ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

بەرزی فشاری خوێن یان زەختی خوێن چییە؟فشاری خوێنت چەند بێ ئاساییە؟

خێزان

بەرزی فشاری خوێن (زەخت) کێشەیەکی باویی تەندرووستیە، ئەمەی خوارەوە کۆمەلێک زانیاری گرنگە لەسەر ئەو پرسە:

 

– زەخت بەرزی یان بەرزی فشاری خوێن چییە؟
زەخت بەرزی بە دوو ژمارە ئەپێورێ، ژمارەی سەرەوە واتا بەرزی پەستانی ئەو خوێنەی کە دڵ پاڵی پێوە دەنێت بۆ بەشەکانی لەش، بەڵام ژمارەکەی خوارەوە واتا بەرگری ئەو خوێنە پاڵنراوەیە کە دێت بۆ بۆرییەکانی خوێن.

-ئایا فشاری خوێنت چەند بێ ئاساییە؟
پێوانەی ١٢ لەسەر ٨ بە ئاسایی و ساندارد دانراوە بەڵام بە شێوەیەکی گشتی لە نێوان ١٠ لەسەر ٦ بۆ ١٣ لەسەر ٩ بە ئاسایی دائەنرێت، ھەرچەندە ئەو ژمارەیش لەوانەیە بەپێی تەمەن بگۆڕێ، بۆ نمونە کەسێکی تەمەن پەنجا ساڵان فشاری خوێنی ١٣ لەسەر ٩ بێ وەکو ئەوە وایە گەنجێکی تازە پێگەیشتوو فشاری ١٠ لەسەر ٧، پسپۆران ئەڵێن ئەوانەی فشاری خوێنیان لە بنەڕەتدا نزمە ئەگەری تووشبوونیان بە بەرزی فشاری خوێن زۆر کەمترە بە بەراورد بەوانەی کە لەسەردەمی گەنجییان فشاری خوێنیان ئاساییە.

-ئایا مەرجە جارێک یان زیاتر فشاری خوێنت بەرزبێ مانای وایە تووشی بەرزی فشاری خوێن بووی؟

مەرج نییە تووشی فشاری خوێن بووبی، چونکە جار بەجار ھۆکاری ترس ودڵە ڕاوکێ و کارەسات بە شێوەی کاتی فشاری خوێنت بەرز ئەکاتەوە، بەڵام لە ھەمان کاتدا ئەو کەسانەش ئەگەری تووشبوونیان زۆرە بەبەراورد بەو کەسانەی کە پێشتر فشاری خوێنیان بەرز نەبۆتەوە.

-کێن ئەوانەی ئەگەری تووشبوونیان بە بەرزی فشاری خوێن ھەیە، یان ھۆکارەکانی تووشبوون چین؟
ئەو کەسانەی کە لە بۆماوەیی خانەوادەکەیان تووشبووان ھەیە
ئەو کەسانەی کێشی لەشیان زۆرە بەراورد بە باڵایان
ئەوکەسانەی جگەرە کێشن یان لە ڕادەبەدەر کحول ئەخۆنەوە
ئەو کەسانەی کەم جووڵەن و وەرزش ناکەن
ئەو کەسانەی نەخۆشی شەکرەیان ھەیە
ئەو کەسانەی دەم ناپارێزن لە خوێ و چەوری و شیرینی.
ئەو کەسانەی کە گرنگی خواردنی کانزای پۆتاسیۆم نادەن واتا گرنگی بە خواردنی سەوزەو میوە نادەن کە سەرچاوەیەکی باشی ماددەی پۆتاسیۆمن.

-نیشانەکانی بەرزی فشاری خوێن چین؟
ئەم نەخۆشییە زۆر مەترسیدارەو بە بکوژی بێدەنگ ناسراوە چونکە نیشانەیەکی بەرچاوی نییە بەڵام ئەگەر زیاد لە ڕادە بەرزبێتەوە کەسەکە بینینی لێڵ ئەبێ و تووشی سەرئێشەیەک ئەبێ لەگەڵ ھێڵنجی مەعیدە.

