ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

چاوپێکەوتن

وته‌بێژى هاوپه‌یمانی بۆ دیموكراسى و دادپه‌روه‌ری: فۆڕمی حكومڕانی هه‌رێم شكستیخوارد و كۆتایی هات

وته‌بێژی هاوپه‌یمانى بۆ دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری ڕایده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌م فۆڕمه‌ له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شه‌لی هێناوه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز به‌ئاڕاسته‌ى چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه‌ گه‌ورانه‌ى له‌هه‌رێم هه‌یه‌ كار بكه‌ن.

سازدانى: نزار جه‌زا

وته‌بێژی هاوپه‌یمانى بۆ دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری ڕایده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌م فۆڕمه‌  له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شه‌لی هێناوه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز به‌ئاڕاسته‌ى چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه‌ گه‌ورانه‌ى له‌هه‌رێم هه‌یه‌ كار بكه‌ن.

ڕێبوار كه‌ریم  مه‌حمود له‌ چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گه‌ڵ (خه‌ڵك) باس له‌په‌یوه‌ندییه‌كانی حزبه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ وڵاتان و وابه‌سته‌بونیان به‌وڵاتێكی دیاریكراو ده‌كات، هاوكات تیشك ده‌خاته‌سه‌ر پلانی حزبه‌كه‌یان بۆ دواى هه‌ڵبژاردنه‌كان و وه‌ڵامی هۆكاری بێده‌نگبوونیان به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات ده‌خاته‌ڕوو.

ناوبراو باسی له‌و ڕێگرییانه‌ كرد، كه‌ یه‌كێتى له‌به‌رده‌م به‌رهه‌م ساڵح داینابوون و هۆكاری هاتنه‌ده‌ره‌وه‌ی به‌رهه‌م ساڵحیشی له‌ناو یه‌كێتى روونكرده‌وه‌:”ڕێز له‌هه‌وڵه‌كانى یه‌كێتی بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى به‌رهه‌م ساڵح بۆ ناو یه‌كێتى ده‌گرین، به‌ڵام به‌رهه‌م ساڵح به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناگه‌ڕێته‌وه‌ ناو یه‌كێتى نیشتیمانى كوردستان”.

هاوكات باسی له‌هۆكاری دروستنه‌كردنی به‌ره‌یه‌كی فراوانى نێوان حزبه‌كانى سلێمانى كرد “حزبه‌كان پێشتر  ئاماده‌یی دروستكردنی ئه‌و به‌ره‌یه‌یان نه‌بووه‌، به‌ڵام ئێستا ئێمه‌ ئاماده‌ییامان تێدایه‌ له‌گه‌ڵ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز دروستیبكه‌ن”.

ده‌قی چاوپێكه‌وتنه‌كه‌:

“ئه‌م فۆڕمه‌  له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شەلی هێناوه‌، به‌جۆرێك وڵاتى خستۆته‌ دۆخێكی خراپه‌وه‌”

خه‌ڵك: به‌رنامه‌ى هاوپه‌یمانى بۆ دیموكراسی  و دادپه‌روه‌ری  بۆ حوكمڕانى هه‌رێمی كوردستان چۆنه‌؟

رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: وه‌ك هاوپه‌یمانى باوه‌ڕمان وایه‌، ئه‌م فۆڕمه‌  له‌حوكمڕانى له‌هه‌رێمی كوردستان كۆتایی هاتووه‌ و فه‌شه‌لی هێناوه‌، به‌جۆرێك وڵاتى خستۆته‌ دۆخێكی خراپه‌وه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ هێز و كه‌سایه‌تى چاكه‌خواز به‌ئاڕاسته‌ى چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه‌ گه‌ورانه‌ى له‌هه‌رێم هه‌یه‌ كار بكه‌ن.
هاوپه‌یمانى به‌ دوو ئاراسته‌ كارده‌كات بۆ باشتركردنی دۆخی خه‌ڵك، یه‌كه‌م، ئاڕاستەی به‌دیهێنانى دادپه‌روه‌ری، كه‌ تێیدا داهاتى خه‌ڵك بۆخۆی بێت، واته‌ به‌هیچ شێوازێك له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌س و گروپێكه‌وه‌ قۆرخ نه‌كرێت، ده‌بێت حوكمڕانی له‌پێناو خه‌ڵكدا بێت، كه‌رته‌كانى په‌روه‌رده‌ و خوێندنی باڵا و ته‌ندروستى و خزمه‌تگوزارییه‌ گشتییه‌كان ببوژێنه‌وه‌، له‌كوردستاندا له‌ماوه‌ى 26 ساڵی ڕابردوودا چه‌ند ساڵێكی كه‌می لێده‌ربچێت، هه‌وڵدراوه‌ قۆرخی سه‌رچاوه‌كانى دارایی بكرێت، باشترین وه‌سفیش بۆ ئێستای كوردستان ئه‌وه‌یه‌،كه‌ خه‌ڵك له‌نه‌هامه‌تییه‌كی ته‌واودا ده‌ژیت، حوكمڕانیش بۆته‌ حوكمڕانییه‌كی شكستخواردوو، بڕوامان وایه‌ له‌هه‌رێمی كوردستان هێنده‌ پاره‌ هه‌یه‌، به‌ڕێكه‌وتن له‌گه‌ڵ به‌غداد به‌پێی ده‌ستوور ده‌توانین هه‌موو ئه‌وانه‌ى باسمكرد، ببوژێنینه‌وه‌.ئاراسته‌ى دووه‌م بنیاتنانى دیموكراسییه‌، له‌كوردستان له‌ڕوی شكڵییه‌وه‌ دیموكراسی هه‌یه‌، به‌ڵام ناوه‌ڕۆك و جه‌وهه‌ری  دیموكراسیمان نییه‌، كه‌ بریتییه‌ له‌مافی مرۆڤ، یاسا، ده‌وڵه‌تى پارێزه‌ر، یه‌كسانى له‌به‌رده‌م یاسا، خزمه‌تكردنی تاك،  به‌ئامانجبونی تاك، ئیراده‌ی زۆرینه‌، هه‌ڵبژاردنێكی پاك و چه‌ندان شتى دیكه‌ بونی نییه‌، بۆیه‌ له‌كوردستان دیموكراسی نییه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ به‌و دوو ئاراسته‌یه‌ كارده‌كه‌ین بۆ  باشكردنی گوزه‌رانی خه‌ڵك.

 

“خه‌ڵك له‌نه‌هامه‌تییه‌كی ته‌واودا ده‌ژیت، حوكمڕانیش بۆته‌ حوكمڕانییه‌كی شكستخواردوو”

خه‌ڵك: له‌ساڵانى ڕابردووشدا كه‌ هه‌ندێك حزب دروستبوون، بانگه‌شه‌ی به‌دیهێنانى ئه‌و دوو ئاراسته‌یه‌ و زیاتریشیان ده‌كرد، به‌ڵام كاتێك چونه‌ ناو ده‌سه‌ڵات، تاڕاده‌یه‌ك سه‌ركه‌وتو نه‌بوون، ئایا ئێوه‌ش نابنه‌ دووباره‌ى هه‌مان حزبه‌كانى پێشتر، كه‌ نه‌یانتوانى به‌ڵێن و ئامانجه‌كانیان جێبه‌جێبكه‌ن؟

رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئێمه‌ پێمانوایه‌ ئه‌م فۆڕمه‌ له‌حوكمڕانى گه‌نده‌ڵ و شكستخواردووه‌، بۆیه‌ ناچینه‌ ناو ئه‌و فۆڕمه‌وه‌، به‌مانایه‌كی تر نه‌هاتوین وه‌زاره‌تێك وه‌ربگرین، به‌ڵكو هاتوین حوكمڕانی چاكبكه‌ین، ئه‌گه‌ریش چاككردنی حوكمڕانی به‌ڕێگه‌یه‌كی دیكه‌ بێت، ئێمه‌ ده‌مانكرد، به‌ڵام پێمانوایه‌ حوکمڕانییه‌كه‌ شكست خواردووه‌ و ناچینه‌ ناویه‌وه‌.

 

“ئەم فۆڕمه‌ له‌حوكمڕانى گه‌نده‌ڵ و شكستخواردووه‌،بۆیه‌ ناچینه‌ ناو ئه‌و فۆڕمه‌وه‌”

 

خه‌ڵك: كه‌واته‌ چۆن به‌و دوو ئاراسته‌یه‌ كارده‌كه‌ن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: به‌دوو ڕێگا، ڕێگه‌ی یه‌كه‌م كاری پێكه‌وه‌ییه‌، بۆیه‌ ناومان له‌خۆمان ناوه‌ هاوپه‌یمانی، چونكه‌ هاوپه‌یمانی چاكه‌خوازه‌كانین، ئه‌گه‌ر له‌ناو هه‌وپه‌یمانی بن یان له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و هاوپه‌یمانیه‌تیه‌ بن، به‌ڵام چاكه‌خوازبێت ده‌توانین كاری پێكه‌وه‌یی بكه‌ین، ڕێگای دووه‌م پڕۆژه‌یه‌، ئێمه‌ ته‌نها باسی كێشه‌كان ناكه‌ین، به‌ڵكو كێشه‌كه‌ و چاره‌سه‌ركردنه‌كه‌شی به‌پڕۆژه‌ ده‌خه‌ینه‌ڕوو، بۆیه‌ به‌رگری له‌پڕۆژه‌ ده‌كه‌ین نه‌ك به‌رگری له‌پۆست بکه‌ین، چۆنیه‌تى سه‌لماندنی ئه‌مه‌ش، ده‌بێت خه‌ڵك تاقیمانبكاته‌وه‌، چونكه‌ ئێمه‌ تازه‌ین.

