی مالیزیا لەو بوارەدا و هەموو ساڵێكیش لە لیستی باشترین زانكۆكانی جیهان ناوی هەیە.

بۆ خوێندنی 2018-2019 خوێندكار وەردەگیرێت
زانكۆی قەیوان بۆ خوێندنی 2018-2019 خوێندكار وەردەگیرێت و خوێندنیش بەزمانی ئینگلیزیە، مامۆستا و ستافی زانكۆكە بە رێژەی 50٪ بیانی دەبن، كوالێتییەكەشی لەلایەن زانكۆی نێودەوڵەتی UTM چاودێریی، هەڵسەنگاندن و گەرەنتی دەكرێت.
سەرجەم پرۆگرامەكانی خوێندنیش لە زانكۆی قەیوان – UTM لەلایەن زانكۆی نێودەوڵەتی UTM -ی مالیزیاوە دادەنرێت.
زانكۆی UTM، 18 هەمین زاكۆیە لە ریزبەندی ئەو زانكۆیانەی، كە تەمەنیان لە خوار 50 ساڵەوەیە.
لەسەر ئاستی ئاسایش زانكۆیUTM پلەی 66 مین زانكۆكانی ئاسیای وەرگرتووە لە بواری ئەندازیاری.
توانای زانستی زانكۆیUTM لە ئاستی باڵادایە ‌و پلەی 53ی وەگرتووە.

تەنیا لەڕێی پەروەردە و خوێندنەوە دەتوانین وڵاتمان پێشبخەین
لە میانی بەرێوەچوونی مەراسیمی كردنەوەی بینایی كاتی زانكۆكە و دانانی بەردی بناغەی كۆمەڵگەی زانكۆكە، قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكوەزیرانی هەرێمی كوردستان رایگەیاند: دڵنیاین رۆڵمان لە ئاوەدانكردنەوەی كوردستان زیاتر دەبێت، بەڵام بێجگە لەو كێشانەی كە خەریكن چارەسەر دەبن، كێشەی دیكەمان هەیە كە رەگ و ریشەیەكی كەلتووریان هەیە، لەسەرەتای سەدەی رابردووەوە گرنگی پێویست بە زانستەكانی وەكو بیركاری و زانستی مرۆڤایەتی و زمان و مێژوو و جوگرافیا نەدراوە و ئەمانە نەبوونە بە خەونی تاكی كوردی، لەبری ئەوە، سیاسەت و ململانێ سیاسییەكان جێگەی هەموو ئەمانەیان گرتووەتەوە، ئەم كەشوهەوا سیاسییە ناتەندروستەی ئێستاش، ئەنجامی ئەو راستییەیە، تاكە چارەسەریش ریفۆرمكردنی سەرەتاسەریی پەروەردە و خوێندنە.

ئێمە تەنیا لەڕێگەی پەروەردە و خوێندنەوە دەتوانین وڵاتی خۆمان پێشبخەین و بەهێزی بكەین، وا بكەین، پزیشك، پارێزەر، سیاستەمەدار و نووسەر، وەرزشوان و مامۆستا، ئەندازیار و كرێكار و هونەرمەند و خاوەنكار و فرۆشیار دروست بكەن، تاوەكو هەموویان خاوەن كەرامەتی پارێزراو و خەونی خۆیانبن، چونكە بۆ هەر كەسێك خەونی خۆی بەرزترین و پیرۆزترینە و نابێت هەموو كۆمەڵگە سەرقاڵ بكرێت بەكێشە و ململانێ سیاسییەكان”.

قوباد تاڵەبانی، هیوای خواست، زانكۆی نێودەوڵەتی قەیوان (UTM) “وەكو مۆدێلێكی نوێی زانكۆی پیشەیی و تەكنۆلۆژی خزمەتی هەرێمی كوردستان بكات و بتوانێت بەشێوازێكی نوێ و سەردەمیانە و بە بەهای بەرزی ئەكادیمی، خزمەتگوازرییەكان پێشكەش بكات”.

لەم زانكۆیەدا هەرزانترین نرخ بۆ فێرخوازان دادەنرێت
لای خۆیەوە، فاخر تەیب حەسەن، سەرۆكی ئەنجومەنی زانكۆی قەیوان ڕایگەیاند “ماوەی دووساڵە ئێمە سەرقاڵین بە كردنەوەی زانكۆی قەیوان تەكنەلۆجی مالیزی Utm كە هەوڵی تەواومانداوە بۆ پێشخستنی كەرتی زانكۆ و پیمانگاكان لە كوردستاندا”.

وتیشی “هەوڵدەدەین ئەم زانكۆیەببێتە دەروازەیەك بۆ گواستنەوەی زانست و تەكنەلۆژیا لە جیهانەوە بۆ كوردستان تابتوانن بەشداربن لەو داهێنانەی كە دەكرێت”.

فاخر تەیب حەسەن، سەرۆكی ئەنجومەنی زانكۆی قەیوان ئاماژەی بەوەشدا، لەم زانكۆیەدا هەرزانترین نرخ بۆ فێرخوازان دادەنرێت تا هەموان بتوانن بەشداربن لە خوێندن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام

کوردستان

دوایین