-چۆن ئەگەری تووشبوون بە بەرزی فشاری خوێن لەسەر خۆت کەم کەیتەوە؟
بە تێگەیشتن لە ھۆکارەکانی وەکو لەسەرەوە ئاماژەم پێ کردووە ئەتوانی ئەگەری تووشبوون لەسەر خۆت بە تەواوی کەم بکەیتەوە.

-چۆن بزانیت تووشی بەرزی فشاری خوێن بوویت؟
ئەبێت بۆ ماوەی دوو حەفتە ، لە ڕۆژێکدا دووجار بە جیھازی پێوانی زەخت، زەختی خۆت بگری و ژمارەی سەرەو خوارەی ھەرجارەو لای خۆت بنووسە، بۆ نمونە لە ماوەی ئەو دوو حەفتەیە ٢٥ جار پێوانی زەختی خۆتت کردووە، ژمارەی سەرەوە بۆ ھەموو جارەکان کۆکەرەوە و دابەشی ٢٥ ی بکە، وە بە ھەمان شێوە ژمارەکەی خوارەش کۆ بکەرەوە و دابەشی ٢٥ ی بکە، ئەو کاتە پێوانی ڕاستەقینەی زەختی خۆت دەست ئەکەوێ، بەڵام ئەبێ ئەوە ڕەچاو بکە لە کاتی زەخت گرتندا نە ماندوو بی، نە بجووڵێ، ئەبێت لەسەر کورسییەک بە ھێمنی دانیشی بۆ ئەوەی ئەنجامی ڕاستەقینە بدات بەدەستەوە.

-ئایا بەرزی فشاری خوێن تا چ ڕادەیەک مەترسیدارە؟
بەرزی فشاری خوێن بە یەکێک لە مەترسیدارترین حاڵەتە تەندروستییەکان دائەنرێ، چونکە ھۆکارێکی سەرەکییە بۆ تووشبوون بە جەڵتەی دڵ و جەڵتەی مێشک و لە کارکەوتنی گورچیلەکان و تووشبوون بە نەخۆشی شەکرە دائەنرێ.

ئامادەکردنی : چالاک محێدین

ریکلام

تەندروستی

باشترین خشتەی ڕۆژانە بە پێ جۆری کەسایەتیەکەت! ورچ و شێر و گورگ و دولفین

خێزان

دکتۆرێکی تایبەت بە بواری خەو بەناوی Michael Breus کۆمەڵیک ئامۆژگاری داناوە بۆ خەڵک تا باشتر بتوانن بخەون و سستمی خەوتنی کەسەکانیشی بەسەر ٤ جۆردا دابەشکردووە کە ئەوەیش ئەمانەی خوارەوەیە :

 

– ورچ

٥٥٪ی خەڵک لەم جۆرەن، سستمی خەوتنیان دیاریکراوە، بەڵام هەست بەوە ناکەن تێر خەو بوون، لە پشوەکاندا زیاتر دەخەون.

ئەم جۆرە نابێت ڕۆژانە لە ٨ کاتژمێر زیاتر بخەون تەنانەت لە پشوەکانیشدا.

 

پێویستە خشتەی ڕۆژانەیان بەمجۆرە دابەش بکەن:

 

– پێویستە لە کاتژمێر ٧ی بەیانی لەخەو هەڵبستن، بۆ ماوەی ١٠ خولەکێک وەرزش بکەن و دواتر نانی بەیانی بخۆن.

– لە نێوان کاتژمێر ١١ بۆ ٦ ماوەی چالایانە، پێویستە سەرەتا ئەو کارانە بکەن کە وزەی زۆر دەوێت و دواتر کارەکانی دیکە، لە کاتژمێر ١٢ نانی نیوەڕۆ بخۆن.

– لە کاتژمێر ٦ بۆ ١٠ی شەو دەتوان وەرزش بکەن و کاتەکانیان بەسەر بەرن.

– لە کاتژمێر ١٠ی شەو پێویستە مۆبایل و شت بەکار نەهێنن و خۆیان ئامادەبکەن بۆ خەوتن، لە کاتژمێر ١١ بخەون.

 

 

– شێر

١٥٪ی خەڵک لەم جۆرەن، دەتوانن بەر لە خۆرهەڵهاتن لە خەو هەڵبستن و زۆربەی کارەکانیان لە بەیانیاندا بکەن، بەڵام ئەم کەسانە لە دوانیوەڕوان و ئێواران وزەیان پێنامێنێت  و هەست بە هیلاکی و بێزاری دەکەن.