خه‌ڵك: په‌یوه‌ندیتان  له‌گه‌ڵ وڵاتانه‌ی نێوده‌وڵه‌تى و وڵاتانى ده‌وروبه‌ر چۆنه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: بۆ ئیداره‌كردنی كوردستان و سیاسه‌تكردن گرنگه‌ په‌ییوه‌ندییه‌كان به‌گرنگییه‌وه‌ سه‌یربكرێن، په‌یوه‌ندیشمان له‌گه‌ڵ هه‌موو هێزه‌كان له‌ئاستێكی دیبلۆماسی و سیاسیدایه‌، چونكه‌ نامانه‌وێت دابڕانێك له‌نێوان كوردستان و هیچ یه‌كێك له‌وڵاتانى نێوده‌وڵه‌تى و هه‌رێمی ڕووبدات، به‌ڵام په‌یوه‌ندییه‌كانمان به‌شێوه‌یه‌كی خۆفرۆشانه‌ نییه‌.

خه‌ڵك: له‌سه‌ر چی بنه‌مایه‌ك په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ وڵاتان دروستده‌كه‌ن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئێمه‌ په‌یوه‌ندی دۆستانه‌ له‌سه‌ر دوو بنه‌ما دروستدەکەین، یەکەم بەرژەوەندی هاوبەشە، دووەم ئەوەیە، کە کوردستان پێویستی بەهەموو هێزێک و دەرەوەی خۆی هەیە و دەرەوەش پێویستیان بەکوردستان هەیە.

 

خه‌ڵك: حزبه‌كانى باشووری كوردستان به‌گشتى هه‌ر یه‌كه‌یان وابه‌سته‌ى وڵاتێكی دیاریكراوه‌، ئایا هیچ وڵاتێك هه‌یه‌ پاڵپشتتان بێت و وابه‌سته‌ى ئه‌وبن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئێمه‌ وابه‌سته‌ى هاوڵاتى خۆمانین، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك وابه‌سته‌ى هیچ ده‌وڵه‌تێك و لایه‌نێكی دیاریكراونین، ئێمه‌ ڕێزی په‌یوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تى و هه‌رێمی و عیراقی و ناوخۆییه‌كان ده‌گرین، به‌ڵام ناچینه‌ خانه‌یه‌كه‌وه‌، كه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی میله‌ته‌كه‌مان نه‌بێت.

خه‌ڵك: وه‌ك ئه‌وه‌ی باسی لێده‌كرێت، به‌رهه‌م ساڵح په‌یوه‌ندییه‌كی باشی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكادا هه‌یه‌، تاكو چ ڕاده‌یه‌ك ئه‌مریكا پشتیوانى ئێوه‌یه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  كۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تى و ئیقلیمی له‌پێش ئێمه‌وه‌ باشتر ده‌زانن، كه‌ ئه‌م حوكمڕانییه‌ی باشوری كوردستان شكستى خواردووه‌، بۆیه‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ هه‌نگاویان ده‌بێت و قسه‌یان له‌سه‌ر كوردستان و عیراقیش ده‌بێت، به‌رهه‌م ساڵح كه‌سایه‌تییه‌كه‌، كه‌ به‌وه‌ ناسراوه‌ گرنگی به‌په‌یوه‌ندییه‌ ئیقلیمی و نێوده‌وڵه‌تییه‌كان داوه‌، له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵكی كوردستان هه‌وڵده‌دات، بۆیه‌ باوه‌ڕمان وایه‌ هه‌موو ده‌وڵه‌تان و  عیراقیش له‌ڕۆڵی به‌رهه‌م ساڵح تێده‌گه‌ن.

خه‌ڵك: هه‌ندێك ڕه‌خنه‌ له‌به‌رهه‌م ساڵح ده‌گرن، كه‌ پێشتر ده‌سه‌ڵاتی له‌ حكومه‌ت و حزبدا هه‌بووه‌، به‌ڵام ئێستا باسی چاكسازی ده‌كات، ئێستا چۆن ده‌توانێت چاكسازی بكات یان بۆچی ئه‌و كاته‌ی له‌ناو حكومه‌تدا بوو چاكسازی نه‌كرد؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئه‌وكاته‌ى به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆكی حكومه‌ت بوو، ئه‌و شتانه‌ كراوه‌، كه‌ خه‌ڵك بینیویه‌تى و چه‌ند دانه‌یه‌كیان باسده‌كه‌م، بۆ یه‌كه‌مجار له‌سه‌رده‌می  ئه‌ودا، شتێك به‌ناوی تواناسازی دروستبوو، موچه‌ ڕێكخرایه‌وه‌، قاچوقوچی بڕی و چه‌ته‌گه‌ری كه‌مكرده‌وه‌، ده‌یان ڕێگه‌ى بۆ خزمه‌تكردنی گه‌نج دۆزییه‌وه‌ كه‌ خۆی ده‌بینیه‌وه‌ له‌پێشینه‌ى هاوسه‌رگیری و پێشینه‌ی خانو له‌ناوه‌وه‌ و ده‌روه‌ی شار، خزمه‌تى خه‌ڵكی له‌دوورترین لادێ كردووه‌، موچه‌ى كه‌سوكاری شه‌هیدان و ئه‌نفالكراون و  خاوه‌ن پێداویستى تایبه‌تى زیادكرد، له‌كاتێكدا له‌پاش و پێش حوكمڕانی به‌رهه‌م ساڵح، خه‌ڵك به‌گوریس دۆنمه‌ زه‌وی دابه‌شكردووه‌ و موڵكى خه‌ڵكی تاڵان كردووه‌، نه‌وتى ئه‌م وڵاته‌ى فرۆشتووه‌، بۆیه‌ ئێستا ئه‌و پڕۆژه‌یه‌ی هه‌مانه‌ له‌وه‌ گرنگتره‌، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش، ده‌یان و سه‌دان ڕێگری هه‌بوو، ته‌نانه‌ت ده‌یان ڕێگری له‌حزبه‌كه‌ی خۆیه‌وه‌ هه‌بوو، له‌به‌رئه‌وه‌ی پاره‌ى میدیا و داموده‌زگاى حزبی و موچه‌ى بندیواری بڕی، خانه‌نشینی بۆ خه‌ڵكی ناشایسته‌ نه‌ده‌كرد، ئه‌و كاته‌ به‌رهه‌م ساڵح به‌و جۆره‌ له‌حوكمڕانی ڕازینه‌بوو، بۆیه‌ به‌ربه‌ره‌كانی له‌گه‌ڵ ده‌كرا.

“سوپاسی یه‌كێتى ده‌كه‌ین و  ڕێز له‌هه‌وڵه‌كانى یه‌كێتی بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى به‌رهه‌م ساڵح بۆناو یه‌كێتى ده‌گرین”

خه‌ڵك: كه‌واته‌ ڕێگری و به‌ربه‌ره‌كانێكان وایكرد، به‌رهه‌م ساڵح له‌یه‌كێتى بێته‌ ده‌ره‌وه‌ و حزبێكی نوێ دروستبكات؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  به‌رهه‌م ساڵح پێیوایه‌، ئه‌م سیستمه‌ سیستمێكی شكستخواردووه‌، سیستمی شكستخواردووش ناكرێت به‌دیاریه‌وه‌ دابنیشیت و له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و سیستمه‌دا كاربكه‌یت، بۆیه‌ هه‌وڵیدا له‌گه‌ڵ ئه‌و حزبانه‌ى بونیان هه‌یه‌ چاكیبكات، كه‌ نه‌توانرا، هێزێكی دیكه‌ى دروستكرد و لێره‌وه‌ به‌هاوكاری خه‌ڵكی چاكه‌خواز كارده‌كه‌ن.

خه‌ڵك: ئێستا هاوپه‌یمانێتییه‌كتان له‌گه‌ڵ گۆڕان و كۆمه‌ڵ ئه‌نجامداوه‌، هیچ هه‌وڵێكتان هه‌یه‌ بۆ فراوانكردنی ئه‌م به‌ره‌یه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئێمه‌ حه‌زده‌كه‌ین به‌ره‌ی چاكه‌خوازان هه‌موو ڕۆژێك فراوان بێت، به‌ڵام فراوانى ناكه‌ین له‌سه‌ر بنه‌ماى ملدان بۆ سیاسه‌تى شكستخواردوو، ملناده‌ین بۆ سیاستى نه‌وت فرۆشی و تاڵانكردنى نه‌وت، ملناده‌ین بۆ سیاسه‌تى خه‌ڵك به‌جێهێشتن و به‌رگرینه‌كردن له‌خه‌ڵك، كێش بڕوای به‌م بنه‌مایانه‌ هه‌یه‌ بابێت و ددان بنێت به‌شكستى ڕابردویدا و به‌ڵێن بدات، كه‌ سیاسه‌تى ڕابردوو دووباره‌ ناكاته‌وه‌، به‌م مه‌رجه‌ فراوانى ده‌كه‌ین.