 

پێویستە خشتەی ڕۆژانەیان بەمجۆرە دابەش بکەن:

– دەتوانن لە کاتژمێر ٥:٣٠ بەیانی هەڵبستن و لە کاتژمێر ٩ نانی بەیانی بخۆن، نانەکەیان پێویستە پڕ پڕۆتین بێت، دەتوانن لە بەیانیاندا وەرزش بکەن.

– لە نێوان کاتژمێر ١٠ بۆ ٥ باشترین توانایان هەیە و پیویستە هەموو کارەکانیان بخەنە ئەو کاتە، پێویستە کارە گرنگەکان بەر لە کاتژمێر ٢ تەواو بکەیت، کارە لاوەکیەکان بۆ دواتر هەڵبگرە.

– ٩:٣٠ ی  شەو بۆ کاتژمێر ١٠ کۆتایی ڕۆژەکەیە، کەمێک کات لەگەڵ هاوڕێ و خێزان بەسەر بەرە و لە کاتژمێر ١٠ ی شەو بخەوە.

 

– گورگ

١٥٪ بۆ ٪٢٠ی خەڵک لەم جۆرەن، ڕقیان لە بەیانیانە و درەنگ هەڵدەستن، زۆرجار دوادەکەون بۆ سەر کار.

 

پێویستە خشتەی ڕۆژانەیان بەمجۆرە دابەش بکەن:

 

– مۆبایلەکەت تەوقیت بکە بۆ کاتژمێر ٧:٣٠ بەیانی، پاش ٢٠ خولەکیش تەوقیتی بکەرەوە بۆ ئەوەی دڵنیابیت لەوەی هەڵدەستیت، کە هەستایت وەرە شوێنێکی کراوە بۆئەوەی خەوەکەت بڕوات، باشترە بەپێ بچیت بۆسەر کار، لە کاتژمێر ١١ نانی بەیانی بخۆ.

– کارە گرنگەکانت بکەرە نێوان کاتژمێر ١ی نیوەڕۆ بەرەودوا، چونکە لەوکاتەدا تۆ زۆر چالاکیت، تا پاش کاتژمێر ٥یش هەر بە چالاکی دەمێنیتەوە.

– لە پاش کاتژمێر ٧ دەتوانیت بچیت بۆ وەرزش، نانی ئێوارە لە کاتژمێر ٨ بخۆ، لە کاتژمێر ١١ی شەو مۆبایل و شت بکوژێنەرەوە، لە ١٢ بخەوە.

 

 

– دولفین

١٠٪ی خەڵکی لە جۆری دولفینە، کە زۆر بە کەمی دەخەون و کێشەی خەوزڕانیان هەیە، شەوان لە جێگەدا  تا درەنگ تەماشای فەیسبووک و ئنیستاگرام دەکەن.

 

پێویستە خشتەی ڕۆژانەیان بەمجۆرە دابەش بکەن:

–  بەیانیان  لە کاتژمێر ٦ هەڵبستن و کەمێک ڕابکەن، دواتر بچن ئاوێکی سارد بەخۆیاندا بکەن و لە کاتژمێر ٨ نانی بەیانی بخۆن.

– باشترین کاتی وزە و توانایان لەنێوان ١٠ی بەیانی بۆ ٦ی ئێوارەیە، لە کاتژمێر ١٠ بۆ ١٢ قورسترین کارەکان ئەنجام بدەن، لە ١٢ نانی نیوەڕۆ بخۆن و تا کاتژمێر ٦ کارەکانتان تەواو بکەن.

– لە پاش  کاتژمێر ٦ شتێکی سووک بخۆن  (مۆز، زەڵاتە) و بچن بۆ وەرزش، لە کاتژمێر ٩ نانی ئێوارە بخۆن  و کەمێک کات لەگەڵ خزم و هاوڕێ بەسەر بەرن.