خه‌ڵك: پێشتر له‌كاتى حوكمڕانى به‌رهه‌م ساڵح دا بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان ڕه‌خنه‌ی زۆر توندی له‌ به‌رهه‌م ساڵح ده‌گرت، كه‌واته‌ ئێستا چۆن بوو هاوپه‌یمانیتان ڕاگه‌یاند؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ڕێكه‌وتن له‌سه‌ر بنه‌ماى خاڵی هاوبه‌ش ده‌كرێت، خاڵه‌ هاوبه‌شه‌كانیش له‌نێوان هه‌ردوولادا زۆرن، ئێمه‌ بۆ قۆناغی داهاتوو كار ده‌كه‌ین، له‌داهاتودا ده‌توانین پێكه‌وه‌بین، ئه‌مه‌ش یه‌كێكه‌ له‌خاڵه‌ به‌هێزه‌كانى به‌رهه‌م ساڵح و هاوپه‌یمانی، كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى هێزێك ڕه‌خنه‌ى زۆریشی لێگرتووه‌، به‌ڵام له‌به‌رئه‌وه‌ی ئامانجی هاوبه‌ش هه‌یه‌، گوێ به‌و ڕه‌خنانه‌ ناده‌ین و كاری باشیشمان پێكه‌وه‌ ئه‌نجامداوه‌، هاوكات نییه‌تى كاری چاك له‌نێوان بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی و هاوپه‌یمانی هه‌یه‌، ئه‌مه‌ گرنگه‌، حه‌زیش ده‌كه‌ین خه‌ڵكی دیكه‌ بێته‌ ناومانه‌وه‌، به‌ڵام نیه‌تى كاری چاكی هه‌بێت.

خه‌ڵك: په‌یوه‌ندییه‌كانی یه‌كێتی و هاوپه‌یمانی لەئێستا و ئاینده‌ له‌ چ ئاستێكدا ده‌بن، ده‌نگۆی زۆر له‌وباره‌یه‌وه‌ ده‌بیسترێن، كه‌ ئه‌م دوو هێزه‌ دووباره‌ تێكه‌ڵبكرێنه‌وه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  سوپاسی یه‌كێتى ده‌كه‌ین و  ڕێز له‌هه‌وڵه‌كانى یه‌كێتی بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى به‌رهه‌م ساڵح بۆناو یه‌كێتى ده‌گرین، به‌ڵام به‌رهه‌م ساڵح به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناگه‌ڕێته‌وه‌ ناو یه‌كێتى نیشتیمانى كوردستان.

خه‌ڵك: زۆری بانگه‌شه‌ گه‌رمه‌كان و شه‌ڕی حزبه‌كان  و ململانێ سیاسییه‌كان بۆ به‌ده‌ستهێنانی ده‌نگی زیاتر له‌سنوری سلێمانییه‌، ئێوه‌ هه‌وڵده‌ده‌ن ئه‌م سنوره‌ تێپه‌ڕێنن؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: هێزێكی ناوچه‌یی نین، به‌ڵكو هێزێكی كوردستانین به‌ناوچه‌ دابڕێندراوه‌كانیشه‌وه‌، به‌پێی په‌یڕه‌وی ناوخۆ تاكه‌ هێزین كه‌ نوسیومانه‌ ئۆفیسی سه‌ره‌كی هاوپه‌یمانی له‌پایته‌ختى هه‌رێمی كوردستان هه‌ولێره‌ و له‌هه‌موو هه‌رێمیش كار ده‌كه‌ین.

خه‌ڵك: پێشتر هه‌ر حزبێك دروستبوبێت، له‌ سنوری سلێمانی بووه‌ و زۆرینه‌ى ده‌نگه‌كانیشی له‌ئه‌م شاره‌وه‌ بووه‌، ئایا ده‌نگه‌كانى ئێوه‌ش هه‌ر له‌م شاره‌ نابێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  چاومان له‌وه‌یه‌ زۆرینه‌ى ده‌نگی خه‌ڵكی كوردستان به‌ده‌ستبهێنین، واته‌ ته‌ركیزمان له‌سه‌ر ناوچه‌یه‌ك  و لۆكاڵی نییه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌ر هاوڵاتییه‌كی ناوچه‌ جیاوازه‌كانى هه‌موو كوردستان هه‌مان نه‌هامه‌تى و كێشه‌یان هه‌یه‌، بۆیه‌ مه‌عقول نییه‌ بۆ ته‌نها ناوچه‌یه‌ك كاربكه‌ین.

خه‌ڵك: ئایا سلێمانی نه‌بۆته‌ قوربانی نێوان ململانێ حزبی و سیاسییه‌كان؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  واده‌كه‌ین سنوری سلێمانى و هه‌ولێر و دهۆك و هه‌موو خاكی كوردستان، به‌یه‌ك ئاست به‌یه‌ك پله‌ سودمه‌ندبن له‌خزمه‌تگوزاری ڕاسته‌قینه‌.

خه‌ڵك: ره‌خنه‌ له‌ حزبه‌كانی سلێمانی ده‌گیرێت كه‌ هه‌ر یه‌كێكیان به‌ ته‌نها ناتوانێت هیچ بكات و له‌ نێوانی خۆشیاندا رێكناكه‌ون، تاكو به‌ره‌یه‌كی فراوان دروست بكه‌ن، هۆكاری ئه‌مه‌ چییه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئاماده‌یی نه‌بووه‌، ئێستا ئێمه‌ ئاماده‌ییمان تێدایه‌.

خه‌ڵك: هۆكاری نه‌بونی ئاماده‌یی له‌نێوان حزبه‌كان چییه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  هه‌ندێكی په‌یوه‌ندی به‌هێزه‌كان خۆیانه‌وه‌ هه‌بووه‌، كه‌ ئاماده‌نه‌بون پێكه‌وه‌ كاربكه‌ن، هه‌ندێكیشی په‌یوه‌ندی به‌ وڵاتانى ده‌ره‌كی هه‌بووه‌، كه‌ نه‌هێڵراوه‌ پێكه‌وه‌ كاربكه‌ن، ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت پێكه‌وه‌ له‌گه‌ڵ هێز و كه‌سه‌ چاكه‌خوازه‌كانه‌وه‌ كاربكه‌ن.

“به‌دڵنیایی هاوكێشه‌ى سیاسی له‌هه‌رێم و عیراق ده‌گۆڕێت”

خه‌ڵك: پێتانوایه‌ ڕێژه‌ی به‌شداری هاوڵاتیان له‌هه‌ڵبژاردنه‌كان چۆن بێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  ئومێده‌وارین، به‌شداری هاوڵاتیان ئه‌وه‌نده‌ ببێت، كه‌ هاوڵاتى ڕازی نه‌بێت به‌ دووباره‌بونه‌وه‌ى ئه‌م جۆره‌ له‌حوكمڕانى له‌ هه‌رێمی كوردستان، ده‌بێت ڕێگه‌ نه‌دات ئه‌مه‌ دووباره‌بێته‌وه‌، ته‌نها به‌ده‌نگدانیش ده‌توانێت گۆڕانكاری گه‌وره‌ بكات، ئه‌گه‌ریش خه‌ڵك به‌شداری ده‌نگدان نه‌كات، ئه‌وا ده‌ره‌نجامی بێئومێدبونێكه‌، كه‌ ئه‌م هێزانه‌ دروستیده‌كه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی حوكمڕانى هه‌ر به‌م جۆره‌ به‌رده‌وامبێت، بۆیه‌ كارده‌كه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی زۆرینه‌ى خه‌ڵك به‌شداری هه‌ڵبژاردن بكات.

خه‌ڵك: پێشبینیده‌كرێت به‌شداری ئه‌م جاره‌ی هاووڵاتیان له‌ هه‌ڵبژاردن ساردوسڕ بێت، به‌هۆی ئه‌وه‌ی هه‌موو حزبه‌كان ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزسیۆنییان تاقیكردووه‌ته‌وه‌، به‌ڵام له‌هه‌ردوو باره‌كه‌دا نه‌یانتوانیوه‌ خۆشگوزه‌رانى بۆ خه‌ڵك به‌دیبێنن و ڕه‌وشی خه‌ڵكیش تادێت خراپتر ده‌بێت و حزبه‌كان و حكومه‌تیش بێچاره‌ن، پێشبینی ئێوه‌ چۆنه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئه‌و بێئومێدییه‌ هه‌ست پێده‌كه‌ین و ده‌یبینین، به‌ڵام ئه‌مه‌ چاره‌سه‌رنییه‌، هاوڵاتى له‌به‌رده‌م سێ بژارده‌دایه‌، یه‌كه‌م بێئومێدبێت و به‌شداری هه‌ڵبژاردن نه‌كات، ئه‌م دۆخه‌ هه‌ر به‌رده‌وام ده‌بێت، دووه‌م به‌شداری هه‌ڵبژاردن بكات و ئه‌م هێزانه‌ هه‌روه‌ك خۆیان له‌حوكمڕانى به‌رده‌وامده‌بن، سێیه‌م به‌ده‌نگی خۆی ستراتیژێكی نوێ دابنێت، كه‌ له‌ڕێگه‌یه‌وه‌ دادپه‌روه‌ری و دیموكراسی به‌دیبێت، تاوه‌كو لانیكه‌می ژیانى خۆی بۆ دابینبكرێت، كه‌ پێموایه‌ بژارده‌ی سێهه‌م لایه‌نى زۆری له‌ژیان و خزمه‌تگوزارییه‌كان بۆ دابینبكات.