– لە کاتژمێر ١٠ مۆبایل و شت لابدەن و کتێب بخوێننەوە، لە ١٢ بچنە جێگاوە تا خەوتان لێبکەوێت.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

ئەوەی پێشتر بیستوتە هەڵەیە، هێلکەدان سپێرم هەڵدەبژێرێت نەک پێچەوانەکەی

خێزان

سپێرم دەگات بە هێلکە و دەپیتێت، دواتر منداڵ درووست دەبێت! کارەکە زۆر ئاسانە وانیە ؟ بەڵام لە ڕاستیدا هێندەش ئاسان نییە و پرۆسەی گەشتنی سپێرم بە هێلکە کارێکی زۆر قورسە، بەتایبەتیش بە پێی دەرئەنجامی توێژینەوە تازەکان.

 

بۆچونی باو:

ئەوەی ئیستا لە نیو خەڵکدا باوە ئەوەیە کە  ملیۆنەها  سپێرم   پێشبڕکێ دەکەن بۆ گەیشتن بە هێلکەدان، کامیان توانیان خێراتر بگەن ئەوە سەرکەوتوو دەبیت و لەگەڵ هێلکەدان پرۆسەی پیتاندن دروستدەکەن، گەر X گەیشت بە X ئەوە دەبیت بە کچ و گەر X گەیشت بە Y ئەوە دەبێت بە کوڕ.

بەڵام توێژینەوەیەکی زانستی نوێ هەموو ئەم بۆچونانە ڕەت دەکاتەوە، چونکە بە پێی ئەو توێژینەوەیە کە لەلایەن Dr. Joseph H. Nadeau ئەنجام دراوە دەری دەخات کە هێلکەدان بڕیاردەری سەرەکیە لە پرۆسەکە نەک سپێرمە ئازاکە، چونکە هێلکەدان پێشتر بڕیاریداوە حەزی بە کام جۆر لە سپێرمە و هەر ڕێگە بە ئەویش دەدات بێتە ژورەوە.

توێژینەوەکە ئاماژەی بەوەشداوە کە مەرج نییە هەموو کات هێلکەدان بە سپێرمەکان ڕازی بێت و کاتێک سپێرمەکان دەگەن، ڕەنگە دڵی هیچکامیان نەخوازێت و کەس قبوڵ نەکات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چەند نیشانەیەکی نەخۆشی کە یەکسەر لە ڕووخسارتدا ڕەنگ دەداتەوە

خێزان

هەر کێشەیەکی تەندرووستی لە جەستەدا هەبیت، دڵنیابە زۆر زوو لە ڕوخسارتدا درکی پێدەکەیت، ئەمەی خوارەوە هەندێک لەو کێشانەیە کە لە ڕوخساردا ڕەنگ دەداتەوە:

 

– زیادبونی نائاسایی و بونی مووی زۆر لەسەر ڕووخسار بەهۆی کێشەیەکی تەندرووستیەوە کە پێی دەوترێت hirsutism، کە تێیدا هۆڕمۆنی پیاوانە دەردەدەیت و پێویستە چارەسەر وەربگریت.

– زەردهەڵگەڕانی ڕووخسار بوهۆی کەمخوێنی و کەمی ئۆکسجین لە جەستە و کەمبونەوەی خڕۆکە سورەکان و کاریگەریە ژینگەییەکانە و پێویستە پشکنین بکەیت.

– قڵشانی لێو بە بەردەوامی،  ڕەنگە بەهۆی زیاد لە پێویست بەرکەوتنی خۆرەوە بێت، کە ئەوەش مەترسیدارە و دەبێتە هۆی شێرپەنجە.

– بونی خاڵ لەسەر ڕوخسار زیانی نییە بە مەرجێک مووی لێنەیەت و ڕەنگی نائاسایی نەبێت و لە ٦ میلیمەتر زیاتر نەبێت، گەر ئەم شتانی تێدابوو پێویستە پشکنین بکەیت.

– وشکبونەیەوەی پێستی ڕوخسار بەهۆی کەمئاوی و شەکرە و خراپی سستمی خواردنتەوە ڕوو دەدات.

– زۆربوونی ژمارەی چرچەکانی ناوچەوانت کە وادەکات پیر دەربکەویت هۆکارەکەی دەروونیە و بەهۆی قەلەقی و خەفەتی زۆرەوەیە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام

کوردستان

دوایین