 “ئه‌م حوكمڕانییه‌ هێنده‌ شكسته‌كانى ڕوونه‌، ڕه‌نگه‌ پێویست نه‌كات زۆر قسه‌ى له‌سه‌ر بكرێت، كه‌ دواى ئه‌م هه‌موو ساڵه‌ له‌حوكمڕانى، دواى ئه‌و هه‌موو نه‌وته‌، دواى ئه‌و هه‌موو پاره‌یه‌ی كه‌ له‌به‌غداده‌وه‌ هاتووه‌، ئێستا دینارێك نییه‌ بیده‌ن به‌موچه‌ى خه‌ڵك، پیشمه‌رگه‌ دواى 107 ڕۆژ به‌ لێبڕینه‌وه‌ موچه‌ى وه‌رگرت”


خه‌ڵك:
 چاوه‌ڕێ ده‌كه‌ن حزبه‌كان چۆن بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن بكه‌ن، له‌كاتێكدا حزبه‌كان هه‌موو درووشمه‌كانیان پێشتر تاقیكردووه‌ته‌وه‌ و خه‌ڵكیش له‌ئێستادا دۆخێكی خراپی هه‌یه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئێمه‌ قسه‌ی خۆمان هه‌یه‌، كه‌ قسه‌ی ڕاست و ڕه‌وانه‌، به‌ڵێنێك ناده‌ین پێمان جێبه‌جێنه‌كرێت، به‌ڵام له‌باره‌ى هێزه‌كانى دیكه‌وه‌ نازانم چی ده‌ڵێن.

خه‌ڵك: پێشبینیتان بۆ ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مانی عێراق بۆ حزبه‌ كوردییه‌كان چییه‌، به‌تایبه‌ت بۆ خۆتان؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: خه‌ڵك پێشتر د.به‌رهه‌می بینیوه‌، كه‌ له‌هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ ڕێگری بوون، ئێستاش ده‌یه‌وێت شتێكی زۆر له‌وه‌باشتر بكات، به‌هاوكاری ده‌یان هه‌زار كه‌س، كه‌ ده‌توانن گۆڕانكاری له‌م وڵاته‌دا بكه‌ن، چاوه‌ڕێین زۆرینه‌ى خه‌ڵكی كوردستان متمانه‌ به‌ ئێمه‌ بكه‌ن و پێیانده‌ڵێین كردار شه‌رته‌.

خه‌ڵك: ئایا له‌دواى ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ هاوكێشه‌ی سیاسی ده‌گۆڕێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: به‌دڵنیایی هاوكێشه‌ى سیاسی له‌هه‌رێم و عیراق ده‌گۆڕێت.

خه‌ڵك: گۆڕانكارییه‌كه‌ چۆن ده‌بێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود:  له‌به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵك ده‌بێت، به‌مه‌رجێك خه‌ڵك به‌شداری بكات و هێزی دادپه‌روه‌ر و دیموكراتخوازی ڕاسته‌قینه‌ هه‌ڵبژێرێت.

خه‌ڵك: هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌ی ئێوه‌ به‌بێ ده‌نگ ده‌بینرێت له‌به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵات، نه‌ له‌ ڕووی میدیایی و نه‌ له‌ڕووی گوتاری سیاسییه‌وه‌ تاكو ئێستا بێ ده‌نگن و سارد ده‌بینرێن، هۆكاری ئه‌مه‌ چییه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئێمه‌ سارد نین، میدیامان نه‌بوو، له‌چه‌ند ڕۆژی داهاتودا میدیامان ده‌بێت، به‌ڵام ئێمه‌ ده‌زانین خه‌ڵك ماندووه‌ و سه‌ری دێشێت، قیژه‌قیژ  زۆر له‌به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵك نییه‌، خه‌ڵك خۆی بێزار و نائومێد بووه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌شی بۆ بكه‌ین، هێنده‌ى تر نائومێد ده‌بێت، به‌ڵام به‌دڵنیایی ڕێگه‌مان هه‌یه‌، كه‌ بتوانین له‌كاتى حوكمڕانى و بانگه‌شه‌دا به‌كاریبێنین، هاوكات ئه‌م حوكمڕانییه‌ هێنده‌ شكسته‌كانى ڕوونه‌، ڕه‌نگه‌ پێویست نه‌كات زۆر قسه‌ى له‌سه‌ر بكرێت، كه‌ دواى ئه‌م هه‌موو ساڵه‌ له‌حوكمڕانى، دواى ئه‌و هه‌موو نه‌وته‌، دواى ئه‌و هه‌موو پاره‌یه‌ی كه‌ له‌به‌غداده‌وه‌ هاتووه‌، ئێستا دینارێك نییه‌ بیده‌ن به‌موچه‌ى خه‌ڵك، پیشمه‌رگه‌ دواى 107 ڕۆژ به‌ لێبڕینه‌وه‌ موچه‌ى وه‌رگرت، ئه‌وه‌ چ حوكمڕانی و بێویژدانییه‌كه‌ موچه‌ى پێشمه‌رگه‌یه‌ك به‌و هه‌موو قاره‌مانێتیه‌وه‌ ببڕێت، ئێمه‌ ڕێ له‌وه‌ ده‌گرین.

خه‌ڵك: له‌دواى هه‌ڵبژاردنه‌كان پلانتان چی ده‌بێت؟ ئایا ده‌چنه‌ ناو حكومه‌ت یاخود له‌ئۆپۆزسیۆنیدا ده‌مێننه‌وه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: پلانمان بۆ دواى هه‌ڵبژاردن ئه‌وه‌یه‌، كه‌ زۆرینه‌ى ده‌نگ به‌ده‌ستبهێنین و بچین ده‌سه‌ڵات وه‌ربگرین.

خه‌ڵك: ئه‌گه‌ر زۆرینه‌ى ده‌نگتان به‌ده‌ستنه‌هێنا، پلانی دیكه‌تان چی ده‌بێت؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ئه‌گه‌ر خۆمان زۆرینه‌مان هێنا حوكمڕانى ئه‌م وڵاته‌ وه‌رده‌گرین، ئه‌گه‌ریش زۆرینه‌مان نه‌هێنا، له‌گه‌ڵ هێزی چاكه‌خواز ده‌یكه‌ین، هاوپه‌یمانێتی له‌گه‌ڵ هێزى چاكه‌خوازدا كارێكی گرنگه‌ وه‌ك قۆناغێكی مامه‌ڵه‌كردن و ده‌سه‌ڵات وه‌ربگرین، پێشمانوایه‌ یه‌كه‌م ده‌بین و زۆرینه‌ى ده‌نگه‌كان به‌ده‌ستدێنین و پلانی یه‌كه‌ممان جێبه‌جێده‌كه‌ین.

خه‌ڵك: پێشتریش هه‌ندێك حزب بانگه‌شه‌ی گه‌یشتن به‌ده‌سه‌ڵاتیان ده‌كرد، به‌ڵام پاش هه‌ڵبژاردن نه‌یانتوانى بگه‌ن به‌ده‌سه‌ڵات و به‌ئۆپۆزسیۆنى مانه‌وه‌ یان بونه‌ به‌شێك له‌م حكومه‌ته‌ى ئێستا، ئێوه‌ش هه‌مان مێژوو دووباره‌ ناكه‌نه‌وه‌؟
رێبوار كه‌ریم مه‌حمود: ژماره‌ زۆر گرنگه‌، ئه‌گه‌ر گه‌یشتینه‌ 56 كورسی، ئه‌وا حوكمڕانى وه‌رده‌گرین، ئه‌گه‌ریش نه‌مانهێنا له‌گه‌ڵ هێزی چاكه‌خوازدا هاوپه‌یمانى دروستده‌كه‌ین و حوكمڕانى وه‌رده‌گرین، پێشمانوایه‌ ده‌توانین یه‌كه‌م بین.

چاوپێکەوتن

“پێویستە حزبەكان لەبری دروشمی كوردایەتی و ئاینی و ئایدۆلۆژی خزمەتگوزاری پێشكەش بكەن”

خەڵك- سەعد مەلا عەبدوڵڵا گوڵپی

مامۆستایەكی زانكۆ دەڵێت “هێزە باڵا دەستەكانمان كاتێك بانگەشە دەكەن بۆ هەڵبژاردن ئەجێندای خواستەكانی خۆیان لە خواستەكانی خەڵكەوە هەڵنەگۆزیوە زیاتر بانگەشەیەكی مەكراوی‌و پلاندارێژی بۆ خەڵكی بندەستی كوردە سەرلەبەری پارتەكان بەم جۆرە ئاڕاستە كراون”.
ماجید خەلیل لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ (خەڵك) دەشڵێت “پێویستە هێزە سیاسییەكان بیر لە خزمەتگوزاری بكەنەوەو ئیدی دروشمی كوردایەتی‌و نەتەوەیی‌و ئایینی‌و دروشمی سیكۆلاریزم بوون‌و رۆشنگەری نەفرۆشن بە خەڵك، چونكە خەڵك پێویستی بە خزمەتگوزارییە”.
ئاماژە بەوەش دەكات “سەرلەبەری دەرمانی وڵاتی ئێمە دەرمانێكی كۆپی كراوەو لەرێگای باندە قاچاخەكانەوە دەهێنرێن”.
روونیشیكردەوە “نەوت‌و داهاتی ئێمە لە داهاتی هەرێمێك زیاترە كە بەشێوەیەكی ئاسایی‌و دانپێنراو بفرۆشرێت، لای ئێمە فرۆشتنی بەرهەمەكان وەكو باندو بەقاچاخبردنی كانزا وەكو وڵاتانی ئەمریكای لاتین‌و مەكسیك‌و كۆڵۆمبیایە‌و هەرێمی كوردستان خۆی لە هەڕاجكردنێكی مەترسیداردا دەبینێتەوە”.

خەڵك: هۆكاری گرفتە مێژوییەكانی هەرێمی كوردستان بۆچی دەگێڕیتەوە بەتایبەت دوای 27 ساڵ لە حوكمڕانی كوردی؟
ماجید خەلیل: ئەگەر بە فراوانی سەیری واقیعی هەرێمی كوردستان بكەین دەبینین هەرێمی كوردستان لە بەشێك لە نێو كۆی سیستەمێكی دیاریكراو دەبینینەوە كە بە رۆژهەڵات ناوزەند كراوە.
لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست گرفتێكی گشتی هەیە كە یەك لەدوای یەك هەموو ئەو وڵاتانە دەگرێتەوە ئەو گرفتەش پەیوەندی بە سیستەم‌و شێوازی پەروەردەو لایەنی دامەزراوەییەوە هەیە كە تا ئێستا رێكنەخراوە، كوردستانیش وەكو هەرێمێك كۆمەڵێك كێشەی سەرەكی هەیە كە بەشێكی گەورەیان وابەستەیە بەو سیستەمە گشتییەوە كە لەناویدا خۆی دەبینێتەوە كە ناكرێت نكولی لێبكرێت.
هەروەها لە كوردستان گرفتێكیتر هەیە كە وابەستەیە بە دەسەڵاتی ناوەندەوە‌و لە دەرەوەی دەسەڵاتی ناوەندیشەوە گرفتێكی دیكەمان هەیە وابەستەیە بە دەسەڵاتە هەرێمییەكانەوە، كۆی هەموو ئەمانە رەوشێكی هێناوەتە گۆڕێ كە هاووڵاتی تێیدا زیانمەندە.
لەنێو ئەم سیستمەدا وەكو هەرێم شتێكی بنچینەییمان نییە كە ناوی دەستوورە، ئێمە دەستورێكمان هەیە كە زیاتر رەنگوبۆنی پڕۆژەیەكی دەرەكی كۆپیكراوی پێوە دیارە، دەستورێكی ناجێگیرمان هەیە بەشێوەیەك لایەنە سیاسی‌و ئایینی‌و نەتەوەییەكان لەسەری كۆك نین، وەكو وڵاتان دەستورێكمان نییە مۆركێكی ریشەیی هەڵهێنراوی سروشتی كۆمەڵایەتی ئەو خەڵكەی پێوەدیار بێت.
دەرهاویشتەی نەبوونی دەستوورو دامەزراوەكان‌و ئاشتەوایی‌و ململانێی حزبی سیاسی‌و گرفتی ریشەیی‌و مێژوویی كە لە وڵاتی ئێمەدا رەنگدانەوەی هەیە لە دەرهاوێشتەی هەموو ئەمانەدا خزمەتگوزارییەكانی خەڵكیش بەرەو ئاقارێكی دژواردا تێپەڕیون.
هەروەها نەبوونی مافی هاوڵاتی‌و ئەتەكێتی ژیان‌و ئاوەدانی‌و بوونی گەندەڵی، هەموو ئەمانە هۆكارگەلێكن لەناویاندا هاووڵاتی هاووڵاتیبوونی خۆی ون كردووەو بێزاری رووی لەتاك ناوە كە سەرلەبەری ئەم چینە كۆمەڵایەتییە وەكو تاك دەیەوێ قوتاری ببێت‌و بچێتە دەرەوە.

خەڵك: كێ بە بەرپرس‌و هۆكار دەزانیت بۆ خولقاندنی ئەم دۆخە ناهەموارە؟
ماجید خەلیل: ئەگەر بەدیدێكی واقیعی‌و ئەكادیمی سەیری رەوشی ژیان بكەین لە هەرێمی كوردستان لەوە تێدەگەین بابەتەكە تەنها وابەستە نییە بە پارتێكی دەسەڵاتدار یان پارتەكانی ئۆپۆزسیۆنەوە، بەڵكو تێكڕای ئەمانە هەڵهێنجراوی ژینگەیەكن كە بە مەنگۆلی لەدایكبووە.
حزبی دەسەڵاتدارو ئۆپۆزسیۆن‌و دامەزراوەی پەروەردەی سیاسی‌و ئەخلاقی سەرلەبەری بە مەنگۆلی لەدایك بوون، چونكە دەرهاوێشتەكەی لە كاردانەوەیەكدا هاتوەتە گۆڕێ‌ كە پێویستی خەڵك نەیویستووە، سەیر بكە هەموو ئەو جووڵانەوەو تەڤگەرانەی دروست بوون پێویستییەكانی ژیانی خەڵك دروستی نەكردوون، بەڵكو ململانێیەكی سایكۆلۆژی كەسی‌و ئەجێندای وڵاتێكی هەرێمی بۆ راگرتنی هاوسەنگی سیاسی لە هەرێم دروستی كردوون.

خەڵك: پێتوایە لەدایكبوونی لایەنەكان بە مەنگۆلی چ كاریگەرییەكی نەرێنی دەبێت لەسەر دۆخی هەرێم؟
ماجید خەلیل: لە كوردستان سەرلەبەری تایبەتمەندییە نەتەوەییەكانی ئێمە لەژێر فشارو مەترسی گەورەدایە،
تایبەتمەندی جوگرافی كە خۆی لە گرفتی ناوچە جێناكۆكەكان دەبینێتەوە لەژێر فشارێكی گەورەدایە، لە دەستوردا شوێنی نابێتەوە، ئەوەشی شوێنی دەگرێتەوە جێبەجێی ناكرێت.
جگە لەوەی ئەو هەرێمە فیدڕاڵە دیاریكراوە چەسپاوەی لەدوای 2003 هەمانە دانپێدانانێكی نێودەوڵەتی لەهەمبەریدا نییە، بەڵكو وڵاتێكی هەرێمی دژ بە چارەنوسی ئێمە دروستی كردووە كە ناوچەیەكی ئارامەو بە بڕیاری توركیا دروست بووە، لەبەرئەوە هەمیشە ئایندەیەك نیشانی ئێمە دەدات كە هەرێمی كوردستان بەردەوام لەسەر لقێكی شكاوەوەیە.
لەرووی پێكهاتەی نەتەوەیی ئێمەوە گوتارێكی رۆشن لە میتۆدی پارتە سیاسییەكانی ئێمەدا نییە لەسەر بوونی كوردبوونی ئێمە لەسەر مامەڵە لەگەڵ كەمەنەتەوە جیاوازەكاندا، چونكە هەریەكێك لە وڵاتان هێزو تەڤگەرێكی نەتەوەیی‌و ئایینی دەجوڵێنێت كە لە دەرهاوێشتەیدا ئاشتەوایی كۆمەڵایەتی دەستەبەر نابێت، جگە لەوەش نەبوونی كیانێكی زمانەوانی‌و نەتەوەیی‌و ئایینی روحی كوردەواری لەبەردەم قەیرانی گەورادایە، بەشێوەیەك ململانێی مەزهەبەكانی دەرەوە كاریگەری خراپیان لەسەر رەوشی ئاینی تاكی كوردی جێهێشتووە.
نەبوونی دنیای رۆشنبیرو میدیا كە ئەرزشێكی بۆ دونیای كۆمەڵایەتی ئێمە نەهێشتوەتەوە جگە لەوانە خزمەتگوزارییە سەرەتاییەكان كە ئێستا خەڵك ئاتاجی پێیانە.

خەڵك: هیچ جیاوازییەك لە ژیان‌و گوزەرانی هاووڵاتییان دەبینی لە ئێستا و رابردوو لە هەرێم؟
ماجید خەلیل: ئەگەر بەروارد بكەین لە ژیانی هاووڵاتییان پێش 27 ساڵ لەمەوپێش، ئاسایشی كۆمەڵایەتی‌و خۆراك‌و تەندروستی‌و رێگاوبان‌و جلوبەرگمان هەبوو، رێساو یاسا بوونی هەبوو، پیاوكوژێك نەیدەتوانی لەنێوشەقامدا بسوڕێتەوە، بەڵام گرفتی ئازادی‌و دۆزی نەتەوەیمان هەبوو، بەڵام ئێستا گرفتە نەتەوەیی‌و ئازادییەكەشمان هەیەو لە رووی خزمەتگوزاریشەوە لە خراپیدا دەژین.
هەروەها سەرلەبەری دەرمانی وڵاتی ئێمە دەرمانێكی كۆپی كراوەو لەرێگای باندە قاچاخەكانەوە دەهێنرێن، نەوت‌و داهاتی ئێمە لە داهاتی هەرێمێك زیاترە كە بەشێوەیەكی ئاسایی‌و دانپێنراو بفرۆشرێت، لای ئێمە فرۆشتنی بەرهەمەكان وەكو باندو بەقاچاخبردنی كانزا وەكو وڵاتانی ئەمریكای لاتین‌و مەكسیك‌و كۆڵۆمبیایە‌و هەرێمی كوردستان خۆی لە هەڕاجكردنێكی مەترسیداردا دەبینێتەوە.
جگە لەوەش لەم حاڵەتەدا، نەوەیەكیش هاتوەتە پێشەوە ئەگەر سەیری بكەین تێروانینی دەقیقی تێدا نابینیتەوە كە وەك یەكی لەنێویدا هەبێت، سەیری تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان‌و میدیاكانی هەرێم بكە میدیایەكی زەردەو ئاڕاستەكراوە بەئەجێندایەك كە لە ئەجێندایدا ژیانی خەڵك نابینێتەوە، ئەگەر لە دیدێكی زانستیشەوە سەیری واقیعی كۆمەڵگەی كوردی بكەین، دەبینین لە پاشەكشەیەكی یەكجار گەورەدایە لە رووی زمانەوانی‌و تەندروستی‌و سایكۆلۆژی‌و رەشبینی‌و گەشبینی‌و بەخێرایی بەرەو دواوە دەچین.

خەڵك: بەڵام ئەگەر سەیر بكەین لایەنە سیاسییەكان بانگەشەی جوان دەكەن لە كاتی هەڵبژاردنەكان بۆچی جێبەجێی ناكەن؟
ماجید خەلیل: بانگەشەكانی هەڵبژاردنی ئێمە زیاتر بانگەشەیەكن خۆیان لە دەرهاویشتەیەكی بازاڕاویدا دەبیننەوە، واتە بانگەشەكانیشمان كۆمپانیاكانی دەرەكی دەیبات بەڕێوە، كاتێكیش ئەم كۆمپانیا دەیبات بەڕێوە دور تا نزیك سروشتی پێداویستییەكانی خەڵكی كوردستان لە هەگبەیدا نییە، هێزە باڵا دەستەكانمان كاتێك بانگەشە دەكەن بۆ هەڵبژاردن ئەجێندای خواستەكانی خۆیان لە خواستەكانی خەڵكەوە هەڵنەگۆزیوە زیاتر بانگەشەیەكی مەكراوی‌و پلاندارێژی بۆ خەڵكی بندەستی كوردە سەرلەبەری پارتەكان بەم جۆرە ئاڕاستە كراون.
تەواوی كارنامەی كاندیدان كاتێك ئێمە دەیخوێنینەوە، هیچكامیان بەڵێنیكی واقیعی لەنێو بانگەشەكانیدا نابینین، كە هەست بەوە بكەیت لە داهاتوودا كار لەسەر ئەو بانگەشەیە دەكەن، بەڵێنی گەورە گەورە كە بە زلهێزێكی گەورەی وڵاتانی پێشكەوتوو جێبەجێ ناكرێت، ئەو هەموو بەڵێنە گەورانەی كە دەیدەن، بانگەشەی هیچ كاندیدێكمان نەبینی كە بانگەشەیەكی واقیعی بێت‌و بەشێوەیەكی ئەكادیمی قسە بكات كە گرفتەكان چارەسەر بكات، هەمووی بەڵێنی چارەسەركردنن.
ئەگەر خوێندنەوەیەك بكەین بۆ سایكۆلۆژیای ئەو كاندیدانەی كە بانگەشەی هەڵبژاردن دەكەن، تێدەگەین هەموویان بەردی گەورەیان هەڵگرتووە كە ناتوانن بیهاوێژن، بۆیە بانگەشەكان زیاتر تەعبیری ئەدەبی‌و راكیشانی دەنگ‌و مەكری كۆمپانیا پارەدارەكانن بۆ بەفریودانی عەقڵی رەشۆكی‌و ساویلكەی خەڵك كە وڵاتی ئێمە زۆرینەی پێكدەهێنێت.
هەرئەمەشە وایكردووە خەڵك گەشبین نەبێت بە هەڵبژاردنەكان، چونكە ئەو هێزە سیاسییەی دەچێتە نێو هەڵبژاردنێكەوە تەنها شتێك كە سوكایەتی پێدەكات خودی هەڵبژاردنەو خۆشی سوكایەتی پێدەكات، ئەو كەسەی كە دەچێتە پەرلەمان تەنها شتێك كە لە میزاجیدا شوێنی نابێتەوە بابەتی پەرلەمانەو ئیمانیشی پێی نییە، لە كۆی ئەمانە تێدەگەین كە بەهایەك بۆ بەشداری سیاسی لە وڵاتی ئێمەدا شوێنی نابێتەوەو بەشداری لە سیاسەتی وڵاتی ئێمەدا ستراتیژ نییە، بەڵكو تاكتیكێكە بۆ ململانێ‌و شكاندنی هێزەكانیتر، تاكتیكە بۆ دەستبەسەراگرتنی بیرە نەوتی زیاترو قۆرخكردنی ئابووری‌و خۆنزیكردنەوە لە وڵاتێك كە هەژمونی بەسەر تۆدا هەیە.

خەڵك: دەبێت هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان لەم نێوەندەدا چی بكەن؟
ماجید خەلیل: دەبێت هاووڵاتیانی كوردستان جیاوازی نەكەن لەنێوان هێزەكانی كوردستان‌و بەچاوێك سەیریان بكەن، چونكە هەموویان دەرهاویشتەی یەك ژینگەن.
دەبێت هاوڵاتیان لەنێو دامەزراوە حزبییەكانی خۆیان هەوڵی ریفۆرم دەستپێبكەن، هیچ هێزێكی سیاسی ناتوانێت ببێتە هێزێكی پێشەنگ تاكو گەندەڵییە ناوخۆییەكانی خۆی چارەسەر نەكات، تاكو شكاندن‌و قۆرخكاری حزبی خۆی چارەسەر نەكات ناتوانێت كۆی پێَكهاتەی كورد هەڵبگرێت، حزبەكانی ئێمە حزبگەلێكن دەبێت خواستی خەڵك دروستیان بكات، نەك جوڵانەوەیەك بن لە ئەنجامی ئەوەی پۆستێكی گەورەت نادەنێ جیابیتەوەو جوڵانەوەیەك دورست بكەیت یان لەبەرئەوەی بنەماڵەیەك قۆرخی حزبێكیان كردووە جیابیتەوەو بە كۆمەڵێك دروشمی جوان كار بۆ خۆت بكەیت.
لەبەرئەوە دەبێت ریفۆرم لەنێو حزبەكان بكرێت، چونكە هەرێمی كوردستان وەكو تێكڕای رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەتوانێت ژیانی سیاسی خەڵك ئاڕاستە بكات، تا ئێستا كاندیدبوونی كەسانی سەربەخۆو هێزی كەسی‌و جوڵانەوەی تەكنۆكرات لە هەرێم نەبوەتە مۆدیلێك، لەبەرئەوە دەبێت پشتبەستوبین بە حزب بۆ چاكسازی، دەبێت پێكهاتەی حزبەكان چارەسەر بكەین‌و ئایدۆلۆژی بیرنەكەنەوە، چونكە ئەگەر بەو شێوەیە بیریان كردەوە ناتوانن چارسەری كێشەكان بكەن، ئایدۆلۆژی روحی حزبەكانی ئێمەش كوشتووە.
لەدوای بەهاری عەرەبی، خواستی خەڵك ئایدۆلۆژیا رۆڵی نەبوو، جاران خۆپشاندانەكانی وڵاتانی عەرەبی داوای وڵاتی ئیسلامییان دەكرد هەندێكیان، بەڵام ئێستا داوای كارو نان‌و ئاو دەكەن.
لەبەرئەوە لە وڵاتی ئێمەشدا گەیشتوینەتە قۆناغێك كە ئیدی قۆناغی ململانێی سیكۆلاریزم‌و ئیسلامی نەما ململانێی راستڕەو چەپڕەو نەما، ئایدۆلۆژیا ئەرزشێكی نەماوە، دەبێت لایەنەكان پڕۆژە پێشكەش بكەن بۆ هەرزانی‌و خزمەتگوزاری‌و ئاشتكردنەوەی خەڵك.
پێویستە هێزە سیاسییەكان بیر لە خزمەتگوزاری بكەنەوەو ئیدی دروشمی كوردایەتی‌و نەتەوەیی‌و ئایینی‌و دروشمی سیكۆلاریزم بوون‌و رۆشنگەری نەفرۆشن بە خەڵك، چونكە خەڵك پێویستی بە خزمەتگوزارییە، لە كۆمەڵگەیەكی تەندروستدا دەتوانرێت جوڵانەوەیەكی تەندروست بێتە بەرهەم، كۆمەڵگەی ئێمە كۆمەڵگەیەكی نەخۆشە لە رووی سایكۆلوجی‌و بایۆلۆجییەوە، كۆمەڵگەیەكی بریندارە نەخۆشی روحی تەنیوە، ئامادەیی لە پەروەردەییەكی تەندروستدا نییە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

چاوپێکەوتن

ڕاوێژكاری  مەسعود بارزانی بۆ خەڵك: كەركوك دەگەڕێتەوە باوەشی كوردستان

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕاوێژكاری ڕۆژنامەوانی مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان، هیوایەكی گەورەی هەیە بە گەڕانەوەی شاری كەركوك و ناوچە دابڕێنراوەكان بۆ ئامێزی هەرێمی كوردستان، بەپێویستیشی دەزانێت حكومەتی فیدڕاڵ هەماهەنگی لەگەڵ هەرێمی كوردستاندا بكات تا ئاسایش و ئارامی بۆ ئەو ناوچانە بگڕێتەوە.

كیفاح مەحمود، ڕاوێژكاری  ڕۆژنامەوانی مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان لە چاوپێكەوتنێكی تایبەتدا بۆ (تۆڕی میدیایی خەڵك) ڕایگەیاند، “پارتی دیموكراتی كوردستان لە هەموو ئەو ئیئتیلاف و هاوپەیمانییە عیراقیانەوە نزیكە، كە بەئاراستەی پاراستنی مافەكانی هەرێمی كوردستان و قەوارەی سیاسی هەرێم كوردستان كاردەكات و دەیەوێت پارێزگاریی لە دەستكەوتەكانی هەرێمی كوردستان بكات”.

خەڵك: بڕیارە بەم نزیكانە پڕۆسەی جیاكردنەوەی دەنگەكان بە دەست دەستپێبكات، هەڵوێستی پارتی چییە؟
كیفاح مەحمود: پارتی دیموكراتی كوردستان پشتیوانی لە هەموو ئەو بڕیارانە دەكات، كە لەلایەن دادگای فیدراڵەوە لەو بارەیەوە دەردەكرێن و لەگەڵ ئەوەشدا لەگەڵ هەموو ئەو هەنگاوانەدایە، كە متمانەی هاوڵاتی بە پرۆسەی هەڵبژاردن پتەو دەكات، بۆیە پارتی پشتیوانی لە هەموو ئەو ڕێوشوێنانە دەكات، كە بۆ ئەو مەبەستە دەگیرێنەبەر.

خەڵك: ئایا هۆكاری سەرهەڵدانەوەی داعش و تەقینەوەكانی ئەم دواییەی كەركوك و ناوچە جێناكۆكەكان بۆچی دەگەڕێتەوە؟
كیفاح مەحمود: نەك تەنیا پارتی دیموكراتی كوردستان، بەڵكو لای هەموو حزبە كوردستاییەكان و حكومەتی هەرێمی كوردستان و پەرلەمانی كوردستان ئەو ناوچانە، پێیان دەوترێت، ناوچە جێناكۆكەكان، بەو واتایەی، كە هێشتا یەكلایی نەكراونەتەوە و لە چاوەڕوانی جێبەجێكردنی ماددەی 140ی دەستوریدان، بۆیە چوونەدەرەوەی هێزەكانی پێشمەرگە و دەزگاكانی ئاسایش لەو ناوچانە، بووە مایەی دروستكردنی كەلێنێكی ئەمنی لەو ناوچانە و زیندووبونەوەی شانە نوستووەكانی داعش، لەم چەند مانگەی دوایشدا بینیمان، كە چۆنە ئەو شانە نوستوانە كەوتنەوە چاكی و دۆخی ئەمنی كەركوك و خانەقین و شنگال و ناوچەكانی تریان تێكدا.

خەڵك: هەڵوێستی پارتی لەسەر گەڕانەوەی پێشمەرگە بۆ كەركوك چییە؟
كیفاح مەحمود: بەگەڕكەوتنەوەی چەكدارە توندڕەوەكان لەدوای هاتنی هێزەكانی حەشدی شەعبی و هێزە عیراقییەكان بوو بۆ ئەو ناوچانە، بۆیە بەبێ‌ گەڕانەوەی هێزەكانی پێشمەرگە و دەزگاكانی ئاسایش بۆ ئەو ناوچانە و بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزە عیراقییەكاندا كارنەكەن، ئاسایش و ئارامی فەراهەم نابێت، بەڵگەش بۆ ئەوە لە ساڵی 2003 و تا 17 ئۆكتۆبەر، ئەو ناوچانە ئاسایش و ئارامی تێیاندا بەرقەرار بوو، هێزەكانی پێشمەرگە و ئاسایش توانیبویان پارێزگاریی لە ئاسایش و ئارامی و ئاشتی كۆمەڵایەتی ناوچەكان بكەن.
هەر حكومەتێك لە ئایندەدا پێكبهێنرێت و كار بۆ جێبەجێكردنی ماددەی 140 نەكات و چارەسەریی ڕیشەیی كێشەكانی ئەو ناوچانە نەكات، حكومەتێكی شكستخواردوو دەبێت.

خەڵك: ئایا كەركوك ناوچەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم دەگەڕێتەوە سەر هەرێمی كوردستان؟
كیفاح مەحمود: ئەگەر حكومەتی بەغدا نیازی پاك بێت و بەشێوەیەكی ڕاستگۆیانە مامەڵە بكات، بەبێ‌ گەڕانەوە بۆ كلتوری تەعریب و گۆڕانكاریی دیموگرافی لە ناوچەكە، كەركوك دەگەڕێتەوە باوەشی كوردستان و هاتنەدی ئەو هیوایەش نزیكە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

چاوپێکەوتن

جەمیل بایك: ئەردۆغان هەر كات بەرەو تێكشكان دەڕوات دەست بەدرۆكردن دەكات

جەمیل بایك هاوسەرۆكی دەستەی بەڕێوەبەریی كەجەكە، وەڵامی لێدوانەكانی ئەردۆغانی دایەوە كە وتبوی “كادێرە سەركردەكانی پەكەكەمان لە قەندیل بۆردومان كردووە” و رایگەیاند، هەموو ئەو قسانە بە تەواوی درۆن.


جەمیل بایك هاوسەرۆكی دەستەی بەڕێوەبەریی كەجەكە وتویەتی، ئەردۆغان سەرۆك كۆماری توركیا دەیەوێت بە پڕوپاگەندە و درۆ لەهەڵبژاردندا سەربكەوێت. وتیشی “ئیتر ئەو درۆكردنانە ناتوانێت ئەردۆغان رزگار بكات”.


بایك لەبارەی هێرش بۆ سەر قەندیل دەڵێت “سوپای تورك ناتوانێت بێتە قەندیل، ئەوە ئەستەمە بۆیان، ئەگەریش بێت، هیچی دەست ناكەوێت”.


“زیان بە نینۆكی هەڤاڵێكیشمان نەگەیشتووە”
ئەوە چەند رۆژە لە كۆبوونەوە جەماوەرییەكاندا بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن دەڵێن، كاتێك بەڕێوەبەرایەتیی پەكەكە لە قەندیل كۆبوونەوەی هەبووە، بۆردومانمان كردوون و گوایە لەو بۆردومانەدا ٣٥ هەڤاڵی ئێمەیان شەهید كردووە، ئەوە بە تەواوی درۆیە، نەك هیچ هەڤاڵێكی بەڕێوەبەرییمان شەهید نەبووە، بەڵكو تەنانەت شەڕڤانێكیش شەهید نەبووە و زیانیش بە نینۆكی هەڤاڵێكیشمان نەگەیشتووە. ئەوان پڕوپاگەندە لەسەر بنەمای درۆكردن دەكەن، بەبێ ئەوەی شەرم بكەن دەستیان بەو درۆیانە كردووە.
ئەگەر هەندێك كەس درۆ دەكەن، دەبێت ئێوە هۆكاری درۆكردنەكەی بە باشی بزانن و لێی تێبگەن، ئەو درۆكردنە مانای ئەوەیە كە تاوانی گەورەی كردوە و ناچارە، بێهێزە، لاوازە، بێزارە و لە ترسی تێكشكاندندا ئەو درۆیانە دەكات، جگە لەو پێناسەیە هیچی تر بۆ دۆخی درۆكردنەكەی ئەردۆغان ناوترێت.

میدیای تورك وەك ئەوەی ئەو درۆیە راست بێت، دەستیان بە بڵاوكردنەوەی كردووە، ئەو میدیایانە چ میدیاكن كە ئەوە بڵاودەكەنەوە؟ ئەوانە میدیای سەر بە ئەردۆغانن و ئەو میدیایانەن، كە فەرمان لە ئەردۆغانەوە وەردەگرن.
پێش هەموو شتێك بە پێی بنەماكانی كاری رۆژنامەوانی، دەبێت ئەخلاق و راستگۆیی لە كارەكەیاندا هەبێت، بەڵام ئێمە دەبینین، كە میدیای توركیا بە گشتی لە خزمەتی ئەردۆغاندایە. ئەردۆغان چ درۆیەك بكات، ئەو درۆیە بڵاودەكەنەوە و زەقیشی دەكەنەوە. لە تەلەفزیۆن و رادیۆییەكاندا بڵاودەكرێنەوە و دەیانەوێت لەو رێگەیەوە كۆمەڵگا فریو بدەن.

لە مسوڵمانێتیدا درۆ نییە
لە مسوڵمانێتیدا درۆ نییە. درۆ بێ ئەخلاقییە، ئەردۆغان بە درۆكردن بێ ئەخلاقی دەكات، دەیانەوێت كۆمەڵگە فریو بدەن، دەیەوێت بە درۆ و فریودان دەسەڵاتەكەی بپارێزێت، دەیەوێت كۆمەڵگە بكاتە كەرەستەیەك و بە بەكاری بهێنێت، لەبەر ئەوەشە درۆ دەكات، درۆ لەبارەی عەفرینەوە دەكات، بۆ ئەوەی هەدەپە سەرنەكەوێت.
لە ئیستەنبول بە دزییەوە فەرمانی رێگریكردن لە هەدەپە بە پیاوەكانی دەدات. كۆبوونەوە رێكدەخات، بە ئاژانسی هەواڵی ئەنادۆڵ دەڵێت هەواڵ دروست بكەن و تیایدا بنووسن بە ڕێژەی سەدا 52 سەركەوتن بە دەست دەهێنین.
لە پرسوس وڵاتپارێز دەكوژن و بە بەردەوامیش پڕوپاگەندە دەكەن و دەڵێن، ئەو كۆمەڵكوژییە پەكەكە و هەدەپە ئەنجامیان داوە ئەوەشیان بە كەم زانی و هەوڵیاندا، ناوی پاڵێوراوی جەهەپە بۆ سەرۆك كۆماری تێكەڵ بەو رووداوە بكەن. بە كورتی دەیانەوێت سەربكەون، ئەوانە بەشی سەركەوتنیان ناكات بۆیە وتیان، كۆبوونەوەی بەڕێوەبەرایەتیی ئێمەیان لە قەندیل بۆردومانكردووە و 35 هەڤاڵی ئێمەیان شەهید كردووە بە بەردەوامی ئەوە دووبارە دەكەنەوە بە هەموو ئەو شتانە دەیانەوێت گەلانی توركیا فریو بدەن دەیانەوێت بە درۆكردن هەڵبژاردن ببەنەوە و دەسەڵاتەكەیان لەسەر كار بهێڵنەوە.

ئیتر درۆكانی ئەردۆغان بڕ ناكەن
لە ناو كۆمەڵگەدا دەوترێت ‘تەمەنی درۆ كورتە’ ئیدی درۆكانی ئەردۆغان بڕ ناكەن. تاوەكو ئێستا بە بەردەوامی دەیتوانی بە درۆكانی كۆمەڵگە لە خشتە ببات زۆر كەس و لایەنەی بە درۆكانی هەڵخەڵەتاند، بەڵام ئیتر كۆتایی بەو درۆیانە هات.
ئیدی كەس هەڵناخڵەتێت ئێستا درۆی ئەوەی كە لە قەندیلیان داوە و گوایە 35 هەڤاڵی ئێمەیان لە كۆبوونەوەیەكەدا شەهید كردووە، درۆیەك بوو كە تەمەنی زۆر كورت بوو.
ئەو میدیایەی كە پێی دەڵێن، میدیا لایەنگرەكانی بۆ ئەو درۆیە بوونە ئامڕاز. ئەوەش هەموو شتێك دەخاتە بەرچاومان و هەموو شتێك روون دەكاتەوە هیچ شتێكی لەو جۆرە نەبووە و رووی نەداوە نە بەڕێوەبەرانی ئێمە، نە شەڕڤانەكانیشمان، هیچ كەسێك شەهید نەبووە و بریندار نەبوون ئەوە بە تەواوی پڕوپاگەندەیەكی رەش و قێزەونە.

هەموان دەزانن قەندیل بە بەردەوامی بۆردومان دەكرێت، تاوەكو ئێستا زۆر جار بۆردومانیان كردووە، زۆر فڕۆكەش بەشدارن لە بۆردومانەكەدا، بە بەردەوامی قەندیل بۆردومان دەكەن، بەڵام بۆردومانەكان هەر وەك بۆردومانەكانی پێشووترن و بەردەوامییان هەیە،بەڵام سەرباری ئەوەش دەڵێن “ئێمە لە قەندیل نزیك بووینەتەوە، ئەوەندە كیلۆمەترمان ماوە بگەینە قەندیل، ئێمە ئەنجام بەدەست دەهێنین”بە بەردەوامی ئەو قسانە بۆ میدیاكان دەكەن.
تاوەكو ئێستا لە زەمینەوە نەگەیشتوونەتە قەندیل، بەڵام بە بەردەوامی فڕۆكە قەندیل بۆردومان دەكات، ئەو بۆردومانكردنانە راستە، هەر بە درۆكانیاندا دیارە كە تاوەكو ئێستا بەو بۆردومانانە هیچیان دەست نەكەوتووە.

هاتنە قەندیل ئەوەندەش ئاسان نییە
ئەوەندەش ئاسان نییە بۆیان كە بێنە قەندیل تەنها كاتێك دەتوانن بێنە قەندیل، كە پارتی دیموكراتی كوردستان (پەدەكە) هاوكارییان بكات و پشتیوانییان لێ بكات و لەگەڵ داگیركردنی قەندیل دا بێت، ئەوا توركیا دەتوانێت لە وشكانییەوە بێتە قەندیل، چونكە تاوەكو قەندیل مەودایەكی دوور و درێژیان لە بەردەمدایە، چیایان لە بەردەمدایە، دۆڵیان لە بەردەمدایە ئەوەندە ئاسان نییە كە توركیا بتوانێت بە تەنها بێتە قەندیل، ئەگەریش بێن هیچ لە گۆڕیدا نییە تاوەكو ئەنجامی بدەن، دەبێت هەموو كەس لەوە تێبگات.
ئەردۆغان فاشیستەكانی لە دەوری خۆی كۆكردووەتەوە و هاوپەیمانییەكی لەگەڵ فاشیستەكاندا دروستكردووە، بە بەردەوامی لەگەڵ ئەو فاشیستانەدا شاتەشات دەكات و هەڕەشە دەكات، گوشار دەكات، مرۆڤەكان زیندانی دەكات، كۆمەڵكوژی ئەنجام دەدات و هەواڵی درۆ بڵاودەكاتەوە، دەیەوێت لەو رێگەیانەوە كاریگەری لەسەر رای گشتی دروست بكات و لە هەڵبژاردندا سەربكەوێت.
ئەگەر مرۆڤێك بە بەردەوامی درۆ بكات و بە بەردەوامی كار بە مەكینەی درۆ بكات، ئەوە نیشانەی ئەوەیە، كە ئیتر كۆتایی پێهاتووە، نیشانی دەدات، كە ناچارە، دەترسێت و دەیەوێت تاوانەكانی بشارێتەوە.

رەوایەتیی بۆ هەڵبژاردن نەهێشتووەتەوە
ئەو كارانەی ئەوان لە ئێستاوە رەوایەتیی بۆ هەڵبژاردن نەهێشتووەتەوە ئەم هەڵبژاردنە زۆر بە رەوا نازانرێت ئەردۆغان بە ئاشكرا دەڵێت “چی دەبێت با ببێت، دەبێت هەموو دەرفەت و تواناكان بخرێنە كار بۆ ئەوەی هەدەپە لە خوار بەربەرستەكەوە بێمێنتەوە”.
ئەو جۆرە فەرمانانە لەبارەی هەدەپەوە بە هەموو كەسێك دەدات لە پرسوس بە كۆمەڵكوژیی كوردان چاوترسێن دەكەن تاوەكو كەس دەنگ بە هەدەپە نەدات. سەرباری هەموو ئەوانەش دێن، درۆ لەبارەی قەندیلەوە دەكەن ئەوان دەیانەوێت ورەی هەموو كەسێك بڕوخێنن دەیانەوێت بێ بڕوایی، بێ متمانەیی و بێ ئیرادەیی بڵاوبكەنەوە تاوەكو لە هەڵبژاردندا سەربكەون.
ئەو فرتوفێڵ و درۆیانە پووچ و بەتاڵن، بەو درۆیانە ناتوانن كۆمەڵگە فریو بدەن. تاوەكو ئێستا ئەنجامێكیان لەو درۆكردنانە دەست كەوتبێت، بەڵام ئیدی ئەنجامی نابێت بۆیان، گەلانی توركیا بە تایبەتی كۆمەلگەی مسوڵمانان ئەوەیان بینی، كە ئەردۆغان تاوەكو چ رادەیەك درۆ دەكات و تا چەند درۆزنە، دوایین درۆشی درۆكردن بوو لەبارەی قەندیلەوە، ئەوەش راستیی كەسایەتیی ئەردۆغان دەردەخات، كە چ كەسایەتییەكی هەیە.

ئەردۆغان و تیمەكانی چیللە و ئاغار
ئەردۆغان هەر یەك لە محەمەد ئاغار، تانسو چیللە ر و دەوڵەت باخچەلیی داوەتە پاڵ خۆی، دەیەوێت بە شاتەشات و هەڕەشەكردن و چاوسووركردنەوە و زیندانیكردن و كوشتن و گوشار بەرامبەر بە ناوخۆ و دەرەوەی توركیا، ئەنجامێكی دەست بكەوێت.
هەندێك لە دەوڵەتە رۆژئاواییەكان هێشتا پشتیوانی لە ئەردۆغان دەكەن مرۆڤ لەوان تێناگات، باسی مافی مرۆڤ و دیموكراسی دەكەن، بەڵام دەشزانن ئەردۆغان لە توركیا قەڵایەكی فاشیزمەو هەموو شێوازەكانی فاشیزم بەكار دەهێنێت.
دەیەوێت هێزە دیموكراسیخوازەكان و گەلان پاكتاو بكات و بیانسڕێتەوە چۆن ئەوە نابینن، كە دەیەوێت لەو رێگەیەوە (لە رێگەی فاشیزمەوە) لەسەر دەسەڵات بمێنێتەوە، چۆن لەوە تێناگەن، چۆن ئەوان (دەوڵەتە رۆژئاواییەكان) بەو ڕادەیە لە بەها و نرخەكانی خۆیان دووردەكەنەوە، من ئەوانە بۆ گەلەكەمان و هێزە دیموكراسیخوازەكان بەجێدەهێڵم.

سەرچاوە: anfsorani.com

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام

کوردستان

دوایین